Wynalazek dotyczy urzadzenia zderza¬ kowego do pojazdów, jezdzacych po szy¬ nach, z samoczynnemi sprzegami srodko¬ wo-zderzakowemi, wykonanego w postaci rury, przenoszacej nacisk, i umieszczonej miedzy sprezynujacemi urzadzeniami po- ciagowo-zderzakowemi, znajdujacemi sie na koncach pojazdu. Urzadzenie zderzako¬ we wedlug wynalazku przenosi sily naci¬ sku, któremi obciazony zostal jeden na¬ rzad zderzakowy, na drugi narzad zderza¬ kowy, umieszczony miedzy podluznicami srodkowemi podwozia pojazdu, W tern znanem urzadzeniu zderzako- wem sily, powstajace przy przetaczaniu, sa przenoszone kazdorazowo przez urza¬ dzenie poeiagowo-zderzakowe, znajdujace sie w kierunku uderzenia, na zderzaki, u- mieszczone zboku tego urzadzenia pociago- wo-zderzakowego i ograniczajace jego ruch. Zderzaki te powoduja ze swej strony naprezenia rozciagajace w podluznicach srodkowych podwozia i zapobiegaja w ten sposób zginaniu tych podluznie przy sil¬ nych zderzeniach, zachodzacych przy prze¬ taczaniu. Poniewaz jednak pojazdy nabie¬ gaja na siebie nietylko podczas przetacza¬ nia, lecz równiez i w zestawionym juz po¬ ciagu podczas jazdy, np. przy hamowaniu, przyczem urzadzenia pociagowo-zderzako- we sa sciskane, a zatem skracane równo¬ czesnie na obu koncach pojazdu, to moze sie zdarzyc, ze zderzaki, znajdujace sie na podluznicach srodkowych podwozia poja-C zdti, iraca polaczenie ze znajdujaceini sie miedzy niemi urzadze^iifmi pociagowo-zde- ^v | | f^zfl^pweiiiL Wskutek/tejjo pojazdy, nie sty- Tj^v,y| IMfe0 SH jifz z/urzadgpniaani pociagowo- I zderzakbwenii, moga wykonywac swobod¬ ne ruchy podluzne wzgledem tych urza¬ dzen, co powoduje niespokojny bieg po¬ ciagu.W celu zapobiezenia temu niepozadane¬ mu zjawisku, w urzadzeniach zderzako¬ wych innych konstrukcyj, nie posiadaja¬ cych wspomnianej rury, przenoszacej na¬ cisk, w których jednak istnieja równiez nie¬ pozadane ruchy wzgledne podwozia w sto¬ sunku do urzadzen pociagowo-zderzako- wych, podlegajacych sciskaniu przy uderze¬ niach, stosowano przyrzady sprezynowe z klinami ciernemi. Te kliny cierne przy sci¬ snieciu sprezyn dociskane sa do ostoi poja¬ zdu lub do specjalnych plyt ciernych, umie¬ szczonych na podwoziu pojazdu. Wskutek tego sprezynujace urzadzenia pociagowo- zderzakowe w kazdem polozeniu pozosta¬ ja polaczone z''pojeciem, ruchy zas wzgledne nie moga powstawac. Te znane urzadzenia zderzakowe posiadaja jednak te niedogodnosc, ze sila tarcia, powstajaca miedzy podwoziem pojazdu i urzadzenia¬ mi pociagowo-zderzakowemi, zalezy od zmiennego nacisku sprezyny i jest wskutek tego wielkoscia zmienna.Wartosc tarcia powinna byc jednak stala i obliczona odpowiednio do ciezaru -pojazdu.Wynalazek niniejszy polega na tern, azeby znane urzadzenie zderzakowe z ru¬ ra, przenoszaca nacisk, w taki sposób osa¬ dzic i polaczyc z urzadzeniami pociagowo- zderzakowemi, znajdujacemi sie na kon¬ cach pojazdu, azeby pojazd nie mógl zu¬ pelnie wykonywac swobodnych! ruchów po¬ dluznych wzgledem rury, przenoszacej ci¬ snienie, oraz azeby wartosc tarcia pozo¬ stawala przytem stala lub prawie stala.Wedlug' wynalazku osiaga sie to dzieki te¬ mu, ze rura, przenoszaca nacisk, znajduje sie pod wplywem urzadzenia ciernego, które badz stale, badz tez tylko z chwila zjawienia sie sil, sciskajacych urzadzenia pociagowo-zderzakowe, powoduje sprzeze¬ nie rury zderzakowej z pojazdem.Na rysunku na fig. 1 i 2 przedstawione sa dwie postacie wykonania urzadzenia wedlug wynalazku.W postaci wykonania wynalazku we¬ dlug fig. 1 urzadzenie cierne sklada sie z pary szczek ciernych, które zapomoca sprezyny dociskane sa z zewnatrz do rury, przenoszacej nacisk, i umieszczonej mie* dzy sprezynuj acemi urzadzeniami pocia¬ gowo-zderzakowemi. Szczeki cierne moga byc dociskane do tej rury równiez i zapo¬ moca sprezonego powietrza.W postaci wykonania wynalazku we¬ dlug fig. 2 dookola rury zderzakowej umie¬ szczone sa szczeki cierne, wykonane w po¬ staci klinów, które wspóldzialaja z klino- wemi wystepami podwozia pojazdu, przy- czem w kierunku osi pojazdu na szczeki cierne dziala sprezyna.Na fig. 1 litera a oznaczono zwykla glowice sprzegu klowego, litera c — tar¬ cze, na która naciska ta glowica, a litera e — druga tarcze. Miedzy tarczami c i e jest naprezona sprezyna d urzadzenia po- ciagowo-zderzakowego. Do tarczy e doty¬ ka rura zderzakowa i, o która opieraja sie szczeki cierne kt osadzone za posrednic¬ twem sprezyn na podluznicach srodkowych / podwozia pojazdu. Zamiast sprezyn moz¬ na równiez zastosowac cylinder pneuma¬ tyczny, napelniany sprezonem powietrzem wtedy, gdy cylinder hamulcowy pojazdu jest napelniony sprezonem powietrzem, czyli gdy pociag jest hamowany, poniewaz tylko wówczas powstaja powyzej wspo¬ mniane niepozadane przesuniecia podluz¬ ne pojazdu w stosunku do przekazujacej uderzenia rury. Litera g oznaczone sa zde¬ rzaki, do których dotykaja talerze sprezy¬ nowe lub? tarcze c.Postac wykonania wynalazku, przed-slawiona na fig. 1, posiada te wade, ze szczeki cierne k podczas opierania sie o ru¬ re zderzakowa i sa przez nia pociagane, gdy rura ta wykonywa ruch podluzny w kierunku osi urzadzenia. Narzady, dociska¬ jace szczeki cierne k do rury zderzakowej i, narazone sa wskutek tego równiez i na naprezenia, dzialajace w kierunku prosto¬ padlym, do kierunku dzialania sil sciskaja¬ cych, które przenosza te narzady.W postaci wykonania wedlug fig. 2 uni¬ ka sie tych niepozadanych naprezen w ten sposób, ze narzady cierne k sa stozkowe lub wykonane sa w! postaci klinów! i1 wspól¬ dzialaja ze stozkowemi lub klinowemi wy¬ stepami m, umieszczonemi na podluznicach srodkowych /. Sprezyna 1, umieszczona pomiedzy niemi, rozpiera klinowe narzady k. Rozmieszczenie urzadzen ciernych pa¬ rami, przedstawione na fig. 2, jest szcze¬ gólnie korzystne, poniewaz bez wzgledu na to, z której strony pojazdu pochodzi u- derzenie, czynne jest zawsze jedno urza¬ dzenie.Ulatwienie montazu i demontazu urza¬ dzenia mozna osiagnac, wykonywa jae zde¬ rzaki g w taki sposób, aby mozna je bylo wyjmowac z pojazdu przez wysuwanie ich nazewnatrz. ! PL