Wynalazek dotyczy rejestrujacych kas kontrolnych z nastawianemi odrecznie su¬ mami i polega na zastosowaniu matrycy w postaci wahliwej plyty, na której dol¬ nej powierzchni znajduja sie nastawiane czcionki cyfrowe do ukladania wlasciwych pozycyj. Przy opuszczaniu wzglednie opa¬ daniu plyty pod dzialaniem wlasnego cie¬ zaru nastawione uprzednio sumy sa druko¬ wane na papierowej tasmie.Na rysunku przedstawiono schematycz¬ nie przedmiot wynalazku w dwu przykla¬ dach wykonania, przyczem fig. 1 do 6 u- widoczniaja jedna odmiane wykonania, fig. 7 do 10 — druga. Fig. 1 przedstawia prze¬ krój podluzny kasy, fig. 2 — widok ma¬ trycy w perspektywie, fig. 3 — widok zgó- ry czesci matrycy; fig. 4 i 5 uwidoczniaja mechanizm zapadkowy do przesuwania ta¬ smy papierowej; fig. 6 — widok kasy w perspektywie, fig. 7 przedstawia przekrój podluzny kasy podlug innej odmiany wy¬ konania, fig. 8 — tenze przekrój podluzny z drugiej strony; fig. 9 — w wiekszej po- dzialce mechanizm do wydawania talonów, a fig. 10 — widok kasy w perspektywie.Kasa posiada oslone 1 z szuflada 2 w dolnej czesci. Na tej szufladzie sa usta¬ wione dwa wsporniki 3 mechanizmu kasy.Kazdy wspornik 3 posiada boczny stojak 4; w stojakach tych sa osadzone w uko¬ snych wrebach 7 walki 5, 6 z nawinieta tasma. Tasma papierowa 8 z dolnego wal¬ ka 6 jest prowadzona po krazkach kierów-niemych ?, 10, 11 na poduszke 12, umie¬ szczona na stojaku 13, a stad przez klam¬ re 14 na. nóz 16. Ostrze tego noza tnie tasme 8 na talony odpowiedniej dlugosci, które kupiec wydaje kupujacym.Tasma 15 z górnego walka 5 biegnie po walku kierowniczym 17 na inna poduszke 18 i nastepnie jest nawijana na beben 19; tasma 15 jest zatem tasma kontrolna.Urzadzenie do drukowania na obu ta¬ smach/ 8 i 15 sklada sie z matrycy 20, osa¬ dzonej wahliwie na górnym koncu stoja¬ ków 4. W matrycy umieszczono odpowied¬ nia liczbe przesuwanych precików 21, za¬ opatrzonych na górnej stronie w uchwy¬ ty 22 i we wreby 23 do umiejscowiania po¬ szczególnych precików w nadanem polo¬ zeniu. Uchwyty 22 precików 21 wystaja z wyciec tablicy 24 do nastawiania liczb, wskutek czego odpowiednie liczby moga byc nastawiane odrecznie.Na dolnej stronie tych precików sa u- mieszczone szeregi cyfr, tak ze liczba, na¬ stawiona na tablicy 24, ukazuje sie rów¬ niez na dolnej stronie precików. Poza tern na skrajnym preciku z lewej strony jest oznaczony rodzaj wplaty, a wiec naprzy- klad litera H oznacza wplate gotówkowa, D — kredyt, V — wyplate. W razie na¬ stawienia na tablicy np. wplaty gotówko¬ wej Zl. 37.40 na dolnej stronie matrycy ukazuja sie czcionki H 37.40.Na kazdym preciku znajduja sie dwa rzedy liczb (fig. 3), wskutek czego kwota wplaty, nastawiona na tablicy 24 (w da¬ nym przypadku H 37.40) pojawia sie dwu¬ krotnie w miejscach 25 i 26 dolnej strony matrycy 20. Pomiedzy temi dwoma miej¬ scami 25, 26 jest pozostawiona pusta prze¬ strzen 27 do umieszczania pieczeci albo daty.U dolu matrycy 20 znajduje sie walek barwiacy 28, umieszczony pod poduszka barwiaca 29 i przetaczany po nastawia¬ nych czcionkach 20 zapomoca palaka 30, zaopatrzonego zprzodu w uchwyt 31 i uru¬ chomianego wbrew oporowi sprezyny sru¬ bowej 32. W ten sposób nastawione czcion¬ ki, odpowiadajace kwocie wplaty, zostaja pokryte farba drukarska.Ramiona palaka 30 sa osadzone prze¬ suwnie w tulejach prowadniczych 33. Tu¬ leje prowadnicze 33 sa zamocowane zprzo¬ du matrycy 20. Nastawiona matryce 20 podpiera we wlasciwem polozeniu dzwi¬ gnia 34. Pb odchyleniu dzwigni 34 zapo¬ moca galki 35 wbrew oporowi sprezyny 36 do polozenia, oznaczonego na fig. 2 linja- mi kreskowanemi, matryca 20 zostaje zwol¬ niona i opada pod wplywem wlasnego cie¬ zaru doi polozenia, uwidocznionego nai fig. 1 linjami kreskowanemi. Jedno miejsce 25 na dolnej stronie matrycy 20, w którem nastawiona jest kwota wplaty, odpowiada poduszce 18 tasmy 15, podczas gdy drugie miejsce 26 przypada na poduszke 12 ta¬ smy 8. Stempel 27 wraz z data zostaje równiez odbity na tasmie 8 powyzej po¬ duszki 12. Przedni koniec tasmy 8, wysta¬ jacy z przed noza 16, zostaje teraz od¬ recznie wyciagniety naprzód i talon moze byc odciety.Aby odrywane talony byly zawsze tej samej dlugosci zastosowano mechanizm zapadkowy, przedstawiony w perspekty¬ wie na fig. 4 i 5. Na wale bebna 11, poru¬ szanego ruchem zwrotnym, jest osadzona tarczka kciukowa 37, która toczy sie po dwuramiennej dzwigni 38. Powyzej tej tarczki 37 jest umieszczona druga dzwi¬ gnia 39 ksztaltu litery T, wahajaca sie dokola oski 40. Jedno ramie 41 tej dzwi¬ gni 39 wystaje w kierunku tarczki 37, o drugie zas ramie 42 jest oparty drazek 43, przymocowany do matrycy 20. Trzecie ra¬ mie 44 jest wsparte na wygietym do góry koncu dwuramiennej dzwigni 38.Gdy matryca 20 opada do polozenia, przedstawionego na fig. 1 linjami kresko¬ wanemi, i odbija nastawione kwoty wplat na tasmie, drazek 43 odchyla dzwignie 39 tak, ze jej ramie 41 zostaje obrócone do — 2 — Igóry i zajmuje polozenie, przedstawione linjami kreskowanemu na fig. 4, przyczem tarczka 37 zostaje zwolniona. W tej chwi¬ li pewien odcinek tasmy 8 moze byc wy¬ ciagniety, bowiem tarczka 37 moze obra¬ cac sie, odchylajac kciukiem dzwignie 38, która nastepnie po podniesieniu matrycy podpiera ponownie dzwignie 39 w poloze¬ niu, uwidocznionem na fig. 4 linjami cia- glemi, a wtedy po calkowitym obrocie kciuk tarczki 37 uderza o koniec opuszczo¬ nego ramienia 41. Tasma 8 moze byc za¬ tem wysunieta naprzód tylko o odcinek, odpowiadajacy temu obrotowi, poczem moze byc zerwana na ostrzu 16. Za kaz- dem opadnieciem matrycy 20 moze byc zatem zerwany jeden talon o okreslonej dlugosci.Tasma kontrolna 15, odwijajaca sie z walka 5, jest przesuwana przez mecha¬ nizm zapadkowy, uwidoczniony na fig. 1.Mechanizm ten sklada sie z zapadki 46 i kólka zebatego 45, osadzonego na wale bebna 19, na który jest nawijana ta ta¬ sma.Zapadka 46 jest polaczona pretem po¬ ciagowym 47 z matryca 20, wskutek czego podczas podnoszenia matrycy nastepuje obrót zapadki 46, przyczem kólko 45 ob¬ raca sie o jeden zab, pokrecajac beben 19 o odpowiedni kat. Scianka tylna 48 o^ slony /jest odejmowana w celu umozli¬ wienia wyjmowania i wymiany walków 5 i 6. Dogodnie jest, gdy opisany przyrzad jest ustawiony na oslonie 49 szufladki 2 (fig. 6), która sluzy do przechowywania pieniedzy, i jest sprzegnieta z matryca tak, ze moze byc otwierana tylko w chwili opadania matrycy.Fig. 7 — 10 przedstawiaja uproszczo¬ na odmiane wykonania. Wahliwa matryce 20 oraz preciki z czcionkami i walki bar¬ wiace 28, 28? uruchomia sie zapomoca kor¬ by recznej i tarcz krzywiznowych.Wahliwa matryca 20, wyposazona w przesuwane preciki 21 z cyframi, przesu¬ wane odrecznie zapomoca uchwytów 22, jest zaopatrzona ul spodu w zagiete ramie 50, zakonczone trzpieniem albo walecz¬ kiem 51. Trzpien ten biegnie w zlobku 52 tarczy 53, osadzonej na wale napedowym 54. Wal 54 przebiega wpoprzek przedniej czesci kasy i jest osadzony w trzech lozy¬ skach stojakowych. Na wystajacym naze- wnatrz koncu tego walu jest osadzona kor¬ ba 55 sluzaca do obracania walu (fig. 10).Tarcza 53, wzglednie zlobek 52 w jej brzegu, jest tak uksztaltowany, ze pod¬ czas obrotu razem z walem 54 i tarcza 53 matryca 20, oparta na ramieniu 50, pozo¬ staje przez pewien czas w polozeniu naj- wyzszem, natomiast przy dalszym obrocie, gdy trzpien 51 toczy sie po wkleslej cze¬ sci 56 zlobka 52, matryca 20 wraz z pre¬ cikami 21 spada na poduszki 12, 18 i 73, przyczem kwoty wplat, nastawionych na spodzie matrycy 21, odbijaja sie na ta¬ smach 8 i 15. W czasie dalszego obrotu tarczy 53 matryca 20 wraz z precikami 21 powraca do swego pierwotnego naj¬ wyzszego polozenia.Równiez walce barwiace 28, 28', któ¬ rych wobec dlugosci precików 21 z czcion¬ kami jest dwa, sa przetaczane po spod¬ niej stronie precików w czasie krecenia korby 55. W tym celu walce barwiace 28, 28* sa osadzone w karetce 57, przesuwa¬ nej w bocznych prowadnicach 58 matry¬ cy 20; walce te sa dociskane przez spre¬ zyny 59, 59' do dolnej strony precików 21. Karetka 57 jest zaopatrzona w trzpien 60 (fig. 8), na który jest nasuniety rozwi¬ dlony koniec 61 jednoramiennej dzwigni 62, wahajacej sie na trzpieniu 63. Dzwi¬ gnia 62 jest zaopatrzona w trzpien 64 lub sworzen, prowadzony w zlobku 65 tarczy 66, osadzonej na wale 54 i obracanej rów¬ niez korba 55 jednoczesnie z tarcza 53.Zlobek 65 ma taki ksztalt, ze na jeden obrót tarczy 66 w czasie opuszczania i podnoszenia matrycy przypada jedno wah¬ niecie tam i zpowrotem dzwigni 62. W tenzapadke 78, znajdujaca sie pod dziala¬ niem sprezyny 77. Zapadka ta w czasie ru¬ chu wycinka 76 zostaje odchylona.W celu uruchomiania kasy nalezy je¬ den raz obrócic korbe 55, wskutek czego zachodza wszystkie opisane czynnosci. W celu zatrzymywania korby 55 po jednym obrocie zastosowano narzad 80, zatrzy¬ mujacy te korbe. Po jednym obrocie kor¬ by 55 trzpien 81, umocowany na niej, wchodzi w odpowiednie wyciecie narzadu 80 i uniemozliwia dalszy obrót korby. W celu uruchomienia korby 55 nalezy wiec odchylic narzad 80, zwalniajac trzpien 81 korby.Wysuwaniu szuflady 2 kasy zapobie¬ ga trzpieniek 82 (fig. 7). W czasie obrotu tarcza 53 naciska na koniec dwuramiennej dzwigni 84, znajdujacy sie pod dzialaniem sprezyny 83, wskutek czego trzpieniek 82, przymocowany do drugiego ramienia tej dzwigni, zostaje wysuniety z otworu szu¬ fladki, która zostaje wysunieta naciskiem sprezyny 85.Pod tablica 24 do nastawiania liczb umieszczono okienko 86 (fig. 10), w któ- rem widoczna jest nastawiona kwota. Pre¬ ciki 21 sa zaopatrzone w tym celu w cyfry równiez na górnej powierzchni, wskutek czego nastawiona kwota jest widoczna w okienku 86, co jest wazne ze wzgledu na kontrole nastawianych odrecznie wplat. sposób karetka 57 wraz z osadzonemi w niej walcami barwiacemi 28, 28* jest prze¬ suwana wzdluz calej dlugosci precików 21, nakladajac farbe drukarska na czcionki.Tasma kontrolna 15, odwijana z walka 5, osadzonego w stojakach 4, jest prowa¬ dzona po malym walku kierowniczym 17 na poduszke 18, która wykonano równiez w postaci walka, i jest wkoncu nawijana na beben 19. Beben ten jest polaczony z kólkiem zebatem 45, obracanem o jeden zab przez wystep 67 (fig. 7) drazka 68.Przesuwny drazek 68 znajduje sie pod dzia¬ laniem sprezyny 69 i jest nasuniety swoim rozwidlonym koncem 70 na wal napedowy 54. Na wale 54 jest osadzony zab 71, który w czasie obrotu zahacza, sie o wystep 72 konca drazka 68 i przesuwa ten drazek w kierunku strzalki / (fig. 7), przyczem wy¬ step 67 uderza o zab kólka zebatego 45, przekrecajac to kólko wraz z bebnem 19 o odpowiedni kat. W ten sposób jednocze¬ snie z obrotem korby 55 i tarcz 53 tasma 15 nawija sie ruchem przerywanym na beben 19. Zamiast plaskiej poduszki 18 u- zywa sie poduszke ksztaltu walka w celu latwiejszego przewijania tasmy.Dolna tasma 8, czyli tasma na talony, jest odwijana z bebna 6, osadzonego rów¬ niez w stojakach 4, i prowadzona wzdluz poduszki 12, na której drukuje sie stem¬ pel, oraz po wyscielanym walku podu¬ szkowym 73, na którym odbija sie kwote wplaty, na walek odbiorczy 74, poza któ¬ rym jest odrywana odcinkami w sposób, opisany poprzednio. Walek 73 otrzymuje swój ruch od walka odbiorczego 74, na¬ pedzanego za posrednictwem kola zebate¬ go lub napedu ciernego od kola zebatego 75, pokrecanego ruchem przerywanym przez uzebiony wycinek 76 (fig. 9). Uzebio¬ ny wycinek 76 jest osadzony równiez na wale napedowym 54 i jest obracany rów¬ noczesnie z tarczami 53 i 66 zapomoca korby 55.Kólko zebate 75 jest ryglowane przez PL