Wynalazek dotyczy instalacji z jedna lub kilkoma lampami wyladowczemi, na¬ pelnionemi gazem i zasilanemi ze zródla pradu trójfazowego. Lampy moga byc napelnione nietylko jednym gazem lub mieszanina kilku gazów, lecz równiez jed¬ na para lub mieszanina kilku par a takze mieszanina gazu i pary.Tego rodzaju instalacje zaopatruje sie wedlug wynalazku w srodki, sluzace do tego, aby po zaplonie wyladowania przez zmiane ukladu polaczen w gwiazde zródla pradu, transformatora trójfazowego, zasi¬ lajacego lampy wyladowcze, lub tez lamp wyladowczych — na uklad polaczen w trójkat lub odwrotnie mozna bylo zmniej¬ szac napiecie, nadawane kazdej lampie wyladowczej. Napiecie robocze tego ro¬ dzaju lamp wyladowczych jest znacznie nizsze od napiecia zaplonu. Ta róznica wy¬ sokosci napiec jest z reguly przejmowana przez szeregowo wlaczony opornik lub cewke samoindukcyjna. Zastosowanie opor¬ ników posiada jednak te niedogodnosc, ze zuzywaja one dosc duza ilosc energji, nato¬ miast zastosowanie cewek samoindukcyj- nych posiada te ujemna strone, ze wspól¬ czynnik mocy instalacji staje sie maly.Niedogodnosci te wynalazek niniejszy li¬ stwa w nadzwyczaj prosty sposób. We- ' dlug wynalazku zapomoca zwyklej zmiany ukladu polaczen w gwiazde na uklad po¬ laczen w trójkat lub odwrotnie napiecie, nadane lampom po zaplonie wyladowania, zostaje zmniejszane w sposób, nie dajacy strat.Wynalazek moze byc wykonywany w rózny sposób. Jezeli instalacja zawiera trzy oddzielne lampy wyladowcze, to lam¬ py te moga byc przy zaplonie wlaczane w uklad polaczen w trójkat, natomiast przy normalnej swej pracy — w uklad polaczen w gwiazde. Przelaczanie mozna równiez dokonywac badz przy zródle pra¬ du, badz tez przy transformatorze, umie¬ szczonym miedzy zródlem pradu a lampa¬ mi wyladowczemi. Jezeli instalacja jest np. zasilana zapomoca pradnicy trójfazo¬ wej, to fazy tej pradnicy moga byc przy zaplonie wlaczane w uklad polaczen w gwiazde, natomiast po zaplonie — w uklad polaczen w trójkat. W razie zasto¬ sowania transformatora trójfazowego moz¬ na uzwojenie pierwotne przelaczac z ukla¬ du w trójkat na uklad w gwiazde lub tez uzwojenie wtórne przelaczac z ukladu w gwiazde na uklad w trójkat.Wynalazek posiada szczególne znacze¬ nie dla instalacyj o jednej lub kilku lam¬ pach wyladowczych, zawierajacych pare trudnolotnego metalu, jak sód, lit, magnez, cynk, tal, rubid, i zasilanych ze zródla pra¬ du trójfazowego. Przy wprawianiu tych lamp w dzialanie cisnienie wymienionej pary metalu jest bardzo nieznaczne. Trwa ono z reguly dosc dlugi czas az do chwili takiego nagrzania sie lamp wyladowczych, przy którem para metalu posiada cisnie¬ nie, potrzebne do normalnej pracy. Ten okres nagrzewania mozna znacznie skró¬ cic przez przelaczanie instalacji z ukladu w gwiazde na uklad w trójkat lub odwrot¬ nie dopiero po pewnym czasie po urucho¬ mieniu instalacji. Lampy zostaja zatem z poczatku silnie przeciazone, wskutek cze¬ go otrzymuja one bardzo predko potrzeb¬ na temperature wysoka.Na rysunku przedstawiono schematycz¬ nie cztery postacie wykonania wynalazku.Instalacja wedlug fig. 1 zawiera jedna lampe wyladowcza 1 o trzech ramionach, sluzaca do wypromieniowywania swiatla.Ramiona te jednemi koncami sa ze soba polaczone, natomiast na drugich ich kon¬ cach sa umieszczone elektrody, np. w po¬ staci katod zarowych. Lampa wyladowcza jest napelniona gazem, np. neonem, pod nieznacznem cisnieniem, do którego moze byc dodana para metalu, np. para sodu.Lampa wyladowcza jest przylaczona poprzez transformator trójfazowy do sie¬ ci trójfazowej 2. Fazy 3 pierwotnego) uzwo¬ jenia tego transformatora sa polaczone ze soba w trójkat, natomiast fazy 4 wtórne¬ go uzwojenia tego transformatora moga byc zapomoca przelacznika 5 z trójkata w gwiazde laczone zarówno w gwiazde, jak i w trójkat. Jezeli przelacznik jest prze¬ lozony w lewo, to fazy zostaja laczone w gwiazde, natomiast przy przelozeniu tego przelacznika w prawoi, fazy zostaja laczo¬ ne w trójkat. Miedzy kazda faza 4 i tern ramieniem lampy wyladowczej /, do któ¬ rego ta faza jest przylaczona, znajduje sie maly opornik stabilizacyjny 6.Przy wprawianiu lampy wyladowczej w dzialanie, wylacznik 5 zostaje z poczat¬ ku przelozony w lewo, wskutek czego fa¬ zy 4 zostaja laczone w! gwiazde, rózne zas drogi wyladowcze otrzymuja wysokie na¬ piecia. Z chwila, gdy w lampie / wylado¬ wanie nastapilo, wylacznik 5 przeklada sie w prawo, wskutek czego fazy 4 zostaja la¬ czone w trójkat, do lampy zas wyladow¬ czej 1 doprowadzone jest znacznie nizsze- napiecie.Instalacja wedlug fig. 2 rózni sie od instalacji, przedstawionej na fig. 1, tern, ze fazy 4 wtórnego uzwojenia transformato¬ ra sa na stale polaczone w trójkat, na- — 2 —tomiast fazy 3 \ pierwotnego uzwojenia transformatora polaczone sa z przelaczni¬ kiem 5 tak, ze moga byc dowolnie laczone ze soba w trójkat lub w gwiazde. Przy wprawianiu w dzialanie instalacji wedlug fig. 2 fazy 3, celem zaplonu lampy wyla¬ dowczej, sa laczone w trójkat, azeby po dokonaniu zaplonu byc przylaczonemi w gwiazde.Instalacja, przedstawiona na fig. 3, za¬ wiera trzy oddzielne lampy wyladowcze 7, zasilane bezposrednio z sieci 2. Lampy te przy zaplonie sa zapomoca przelaczni¬ ka 5 (przelacznik, przelozony w lewo) wla¬ czane w trójkat, przy normalnej zas pra¬ cy (przelacznik, przelozony w prawo) — zostaja laczone w gwiazde.Instalacja wedlug fig. 4, podobnie jak i instalacja wedlug fig. 2, zawiera transfor¬ mator trójfazowy, którego pierwotne uzwo¬ jenie moze byc przelaczane z ukladu w trójkat na uklad w gwiazde. Trzy polaczo¬ ne w gwiazde fazy wtórnego uzwojenia sa polaczone z anodami lamp prostowniczych 8. Katody tych lamp prostowniczych sa przylaczone razem do anody lampy wyla¬ dowczej 9, zasilanej pradem stalym, na¬ tomiast katoda lampy 9 polaczona jest poprzez impedancje 6 z punktem srodko¬ wym gwiazdy wtórnego uzwojenia trans¬ formatora.Jest zrozumiale, ze instalacja wedlug wynalazku moze zawierac równiez szereg lamp wyladowczych, w których napiecie, nadawane tym lampom, moze byc obniza¬ ne zapomoca jednego tylko przelaczenia. PL