Wynalazek dotyczy elektrycznej lam¬ py wyladowczej, której banka sklada sie z dwóch prostolinijnych czesci, polaczo¬ nych ze soba zapomoca wygietej czesci, i która zawiera pare trudnolotnego metalu, np. pare sodu, potasu, rubidu, kadmu, ma¬ gnezu, talu, cynku (sa to pary metali, któ¬ rych cisnienie przy temperaturze 200°C wynosi zaledwie ulamek milimetra slupa rteci).Azeby para metalu posiadala dostatecz¬ ne cisnienie, trzeba aby podczas pracy lampa wykazywala wysoka temperature, przyczem cisnienie pary okresla sie na podstawie najnizszej temperatury lampy.W przypadkach zastosowania lampy, któ¬ rej banka posiada czesci prostolinijne, po¬ laczone ze soba wygieta czescia, np. w przypadku banki lampy wygietej w ksztal¬ cie litery U, wygieta czesc wykazuje za¬ zwyczaj najnizsza temperature. Wyso¬ kosc tej temperatury nalezy dobrac tak, azeby cisnienie pary osiagalo wartosc, po¬ trzebna do pracy lampy. Pozostala czesc lampy posiada jedmak temperature wyzsza.Ta wyzsza temperatura moze osiagac war¬ tosci, zblizone do punktu zmiekczenia szkla, z jakiego normalnie wykonana jest lampa, wskutek czego badz scianka nie moze oprzec sie dzialaniu cisnienia zewnetrzne¬ go, badz tez musza byc zastosowane ro¬ dzaje szkla o wyzszym punkcie topliwo-sci, a tein samem i trudniejsze w obróbce (jezeli takie gatunki szkla wogóle istnie¬ ja). \ l I Równiez i cieplo, którego zadaniem jest doprowadzanie prostolinijnej czesci lampy do temperatury, wyzszej od temperatury wygietej jej czesci, nalezy uznac jako nie¬ uzyteczne pod wzgledem wytwarzania po¬ trzebnego cisnienia pary, wskutek czego sprawnosc lampy jest mniejsza.Wedlug wynalazku wewnetrzny prze¬ krój poprzeczny wygietej czesci banki lampy wyladowczej jest mniejszy od prze¬ kroju jej czesci prostolinijnej. Wskutek wygiecia banki lampy zwieksza sie odda¬ wanie ciepla przez lampe, wskutek czego wygieta czesc banki lampy wykazuje tem¬ perature nizsza, anizeli czesc prostolinij¬ na. Wskutek nadania wygietej czesci mniej¬ szego przekroju w swietle gradjent napie¬ cia, a tern samem i cieplo, powstajace w wygietej czesci lampy, zostaje zwiekszone, to jest ilosc ciepla, wytwarzana w lampie, jest w prosty sposób dostosowana do ilo¬ sci ciepla, oddawanego przez scianke ban¬ ki lampy. Energja, zuzywana do nagrza¬ nia scianki banki lampy, jest zatem wyko¬ rzystywana mozliwie w najkorzystniejszy sposób, dzieki czemu osiaga sie wzrost wspólczynnika sprawnosci lampy oraz unika sie przegrzania prostolinijnych cze¬ sci banki lampy.Zapomoca obliczen lub tez zapomoca kilku prostych doswiadczen mozna w kaz¬ dym poszczególnym przypadku nadac wy¬ gietej czesci banki lampy najkorzystniej¬ szy wewnetrzny przekrój poprzeczny. Naj¬ dogodniejsza budowe otrzymuje sie przy nadaniu temu przekrojowi takiej akurat wielkosci, azeby wygieta czesc banki wy¬ kazywala taka sama temperature, co i pro¬ stolinijne czesci banki lampy. Daje sie jed¬ nak osiagnac znaczna czesc tego efektu juz przy nadaniu zwezonej czesci banki lam¬ py przekroju poprzecznego, rózniacego sie nieco od wartosci najkorzystniejszej. W wiekszosci przypadków przekrój poprzecz¬ ny wygietej czesci banki lampy jest co najmniej o 10% mniejszy od poprzeczne¬ go przekroju czesci prostlinijnych banki lampy.Na rysunku przedstawiono tytulem przykladu lampe wyladowcza wedlug wy¬ nalazku, sluzaca do wysylania promieni swietlnych.Banka lampy, przedstawionej na ry¬ sunku, posiada dwie prostolinijne czesci / i 2, polaczone ze soba zapomoca wygie¬ tej czesci 3. W górnych koncach czesci 1 i 2 umieszczone sa elektrody, a mianowicie katoda zarowa 4 oraz cylindryczna ano¬ da 5. Drut, doprowadzajacy prad do tej anody, moze byc polaczony z druten^ do¬ prowadzajacym prad do katody zarowej, badz wewnatrz, badz tez nazewnatrz lam¬ py. Wewnetrzny przekrój poprzeczny cze¬ sci 3 banki lampy jest znacznie mniejszy od poprzecznego przekroju czesci 1 i 2 banki. Jezeli wewnetrzna srednica czesci prostolinijnych / i 2 wynosi np. 20 mm, to wewnetrzna srednica wygietej czesci 3 moze wynosic np. 10 mm. Gradjent na¬ piecia jest wskutek tego w czesci 3 wiek¬ szy anizeli w prostolinijnych czesciach banki lampy, wskutek czego w pierwej wspomnianej czesci pobierana zostaje wieksza ilosc energji na jednostke dlugo¬ sci, anizeli w pozostalej czesci lampy. Od¬ dawanie ciepla przez czesc 3 jest jednak równiez wieksze, anizeli oddawanie cie¬ pla przez czesci 1 i 2. Przekrój poprzecz¬ ny wygietej czesci banki moze byc zatem tak dobrany, azeby temperatura byla w f;ej czesci równa temperaturze pozostalej czesci lampy.Srodki te mozna zastosowac równiez i wtedy, gdy lampa jest uksztaltowana w postaci wielokrotnej litery „U", np. w po¬ staci podwójnej litery „U", i posiada czte¬ ry równolegle czesci, które zapomoca trzech wygietych czesci polaczone sa w jedna lampe wyladowcza. — 2 —Lampa zawiera gaz szlachetny oraz je¬ den lub kilka trudnolotnych metali, jak np. sódf potas, rubid, magnez, tal, cynk, których cisnienie pary wynosi przy tempe¬ raturze 200°C zaledwie ulamek milimetra slupa rteci. Para metalu przyjmuje udzial w wyladowaniu, zachodzacem w lampie.Wskutek równomiernej temperatury scian¬ ki lampy potrzebne cisnienie pary metalu trudnolotnego otrzymuje sie w bardzo do¬ godny sposób, co w znacznym stopniu sprzyja zwiekszeniu wspólczynnika spraw¬ nosci lampy wyladowczej. PL