PL23487B1 - Urzadzenie pomocnicze do wylaczania i wlaczania sprzegla pojazdu mechanicznego. - Google Patents

Description

Wynalazek niniejszy dotyczy urzadze¬ nia pomocniczego, sluzacego do wylacza¬ nia wzglednie wlaczania sprzegla, zwla¬ szcza sprzegla, laczacego silnik z mecha¬ nizmem napedowym pojazdu mechanicz¬ nego. Urzadzenie to umozliwia ruszanie z miejsca wzglednie przyspieszanie biegu po¬ jazdu w sposób nadzwyczaj prosty i nieza¬ wodny, przyczem dzialanie urzadzenia sa¬ moczynnie dostosowuje sie do warunków jazdy i odbywa sie calkowicie bez uderzen.Znane sa juz tego rodzaju urzadzenia pomocnicze, zarówno uruchomiane wylacz¬ nie przez otwieranie doplywu mieszanki paliwowej przez kierowce pojazdu i zalez¬ ne w swem dzialaniu od szybkosci obroto¬ wej walu silnika napedowego, jak i zalez¬ ne ponadto w swem dzialaniu od szybkosci obrotowej walu napedzanego. Jako czynnik roboczy, poruszajacy takie urzadzenie, stosuje sie np. ciekly lub gazowy czynnik, znajdujacy sie pod cisnieniem, np. powie¬ trze sprezone, powietrze zasysane lub tez prad elektryczny.Przewazna liczba znanych tych urza¬ dzen zawiera narzad rozrzadczy, którego poczatek i koniec dzialania sa uzaleznione od szybkosci obrotowej walu silnika nape¬ dowego, np. przez polaczenie tego narza¬ du z mechanizmem, którego dzialanie jest uzaleznione od wzmiankowanej szybkosci obrotowej. Zapomoca tego narzadu roz-rzadczego czynnik roboczy, doprowadzany do tgechartizmu, przestawiajacego polówki sprzegla* jest rozrzad^py, w razie zmniej¬ szenia sie fzyblcbsciiobrotowej walu silnika do mozliwie najmniejszej wartosci, tak, iz sprzeglo zostaje wylaczone, W razie zas wzrostu wzmiankowanej szybkosci i prze¬ kroczenia przez nia wymienionej naj¬ mniejszej wartosci ten narzad rozrzadczy przestawia sie tak, iz powoduje wytwarza¬ nie sie cisnienia czynnika roboczego, usku¬ teczniajacego wlaczanie sprzegla, wzgled¬ nie przestaje uniemozliwiac dzialanie tego cisnienia. Wzmiankowany narzad rozrzad¬ czy moze byc poruszany np. zapomoca ci¬ snienia cieczy, tloczonej zapomoca pompy, napedzanej silnikiem pojazdu, lub tez bez¬ posrednio zapomoca powietrza, zasysane¬ go do silnika pojazdu.Znane jest juz równiez stosowanie na¬ rzadu rozrzadczego, którego dzialanie jest uzaleznione od róznicy pomiedzy szybko¬ scia obrotowa walu silnika napedzajacego i szybkoscia obrotowa walu napedzanego (osi pojazdu) przez to, ze narzad rozrzad¬ czy jest sprzezony z mechanizmem po¬ mocniczym, którego dzialanie jest uzalez¬ nione zarówno od szybkosci obrotowej wa¬ lu silnika, jak i szybkosci obrotowej walu napedzanego. W urzadzeniach tego rodza¬ ju, znanych pod nazwa urzadzen „o ujed¬ nostajnionym biegu", wlaczenie sie sprze¬ gla jest uniemozliwione dopóty, dopóki obie polówki sprzegla obracaja sie z nie¬ jednakowa szybkoscia, natomiast wlacze¬ nie sprzegla nastepuje zapomoca posred¬ nio dzialajacego urzadzenia rozrzadcze¬ go w chwili mniej wieceji zrównania sie szybkosci obrotowych obydwóch polówek sprzegla. Urzadzenie „o ujednostajnionym biegu" moze skladac sie np. z dwóch regu¬ latorów odsrodkowych, z których jeden jest napedzany zapomoca silnika pojazdu, a drugi — zapomoca walu napedzanego, przyczem oba regulatory oddzialywaja na powyzej wzmiankowany narzad rozrzad¬ czy, badz kazdy zosobna, badz tez zapomo¬ ca pedni róznicowej.W razie zastosowania takich znanych urzadzen ruszanie z miejsca i przyspie¬ szanie biegu pojazdu zachodzi w wielu przypadkach bez uderzen, w innych zas i przypadkach zawsze ujawniaja sie ude¬ rzenia, halas, zuzywanie sie sprzegla oraz znaczne obciazenie silnika, poniewaz pro¬ ces wlaczania sie sprzegla nie zawsze do- j stosowuje sie do wytwarzajacych sie wa- | runków pracy, np. przy pokonywaniu wzniesien zmiennych oraz przy bardzo i szybkiem wzglednie bardzo powolnem j otwieraniu przez kierowce doplywu mie- ' szanki paliwowej do silnika. Wedlug wy¬ nalazku urzadzenie do wlaczania i wyla¬ czania sprzegla jest wykonane tak, ze we wszelkich warunkach ruszanie z miejsca i odbywa sie bez uderzen, przyczem proces I ruszania dostosowany jest zawsze do istnie¬ jacych w chwili tej oporów jazdy oraz do pozadanego przyspieszenia biegu pojazdu, przyczem wystarczy do tego juz otworze¬ nie doplywu mieszanki paliwowej albo przestawienie dzwigni wlaczajacej lub po¬ dobnego narzadu. Dzieki powyzszemu ru¬ szanie z miejsca jest udogodnione w nie- | znanym dotychczas stopniu.Urzadzenie wedlug wynalazku uskutecz¬ nia samoczynnie wlaczanie sprzegla z chwi¬ la wzrostu szybkosci obrotowej walu silni¬ ka w taki sposób, ze przedewszystkiem polówki sprzegla zostaja natychmiast dosu- niete do siebie wskutek tego, ze na mecha- I nizm, przesuwajacy polówki sprzegla, od- [ dzialywa czynnik roboczy o scisle okreslo- nem cisnieniu. Nastepnie docisk polówek | sprzegla do siebie zostaje stopniowo zwiek- ? szony przez odpowiednie regulowanie ci¬ snienia czynnika roboczego w zaleznosci od szybkosci obrotowej walu silnika oraz od¬ powiednio do istniejacych podczasi przebie¬ gu wlaczania oporów jazdy oraz szybkosci obrotowej walu silnika, ustalajacej sieod- ; powiednio do rozrzadzania silnikiem przez | - 2 —kierowce pojazdu. Ponadto urzadzenie za¬ wiera narzad wlaczajacy, którego dziala¬ nie jest uzaleznione od szybkosci obroto¬ wej walu silnika i zapomoca którego nasta¬ wia sie odpowiednio niezbedne kazdorazo¬ wo cisnienie czynnika roboczego, doprowa¬ dzanego do mechanizmu, który uruchamia polówki sprzegla (nacisk wylaczania/czyli wyregulowane cisnienie).Ponadto urzadzenie wedlug wynalazku dziala w taki sposób, ii samoczynne wyla¬ czenie sie sprzegla jest uniemozliwione tak dlugo, az osiagnieta zostanie najmniejsza szybkosc obrotowa walu silnika, przyczem przy tej szybkosci sprzeglo jest utrzymy¬ wane w stanie wylaczenia z najwieksza feila rozporzadzalna, podczas gdy przy szybkosci, zaledwie przekraczajacej nieco wzmiankowana szybkosc, polówki sprzegla zostaja raptownie dosuniete do siebie. Dal¬ szy bieg procesu wlaczania sprzegla regulu- je sie samorzutnie, jak to opisano powy¬ zej.Pomiedzy narzad wlaczajacy i mecha¬ nizm, przesuwajacy polówki sprzegla, mo¬ ze byc wlaczony narzad rozrzadczy, pola¬ czony z urzadzeniem „o ujednostajnionym biegu" znanej budowy. Zastosowanie takie¬ go urzadzenia daje te korzysc, ze mozna uzyskac w znany sposób calkowite cisnie¬ nie (wlaczajace) czynnika roboczego nieza¬ leznie od szybkosci obrotowej, istniejacej w chwili, w której osiagniete zostaje obra¬ canie sie polówek sprzegla z jednakowa szybkctscia.Szczególne korzysci daje zastosowanie urzadzenia wedlug wynalazku w takich mechanizmach, wlaczajacych rozmaite bie¬ gi, które nie wymagaja specjalnej obslugi sprzegla przy zmianie biegów, np. w któ¬ rych biegi wlacza sie zapomoca sprzegiel, przelaczanych bez srodkowego, nieczynne¬ go polozenia nasuwki sprzegajacej (po- równ. np. patenty polskie Nr 15964 i 17164).W razie zastosowania urzadzenia we¬ dlug wynalazku w mechanizmach tego ro¬ dzaju dzwignia reczna, sluzaca do przesta¬ wiania sprzegla, moze byc ominieta, po¬ niewaz reczne przestawianie sprzegla nie jest potrzebne nawet do ruszania z miejsca w najciezszych warunkach jazdy.Inma zalete urzadzenia wedlug wynalaz¬ ku stanowi to, ze ruszanie z miejsca na wzniesieniach jest.znacznie ulatwione, po-r niewaz nie wymaga uzywania dzwigni do przestawiania sprzegla. Kierowca pojazdu naciska jedna stopa dzwignie hamulca noz¬ nego, druga zas dzwignie, rozrzadzajaca doplyw mieszanki paliwowej. W miare wzrastania szybkosci obrotowej walu silni¬ ka i silniejszego docisku ogniw sprzegla do siebie nacisk na dzwignie hamulcowa moze byc zmniejszany stopniowo az do zera.Kierowca wiec, poslugujac sie temi dwie¬ ma dzwigniami moze ruszac pojazdem z miejsca nawet na najbardziej stromych wzniesieniach, podczas gdy dotychczas wskutek koniecznosci jednoczesnego poslu¬ giwania sie dzwignia, wylaczajaca sprze¬ glo, oraz dzwignia rozrzadzajaca doply¬ wem mieszanki paliwowej, przez naciska¬ nie ich obydwiema stopami, a ponadto dzwignia do recznego hamowania bylo czesto zupelnie niemozliwe lub bardzo trud¬ ne ruszanie z miejsca na wzniesieniu bez cofniecia sie pojazdu nieco wstecz. Ta¬ kie cofanie sie pojazdu jest wlasnie w miej¬ scowosciach górzystych nadzwyczaj nie¬ bezpieczne, wskutek czego stosowano juz specjalne srodki, zapobiegajace takiemu co¬ faniu sie pojazdu. W razie zastosowania urzadzenia wedlug wynalazku zabezpiecza¬ jace srodki tego rodzaju sa zbedne.Wynalazek niniejszy moze byc stosowa¬ ny w pojazdach mechanicznych wszelkiego rodzaju, a wiec w samochodach osobowych, autobusach, samochodach ciezarowych oraz w pojazdach mechanicznych, poruszaja¬ cych sie po szynach. W tych ostatnich sto¬ sowanie niniejszego wynalazku ma wazne znaczenie z tego wzgledu, ze kierowca po- — 3 —jardu wskutek halasu, wytwarzanego przez silnik, nie moze sledzic sluchem przebiegu wlaczania sie sprzegla.Na rysunku przedstawiony jest przy¬ klad wykonania wynalazku schematycznie i, przewaznie, w przekroju. Jako czynnik roboczy, uruchomiajacy urzadzenie do wla¬ czania lub wylaczania sprzegla, zastosowa¬ na jest niedopreznosc. Mozna równiez za¬ stosowac odpowiednio zmienione urzadze¬ nie wedlug wynalazku, uruchomiane zapo- moca czynnika, znajdujacego sie pod cis¬ nieniem, np. zapomoca powietrza sprezone¬ go.Cyfra 1 oznacza zbiornik, w którym pa¬ nuje niedopreznosc, uruchomiajaca urza¬ dzenie wedlug wynalazku. Zbiornik ten moze byc polaczony z przewodem gaznika (przewodem laczacym gaznik z silnikiem).Ze zbiornikiem tym jest polaczona rurka 2, posiadajaca dwa odgalezienia 3 i 4, prowa¬ dzace do narzadów rozrzadczych urzadze¬ nia. Cyfra 7 oznacza pompe do cieczy, uru¬ chomiana zapomoca walu korbowego 10 za posrednictwem przekladni slimakowej 9 i walka gietkiego 8. Liczba 11 oznacza druga pompe do cieczy, napedzana walem 14 tarczy 15 sprzegla (walu napedzanego me¬ chanizmu napedowego pojazdu) za posred¬ nictwem przekladni slimakowej 13 oraz walka gietkiego 12. Kolo zamachowe 16 silnika stanowi jednoczesnie druga tarcze sprzegla. Podczas jazdy sprzeglo jest wla¬ czone i w tym stanie utrzymuje go sprezy¬ na 17.W oslonie 5 pomp do cieczy znajduje sie komora ssaca 18, z której pompa 11 za¬ sysa ciecz. Liczba 19 oznacza przestrzen, wypelniona ciecza i znajdujaca sie pomie¬ dzy obydwiema pompami. Cyfra 6 oznacza zawór obciazony sprezyna, który przy naj¬ mniejszej dopuszczalnej niedopreznosci w przestrzeni 19 otwiera sie. Liczba 20 ozna¬ cza komore, do której pompa 7 tloczy ciecz z przestrzeni 19. Liczba 58 oznacza zawór bezpieczenstwa, zapobiegajacy przekrocze¬ niu w komorze 20 pewnej okreslonej zgóry wartosci cisnienia. Komora 20 laczy sie z jednej strony z przestrzenia, w której znaj¬ duje sie suwak zaworowy 21, na który wy¬ wiera stale nacisk sprezyna srubowa 22, z drugiej strony z przestrzenia, w której sa umieszczone: tloczek 23, srubowa sprezy¬ na 26, suwak zaworowy 27 i sprezyna sru¬ bowa 28. Tloczek 23 jest zakonczony iglica 24, która reguluje pzreplyw cieczy przez otwór 25. Sruba 38 sluzy do regulowania nacisku sprezyny 28. Liczba 35 oznacza otwór odpowietrzajacy. Ciecz moze ponad¬ to odplywac z komory 20 przez otwór 29, którego przeswit reguluje sie zapomoca srubki 30.Ciecz, znajdujaca sie w przestrzeni 19 pomiedzy obydwiema pompami, moze od¬ dzialywac na suwak zaworowy 31, znajdu¬ jacy sie pod dzialaniem sprezyny srubowej 32, przyczem powierzchnie oporowe 33 i 34 ograniczaja przesuw suwaka w obu kierun¬ kach.Suwak zaworowy 40, znajdujacy sie pod dzialaniem sprezyny srubowej 42, mo¬ ze byc laczony przewodami 61 i 43 z oslona suwaka zaworowego 31; przewodami zas 44 i 45, które lacza sie w jeden przewód 41, laczy sie z oslona suwaka zaworowego 21, a przewodem 46 i jego odgalezieniami 47 i 48 — z osolna suwaka zaworowego 27.W oslonie suwaka zaworowego 40 znajduje sie poza tern otwór odpowietrzajacy 39. O- slony suwaków zaworowych 40 i 31 sa po¬ laczone przewodami 49 i 50 z przewodem 51, przylaczonym do cylindra 52, urzadze¬ nia, przestawiajacego sprzeglo. W cylindrze tym umieszczony jest tlok 53, który znaj¬ duje sie pod dzialaniem sprezyny srubo¬ wej 54. Zapomoca tloczyska 55, lacznika 56 oraz dzwigni dwuramiennej 57 tlok 53 dziala na przesuwna tarcze 15 sprzegla.Urzadzenie powyzsze dziala w sposób nastepujacy.Podczas postoju pojazdu wal silnika obraca sie z najmniejsza szybkoscia, odpo- — 4 -wladajaca biegowi jalowemu. Cisnienie cie¬ czy w komorze 20 jest, dzieki odpowiednie¬ mu nastawieniu srubki 30, tak male, ze tlok 23 i suwak zaworowy 21 znajduja sie w swych dolnych polozeniach. Niedoprez- nosc, panujaca w zbiorniku 1, moze wiec oddzialywac poprzez przewody 2, 4, suwak zaworowy 21 oraz przewody 41 i 45 na prawa strone suwaka; zaworowego 40, wsku¬ tek czego suwak ten przesuwa sie wbrew naciskowi sprezyny 42 w swe prawe polo¬ zenie. Wskutek tego przewód 44, odgale¬ ziajacy sie od przewodu 41, zostaje pola¬ czony z przewodem 49. W ten sposób nie- dopreznosc, panujaca podczas jalowego biegu silnika, oddzialywa poprzez przewód 51, laczacy przewód 49 z cylindrem 52, na tylna powierzchnie tloka 53 urzadzenia, wylaczajacego sprzeglo, wskutek czego sprzeglo wylacza sie zupelnie.Przed opisem dalszego dzialania urza¬ dzenia podczas ruszania pojazdu z miejsca nalezy opisac dzialanie tloczkowego suwa¬ ka zaworowego 27, regulujacego cisnienie cieczy.Przy cisnieniu cieczy, odpowiadajacem jalowemu biegowi silnika, tlok 23 znajdu¬ je sie w swem najnizszem polozeniu, a sprezyna 26 jest wcale lub prawie wcale nie napieta. Suwak 27 posiada górna i dol¬ na krawedz, przyczem krawedz górna re¬ guluje dostep do przewodu 3, polaczonego zapomoca przewodu 2 ze zbiornikiem próz¬ niowym 1, krawedz zas dolna reguluje do¬ step powietrza zewnetrznego do przewodu 48 poprzez otwór 35. Wi wyniku dzialania suwaka 27 w komorze 36 i w przylaczonych do niej przewodach wytwarza sie niedo¬ preznosc, nieco mniejsza od niedopreznosci w zbiorniku 1 i zalezna od napiecia spre¬ zyny 28. Wartosc tej roboczej niedoprez¬ nosci mozna wiec zmieniac, zmieniajac na¬ piecie sprezyny 28 zapomoca srubki 38. W miare zwiekszania sie szybkosci obrotowej walu silnika i wzrostu cisnienia cieczy w komorze 20 tlok 23 posuwa sie do góry i sprezyna 26 zostaje coraz bardziej napie¬ ta. Suwak 27, znajdujacy sie pod naciskiem: nieco silniejszej sprezyny 26, wykonywa niewielki przesuw do góry. Wskutek tego przesuwu i doplywu powietrza pod suwak 27 i do przewodów 48, 47 i 46 oraz do ko¬ mory 36 nad suwak 27 niedopreznosc, pa¬ nujaca poprzednio we wzmiankowanych przewodach i komorach, ulega pewnemu zmniejszeniu odpowiednio do wzrostu szyb¬ kosci obrotowej walu silnika, wzglednie do trwania odsloniecia przewodu 48 przez dolna krawedz suwaka 27. W komorze wiec 36 zachodzi pewien wzrost cisnienia (zmniejszenie sie niedopreznosci), wsku¬ tek czego suwak 27 posuwa sie zpowrotem nieco ku dolowi i zaslania przewód 48.Trzy sily, dzialajace na tloczkowy suwak zaworowy 27, mianowicie: nacisk sprezyny 26, zmniejszona nieco niedopreznosc i na¬ cisk sprezyny 28 równowaza sie ponownie wzajemnie. Przesuniecia tloczkowego su¬ waka zaworowego 27, nalezy uwazac za bardzo nieznaczne np. dziesiate czesci mi¬ limetra do góry lub ku dolowi.Przy dalszem zwiekszaniu sie szybkosci obrotowej walu silnika i dalszym wzroscie cisnienia cieczy w komorze 20 opisane po¬ wyzej zjawiska powtarzaja sie, wskutek czego w komorze 36 i przylaczonych do niej przewodach wytwarza sie samoczynnie zmienna niedopreznosc, której wartosc za¬ lezy od szybkosci obrotowej walu silnika.Przy ruszaniu pojazdu z miejsca zwiek¬ sza kierowca wiec tylko szybkosc obrotowa walu silnika. Z chwila nieznacznego prze¬ kroczenia przez te szybkosc wartosci, od¬ powiadajacej szybkosci obrotowej biegu ja¬ lowego (np. o 20 — 30 obr. na minute) su¬ wak 21 przesuwa sie w swe górne poloze¬ nie krancowe i zamyka przewód 4, polaczo¬ ny ze zbiornikiem prózniowym 1, natomiast przewód 41 jest polaczony z otworem od¬ powietrzajacym 62. Wskutek tego powie¬ trze to przedostaje sie przewodem 45 do przestrzeni po prawej stronie suwaka 40. — 5 —Suwak ten pod dzialaniem sprezyny 42 przekuwa sie w swe lewe polozenie kranco¬ we i zamyka polaczenie zbiornika 1 z cylin¬ drem 52 przewodami 44, 49 i 51. Jedno¬ czesnie przy tern polozeniu suwaka 40 przewód 46 jest polaczony z przewodem 43.Pompa do cieczy 7, napedzana zapomo- ca silnika pojazdu, zasysa ciecz z komory 19; poniewaz zas pompa 11, napedzana za- pomoca napedowego mechanizmu pojazdu, jest jeszcze nieczynna, przeto cisnienie cieczy w komorze 19 zmniejsza sie. Wsku¬ tek tego i suwak 31 znajduje sie w lewem polozeniu krancowem. Przytem przewód 43 jest polaczony z przewodem 50, a tern samem (za posrednictwem przewodu 51) z cylindrem 52, Niedopreznosc zatem, która reguluje tloczek suwaka zaworowego 27, bedzie oddzialywala poprzez przewody 47, 46h suwak 40,, przewód 43, suwak 31 i prze¬ wody 50, 51 na tlok 53. W tym stanie ukladu urzadzenia (w razie wzmiankowa¬ nego juz przekroczenia wartosci szybkosci obrotowej biegu jalowego o np. 20 — 30 obr. (na minute) \ niedopreznosc w przewo¬ dzie ssacym silnika, zostaje zastapiona wzmiankowana powyzej zmniejszona nie¬ co niedopreznoscia, poniewaz suwak 40 raptownie otwiera polaczenie przewodu 46 z przewodem 43, a przez to umozliwia wla¬ snie dzialanie tej zmniejszonej niedoprez¬ nosci roboczej. Wskutek tego tlok 53 urza¬ dzenia, wlaczajacego i wylaczajacego sprzeglo, a wraz z nim i tarcza przesuwna 15 sprzegla przesuwa sie raptownie z polo¬ zenia, odpowiadajacego calkowitemu wy¬ laczeniu sprzegla, w polozenie, w którem tarcze sprzegla stykaja sie prawie ze soba* bez wlasciwego jednak sprzezenia ich ze soba.Nastepnie w zaleznosci od szybkosci ob¬ rotowej walu silnika, ustalanej przez kie¬ rowce przez odpowiednie ustawienie dzwi¬ gni, rozrzadzajacej doplywem mieszanki paliwowej, szybkosc obrotowa pompy 7, a wskutek tego i cisnienie cieczy w komorze 20, wzrasta. Wskutek tego tlok 23 przesu¬ wa sie odpowiednio do góry i oddzialy¬ wa na suwak 27, sciskajac sprezyne 26.Niedopreznosc robocza zostaje odpowied¬ nio zmieniona przez przesuwanie sie suwa¬ ka 27 (przy uwzglednieniu sil, dzialaja¬ cych w kierunku przesuniecia suwaka 27 zpowrotem) w zaleznosci od szybkosci ob¬ rotowej walu silnika i oddzialywa w opi¬ sany powyzej sposób swa zmieniona juz wielkoscia na tlok 53, a za posrednictwem niego na sprzeglo. Tarcze sprzegla w mia¬ re zwiekszania sie szybkosci obrotowej walu silnika sa dociskane do siebie coraz mocniej, odpowiednio do zmniejszania sie roboczej niedopreznosci.Skoro szybkosc obrotowa walu silnika wzrosnie tak, ze docisk tarcz sprzegla do siebie stanie sie wystarczajacym do prze¬ noszenia momentu obrotowego, niezbedne¬ go do, przezwyciezenia oporów przy rusza¬ niu pojazdu z miejsca oraz nadania poja¬ zdowi pozadanego przespieszenia, tarcza przesuwna 15 sprzegla zostaje zabrana z pewnym poslizgiem przez drugie ogniwo sprzegla i pojazd rusza z miejsca.Jesli sprzeglo zacznie pracowac nor¬ malnie, a tern samem pompy 7 i 11 zaczna obracac sie z jednakowa szybkoscia, wtedy w przestrzeni 19 nastepuje wyrównanie ci¬ snienia pomiedzy obydwiema pompami.Wskutek tego suwak 31 pod naciskiem sprezyny 32 przesuwa sie w swe prawe po¬ lozenie krancowe, polaczenie z przewodem 43 i t. d. oraz komora 36 poprzez tloczko¬ wy suwak zaworowy 27 przerywa sie, na¬ tomiast polaczenie przewodu 50, a wsku¬ tek tego i cylindra 52 z powietrzem ze- wnetrznem poprzez przewód 61 i otwór 60 w suwaku 40 otwiera sie.Podczas gdy przed zrównaniem sie szybkosci obrotowych obu tarcz sprzegla W kazdej chwili istnial pewien docisk tych tarcz do siebie, odpowiadajacy kazdorazo¬ wo niedopreznosci roboczej, wytwarzajajcej sie odpowiednio do szybkosci obrotowej - 6 —walu silnika w tej chwili, po zrównaniu sie wzmiankowanych szybkosci ogniwa sprzegla zostaja sprzezone ze SOOa Z STia calkowitego napiecia sprezyny 17 bez prze¬ ciwdzialania niedopfeznosci, t. j. sprzeglo zostaje wlaczone calkowicie.Jezeli w ciagu dalszej jazdy szybkosc obrotowa walu silnika zwieksza sie lub zmniejsza, to zmiana ta nie oddzialywa wcale na sprzeglo, poniewaz suwak 31 po¬ zostaje w swem prawem polozeniu kranco- wem, czyli cylinder 52 urzadzenia jest sta¬ le polaczony z powietrzem zewnetrznem.Dopiero gdy szybkosc pojazdu zblizy sie do wartosci, odpowiadajacej najwolniej¬ szemu jalowemu biegowi silnika, suwak 21 pod dzialaniem cisnienia cieczy w komo¬ rze 20, zmniejszonego do jego najmniejszej wartosci, oraz pod dzialaniem sprezymy 22 przesuwa sie w swe dolne polozenie kran¬ cowe, a sprzeglo wylacza sie w powyzej opisany sposób pod dzialaniem ssacem sil¬ nika. Jezeli pojazd zatrzymamy, to rusza¬ nie z miejsca' odbywa sie w wyzej opisany sposób. Jezeli pojazd jedzie dalej bez za¬ trzymania sie, to sprzeglo pozostaje wyla¬ czone az do ponownego zwiekszenia sie szybkosci obrotowej walu silnika. W razie nieznacznego przekroczenia przez szybkosc te szybkosci obrotowej biegu jalowego su¬ wak 21 przesuwa sie ponownie w swe po¬ lozenie górne, a wskutek tego i suwak 40 przesuwa sie w swe polozenie krancowe i cylinder urzadzenia zostaje polaczony z po¬ wietrzem zewnetrznem.Wlaczanie sie sprzegla zachodzi za¬ wsze wtedy, gdy obie tarcze sprzegla obra¬ caja sie z jednakowa szybkoscia, przyczem szybkosc ta moze byc rozmaita w zalezno¬ sci od warunków ruszania pojazdu z miej¬ sca i nie jest zasadniczo zalezna bezpo¬ srednio od nastawienia dzwigni, rozrzadza¬ jacej doplyw mieszanki paliwowej.Oprócz podanego powyzej urzadzenia, opisanego schematycznie w celu ulatwienia zrozumienia przedmiotu wynalazku mozna stosowac równiez f tarte odpowiednie po¬ stacie tego urzadzenia. Miedzy iimesiik moz¬ na np., w celu najwiekszego mozliwego za- oszczedzenia czynnika roboczego, znajdu¬ jacego sie pod cisnieniem, zamiast zamy¬ kania i ponownego otwierania przewodu 46, przez który przeplywa czynnik robo¬ czy pod cisnieniem, regulowanem zapomo- ca tloczkowego suwaka zaworowego 27, przylaczac przewód 3 bezposrednio do te¬ go suwaka, przez który przeplywa czyn¬ nik roboczy pod pelnem cisnieniem, i odla¬ czac od tego suwaka.Przedstawione na rysunku przesuwy suwaków i przekroje sa podane tylko sche¬ matycznie. Dane te przy praktycznem za¬ stosowaniu wynalazku nalezy dobrac tak, aby osiagnac znaczna czulosc oraz doklad¬ nyi szybki rozrzad mechanizmu napedowe¬ go pojazdu. W celu osiagniecia szybkiej regulacji dzialania urzadzenia mozna np. zastosowac przyrzady regulujace o stosun¬ kowo malych przekrojach roboczych, od¬ dzialywajace na inne przyrzady pomocni¬ cze, rozrzadzajace ze swojej strony sto¬ sunkowo duze przekroje robocze. PL PL

Claims (5)

1.Zastrzezenia patentowe. 1. Urzadzenie pomocnicze do wyla¬ czania wzglednie wlaczania sprzegla, zwlaszcza sprzegla, umieszczonego pomie¬ dzy silnikiem a mechanizmem napedowym w pojazdach mechanicznych, z narzadem rozrzadczym, który zapomoca dzialajacego posrednio pomocniczego urzadzenia ste¬ rowniczego oddzialywa na mechanizm, przestawiajacy sprzeglo, i wywoluje wyla¬ czanie sie sprzegla przy mozliwie naj¬ mniejszej szybkosci obrotowej walu, zna¬ mienne tern, ze posiada dodatkowe urza¬ dzenie pomocnicze (27), zapomoca które¬ go najpierw narzadowi (53), przesuwaja¬ cemu tarcze (15) sprzegla, przekazane zo¬ staje scisle okreslone cisnienie czynnika ro¬ boczego w celu dosuniecia tarczy przesuw- — 7 —nej do ni©przesuwnej tarczy sprzegla, jed¬ nak jeszcze niewystarczajace do wlaczaja¬ cego sprzegniecia, a nastepnie przez regu¬ lowanie cisnienia, czynnika roboczego w za¬ leznosci od szybkosci obrotowej walu sil¬ nika napedowego zwieksza sie stale sila docisku tarcz sprzegla odpowiednio do szybkosci obrotowej walu silnika, zmienia¬ jacej sie w zaleznosci od ujawniajacego sie w danej chwili oporu i nastawienia silnika przez kierowce, ponadto zas posiada na¬ rzad wlaczajacy (40), którego dzialanie jest uzaleznione od szybkosci obrotowej walu silnika i zapomoca którego nastawia sie urzadzenie na potrzebne w danej chwi¬ li cisnienie czynnika roboczego, doprowa¬ dzanego do narzadu (53J, przestawiajacego tarcze sprzegla,

2. Urzadzenie pomocnicze wedlug zastrz. 1, znamienne lem, ze narzad, roz¬ rzadzajacy urzadzenie pomocnicze (27), regulujace dzialanie czynnika roboczego w zaleznosci od szybkosci obrotowej walu silnika, znajduje sie pod dzialaniem wstecznego nacisku czynnika roboczego, regulowanego zapomoca tego narzadu, o- raz pod dzialaniem narzadów sprezynuja¬ cych (26, 28).

3. Urzadzenie wedlug zastrz,, 1 i (lub) 2, znamienne tern, ze narzad wlaczajacy (40) jest przestawiany dzialaniem nacisku czynnika roboczego.

4. Urzadzenie wedlug zastrz. 1, 2 lub 3, znamienne tern, ze pomiedzy narzad wlaczajacy (40) i narzad (53), przesuwa¬ jacy tarcze (15) sprzegla, wlaczony jest na¬ rzad sterujacy (31), poruszany róznicowem dzialaniem dwóch narzadów, napedzanych silnikiem pojazdu oraz mechanizmem, sprzeganym z walem silnika.

5. Urzadzenie, wedlug zastrz. 4, zna¬ mienne tern, ze narzad sterujacy (31) jest zaopatrzony w urzadzenie pomocnicze, u* mozliwiajace przestawianie na wolny bieg May bach - Motorenbau Gesellschaft mit beschrankter Haftung. Zastepca: Inz. M. Zmigryder, rzecznik patentowy.Do opisu patentowego Nr 23487. * Druk L. Boguslawskiego i Ski, Warszawa PL PL