PL23484B1 - Wzmacniacz lampowy. - Google Patents

Description

Wynalazek niniejszy dotyczy wzmac¬ niaczy lampowych, przeznaczonych spe¬ cjalnie do wzmacniania pradu stalego lub pradów zmiennych o bardzo malej cze¬ stotliwosci.Wynalazek dazy do uproszczenia kon¬ strukcji ukladu wzmacniajacego. Upro¬ szczenie to polega na usunieciu wszelkich kondensatorów blokujacych oraz na pola¬ czeniu siatki lampy nastepnej bezposred¬ nio z katoda lampy poprzedniej. Wynika z tego, ze potencjaly kierujace siatki lam¬ py nastepnej sa pobierane wedlug wyna¬ lazku nie z obwodu anodowego, lecz ze zmian potencjalów na oporniku katodo¬ wym lampy poprzedniej.Dzieki temu, ze oporniki katodowe po¬ siadaja male opornosci, wzmacniacz we¬ dlug wynalazku moze wzmacniac nietylko prady stale lub prady malej czestotliwo¬ sci, lecz takze prady o bardzo sizerokiej wstedze czestotliwosci, to jest od czestotli¬ wosci zerowej do bardzo wielkiej, bez wi¬ docznego tlumienia jakiejkolwiek czesto¬ tliwosci tej wstegi.Przedmiot wynalazku jest uwidocznio¬ ny na rysunku, przyczem na fig. 1 podano wzmacniacz dwulampowy, na fig. 2 —¦ wzmacniacz w ukladzie przeciwsobnym, na fig. 3 — odmiane wzmacniacza wedlug fig. 1, na fig. 4 — odmiane wzmacniacza wedlug fig. 2, na fig. 5 — wzmacniacz, w którym katody sa polaczone bezposrednio ze soba szeregowo, wreszcie na fig. 6 i 7 uwidoczniono lampy wzmacniajace, zarzo¬ ne bezposrednio.Wzmacniacz wedlug fig. 1 zawiera dwie lampy wzmacniajace Vt i V2. Obwód wej¬ sciowy / jest wlaczony fniedzy siatke kie- ruf^ca lanipfy V1 a pewien punkt poten- cjoiftierza Rtf lezacego w obwodzie kato¬ dowym tej lampy. Punkt ten jest dobrany tak, aby siatka kierujaca otrzymala od¬ powiednie napiecie poczatkowe, uzyski¬ wane ze spadku napiecia stalej skladowej pradu anodowego lampy V1 na opornosci potencjomierza /?r Katoda lampy V1 jest bezposrednio polaczona z siatka kierujaca lampy V2, w której obwodzie anodowym, lezy transformator wyjsciowy O, a w ob¬ wodzie katodowym opornik R2.Uklad dziala, w sposób nastepujacy.Wahania potencjalów na zaciskach ob¬ wodu / powoduja zmiany pradu anodowe¬ go lampy ,Vr Zmiany tego pradu powodu¬ ja wzglednie duze wahania potencjalów na oporniku) i?lf które oddzialywaja zkolei na siatke kierujaca lampy V2 tak, iz z wtórnego uzwojenia transformatora wyj¬ sciowego O mozna pobierac wzmocniony prad zmienny, którego mozna uzyc do u- ruchomienia glosnika lub podobnego przy¬ rzadu odtwarzajacego. Anoda lampy Vx otrzymuje mniejsze napiecie anodowe od lampy V2 o spadek napiecia na oporniku R31 który jednak moze byc pominiety/Na¬ lezy zauwazyc, ze ujemne poczatkowe na¬ piecie siatki lampy V2 jest napieciem wy- padkowem ze spadku na oporniku R2 (spa¬ dek ujemny) i na oporniku R1 (spadek do¬ datni), zatem w przypadku pominiecia o- pornika R2 siatka lampy V2 bedzie posia¬ dala dodatnie napiecie poczatkowe ze spadku na oporniku Rr Moze byc nawet uzyty uklad z pominieciem oporników RA i R2. W tym przypadku katoda lampy V2 bedzie uziemiona, równiez bedzie uzie¬ miony obwód /. Role opornika R1 w tym przypadku bedzie odgrywac przestrzen elektronowa, siatka lampy V2 — (pola¬ czona z katoda lampy VJ i katoda lampy V2; wobec dodatniego potencjalu na siatce lampy V2 przez przestrzen siatka-katoda tej lampy bedzie plynal prad, tak, iz po¬ wstanie spadek napiecia.W praktyce okazalo sie, ze w ukladzie wedlug fig, 1 spadek napiecia pradu stale¬ go na oporniku R2 podlega wzglednie du¬ zym wahaniom, co odbija sie niekorzyst¬ nie na pracy l&tnpy V2, a mianowicie na¬ stepuje duze zmniejszenie sie wahan po¬ tencjalów siatki lampy V2.Wady tej nie posiada uklad przeciw- sobny wedlug fig. 2. W ukladzie tym siat¬ ka lampy V2 Jest polaczona:a jednym, a siatka l&mpy V3 z drugim leoncem opor¬ nika Rx obwodu katodowego lampy Vlf sterowanej obwodem wejsciowym / za po¬ srednictwem lampy Vr Katody lampy ^2» ^3 sa polaczone ze soba przewodni¬ kiem oraz posiadaja wspólny obwód ka¬ todowy w postaci opornika c :i?yiY xlolaczo- nego jednym koncem do wspomnianego przewodnika, a drugim do przewodu ujem¬ nego* Poniewaz spadek napiecia pradu stalego na oporniku Rx moze wynosic w przyblizeniu polowe napiecia anodowego lampy Vlf przeto siatka tej lampy moze byc sterowana bezposrednio anoda lampy V0, uzyskujacej napiecie anodowe ze spad¬ ku na oporniku R1 poprzez opornik R21 przyczem spadek napiecia stalej sklado¬ wej pradu anodowego lampy V0 na oporni¬ ku R3 oraz spadek napiecia stalej sklado¬ wej pradu anodowego lampy V2 na cze¬ sci opornika i?x sa dobrane tak, iz siatka lampy Vx otrzymuje odpowiednie ujemne napiecie poczatkowe wzgledem swej kato¬ dy. Obwód wejsciowy I jest wlaczony mie¬ dzy siatke a katode lampy V0. W ukladzie tym w mniejszym stopniu zmienia sie spa- dek napiecia stalych skladowych pradów anodowych lampy V2, V3 na oporniku R2, a zatem nie sa zmniejszane wielkosci wahan sie potencjalów siatkowych.W ukladzie wedlug fig. 3 oporniki ka¬ todowe i?3, R1 i R2 sa polaczone ze soba w ten sposób, ze wolny koniec opornika R3 jest przylaczony do ruchomego kon¬ taktu opornika 7?x, a wolny koniec opór-/^ nika R± jest przylaczony do ruchomego kontaktu opornika R2 tak, iz oporniki te znajduja sie wzgledem siebie w ukladzie potencjoimierzowym. Sposób wlaczenia lampy V0, która moze byc lampa detek¬ cyjna, jest taki sam jak wedlug fig. 2.Tak samo sposób dzialania ukladów we¬ dlug fig. 2 i 3 jest taki sam, jak opisano przy rozpatrywaniu ukladu wedlug fig. 1.Uklad wedlug fig. 3 tem rózni sie od u- kladu wedlug fig. 1 i 2, ze energja wyj¬ sciowa nie jest pobierana z anodowego transformatora wyjsciowego, lecz z zand- sków opornika R2 lampy V2; ogólnie z za¬ cisków opornika, uziemionego bezposrednio.Uklad wedlug fig. 4 jest podobny w zasadzie do ukladu wedlug fig. 2, z ta tyl¬ ko róznica, ze zamiast transformatora róz¬ nicowego zastosowano dwa oporniki R5 i RQ1 laczace odpowiednio anody lamp V2 i V3 z zasilajacym przewodem dodatnini.Anody lamp V2 i V3 sa polaczone ze soba przyrzadem Af, bedacym odbiornikiem e- nergji wyjsciowej. Jezeli przyrzadem M jest odpowiedni czuly przyrzad pomiaro¬ wy, wówczas caly uklad lampowy mozna zastosowac z korzyscia do pomiarów elek¬ trycznych jako pomiarowy przyrzad lam¬ powy. Nalezy zaznaczyc, ze poniewaz wy¬ chylenie przyrzadu Af jest wynikiem róz¬ nicowego dzialania na ten przyrzad na¬ piec lub pradów, przeto przy niedoprowa- dzaniu energji wejsciowej do obwodu / latwo jest ustalic punkt zerowy na skali przyrzadu Af bez potrzeby stosowania ja¬ kiejkolwiek kompensacji.Uklad wedlug fig. 4 moze byc zastoso¬ wany jeszcze jako mostek pradu stalego- w celu wytwarzania dwukierunkowych im¬ pulsów telegraficznych. W tym jednak przypadku lepiej bedzie zastosowac wspól¬ ny opornik anodowy i osobne oporniki ka¬ todowe lamp V2, V3 oraz wlaczyc miedzy te oporniki odpowiedni przyrzad Af.Na fig. 5 uwidoczniono uklad wedlug wynalazku, w którym katody trzech ostat¬ nich lamp sa polaczone ze soba szeregowo.W ukladzie tym litera V0 oznaczono np. lampe detekcyjna, litera V1 — lampe o- graniczajaca, a literami V2 i V3 — lampy wzmacniajace w ukladzie przeciwtsobnym.Do siatek kierujacych tych lamp sa do¬ prowadzane poprzez transformator T1 drgania z generatora czestotliwosci dzwie¬ kowych (generator ten nie jest przedsta¬ wiony na rysunku). W przerwach, gdy do siatki lampy V0 nie dochodzi zaden sygnal, prad anodowy lampy V0 jest stosunkowo nieznaczny, dajac nieznaczny spadek na¬ piecia na oporniku i?3, czyli) ze siatka lam¬ py V± posiada wzglednie maly ujemny po¬ tencjal poczatkowy, wskutek czego przez lampe Vx plynie duzy prad anodowy, da¬ jac duzy spadek napiecia na oporniku R±.Poniewaz dodatni koniec opornika Rx jest dolaczony do katod lamp Vlf V2 i V3, a jego koniec ujemny do siatek kierujacych lamp V2 i V3 poprzez czesc potencjomie- rza P2 (potencjomierz ten sluzy do dobra¬ nia wlasciwych napiec), przeto siatki te otrzymuja duze ujemne napiecie poczat¬ kowe (np. — 80 v.) tak, iz lampy V2 i V3 nie wzmacniaja pradów akustycznych, przekazywanych za posrednictwem trans¬ formatora 7\. Przy pojawieniu sie sygna¬ lu lampa V0 prostuje ten sygnal, wskutek czego zwieksza sie prad anodowy tej lam¬ py (detekcja anodowa), dajac wiekszy spadek na oporniku R31 co znów pociaga za soba zmniejszenie sie pradu anodowe¬ go lampy V1( a zatem mniejszy spadek na oporniku Rr W rezultacie wzrasta poczat¬ kowe napiecie siatek kierujacych lamp V2 i V3 (mniej wiecej do — 20 — 30 v.) tak, iz lampy te moga wzmacniac pelna mo¬ ca prady akustyczne, pochodzace z trans¬ formatora 7\. Z powyzszego wynika, ze uklad wedlug fig. 5 wzmacnia prady aku¬ styczne (z generatora nieuwidocznionego) tylko w czasie dochodzenia sygnalu do obwodu wejsciowego /, czyli ze uklad ten jest ukladem do przekazywania tonów (dzwieku).W celu unikniecia „stuku klucza", wobwód anodowy jednej z lamp, np. lampy V2, jest wlaczony opornik regulowany i?4, jednak i bez tego opornika „stuk klucza" jest znikomy.Jak juz zaznaczono, w celu lepszego doregulowania napiec siatkowych lamp V2 i V3, siatki te sa placzone z ruchomym kontaktem C potencjomierza P2, wlaczo¬ nego miedzy przewód plusowy a minu¬ sowy.W celu usuniecia szumu w sluchawce, siatka lampy detekcyjnej V0 otrzymuje u- jemne napiecie poczatkowe potencjomie¬ rza P19 a takze jej anoda jest polaczona z siatka lampy Vx poprzez filtr F, usuwa¬ jacy tetnienia pradu wyprostowanego.Opisany wyzej uklad do nadawania tonu zezwala na przesylanie bardzo sil¬ nych sygnalów (do 3 watów) z bardzo du¬ za szybkoscia pnzy absoitutnem wylacze¬ niu tla szumów nawet przy bardzo zanie¬ czyszczonym sygnale wejsciowym, to jest przy malym stosunku napiecia sygnalu do napiec przeszkód. Jako lampe detekcyjna mozna zastosowac jakakolwiek lampe o duzem nachyleniu.Uklad wedlug fig. 5 moze pracowac równiez jako uklad modulacyjny. W tym pmzypadku do obwodu wejsciowego / be¬ da doprowadzone prady modulujace, a do transformatora T1 — nosne.Nalezy zaznaczyc, ze opisane wyzej uklady wedlug wynalazku odznaczaja sie latwoscia regidacji, pozbawionej naglych skoków.W opisanych ukladach zastosowano lampy o zarzeniu posredniem, jednak w ukladach tych moga byc zastosowane rów¬ niez lampy, zarzone bezposrednio. W tym wypadku lampy takie winny byc wlaczo¬ ne tak, jak to uwidoczniono na fig. 6 i 7, gdzie litera B oznaczono baterje, a litera T — transformator zarzenia.Oczywiscie przedmiot wynalazku obej¬ muje nietylko lampy trzyelektrodowe, ale takze wieloelektrodowe, jako tez oporniki Rlt R2 i t. d., uwidocznione na wszystkich figurach, moga byc zastapione wsizelkiemi innemi impedancjami, dlawikami lub ob¬ wodami strojonemL PL PL

Claims (6)

1.Zastrzezenia patentowe. 1. Wzmacniacz lampowy, znamienny tern, ze siatka kierujaca lampy nastepnej (V*J jest polaczona bezposrednio z kato¬ da lampy poprzedniej (V\), przyczem ka¬ toda tej lampy jest uziemiona poprzez o- pomik (którego role moze spelniac stru¬ mien elektronowy), dlawik, knpedancje lub obwód strojony.

2. Wzmacniacz wedlug zastrz. 1, zna¬ mienny tern, ze anoda lampy wejsciowej (V0) jest polaczona bezposrednio z siatka pierwszej lampy wzmacniajacej (\\) oraz z katoda tej lampy za posrednictwem o- pornika (R3) i ewentualnie jeszcze poprzez czesc opornika (Rx), dolaczonego jednym koncem do katody lampy (Vx), a uziemio¬ nego drugim koncem.

3. Wzmacniacz wedlug zastrz. 1 i 2, w zastosowaniu do ukladu przeciwsohne- go, znamienny tern, ze katody lamp prze- ciwsohnych (V2 i V3) sa polaczone ze so¬ ba bezposrednio oraz sa uziemione poprzez wspólny oponnik (R2), natomiast siatka jednej lampy fV2) jest bezposrednio po¬ laczona z katoda lampy poprzedniej (V±), a siatka drugiej lampy (Vs) jest uziemiona bezposrednio, to znaczy jest polaczona poprzez uziemienie z uziemionym koncem opornika katodowego (Rx) lampy fV\/

4. Wzmacniacz wedlug zastrz, 1 i 2, znamienny tern, ze siatka kierujaca kaz¬ dej lampy nastepnej (V2) jest polaczona bezposrednio z katoda lampy poprzedniej (Vi) przyczem katoda ta jest polaczona za posrednictwem opornika (RJ, bedace¬ go potencjomierzem lampy (V0)i stojacej przed lampa (V^)9 z ruchomym kontaktem opornika potencjomierzowego (R2), leza¬ cego w obwodzie katodowym lampy (V2), wreszcie katodowy opornik potencjoimie* rzowy ostatniej lampy jest uziemiony bez- — 4 —posrednio tak, iz z zacisków tego oporni¬ ka moze byc pobierana moc wyjsciowa. 5. Wzmacniacz wedlug zastrz. 1 — 3, znamienny tern, ze anody lamp przeciw- sobnych (V2 i V3J sa polaczone ze soba zapomoca pierwotnego uzwojenia wyjscio¬ wego transformatora róznicowego. 6. Wzmacniacz wedlug zastrz. 1 — 3, znamienny tern, ze anody lamp przeciw- sobnych (V2i V3), z których kazda jest do¬ laczona do wspólnego przewodu plusowe¬ go odpowiednio za posrednictwem opor¬ nika (R5) lmb (RQ), sa polaczone ze soba przyrzadem pomiarowym (M). 7. Wzmacniacz wedlug zastrz. 6, zna¬ mienny tern, ze anody lamp przeciwsob- nych (V2 i V3) sa dolaczone do przewodu plusowego za posrednictwem wspólnego opornika, natomiast katody tych lamp po¬ siadaja oddzielne oporniki, a przyrzad pomiarowy (M) jest wlaczony miedzy te katody. 8. Urzadzenie wzmacniajace wedlug zastrz. 1 i 2, znamienne tern, ze siatki dwóch ostatnich lamp przeciwsobnych (V2 i V3J sa sprzezone zapomoca transforma¬ tora (Tx) z oscylatorem drgan miejsco¬ wych. Inz. Józef Plebanski.Do opisu patentowego Nr 23484, \mgm£ fiat /£?.£. fto.

5. F£.

6. /%/. Druk L. Boguslawskiego i Ski, Warszawa. PL PL