Niniejszy wynalazek dotyczy loza na kolach do dzial lub karabinów maszyno¬ wych, które moze byc z latwoscia przewo¬ zone, odznacza sie duza statecznoscia w po¬ lozeniu do strzalu i które moze byc bar¬ dzo- latwo doprowadzane z polozenia do transportu w polozenie do strzalu i od¬ wrotnie.Loze to zawiera podstawe, która dzwi¬ ga os na dwóch kolach i dwa ogony i która daje sie obracac wzgledem tej osi, w celu umozliwienia celowania w pewnym kie¬ runku, oraz stojak, na którym moze sie wy¬ chylac dzwigar broni, w celu umozliwienia celowania na wysokosc.Loze wedlug wynalazku jest znamien¬ ne tern, ze jego podstawa w polozeniu do strzalu moze sie swobodnie obracac w kie¬ runku poprzecznym w stosunku do osi, za¬ opatrzonej w kola. Dzieki temu konce ogo¬ nów zawsze opieraja sie o ziemie, nieza¬ leznie od jej nierównosci. W ten sposób osiaga sie duza statecznosc loza.Na rysunkach dla przykladu przedsta¬ wiono loze wedlug wynalazku.Fig. 1, 2 i 3 przedstawiaja loze na ko¬ lach wedlug wynalazku w polozeniu do strzalu w widokui zboku, zgóry i ztylu, fig. 4 przedstawia przekrój podluzny srodko¬ wej czesci loza, fig. 5 i 6 przedstawiaja schematycznie osadzenie ogonów na srod¬ kowym czopie w polozeniu zlozonem i roz- stawionem, fig. 7 przedstawia przekrój po¬ ziomy mechanizmu kierunkowego, fig. 8, 9tulejowej 29, dajacej sie obracac w pier¬ scieniu 26h. Z pierscieniem tymi jest pola¬ czony dzwigar 26, który moze sie obracac w zwykly sposób okolo czopów 26°. W1 na¬ kretke 29 wchodzi sruba 28, polaczona przegubowo ze stojakiem 4, zapomoca osi 30.W celu prowadzenia broni dzwigar 26 zawiera szyny prowadnicze 31 oraz pro¬ wadnice 32, w których moze sie przesuwac lufa broni. Loze jest zaopatrzone równiez w urzadzenie do powodowania strzalów, opisane w patencie francuskimi Nr 749 322, oraz w celownik 33, umieszczony z lewej strony dzwigara. Prowadnica 32, która jest umieszczona przed dzwigarem i przez która przechodzi lufa T dziala, ma na celu odciazenie szyn 31 oraz podtrzymywanie i dobre prowadzenie lufy broni przy jej ru¬ chu odrzutowym i powrotnym.Podstawa celownika 33 (fig. 8, 9 i 10) sklada sie z dwóch wózków: wózka 34, mogacego sie obracac w stosunku do dzwi¬ gara 26 dookola osi 35 pod dzialaniem sruby 36y wkrecanej w tulów dzwigara i dzialajacej na trzpien 37, stanowiacy ca¬ losc z tym wózkiem, oraz z drugiego wózka 38, mogacego sie obracac dookola osi 39 w plaszczyznie prostopadlej do plaszczyzny obrotu pierwszego wózka.Sruba 40 pozwala kierowac ruchem wózka 38, na którym jest osadzony celownik 33.Obie sruby 36 i 40 sa ryglowane zapomoca zapadek sprezynowych 41.Zespól dwóch wózków pozwala na bardzo scisle regulowanie optycznej osi ce¬ lownika w stosunku do osi lufy dziala.W dolnej czesci loza jest umieszczona tarcza 42 (fig. 4), która moze obracac sie dookola osi 43. W stanie zlozonym do transportu tarcza ta jest podniesiona, jak to uwidoczniono linjami przerywanemi na fig. 4, i jest utrzymywana w temi polozeniu zapomoca haków 44 i sprezyn 45.Druga tarcza 46 jest osadzona na sto¬ jaku 4, z którym razem wykonywa wszyst¬ kie ruchy, podczas gdy dwie nieruchome tarcze poprzeczne 47, osadzone na podsta¬ wie, zakrywaja otwory, powstajace przy ruchu tarczy 46.Podczas transportu dzwigar 26 jest la¬ czony sztywno z osia 7 zapomoca strze¬ mienia 48, osadzonego przegubowo na dzwi¬ garze w miejscu 49 i dajacego sie umoco¬ wac zapomoca zatyczki 50 w uchach 51, osadzonych na podstawie loza. Urzadzenie powyzsze usuwa podczas transportu wszel¬ kie niebezpieczenstwo rozregulowania me¬ chanizmów celowniczych, zarówno kierun¬ kowego, jak i podniesien, które mogloby powstac wskutek wstrzasów na nierówno¬ sciach. Wstrzasy te sa zreszta lagodzone przez sprezynujace bandaze 53 na kolach 52 (fig. 11), Kazde z kól (fig. 11 i 12) w polozeniu loza do strzalu moze byc polaczone sztyw¬ no z osia 7, w celu lepszego zakotwiczenia loza w ziemi i zabezpieczenia lepszej sta¬ tecznosci broni podczas strzelania. Pola¬ czenie to jest osiagane zapomoca dwóch klocków 54 i 55, umieszczonych w lozy¬ sku osi i dociskanych zapomoca sruby 56 do piasty 57 kola. Gdy klocki nie sa do¬ cisniete, plytka 58 uniemozliwia opadnie¬ cie obu klocków, przyczem zaden z nich nie dotyka piasty 57. Sruba 56 jest uru¬ chomiana kluczem 59, który w polozeniu gotowem do transportu jest unieruchomia- ny zapomoca zatrzasku sprezynowego 60.Do transportu ogony 1 i la zostaja zla¬ czone swemi tylnemi koncami zapomoca u- rzadzenia ryglujacego 11, 12, 13. Podsta¬ wa 5 loza jest wtedy unieruchomiona przez powierzchnie zderzakowe 14 i 14 a ogonów (fig. 5). Os 7 jest sztywno polaczona z podstawa 5 loza zapomoca tarczy kciuko¬ wej 8, która powoduje zazebienie sie dwóch uzebionych wienców 9 i 10, uwidocznio¬ nych na fig. 4; tarcza ta moze byc utrzy¬ mywana w polozeniu zaryglowanem zapo¬ moca dowolnych odpowiednich narzadów, np. zapomoca skórzanego paska. Ruchy po- — 3 —i 10 przedstawiaja podstawe celownika wedlug wynalazku w widoku bocznym, w przekroju poziomym wzdluz linji IX —- / na fig. 8 i w widoku zgóry, fig. 11 — w przekroju podluznym osadzenie jednego z kól na osi, fig. 12 — przekrój poprzeczny wzdluz linji XII — XII na fig. 11, fig. 13 przedstawia w przekroju poziomym od¬ miane loza w polozeniu do strzalu, uwi¬ doczniajaca osadzenie na osi zespolu ogo¬ nów i kadluba podstawy loza, fig. 14 — odpowiedni przekrój poprzeczny wzdluz osi zestawu kolowego oraz uwidocznia li- njami przerywanemi mozliwe odchylenie osi w stosunku do podstawy loza, fig. 15 przed¬ stawia przekrój loza, zlozonego do trans¬ portu, i uwidocznia linjami przerywanemi stojak, fig, 16 — przekrój wzdluz linji XVI — XVI na fig. 15, fig. 17 przedstawia przekrój podluzny loza, zlozonego do I trarjiaportu, z odjetym prawym ogonem, fig. 18r przedstawia przekrój wzdluz linji XVIII — XVIII na fig. 17.Loze wedlug wynalazku posiada dwa ogony / i la, osadzone zapomoca swych wystepów 2 i 2a (fig. 4), wchodzacych jedne w drugie, na rurowym czopie obro¬ towym 3, na którym jest osadzony równiez obracajacy sie stoijak 4. Na tym czopie jest umocowana na stale podstawa 5 loza, zaopatrzona od przodu w wal 6, dookola którego moze sie wychylac os 7, dzwigaja¬ ca kola. Os ta jednak moze byc polaczona na stale z podstawa loza zapomoca tarczy kciukowej 8, która sluzy do sprzegania u- zebionego wienca 9, obracajacego sie lacz¬ nie z walem 6, lecz mogacego przesuwac sie w kierunku podluznym, z drugim uze¬ bionym wiencem 10, polaczonym na stale z osia 7.Ogony moga zajmowac dwa polozenia, zlozone do transportu i rozstawione do strzelania. W polozeniu zlozonem tylne konce ogonów sa laczone ze soba zapomoca urzadzenia, skladajacego sie (fig. 2) z trzymaka 11, umieszczonego na ogonie /, i wystepu li, umieszczonego na ogonie ld.Zatyczka 13 rygluje te dwie czesci. Przy zlpzonem polozeniu ogonów jest uniemozli¬ wione poprzeczne przesuwanie sie podsta¬ wy 5 loza, poniewaz boczne powierzchnie 14 i 14 a ogonów / i la opieraja sie o od¬ powiednie powierzchnie podstawy 5 loza (fig, 5). W polozeniu rozstawionem ogo¬ nów (fig. 6) wszelki ruch podstawy loza jest równiez uniemozliwiony, poniewaz powierzchnie 15 i 15 ° ogonów opieraja sie o boki podstawy loza. Ogony sa unierucho- miane w polozeniu rozstawionem zapomo¬ ca sworznia 16, wkladanego w dwa otwo¬ ry cylindryczne, wykonane w wystepach 2 — 2 ogona 1 (fig. 4), iw dwa wykroje lukowe (fig. 4 — 6), z których jeden jest wykonany w podstawie 5 loza, a drugi — w górnym wystepie 2 a ogona la , przyczem gdy ogony dochodza do polozenia rozsta¬ wionego, sworzen 16 wpada w otwór cy¬ lindryczny 18 drugiego wystepu 2a, co powoduje zaryglowanie obu ogonów.Stojak 4 moze sie obracac na czopie srodkowym 19, osadzonym w czopie ruro¬ wym 3. Ruch ten, który pozwala na celowa¬ nie w kierunku, jest uskuteczniany zapomo¬ ca mechanizmu kierunkowego, uwidocznio¬ nego w przekroju poziomym na fig. 7. Me¬ chanizm ten zawiera slimak 20, napedzany kólkiem recznem 21 i zazebiajacy sie z uzebionym wycinkiem 22, polaczonym ze stojakiem 4.- Slimak 20 jest osadzony w wózku 23, który mozna przesuwac zapo¬ moca srub 24, co pozwala w kazdej chwi¬ li na sprzezenie slimaka z uzebionym wy¬ cinkiem 22. Hamulce 25, utworzone ze sprezyn, wchodzacych w uzebienie lebków srub 24, uniemozliwiaja odkrecanie sie tych srub.Na stojaku 4, skladajacym sie z dwóch scianek bocznych 4a, moze isie obracac na czopach 26a (fig. 1 — 3) dzwigar 26 bro¬ ni, przyczem celowanie na wysokosc jest uskuteczniane zapomoca kólka recznego 27 (fig. 4), przymocowanego do nakretki — 2 —ogonami. W ten sposóty wszystkie trzy po¬ laczenia sa uskuteczniane jednoczesnie.Loze (fig. 13) posiada, jak i poprzed¬ nio, dwa ogony 1 — la, osadzone zapo- moca swych wystepów 2 — 2a ne. piono¬ wym czopie 3, umocowanym sztywno w podstawie 5 loza i posiadajacym zprzodu wal 6, dookola którego moze sie wychylac os 7.Gdy ogony sa rozsuniete do strzelania, wszelki ruch podstawy loza jest uniemoz¬ liwiony wskutek tego, ze jest ona trzymana pomiedzy powierzchniami zderzakowemi 15 — 15 a ogonów.Przednie czesci ogonów sa przedluzo¬ ne ku przodowi w postaci ramion 70 — 70° , posiadajacych na swych koncach wy¬ stepy 71 — 71a. W polozeniu do strzelania (fig. 13) wystepy te znajduja sie poza osia 7. Natomiast w polozeniu do transportu (fig. 15 i 16) kazdy z wystepów znajduje sie w zetknieciu sie z odpowiednim wyste¬ pem 72 — 72a, znajdujacym sie na osi 7.Wychylanie sie osi kól dookola walu 6, które jest mozliwe w polozeniu do strze¬ lania (fig. 14), jest uniemozliwione przy zlozonych ogonach (fig. 15 i 16).Stojak 4 moze obracac sie dookola czo¬ pa 3. Ten ruch obrotowy, który umozliwia celowanie w kierunku, jest uskuteczniany zapomoca jakiegokolwiek odpowiedniego mechanizmu, nieprzedstawionego na ry¬ sunku, np. uzebionego wycinka i slimaka, podobnego do przedstawionego na fig. 7.Gdy sie chce loze ustawic w polozenie do transportu, nalezy ustawic uprzednio, przez pokrecenie kólka recznego 21 do ce¬ lowania; w kierunku, stojak 4 na zero, t. j. w takie polozenie, aby jego os podluzna znajdowala sie w pionowej plaszczyznie, przechodzacej przez dwusieczna kata roz¬ stawienia ogonów. Gdyogony zostaja zlozo¬ ne zpowrotem (fig. 15 ii 16), ich powierzch¬ nie 14 — 14a opieraja sie o odpowiednie powierzchnie podstawy 5 loza i stojaka 4, podczas gdy wystepy 74 — 74 a tego sto¬ jaka wchodza we wglebienia 73 — 73a ogo¬ nów. W ten sposób jest uniemozliwiony zarówno wszelki ruch obrotowy dookola czopa 3, jak i wszelkie podniesienie sto¬ jaka 4.Dzwigar 26 moze obracac sie dookola poziomych czopów 26a, osadzonych w sto¬ jaku 4 (fig. 17). Ruch ten, umozliwiajacy celowanie na wysokosc, jest powodowany przez dowolny odpowiedni mechanizm, nieprzedstawiony na rysunku, np. wycinek uzebiony i slimak, podobny do przedsta¬ wionego na fig. 4. Gdy sie chce przejsc w polozenie do transportu, nalezy uprzednio, pokrecajac kólko reczne, sluzace do celo¬ wania na wysokosc, ustawic bron w jej najbardziej podniesionem polozeniu. Przy skladaniu ogonów czesc lacznikowa 75, stanowiaca calosc z dzwigarem (fig. 17 i 18), wchodzi w dwa wglebienia 76 — 76a ogonów, uniemozliwiajac w ten sposób wszelki ruch obrotowy dookola osi 26a.Przygotowanie loza do strzelania, jezeli znajduje sie ono w polozeniu do transpor¬ tu, jest uskuteczniane w sposób nastepu¬ jacy.Po odryglowaniu tylnych konców ogo¬ nów 1 — 1 a w opisany powyzej sposób, na¬ lezy je rozsunac tak, aby ich powierzch¬ nie zderzakowe 15 — 15a zetknely sie z podstawa 5 loza. Rozsuniete ogony sa u- trzymywane w tern polozeniu zapomoca dowolnego urzadzenia, np. rozporki 77, uwidocznionej na fig. 13. Loze jest wtedy gotowe do strzelania.Odwrotnie, aby przejsc z polozenia do strzelania w polozenie do transportu, nale¬ zy, obracajac reczne! kólko, sluzace do ce¬ lowania w kierunku, ustawic bron w piono¬ wej plaszczyznie, przechodzacej przez dwusieczna kata pomiedzy ogonami, nada¬ jac jej jednoczesnie najwiekszy kat pod¬ niesienia. Nastepnie nalezy obrócic roz- pórke 77, utrzymujaca rozstawione ogony (fig. 15), oraz zlozyc je i polaczyc ich konce. Po uskutecznieniu tych czynnosci — 5 —zionie i pionowe dzwigara 26 i stojaka 4 sa uniemozliwiane zapomoca strzemienia 48, wchodzacego w ucha 51 i zaryglowanego zatyczka 50 (polozenie oznaczone linjami przerywanemi na fig. 1). Dolna tarcza 42 jfest utrzymywana w polozeniu podniesio- nem (oznaczonem linjami przerywanemi na fig. 4) zapomoca haków 44, przyczem sprezyny 45 sa scisniete. Klucze 59 ha¬ mulców kól 52 znajduja sie w polozeniu zwalnia jacem hamulce i sa utrzymywane w nieim przez zatrzaski sprezynowe 60, wo¬ bec czego kola moga swobodnie obracac sie na osi 7. Loze wiec moze byc latwo prze¬ wiezione na inne miejsce przy za¬ stosowaniu dowolnego srodka trakcyj¬ nego.Podczas strzelania dolna tarcza 42 jest opuszczona; 1^ tym celu nalezy nacisnac górna czesc tarczy, co powoduje scisniecie sprezyn 45 i zwolnienie haków 44; w ten sposób tarcza zajmie polozenie, uwidocz¬ nione na fig. 4 linjami pelnemi. Strzemie 48 zostaje podniesione i jest utrzymywane w tern polozeniu zatrzaskiem sprezynowym (na fig* 1 oznaczone linjami pelnemi).Dzwigar 26 i stojak zostaja w ten sposób zwolnione, co umozliwia celowanie w kie¬ runku i na wysokosc, } Tylne konce ogonów 1 i la zostaja od- ryglowane i odsuniete od siebie tak dale¬ ko, aby powierzchnie zderzakowe 15 i 15a przylegaly do odpowiednich powierzchni bocznych podstawy 5 loza (fig. 6); w tym momencie sworzen 16 znajduje sie nad otworem 18 dolnego wystepu 2a ogona la i moze byc w ten otwór wlozony, ryglu¬ jac w ten sposób cztery wystepy 2 — 2a i podstawe 5 loza, scisnieta pomiedzy po¬ wierzchniami zderzakowemi 15 i 15a.Tarcza kciukowa 8 (fig. 4) jest ustawio¬ na w polozenie odryglowane, co pozwala na wylaczenie uzebienia wienca 9 i 10.Podstawa 5 loza moze wiec wychylac sie swobodnie dookola osi 6. Dzieki temu u- rzadzdniu tylne konce ogonów 1 i la opie¬ raja sie zawsze o ziemie, niezaleznie od jej nierównosci i nachylenia osi 7.Klucze 59 do ryglowania kól 52 zostaja przestawione w polozenie naciskowe, w którem klocki 54 i 55 sa silnie docisniete sruba 56 do. piasty 57 kól (fig. 11 i 12) i lacza kola z osia 7. W ten sposób otrzymu¬ je sie lepsza statecznosc loza podczas strzelania, poniewaz tarcie przy toczenitj sie zostaje zastapione tarciem przy posuwie.Nalezy zaznaczyc, ze niektóre z adep- szen, opisanych w zastosowaniu do loza na kolach wedlug wynalazku, moga byc stoso¬ wane w tych samych warunkach i z ta sa¬ ma korzyscia równiez i do lóz nie na ko¬ lach.Czesci skladowe opisanego loza maja calkowita swobode ruchu przy strzelaniu; podczas transportu jednak, gdy ta swobo¬ da ruchu moglaby byc szkodliwa^ powodu¬ jac uderzenie,, zostaje ona unieinozliwioria zapomoca dodatkowych «ynno$ci przy przejsciu z polozenia do strzalu w poloze¬ nie do transportu lub odwrotnie.Ponizej bedzie opisana odmiana wykona¬ nia, w której jedna tylko czynnosc zblize¬ nia ogonów przeksztalca loze w jeden blok, mogacy poruszac sie w; kazdymi terenie. W tym celu przednie czesci ogonów sa prze¬ dluzone ku przodowi w postaci ramion; za¬ opatrzonych na koncu w wystepy. Gdy ogony zostana zblizone do siebie, kazdy z dwóch wystepów zetknie -sie z odpowied- niemi wystepami, znajdujacemi sie na osl Zespól: ogony i podstawa loza, który w polozeniu do strzalu moze swobodnie ob¬ racac sie dookola poziomej osi, prostopa¬ dlej do osi kól, jest teraz zaryglowany w jednem polozeniu. W ten sposób zostaje u- skutecznione pierwsze dodatkowe polacze¬ nie.Dwa inne dodatkowe polaczenia, mia¬ nowicie polaczenie stojaka oraz dzwigara z blokiem: ogony, podstawa loza, os, sa uskuteczniane przez zacisniecie stojaka i dzwigara pomiedzy zblizonemi do siebie - 4 —'I 'W !ql GO1loze znajduje sie w polozeniu do trans¬ portu. ! Jest rzecza zrozumiala, ze wynalazek zostal opisany i przedstawiony na rysunku tylko dla przykladu i moga byc wprowa¬ dzone zmiany szczególów bez zmiany isto¬ ty wynalazku. PL