Azeby móc umocowac trzonek doklad¬ nie centryciznie na szyjce banki zarówki elektrycznej lub innego podobnego za¬ mknietego naczynia szklanego, ksztaltuje sie czesto, jak wiadomo, szyjke banki bez¬ posrednio po wtopieniu slupka, dzwigaja¬ cego wlókno zarowe a zakonczonego w dole talerzykiem, zapomoca pary szczek, obejmujacych szyjke w ten sposób, iz na¬ sadzany nastepnie trzonek znajduje w szyjce dokladna prowadnice, a zarazem i oparcie, ograniczajace glebokosc jego na¬ suniecia.Wynalazek ma na celu uwolnienie ksztaltowanej czesci banki w znacznym stopniu od napiec wewnetrznych pirzez spe¬ cjalne uksztaltowanie szczek, tak iz peknie¬ cia w szMe nie moga juz powstawac tak latwo. W tym celu szczeki ksztaltujace sa zaopatrzone wedlug wynalazku w czesci, stanowiace dno, i sa poza tern tak wydra¬ zone, ze pnzy ich zamykaniu tylko górny brzeg szyjki dotyka górnych czesci szczek.Pomiedzy pozostala czescia miekkiej je¬ szcze szyjki banki a sciankami booznemi szczek oraz w szczególnosci pomiedzy ta- lenzykiem slupka a dnem szczek pozostaje przytem wolna przestrzen, która zostaje wypelniona dopiero przy nastepujacem potem wydmuchiwaniu dolnej czesci szyjki oraz talerzyka zapomoca powietrzna spre¬ zonego, wprowadzanego do banki. Przy zastosowaniu takich szczek nietylko kol¬ nierz, powstajacy przy Wtapianiu talerzy-ki, kle nawet i sam talerzyk, który posia- /Iriemu i^ydintichanii, pijala szyjka banki * jfosiada wra* z mi^jsten^ przejscia w riir- ke slupka wszedzie te sama grubosc, przez co z natury rzeczy unika sie w bardzo wy¬ sokim stopniu szkodliwych napiec w szkle.Korzystnie jest, aby szczeki posiadaly po¬ miedzy górnym brzegiem a dnem krawedz wystajaca ku wnetrzu, tak, aby przy wy¬ dmuchiwaniu dolnej czesci szyjki tworzy¬ lo sie w znany sposób oparcie pierscienio¬ we, które sluzy jako oparcie dla nasadza¬ nego na banke trzonka.Wprawdzie wprowadzanie niewielkiej ilosci powietrza do banki po1 wtopieniu slupka, uskuteczniane zapomoca malej ru- reczki, sluzacej do usuniecia powietrza i przyiutowanej do rurki slupka, jest zna¬ ne. Chodzilo tu jednak zawsze o to, aby w zarówkach, sporzadzonych bez zastosowa¬ nia szczek do ksztaltowania szyjki, ze¬ pchnac nieco szklo, zbierajace sie szcze¬ gólnie silnie wzdluz szwu zlaczenia tale¬ rzyka slupka z szyjka. O ile zas stosowa¬ no szczeki formujace, to wdmuchiwanie po¬ wietrza do banki mialo na celu wylacznie wytworzenie na szyjce banki nasadek, okreslajacych polozenie trzonka w sensie obrotu dookola szyjki.Na rysunku fig. 1 przedstawia w prze¬ kroju pionowym pare szczek ksztaltuja¬ cych wedlug wynalazku, obejmujacych szyjke banki, a mianowicie jeszcze przed wydmuchaniem dolnej czesci szyjki.Fig, 2 przedstawia taki sam przekrój, lecz juz po wydmuchaniu dolnej czesci szyjki.Zarówka elektryczna, której banka ma byc ksztaltowana, sklada sie jak wiado¬ mo z banki 1, której szyjka 2; spojona jest z talerzykiem 3 rurki 4, przyczem tworzy sie zwykle kolnierz 5. W splaszczona czesc 6 rurki 4 wtopione sa szczelnie druty 7, 8, doprowadzajace prad. Z czescia splaszczo¬ na 6 polaczony jest, jak zwykle, precik 9, dzwigajacy wlókno zarowe, oraz rureczka 10, sluzaca do usuwania powietrza i po¬ laczona z wnetrzem banki za posrednic¬ twem otworku 11. Przy wtapianiu rurki 4 db banki talerzyk 3 jest podtrzymywany zapomoca lba 12 sworznia wydrazonego 13, który jest podnoszony i opuszczany i w którego wnetrzu umieszczona jest rurecz¬ ka do usuwania powietrza oraz, druty 7, 8, doprowadzajace prad. Po wtopieniu rurki 4 z talerzykiem 3 obie szczeki 14, uksztal¬ towane jednakowo i posiadajace, jak to u- widoczniiono na rysunku, czesci 15, stano¬ wiace dno, obejmuja miekka jeszcze szyj¬ ke 2. Wydrazenie 16 kazdej szczeki 14 po¬ siada taka postac, ilz przy zamykaniu szczek tylko górne ich brzegi 17 przyle¬ gaja do górnego, mniej rozgrzanego brzegu szyjki. Pomiedzy silnie rozmiekczona dol¬ na czescia szyjki i sciankami bocznemi szczek 14, w szczególnosci zas pomiedzy talerzykiem 3 wraz zl kolnierzem 5 a dnem, utwórzonem przez czesci 15, pozostaje, jak to uwidoczniono na rysunku, wolna prze- isftrzen. Natychmiast) po zamknieciu szczek 14 sworzen wydrazony 13 zostaje opu¬ szczony, tak iz leb jego 12 zajmuje polo¬ zenie, przedstawione na fig. 2. Równocze¬ snie z opuszczeniem sworznia wydrazonego lub zaraz potem wdmuchuje sie do banki powietrze sprezone za posrednictwem ru- reczki 10 i otworu 11, azeby wypchnac miekkie czesci szyjki 2 i talerzyka 3 ku dolowi i nazewnatrz tak, aby doszly one, jak to przedstawiono na fig. 2, do zetknie¬ cia ze sciankami bocznemi i z dnem 15 szczek ksztaltujacych. Wydmuchiwaniu te¬ mu' pomaga sie jeszcze przez to, ze równo¬ czesnie z wtlaczaniem powietrza opuszcza sie nieco rurke 4 wraz z talerzykiem 3 przez nieznaczne ciagniecie wdól rureczki 10, sluzacej do usuwania powietrza. Po przeprowadzeniu wydmuchania cala szyjka oraz jej polaczenie z rurka 4 posiada wskutek rozciagniecia mater jalu talerzyka 3 oraz kolnierza 5 równa grubosc. — 2 —Pomiedzy górnym brzegiem 17 i dnem 15 kazda szczeka 14 posiada na sciance wewnetrznej wystajaca krawedz 18. Kra¬ wedzie te, umieszczone w obu szczekach 14 na tej samej wysokosci, tworza oparcie pierscieniowe w szyjce banki, które sluzy jako oparcie dla trzonka, nasadzanego na szyjke banki.Po uksztaltowaniu szyjki banki i po otworzeniu szczek rureczka 10, sluzaca do usuwania powietrza, zostaje jak izwykle odtopiona w celu oddzielenia od niej za¬ rówki. Wynalazek moze znalezc zastoso¬ wanie nietylko przy fabrykacji zarówek elektrycznych, lecz i przy fabrykacji iiu- nych zamknietych naczyn szklanych. PL