Przedmiotem niniejszego wynalazku jest dalsze uksztaltowanie przesuwnego pionowego steru kierunkowego samolotu wedlug patentu Nr 19754, w którym chro¬ niony jest pionowy statecznik steru kierun¬ kowego, osadzony przesuwnie w pionowej szczelinie kadluba samolotu, dzieki czemu ster moze byc przesuwany do góry i wdól przy pomocy odpowiedniego urzadzenia sterowniczego.Wynalazek niniejszy polega na tern, ze pionowy statecznik steru kierunkowego jest osadzony ruchomo w stosunku do ka¬ dluba samolotu w taki sposób, ze os obro¬ tu steru wzgledem statecznika moze byc przesuwana równolegle do siebie wgóre i wdól. Nie wylacza to, wedlug wynalazku, mozliwosci odchylania statecznika o pe¬ wien kat wzgledem podluznej osi samo¬ lotu podczas ruchów wgóre i wdól. Przy takiem osadzeniu moze byc równiez brzeg odplywu steru osadzony przegubowo wzgledem tegoz steru, co w pewnych wa¬ runkach, np. jezeli prad powietrza, idacy od smigla, ma nieco inny kierunek nad ka¬ dlubem, niz pod kadlubem, posiada donio¬ sle znaczenie.Na rysunku uwidoczniono przyklady wykonania wynalazku.Fig. 1 przedstawia schematycznie wi-dok boczny tylu samolotu wraz ze sterem, przesunietym wgóre, fig. 2 i 3 — dwa wi¬ doki zgóry na tyl samolotu wedlug fig 1 z poprzecznie przekrojonemi stateczni¬ kiem i sterem w polozeniach odchylonem i normalnem; fig. 4 przedstawia schema¬ tycznie widok boczny tylu samolotu wraz ze sterem przesunietym wdól, a fig. 5 i 5a — dwa widoki zgóry na tyl samolotu wedlug fig. 4 z poprzecznie przekrojonemi statecznikiem i sterem w polozeniu odchy¬ lonem i normalnem; wreszcie fig. 6 i 7 przedstawiaja dwa widoki zboku i zgóry urzadzenia do przesuwania statecznika i steru zapomoca równolegloboku dzwignio¬ wego.W tylnej czesci 1 kadluba samolotu u- mieszczony jest przesuwnie wgóre i wdól statecznik 3 wraz z pionowym sterem kie¬ runkowym 4, przyczem ster 4 obraca sie dookola osi 2 polaczenia przegubowego miedzy statecznikiem a sterem.Statecznik wraz ze sterem jest rucho¬ my wgóre i wdól od polozenia górnego (fig. 1) do polozenia dolnego (fig. 4), przy¬ czem os obrotu 2 porusza sie wgóre i wdól zawsze równolegle do siebie.Statecznik 3 moze byc odchylony do¬ okola osi 2 o pewien kat a w polozeniu górnem oraz o pewien kat /? w polozeniu dolnem.Ster 4 posiada ruchomy brzeg odplywu 4', który w razie potrzeby moze byc rów¬ niez odchylany w jedna i druga strone, a mianowicie w celu stabilizacji kierunko¬ wej samolotu w tym przypadku, jezeli prad powietrza, idacy od smigla, ma nie¬ co inny kierunek nad kadlubem, niz pod kadlubem.Pod kadlubem 1 samolotu znajduje sie ploza 5.Opuszczanie usterzenia moze odbywac sie po linji prostej, jak w wykonaniu uste¬ rzenia wedlug fig. 1 — 5a, lub po linji krzywej.Na fig. 6 i 7 przedstawiono usterzenie z urzadzeniem nastawczem, zapomoca któ¬ rego opuszczanie steru odbywa sie po linji lukowej. Statecznik umocowany jest w punktach 33, 34 i 35 na trzech trójkatnych ramionach 6, 7, 36, które sa osadzone prze¬ gubowo w punktach 8, 9 i 37, umozliwiajac w ten sposób równolegle opuszczanie sta¬ tecznika wdól po lukach 10 i 38. Trójkat, okreslony punktami 33, 34 i 35, jest po¬ dobny do trójkata, okreslonego punktami 8, 9 i 37, a ramiona 6, 7, 36 maja jednako¬ wa dlugosc i sa równolegle do siebie.Po opuszczeniu calego usterzenia wdól ramiona 6, 7 i 36 zajmuja polozenie 6', 7* i 36'. Do opuszczania sluzy sruba 39, umo¬ cowana wahliwie w punkcie 40. Sruba ta dziala na ramie 36 w osi 41. W miejscu tern osadzony jest w ramieniu 36 mostek 42, który moze obracac sie dokola osi 43. Os 41 porusza sie po luku 44.Srube 39 mozna obracac za posrednic¬ twem przekladni stozkowych kól zebatych 45 i walka 46, polaczonego z kolem stoz- kowem zapomoca sprzegla Kardana. Po¬ ruszanie steru kierunkowego 4 odbywa sie zapomoca drazka 32, osadzonego przegu¬ bowo równiez w sprzeglach Kardana. Dlu¬ gosc drazka 32, jest równa dlugosci ramion 6,7 i 36, a polozenie jego jest zawsze rów¬ nolegle do tychze ramion. Dzieki temu przy poruszaniu steru wgóre lub wdól dra¬ zek 32 opisuje ten sam luk, co ramiona 6, 7 i 36, wskutek czego wychylanie steru jest mozliwe w kazdem jego polozeniu.Urzadzenia do odchylania statecznika 3 wzgledem podluznej osi samolotu i brze¬ gu odplywu 4* wzgledem steru 4 nie przed¬ stawiono na rysunku, poniewaz jego wyko¬ nanie nie nastrecza trudnosci, mozna bo¬ wiem poslugiwac sie w tym celu narzada¬ mi znanemi z podobnych urzadzen, istnie¬ jacych przy sterach nieprzesuwnych. PL