Z powodu trudnosci przy odwodnianiu mialu ziarnistego stosowano rózne sposo¬ by sortowania np. wegla lub rud w celu wzbogacenia ich przez uwolnienie ich od odpadów. W porównaniu ze znanemi spo¬ sobami, wedlug których stosuje sie stru¬ mien powietrza, tarcie i sile odsrodkowa, uderzenia, dzialanie odrzutowe, magne¬ tyczne albo elektryczne przewodnictwo, sposób niniejszy polega na wyzyskiwaniu zachowania sie mialu ziarnistego podczas przesuwania go po pochylosci.Wiadomo, ze przy luznem nasypywaniu zwiru grubsze kamyki staczaja sie po po¬ wstalym stoku i gromadza sie u podnóza stosu, natomiast mniejsze kamyki zatrzy¬ muja sie juz w górnych czesciach stoku.Stwierdzono, ze na rozdzielanie wplywa nietylko wielkosc ziarn, lecz równiez cie¬ zar wlasciwy i ksztalt ziarn.Wedlug sposobu niniejszego prowadzi sie mial ziarnisty nieprzerwanym strumie¬ niem o odpowiedniej grubosci po stoku.Rozdzielanie nastepuje przytem w taki sposób, ze ziarna o mniejszym ciezarze wlasciwym i wieksze ziarna wysuwaja sie do górnej polowy warstwy, natomiast ziar¬ na o wiekszym ciezarze wlasciwym i ziar¬ na mniejsze pozostaja w dolnej polowie warstwy. W celu osiagniecia rozdzielaniasposobem ciaglym dolna polowe warstwy mozna odprowadzac stale, podobnie jak przy plókaniu, zapomoca odpowiednich u- rzadzen.Rysunek przedstawia przyklady wyko¬ nania urzadzenia do przeprowadzania spo¬ sobu wedlug wynalazku.W korycie a posuwa sie warstwa b mialu ziarnistego. Przez regulowanie ilo¬ sci mialu doprowadzanego i odprowadza¬ nego oraz rózne pochylanie koryta q okre¬ sla sie grubosc i pochylenie warstwy 6 i dodatkowej warstwy bx. Na dolnym koncu koryta znajduje sie ^biojmik c, z którego wypuszcza sie stale lub przerwami dolna warstwe strumienia. Na dolnym koncu zbiornika znajduje sie równiez regulowa¬ na zastawaj. V$ obrebie zbiornika c mozna zastosowac narzady, umozliwiajace sku¬ teczniejsze rozdzielanie mialu do kopyta e i do zbiornika c. Do tego celu mozna za¬ stosowac narzady, hamujace posuw, w po¬ staci przegród nastawnych fx lub wypuklo¬ sci f2 dna koryta (fig. 1), które oddzialy¬ waja od dolu na posuw mialu, albo takze przyrzady, zapomoca. których zmienia sie szerokosc warstwy, jak np. zwezenia lub rozszerzenia.Inny przyklad wykonania zbiornika przedstawia fig. 2. Zbiornik jest podzielo¬ ny zapomoca pochylych przegród g na kil¬ ka kanalów h o dowolne} szerokosci, wobec czego osiaga sie równomierne opuszczanie sie dolnej warstwy 6 na wiekszej dlugosci koryta. Dzieki przestrzeni i, w której roz¬ mieszczone sa rozdzielacze k lub która moze byc zwezona ku górze, osiaga sie równomierne zsypywanie sie mialu ze wszystkich kanalów h.W celu zapewnienia równomiernego zsypywania sie mialu na calej, szerokosci koryta w zbiorniku c mozna zastosowac równiez kanaly, przeprowadzone w kie¬ runku szerokosci (fig. 3), W celit odprowadzania dolnej warstwy & w sposób ciagfey uwazna zastosowac takie inne przyrzady, uruchomiane mechanicz¬ nie, np. walce wachlarzowe, czerpaki i t. d.Urzeczenie wedlug fig. 1 dziala w spo¬ sób nastepujacy. Ze zbiornika zapasowego z regulowanym wylotem wprowadza sie mial do koryta a. W osuwajacej sie war¬ stwie b ziarna o mniejszym ciezarze wla¬ sciwym zostaja usuniete z posród wiek¬ szych ziarn z warstwy b do warstwy bv Ziarna te przesuwaja sie nad przegroda f1 do koryta; e. Mial, znajdujacy sie w dolnej warstwie b (wzglednie warstwie bj, od¬ prowadza sie przez zbiornik c (wzglednie kanaly h, £l$ 2} do dolnego konca koryta a. Regulowanie warstw odbywa sie przez regulowanie ilosci padajacego mialu ze zbiornika zapasowego, przez nastawianie koryta a, zapomoca przegród ft i /2 oraz przez nastawianie dolnego wylotu odpro¬ wadzajacego. Odprowadzanie górnej war¬ stwy mpzna oprócz tego regulowac przez zmiane jej szerokosci. Przez nastawianie otworu d reguluje sie ilosc odprowadza¬ nego mialu z dolnej warstwy.Rozdzielanie moze odbywac sie w ten sposób, ze do koryta e odprowadza sie tyl¬ ko cienka warstwe górna bx lub 6, nato¬ miast reszte mialu odprowadza sie przez zbiornik c i otwór d. Do koryta e mozna o- czywiscie odprowadzac warstwe o wiek¬ szej grubosci. Warstwy z koryta e i ze zbiornika c mozna poddawac rozdzielaniu ponownie zapomoca dodatkowego urza¬ dzenia do rozdzielania. Nadaja sie do te¬ go w pewnych przypadkach sita; plaskie brylki mozna wydzielac zapomoca sit szczelinowych.Rozdzielanie mozna osiagnac w ten spo¬ sób, ze mial, uwarstwiajacy sie podczas posuwu w korycie a wzglednie w korycie e, opada na przenosnik /, znajdujacy sie np. pod dolnym koncem koryta e. Ze zbior¬ nika d mial mozna odprowadzac na inne miejsce tego samego przenosnika lub na inny przenosnik. Zaleznie od kierunku, po¬ lozenia i szybkosci posuwu tasmy przeno- — 2 —snika / mozna mial usypywac w róznych warstwach jedna obok drugiej, albo jedna na drugiej. W przykladzie wedlug fig. 1 warstwy znajduja sie jedna obok drugiej.Mozna je zapomoca np, zgarniaczy usuwac oddzielnie z przenosnika /. Mial rozdzielo¬ ny mozna prowadzic nie na tasme, lecz na stól wstrzasowy lub podobne urzadzenie.W obrebie zbiornika c ustawia sie boczna scianke ze szkla, dzieki czemu moz¬ na sprawdzac rozdzielanie sie mialu i po¬ wstawanie warstwy b± w celu odpowied¬ niego nastawiania narzadów regulujacych.Sposób niniejszy mozna stosowac do rozdzielania mialu o dowolnej wielkosci ziarn; najlepiej stosowac go do mialu o wielkosci ziarn ponizej 1 mm, poniewaz w takich przypadkach przy zwyklem roz¬ dzielaniu, np. przy przesiewaniu lub sor¬ towaniu, powstaja znaczne trudnosci.Pr7,y rozdzielaniu jednorodnego mialu o róznej wielkosci ziarn osiaga sie rozdzial w taki sposób, ze wieksze ziarna wysuwa¬ ja sie na wierzch, natomiast drobne zosta¬ ja usuwane zdolu. Sposób ten moze byc stosowany w tym przypadku jako wstepne rozdzielanie przed pózniejszem przesiewa¬ niem.Przy rozdzielaniu mialu niejednorod¬ nego o róznej wielkosci ziarn osiaga sie ta¬ ki przebieg sortowania, ze grubsze ziarna o wiekszym ciezarze wlasciwym opuszcza¬ ja sie w-dól. Dzieki temu w jednym lub w kilku stopniach mozna przeprowadzic roz¬ dzielanie odprowadzonego mialu przez przesiewanie.Przy rozdzielaniu mialu jednorodnego i niejednorodnego o róznej lub jednako¬ wej wielkosci ziarn umozliwia sposób ni- nejszy takze rozdzielanie wedlug ksztaltu ziarn, przyczem ziarna nieokragle wysu¬ waja sie wgóre, a okragle wdól, albo okra¬ gle ziarna wgóre, a plaskie wdól.Fig. 3 i 4 uwidoczniaja inny przyklad wykonania powyzszego urzadzenia. W tym przypadku plaszczyzny a, m sa wykona¬ ne z blachy zlobkowanej. Te blachy moga byc wymienne w celu umozliwienia zamia¬ ny ich po uszkodzeniu wskutek scierania sie. Na koncu n znajduje sie szereg plyt nastawnych o, dzieki czemu mozna regu¬ lowac spietrzanie. Przegroda p jest osadzo¬ na przesuwnie w bocznych sciankach q, wobec czego mozna zmieniac dowolnie od¬ step r, jak równiez odleglosc s przegrody od sasiednich powierzchni wzglednie kra¬ wedzi. Zlobkowanie blach ma taki kieru¬ nek, ze zlobki sa ukosne wzgledem kierun¬ ku posuwu mialu, aby drobny mial, posu¬ wajacy sie po dnie koryta, nie wypelnil zlobków, tworzac powierzchnie plaska.Zlobki nie sa zbyt glebokie. Ich glebokosc jest zalezna od stopnia hamowania, które nalezy osiagnac przez nadanie zlobkom od¬ powiedniej glebokosci. Przy nieznacznem pochyleniu koryta i stosunkowo cienkich warstwach mialu blachy zlobkowane sa zbedne.Przegroda p na koncu, zwróconym ku mialowi, jest zaokraglona, aby brylkowate lub plaskie ziarna mialu nie zatrzymywa¬ ly sie. Przód / przegrody jest zwykle wy¬ mienny.Nastawnosc plytek o umozliwia zmiane przebiegu zsuwania sie mialu. Jest to waz¬ ne zwlaszcza wtenczas, gdy zsypywanie sie mialu wymaga wiekszego nachylenia, czyli gdy zawiera wiele drobnego pylu. PL