PL228530B1 - Sposób transportu i urządzenie transportujące ładunek w środowisku płynnym, zwłaszcza z dużych głębokości - Google Patents

Abstract

Sposób transportu ładunku polegający na zmianie średniej gęstości obiektu w stosunku do gęstości otaczającego płynu, charakteryzuje się tym, że w urządzeniu transportującym, wyposażonym w zbiornik (1A), umieszcza się materiał pirotechniczny, użyty jako źródło energii rozprężania. W trakcie przemieszczania urządzenia transportującego inicjuje się kontrolowany proces pirotechniczny, który wywołuje wzrost ciśnienia wewnętrznego w zbiorniku. Nadciśnienie w zbiorniku, powstające podczas wynurzania obiektu, reguluje się za pomocą, co najmniej jednego, zaworu sterującego (4). Urządzenie transportujące zawierające element nośny i elementy mocujące ładunek, charakteryzuje się tym, że element nośny składa się ze zbiornika (1), oraz z reaktora (2) z umieszczonym materiałem pirotechnicznym, połączonych ze sobą rurą (3). Urządzenie wyposażone jest w co najmniej jeden zawór sterujący (4) umieszczony na reaktorze (2). Zbiornik (1) usytuowany jest powyżej reaktora (2).

Description

(12)OPIS PATENTOWY ₍i₉₎PL ₍n)228530 (13) B1 (51) Int.CI.

(21) Numer zgłoszenia: 414388 E21C 50/00 (2006.01)

E02F 7/00 (2006.01) B66F 19/00 (2006.01) (22) Data zgłoszenia: 16.10.2015

Sposób transportu i urządzenie transportujące ładunek w środowisku płynnym, zwłaszcza z dużych głębokości

(43) Zgłoszenie ogłoszono:	(73) Uprawniony z patentu: AKADEMIA GÓRNICZO-HUTNICZA IM. STANISŁAWA STASZICA W KRAKOWIE, Kraków, PL
24.04.2017 BUP 09/17 (45) O udzieleniu patentu ogłoszono:	(72) Twórca(y) wynalazku: KRZYSZTOF BRODA, Kraków, PL WIKTOR FILIPEK, Giebułtów, PL
30.04.2018 WUP 04/18	(74) Pełnomocnik: rzecz, pat. Małgorzata Geissler

co m

co

CM

CM

Q_

PL 228 530 B1

Opis wynalazku

Przedmiotem wynalazku jest sposób transportu ładunku w środowisku płynnym i urządzenie transportujące. Wynalazek może być stosowany zwłaszcza w górnictwie morskim do wydobywania ładunku z głębokości większych niż 200 m.

Znane są rozwiązania, których zasada działania oparta jest o zmianę średniej gęstości transportowanego obiektu w stosunku do gęstości otaczającej go cieczy. W przypadku, kiedy średnia gęstość modułu jest większa niż otaczającego go medium, następuje opadanie, natomiast w przeciwnym przypadku wynurzanie. Sposób ten, używany w łodziach podwodnych, oparty jest na zastosowaniu zbiorników balastowych, które w zależności od potrzeby są napełniane lub opróżniane. Metoda ta jest wykorzystywana w przypadku, kiedy głębokość zanurzenia nie jest duża i nie przekracza kilkuset metrów. Poniżej tej głębokości, z przyczyn technicznych, używa się metody polegającej na zanurzaniu się z balastem, a wynurzaniu po zrzuceniu balastu. Balast jest bezpowrotnie tracony osiadając na dnie eksploatowanego zbiornika wodnego.

Znane jest również rozwiązanie przedstawione w opisie nr EP 0 188 924. Jest to sposób podnoszenia surowców podwodnych, wydobytych na dużych głębokościach, polegający na zastosowaniu zestawu złożonego z elastycznego balonu zbiornika połączonego z wydobywanym ciężarem za pomocą długiej liny. Balon napełniony powietrzem w środowisku o ciśnieniu atmosferycznym ma znaczną objętość, natomiast zanurzony w warunkach dużego ciśnienia hydrostatycznego panującego na głębokości, ulega znacznemu skurczeniu pozostając w głębinie. Dzięki wyposażeniu balonu w urządzenie sprężające, które jest w stanie zwiększyć ciśnienie w balonie, a więc jego objętość startową, możliwa jest zmiana stanu równowagi tak, by zestaw wraz z połączonym liną ciężarem zaczął przemieszczać się w górę ku mniejszym głębokościom. Przy malejącym ciśnieniu wzrasta objętość balonu i tym samym wzrasta jego siła nośna. Pozwala to na podnoszenie ciężkich ładunków, jak na przykład metalicznych kęsów rud.

Istota sposobu, według wynalazku, polega na zmianie średniej gęstości obiektu w stosunku do gęstości otaczającego płynu. Przemieszczany w środowisku płynnym obiekt składa się z urządzenia transportującego i ładunku. Urządzenie transportujące wyposażone jest w zbiornik. W urządzeniu transportującym umieszcza się materiał pirotechniczny do użycia jako źródło energii rozprężenia. W trakcie przemieszczania urządzenia transportującego inicjuje się kontrolowany proces pirotechniczny przejścia fazowego ciało stałe - gaz, który wywołuje wzrost ciśnienia wewnętrznego w zbiorniku o zmiennej pojemności, a zatem zmianę jego objętości. Gaz wygenerowany w reaktorze zaczyna napełniać zbiornik. W chwili, kiedy siła wyporu przewyższy ciężar urządzenia z transportowanym ładunkiem rozpocznie się wynurzanie. Wraz ze spadkiem ciśnienia hydrostatycznego będzie rosła objętość zbiornika. Ponieważ ścianki zbiornika nie są idealnie rozciągliwe, aby nie dopuścić do rozerwania zbiornika nadciśnienie w zbiorniku, powstające podczas wynurzania obiektu, reguluje się za pomocą, co najmniej jednego, zaworu sterującego. Po osiągnięciu żądanej głębokości lub powierzchni cieczy oraz zdjęciu ładunku, przez otwarty zawór opróżnia się zbiornik i umożliwia się ponowne zanurzenie urządzenia transportującego.

Korzystnym jest, gdy proces pirotechniczny inicjuje się w trakcie przemieszczania urządzenia transportującego w dół.

Korzystnym jest także, gdy proces pirotechniczny inicjuje się w najniższym położeniu roboczym urządzenia transportującego.

Urządzenie transportujące zawiera element nośny i elementy mocujące ładunek. Element nośny składa się ze zbiornika, oraz z reaktora z umieszczanym materiałem pirotechnicznym. Te elementy połączone są ze sobą za pomocą rury. Istotą zbiornika jest zmienność jego objętości. Zbiornik wyposażony jest w co najmniej jeden zawór sterujący. Zawór sterujący pełni rolę zaworu bezpieczeństwa dostosowując ciśnienie wewnętrzne w zbiorniku, do ciśnienia na głębokości, na której znajduje się obiekt.

Korzystnie jest, jeśli zbiornik jest usytuowany powyżej reaktora.

Korzystnie jest, jeśli reaktor wykonany jako zasobnik wraz ze zbiornikiem i rurą umieszczone są we wspólnej, szczelnej obudowie.

Korzystnie jest, jeśli rura ma kształt i właściwości wymiennika ciepła.

Korzystnie jest, jeśli zawór sterujący umieszczony jest na reaktorze.

Sposób transportu może być stosowane zarówno do otwartej przestrzeni płynnej, jak i wewnątrz rurociągów.

PL 228 530 B1

Przedmiot wynalazku został objaśniony na przykładach rozwiązania, pokazanych schematycznie na rysunku. W przytoczonych przykładach, na fig. 1-3 pokazano urządzenia o różnej konstrukcji, zwłaszcza zbiorników.

Urządzenie, we wszystkich przykładach, zawiera element nośny i elementy mocujące ładunek. Element nośny składa się ze zbiornika (1) oraz z reaktora (2) w postaci zasobnika zawierającego materiał pirotechniczny. Zbiornik (1) usytuowany powyżej reaktora (2) połączony jest z reaktorem za pomocą rury (3). Zastosowana rura (3) ma właściwości wymiennika ciepła i jest wyposażona w radiatory. Rura (3) łącząca reaktor (2) ze zbiornikiem (1) jest rurą grubościenną, wykonaną z aluminium. Reaktor (2) ma kształt walca i wykonany jest z aluminium. Obudowa reaktora tworzy z rurą i zbiornikiem (1) wspólną, szczelną przestrzeń. Do tej przestrzeni, od strony reaktora, dołączony jest zawór sterujący (4). We wszystkich przykładach zawory umieszczone są poniżej reaktora. Zawory sterowane są z dyspozytorni, najczęściej zlokalizowanej na platformie wydobywczej.

Gaz wygenerowany w reaktorze zaczyna napełniać zbiornik (1) o zmiennej pojemności. W chwili, kiedy siła wyporu przewyższy ciężar urządzenia z transportowanym ładunkiem rozpoczyna się wynurzanie. Wraz ze spadkiem ciśnienia hydrostatycznego będzie rosła objętość zbiornika. Ponieważ ścianki zbiornika nie są idealnie rozciągliwe, aby nie dopuścić do rozerwania zbiornika jego ciśnienie wewnętrzne reguluje się za pomocą zaworu sterującego (4). Po osiągnięciu żądanej głębokości lub powierzchni oraz zdjęciu ładunku otwarty zawór umożliwia opróżnienie zbiornika i ponowne zanurzenie urządzenia.

P r z y k ł a d 1

Zbiornik (1A) jest balonem o elastycznych ściankach, usytuowanym powyżej reaktora (2), umieszczanym bezpośrednio, bez dodatkowych osłon, w środowisku płynnym. Elementem mocującym ładunek jest hak nośny (5) połączony bezpośrednio do elementu nośnego poniżej reaktora i zaworu sterującego.

P r z y k ł a d 2

W tym przykładowym rozwiązaniu zbiornik (1B), którym jest elastyczny balon, umieszczony jest wewnątrz sztywnej otwartej od góry obudowy (6). Wypełniając się gazem po reakcji pirotechnicznej, balon przyjmuje kształt obudowy. Haki (5) nośne zamocowane są do tej sztywnej obudowy (6).

P r z y k ł a d 3

W tym przykładzie zbiornik (1C) ma sztywne ścianki w kształcie walca z jedną ścianą ruchomą, stanowiącą ruchomy tłok (7). Po zainicjowaniu reakcji pirotechnicznej gaz dostarczany z reaktora (2) powoduje wzrost ciśnienia w podtłokowej części zbiornika (1) i przemieszczenie tłoka (7) powodując wzrost objętości zbiornika i tym samym siły wyporu. Hak (5) nośny mocowany jest jak w przykładzie 1.

Urządzenia opisane w przykładzie 2 i 3 można stosować w przewodach zamkniętych.

Claims (8)

1. Sposób transportu ładunku w środowisku płynnym, zwłaszcza z dużych głębokości, polegający na zmianie średniej gęstości obiektu składającego się z urządzenia transportującego i ładunku, w stosunku do gęstości otaczającego płynu, znamienny tym, że w urządzeniu transportującym, wyposażonym w zbiornik (1 ABC), umieszcza się materiał pirotechniczny, użyty jako źródło energii rozprężania, w trakcie przemieszczania urządzenia transportującego inicjuje się kontrolowany proces pirotechniczny, który wywołuje wzrost ciśnienia wewnętrznego w zbiorniku, a zatem zmianę jego objętości, natomiast nadciśnienie w zbiorniku, powstające podczas wynurzania obiektu, reguluje się za pomocą, co najmniej jednego, zaworu sterującego (4).

2. Sposób według zastrz. 1, znamienny tym, że proces pirotechniczny inicjuje się w trakcie przemieszczania urządzenia transportującego w dół.

3. Sposób, według zastrz. 1, znamienny tym, że proces pirotechniczny inicjuje się w najniższym położeniu roboczym urządzenia transportującego.

4. Urządzenie transportujące ładunek w środowisku płynnym, zwłaszcza z dużych głębokości, zawierające element nośny i elementy mocujące ładunek, znamienne tym, że element nośny składa się ze zbiornika (1) oraz z reaktora (2) z umieszczonym materiałem pirotechnicznym,

PL 228 530 Β1 połączonych ze sobą rurą (3), a ponadto urządzenie wyposażone jest w co najmniej jeden zawór sterujący (4).

5. Urządzenie według zastrz. 1, znamienne tym, że zbiornik (1) usytuowany jest powyżej reaktora (2).

6. Urządzenie według zastrz. 1, znamienne tym, że reaktor (2), zbiornik (1) i rura (3) umieszczone są we wspólnej, szczelnej obudowie.

7. Urządzenie według zastrz. 1, znamienne tym, że zawór sterujący (4). umieszczony jest na reaktorze (2).

8. Urządzenie według zastrz. 1, znamienne tym, że rura (3) ma kształt i właściwości wymiennika ciepła.