Po przecieciu rur stalowych pila trzeba z miejsc ciecia usuwac rabki zapomoca fre¬ zowania w celu otrzymania gladkich i rów¬ nych konców. Poniewaz odcinki rur bywaja róznej dlugosci, przeto dotychczas trzeba bylo frezowac kazdy koniec rury kolejno, Frezowanie uskuteczniano na frezarce, za¬ pomoca której frezowano najpierw pewna liczbe rur z jednego konca, a nastepnie, po przekreceniu rur, z drugiego konca. U- zywano równiez dwóch frezarek, ustawio¬ nych w odleglosci wzajemnej, odpowiada¬ jacej dlugosci rur, i przesunietych wzgle¬ dem siebie osiami wrzecion frezów, przy- czem najpierw na jednej frezarce obrabia¬ no jeden koniec rury, a nastepnie na dru¬ giej — drugi koniec. Sprawnosc tego u- rzadzenia jest oczywiscie dwakroc wiek¬ sza, anizeli jednej frezarki, jednak do ob¬ slugi potrzeba co najmniej dwóch robotni¬ ków, którzy zakladaja recznie rury do obrabiarek, przesuwaja wrzeciona frezów wprzód i wtyl i odkladaja ofrezowane ru¬ ry, zdjete z obrabiarek.Poniewaz wynaleziono sposób wyrobu rur, polegajacy na tern, ze rure, wysuwa¬ jaca sie bez konca z walcarki, rozcina sie zapomoca pily na prawie równe odcinki, wiec wedlug wynalazku obydwa konce rur obrabia sie jednoczesnie zapomoca urza¬ dzenia, które sklada sie z dwóch frezarek, umieszczonych w odleglosci wzajemnej, odpowiadajacej dlugosci odcinków rury.Frezarki sa ustawione tak, ze osie wrze-ckmi frezów leza na jednej linji. Rury sa przenoszone zapomoca znanego przenosni¬ ka lancuchowego ze stosu, polozonego o- bok frezarki, a po frezowaniu przenosnik ten odklada rury z drugiej strony frezarki na stos lub na odprowadzajace urzadzenie przenosnikowe. Obydwie frezarki sa sprze¬ zone ze soba i sterowane automatycznie tak, ze wrzeciona frezów wykonywaja jednoczesnie te same ruchy naprzemian z ruchem lancucha przenosnikowego. Poza tern zapomoca uzgodnionego z temi rucha¬ mi urzadzenia kazda rura zostaje zapomo¬ ca sprezonego powietrza przedmuchana dla usuniecia opilek i zendry, znajduja¬ cych sie wewnatrz rury.Na zalaczonym rysunku przedstawiono takie urzadzenie na fig. 1 w widoku zprzo<- du, na fig. 2 — w widoku zgóry, a na fig. 3 — w przekroju; fig. 4 i 5 przedstawiaja urzadzenie przedmuchujace w widoku zbo- ku i zprzodu.Urzadzenie do frezowania konców rur sklada sie z dwóch frezarek, których ka¬ dluby li 2 posiadaja wrzeciona frezowe 3.Wrzeciona te sa napedzane zapomoca sil¬ ników 4 za posrednictwem przekladni pa¬ sowej i zebatej oraz w znany sposób sa po¬ suwane ruchem zwrotnym zapomoca bebna prowadniczego 5 i kciuka 7, umocowane¬ go na tulei 6 wrzeciona. Beben prowadni- czy obrabiarki / jest obracany zapomoca przekladni zebatej, sluzacej do napedzania wrzeciona frezowego. Przekladnia ta obra¬ ca jednoczesnie wal 8, sprzegajacy oby¬ dwie obrabiarki. W obrabiarce 2 obrót beb¬ na prowadniczego jest uskuteczniany nie zapomoca przystawki zebatej tej obrabiar¬ ki, lecz zapomoca walu 8 i to w ten sposób, ze obydwa bebny prowadnicze 5 obrabia¬ rek / i 2 obracaja sie w jednym kierunku i z jednakowa liczba obrotów. Wrzeciona frezowe 3 posiadaja na przednim koncu frezy 9, natomiast na drugim koncu sa po¬ laczone za posrednictwem sprezyny z tu¬ lejami 6 tak, iz podczas ruchu wprzód tu¬ lei wrzeciono frezowe tnoze ustepowac, gdy frez napotyka na wiekszy opór. Na przedniej stronie frezarek 1 i 2 sa umie¬ szczone szczeki 10 do przytrzymywania rur podczas frezowania. Szczeki te sa otwierane i zamykane zapomoca tloków pneumatycznych 11. Sterowanie kazdego z tloków jest uskuteczniane zapomoca zawo¬ ru 12, uruchomianego zapomoca tarczy kciukowej 13, osadzonej na wale 8. Pomie¬ dzy obydwiema frezarkami jest umieszczo¬ ne w znany sposób lancuchowe urzadze¬ nie przenosnikowe, skladajace sie z lan¬ cuchów przenosnikowych 14, krazków tocznych 15 i kól lancuchowych 16. Kola lancuchowe sa umocowane na walach 17 i 18, które, podobnie jak krazki toczne, sa osadzone w kozlach 19 i 20 i na ramio¬ nach 21 i 22 obydwóch frezarek. Nape¬ dzanie przenosnika lancuchowego jest u- skuteczniane w znany sposób zapomoca przekladni z krzyzem maltanskim; kolo zabiercze 23 jest umocowane na wale 8 i zapomoca kola krzyzowego 24 oraz kola lancuchowego 25, umocowanych na jednej osi, napedza lancuch przenosnikowy 14 i waly 17 i 18. Frezarka 1 jest zakotwiona na stale w fundamencie, natomiast frezar¬ ka 2 moze byc przesuwana na plycie pod¬ stawowej 26. Przesuwanie jest uskutecz¬ niane zapomoca osadzonego w kadlubie 2 kola zebatego 27, które zazebia sie z ze¬ batka 28, przymocowana do plyty podsta¬ wowej 26, i które moze byc obracane za¬ pomoca pokretla 29 i przekladni slimako¬ wej 30. Zamiast urzadzenia recznego moz¬ na do przesuwania obrabiarki 2 stosowac urzadzenie, uruchomiane silnikiem elek¬ trycznym.Na frezarce 1 jest umieszczone rów¬ niez urzadzenie przedmuchujace, które sklada sie z przesuwnej poziomo dyszy przedmuchujacej 31, dzwigni dwuramien- nej 32, weza 33 i zaworu rozrzadczego 34, uruchomianego zapomoca tarczy kciukowej 35, osadzonej na wale 8. Ten sam wal po- - 2 -siada równiez kciuk 36, poruszajacy dzwi¬ gnie 32, odciagana zapomoca sprezyny.Wreszcie urzadzenie posiada stól 37 do ukladania rur, majacych podlegac frezowa¬ niu, i stól 38 do ukladania rur ofrezowa- nych. Liczba 39 oznacza oporek, umocowa¬ ny na koncu stolu 37 na frezarce 1, a licz¬ ba 40 oznacza miejsce, w którem. stoi ro¬ botnik, obslugujacy cale urzadzenie.Urzadzenie dziala w sposób nastepuja¬ cy. Robotnik, stojacy w miejscu 40, przesu¬ wa rury, znajdujace sie na stole 37, do o- porka 39 tak, iz konce wszystkich rur sa ustalone wzgledem obrabiarki 1. Kiedy wrzeciona frezowe 3 znajda sie w skrajnem rozsunietem polozeniu, wal 8 obrabiarki 1, obracajacy sie stale, przesuwa zapomoca przekladni 23, 24 przenosnik lancuchowy o jedna podzialke. Dzieki temu jedna rura zostaje zdjeta ze stolu 37, jedna rura zo¬ staje ustawiona na osi wrzecion frezowych 3, rura wlasnie ofrezowana zostaje wysu¬ nieta z pomiedzy wrzecion frezowych, a pierwsza z rur ofrezowanych zostaje odlo¬ zona na stól 38. Gdy ruch przenosnika lan¬ cuchowego zostanie skonczony, wówczas tarcze kciukowe 13, osadzone na wale 8, otwieraja zawory 12, a tloki 11 zaciskaja szczeki 10 na obydwóch koncach rury, znajdujacej sie w polozeniu do frezowania.Nastepuje teraz przesuw obydwóch wrze¬ cion frezowych zapomoca bebnów prowad¬ niczych 5, kciuków 7 i tulej 6, przyczem frezowanie rozpoczyna sie z chwila, kiedy frez 9 zetknie sie z koncami rur, podlega¬ jacych frezowaniu. Poniewaz rury jednym koncem sa ustalone wzgledem maszyny 1 i opieraja sie o oporek 29, wiec w razie róz¬ nicy w dlugosci konce rur nie leza na jed¬ nej linji na frezarce 2. Poniewaz wrzecio¬ na frezowe sa umocowane w tulei podatnie, za posrednictwem sprezyny, przeto w za¬ kresie pewnych granic frezowanie odbywa sie prawidlowo, a jezeli róznice w dlugo¬ sci rur sa zbyt duze, to podczas przesuwa¬ nia sie lancucha przenosnikowego robotnik moze przesunac frezarke 2 wprzód lub wtyl zapomoca pokretla 29. Podczas fre¬ zowania zostaje równiez wysunieta dysza przedmuchujaca 31, przez która przepu¬ szcza sie sprezone powietrze poprzez za¬ wór rozrzadczy 34 i waz 33. Dysza prze¬ dmuchujaca siega dó jednego konca ofre- zowanej uprzednio rury, a powietrze wy¬ dmuchuje opilki i zendre, znajdujace sie w rurze. Po ukonczeniu frezowania wrzeciona frezów 3 cofaja sie, poczem nastepuje zno¬ wu ruch przenosnika lancuchowego i po¬ wtarza sie przebieg, uprzednio opisany. PL