Wynalazek niniejszy dotyczy bezza- worowego silnika spalinowego, posiadaja¬ cego rozdzielacz paliwa w ksztalcie obro¬ towego suwaka, chlodzonego zapomoca krazacej w nim wody, Suwak posiada od¬ powiednie kanaly, laczace kolejno cylin¬ der lub cylindry silnika to z przewodem, doprowadzajacym paliwo, to z przewodem wylotowym. Obrotowy suwak jest osadzo¬ ny miedzy dwiema tulejowemi panewka¬ mi lozyskowemi, albo tez na lozyskach walkowych, tak iz moze sie swobodnie ob¬ racac. Dolna panewka powyzszego lozy¬ ska zamyka pokrywe cylindra i posiada kanal wlotowy, prowadzacy do przestrzeni cylindra. Panewka ta w stosunku do cylin¬ dra jest ruchoma, podczas gdy górna pa¬ newka jest na stale osadzona na scian¬ kach pokrywy cylindra. Ruchomosc dol¬ nej panewki lozyska zapewnia dostatecz¬ nie elastyczne przyleganie obrotowego su¬ waka i zapobiega zagrzewaniu sie lub tez zacinaniu sie tegoz suwaka.Obydwie panewki sa chlodzone zapo¬ moca krazacej wody, która chlodzi rów¬ niez cylinder lub cylindry silnika. Smaro¬ wanie obrotowego suwaka uskutecznia sie zapomoca centralnego urzadzenia smaro¬ wego, smarujacego caly silnik.W celu unikniecia szkodliwego oddzia-lywania cisnienia wzbtichowego, panuja¬ cego w cylindrze silnika, na suwak obro¬ towy, panewka, umieszczona miedzy su¬ wakiem obrotowym i koncem cylindra sil¬ nika, jest osadzona na stalej czesci po¬ sredniej, stanowiacej glowice dla okreslo* nej powierzchni konca cylindra. W tej po¬ sredniej czesci jest ruchomo osadzone specjalne zamkniecie, które przejmuje mi¬ nimalna czesc cisnienia wzbuchowego, pa¬ nujacego w cylindrze, przekazujac to ci¬ snienie na suwak obrotowy zapomoca sto¬ sunkowo malej powierzchni ciernej, umie¬ szczonej miedzy czescia posrednia i tymze suwakiem obrotowym.Przyklad wykonania suwaka obroto¬ wego wedlug wynalazku przedstawiono na rysunku. Fig. 1 przedstawia poprzeczny przekrój suwaka obrotowego wzdluz osi cylindra , a fig. 2 i 3 przedstawiaja osiowy przekrój wzglednie widok zgóry specjal¬ nego zamkniecia, zastosowanego w tym przykladzie wykonania suwaka.Na fig. 1 rysunku cyfra 1 oznacza wy¬ drazony suwak obrotowy, w którym wy¬ konane sa cztery lukowe kanaly 2, któ¬ rych wyloty na zewnetrznej powierzchni suwaka znajduja sie w miejscach A i B.Dolna panewka 3 jest osadzona na cylin¬ drze 5 i posiada cztery sprezyny 25, umo¬ cowane i osadzone na czesci posredniej, np. glowicy 3', która jest na stale przy¬ twierdzona do cylindra, przyczem glowica 3' moze byc równiez wykonana z jednego kawalka z cylindrem 5 i posiada prze¬ strzenie na wode chlodzaca. Panewka 3 jest luzno osadzona na cylindrze i lekko dociskana do niego zapomoca sprezyn 25, przyczem w górnej czesci glowicy cylindra jest wykonana prowadnica do suwaka ob¬ rotowego //Suwak od góry jest prowadzo¬ ny zapomoca panewki 4, przytwierdzonej srubami 17 do scianki cylindra 5. Obroto¬ wy suwak 1 moze byc swemi koncami ó- party na lozyskach kulkowych lub wal¬ kach prowadniczych, przyczem górna pa¬ newka 4 nie styka sie z suwakiem. Cylin¬ der 5 jest polaczony z suwakiem obroto¬ wym 1 zapomoca kanalu C\ wykonanego w ruchomem zamknieciu, które ma postac tloka stopniowego 26.Górna panewka 4 obejmuje szczelnie dolna panewke 3. W górnej panewce 4 znajduje sie otwór wlotowy 7 i otwór wy¬ lotowy 8. Cyfra 9 oznacza otwór wlotowy, a liczba 10 — otwór wylotowy dolnej pa¬ newki 3. ¦¦»,-.Cztery lukowe kanaly 2 suwaka 1 dzia¬ laja naprzemian, przyczem z jednej strony sluza do doprowadzania paliwa, a z dru¬ giej strony do odprowadzania spalin.Scianki tych kanalów moga nie byc rów¬ nolegle do siebie, lecz moga byc np. w miejscu A szersze niz w miejscu B, a to w tym celu, aby umozliwic regulacje pra¬ cy silnika.Wskutek nastepujacych po sobie wzbu- chów czesc narzadów rozdzielczych zosta¬ je silnie ogrzana. Dzieki krazacej w tych narzadach wodzie chlodzacej, te gorace czesci sa równomiernie chlodzone. Woda chlodzaca przeplywa z fadjatora lub in¬ nego zródla do suwaka obrotowego 1, pa¬ newki 3 i glowicy 3'. Woda ta przejmuje cieplo z ogrzanych narzadów, powodujac wyrównanie temperatur scianek otworów 9 i 10, dzieki czemu scianki otworu wloto¬ wego 9 sa ta wóda ogrzewane, a scianki otworu wylotowego 10, wskutek nizszej temperatury krazacej wody, sa chlodzone.Obrotowy ruch suwaka wokolo swej o- si moze byc otrzymany zapomoca prze¬ kladni lancuchowej lub zebatej. Kanaly 2 suwaka obrotowego moga byc dowolnej szerokosci w kierunku osi suwaka 1.W srodkowej czesci panewki 3 oraz glowicy 3' znajduje sie specjalne zamknie¬ cie w ksztalcie tloka 26 o dwóch róznych srednicach. Zamkniecie to posiada cylin¬ dryczny otwór, który u góry przechodzi w stozek, laczacy sie zapomoca podluznego otworu C z obrotowym suwakiem 1. Pier- — 2 —scienie 30 i31 zapewniaja dobre uszczel¬ nienie otworów panewki 3 i glowicy 3\ Srubowa sprezyna 29 dociska lekko tlok 26 do obrotowego suwaka L Paliwo jest zasysane przez otwór 9, odnosny kanal 2, poprzez wlot tego kanalu w miejscu A, i doprowadzane do cylindra 5 otworem C oraz wydrazeniami tloka 26.Tlok 26 ma na celu zamykanie prze¬ strzeni roboczej cylindra i posiada po¬ wierzchnie cierna, która powoduje prze¬ noszenie tylko czesci cisnienia wzbucho- wego na suwak obrotowy 1.Smarowanie suwaka / jest dokonywa¬ ne w tym przypadku zapomoca zbiornicz¬ ka olejowego 36, zasilanego przez pompe olejowa silnika. Zbiorniczek olejowy 36 posiada knot, dotykajacy walka, wprawia¬ nego w ruch obrotowy zapomoca obroto¬ wego suwaka 1, tak iz walek ten powodu¬ je nieprzerwane i niezawodne smarowanie suwaka 1. Kanaly 28 do wody chlodzacej sa równiez polaczone z krazaca woda ob¬ rotowego suwaka 1 oraz z pompa wodna silnika. Podczas wlotu paliwa do cylindra 5 tlok 26 zamkniecia glowicy 3* jest lekko dociskany do obrotowego suwaka 1 spre¬ zyna 29. Dzialanie pierscieni 30 staje sie uzyteczne dopiero po minieciu przez wylot kanalu 2 suwaka otworu C* tloka 26 oraz szczeliny 32 panewki 3.Pierscienie 31 uszczelniaja otwór w glowicy 3', lecz nie podlegaja cisnieniu wzbuchowemu. Podczas wzbuchu w cylin¬ drze sprezyna 29 naciska z zewnatrz na tlok 26, a poza tern na prostopadly do kie¬ runku dzialania cisnienia wzbuchowego rzut powierzchni tloka 26 wywierany jest nacisk, przekazywany na cierna powierzch¬ nie 26* tego zamkniecia, znajdujaca sie wokolo otworu C, przyczem nacisk ten u- trzymywany jest jednak w granicach moz¬ liwie jak najmniejszych. Tak samo powsta¬ je nacisk, który jednak jest bardzo maly, oddzialywajacy na tlok 26 podczas suwu sprezania gazów mieszanki paliwowej.Podczas tego suwu sprezona mieszanka gazowa usiluje uchodzic wzdluz ciernych powierzchni 26*. Jednakze zapobiega te¬ mu cisnienie, panujace wewnatrz cylin^ dra, które wywoluje docisk ciernej po¬ wierzchni 26* tloka 26 do powierzchni su¬ waka /, wskutek czego uzyskuje sie poza¬ dana szczelnosc obrotowego suwaka /.W opisanym wyzej przykladzie wyko¬ nania panewka 3 posiada jedynie przejscie dla wlotu i wylotu gazów oraz smaru, przyczem panewka ta podlega jedynie ci¬ snieniu czterech sprezyn 25, zapomoca których jest ruchomo osadzona na glowicy 3', zamykajacej koniec cylindra na mozli- wie duzej powierzchni.Oczywiscie zamkniecie w postaci tloka 26 moze byc wykonane i w innej postaci.Postac ta jest korzystna jedynie dlatego, poniewaz uszczelnienie daje sie latwiej przeprowadzic zapomoca zwyklych tloko¬ wych pierscieni uszczelniajacych.Opisany wyzej przyklad wykonania suwaka wedlug wynalazku posiada te za¬ lete, ze panewka 3 podczas suwu spreza¬ nia i wzbuchu we wnetrzu cylindra nie po¬ dlega zadnemu cisnieniu. Olej smarowy moze byc latwo doprowadzany miedzy pa¬ newke 3 i suwak obrotowy oraz miedzy tlok 26 i tenze suwak, to znaczy miedzy powierzchnie cierne 26*. Zatem na po¬ wierzchniach slizgowych wystepuje tylko stosunkowo niewielkie tarcie wskutek do¬ brego smarowania i chlodzenia. Mieszanka gazowa, sprezona podczas suwu spreza¬ nia: nie moze uchodzic wzdluz powierzch¬ ni ciernej 26', gdyz rozmiary tej powierzch¬ ni sa dobrane tak, iz maly stosunkowo nacisk wystarczy, aby osiagnac dosta¬ teczne uszczelnienie miedzy tlokiem 26 i obrotowym suwakiem 1. Nacisk ten jest wprost proporcjonalny do mocy, jaka sil¬ nik rozwija, i dziala dokladnie wówczas, kiedy w cylindrze silnika panuje najwiek¬ sze cisnienie.Suwak w wykonaniu wedlug wynalaz- - 3 -ku jest latwo dostepny, a przez podniesie¬ nie pokrywy 18 jego górnej panewki 4 mozna latwo kontrolowac smarowanie su¬ waka. Obrotowy suwak, wskutek wiekszej liczby kanalów umieszczonych wewnatrz niego, moze obracac sie znacznie wolniej od korbowego walu silnika, a tern samem i pokonywana przez niego szkodliwa praca tarcia jest znacznie mniejsza, niz to ma miejsce w znanych silnikach tego rodzaju. PL