PL22456B1 - Uklad radjoodbiorczy z samoczynna regulacja natezenia dzwieków. - Google Patents

Description

Wynalazek dotyczy ukladów radjood- biorczych, zwlaszcza zas ukladów radjo- odbiorczych z samoczynna regulacja nate¬ zenia dzwieku.Wiadomo, ze strojenie radioodbiorni¬ ków z samoczynna regulacja natezenia dzwieków jest bardzo utrudnione, a to wskutek istnienia wlasnie tej regulacji, przyczem, praktycznie biorac, jest rzecza niemozliwa dostrojenie odbiornika do po¬ zadanej fali nosnej tylko przy pomocy slu¬ chu. Dzieje sie to wskutek dzialania samo¬ czynnej regulacji natezenia dzwieku, któ¬ ra niezaleznie od okolicznosci, czy dostro¬ jenie zostalo dokonane do zadanej czesto¬ tliwosci fali nosnej, czy tez do czestotliwo¬ sci, oddalonej od tej czestotliwosci zada¬ nej, lecz lezacej w granicach bocznych wsteg modulacji fali nosnej, utrzymuje na stalym poziomie natezenie dzwieku, od¬ twarzanego w glosniku radjoodbiornika. W przypadku tym, gdy odbiornik nie jest do¬ strojony dokladnie do fali nosnej, po¬ wstaja skazenia, powodowane czesciowem odcieciem bocznej wstegi modulacji- W celu umozliwienia dokladnego do¬ strojenia do zadanej fali nosnej propono¬ wano juz odbiorniki z samoczynna regula¬ cja natezenia dzwieku zaopatrywac w srodki, zapomoca których osiaga sie do¬ kladne dostrojenie w sposób widoczny dla oka, np. zapomoca wlaczenia w obwódanodowy laimpy wzmacniajacej wielkiej lub posredniej czestotliwosci, której wzmoc¬ nienie jest regulowane zapomoca samo¬ czynnej regulacji natezenia dzwieku, miernika pradu, który wychylalby sie nie¬ znacznie przy dostrojeniu do fali nosnej.Taki srodek pomocniczy wymaga jednak wiekszej uwagi przy obslugiwaniu apara¬ tu odbiorczego.Wynalazek ma na celu podanie srodka, umozliwiajacego dostrajanie aparatów ra- djoodbiorczych z samoczynna regulacja na¬ tezenia dzwieków do odbieranej fali nosnej wylacznie przy pomocy sluchu.Cel ten osiaga sie wedlug wynalazku dzieki sprzezeniu lampy regulacyjnej, slu¬ zacej do samoczynnego regulowania nate¬ zenia dzwieku, w ten sposób ze wzmacnia¬ czem wielkiej lub posredniej czestotliwosci odbiornika, aby przy nastrojeniu odbiorni¬ ka na fale nosna wzmocnienie bylo wiek¬ sze, anizeli przy nastrojeniu go na czesto¬ tliwosc, lezaca w granicach zakresu bocz¬ nych wsteg modulacji tej fali nosnej.Wynalazek jes& wyjasniony blizej na rysunku.Fig. 1 przedstawia tytulem przykladu odbiorczy uklad polaczen z nakladaniem sie drgan. Uklad ten sklada sie ze zródla sygnalów 1, np. anteny, wzmacniacza wiel¬ kiej czestotliwosci 2, miejscowego oscyla¬ tora 6, pierwszego detektora 4, wzmacnia¬ cza posredniej czestotliwosci 9 oraz z dru¬ giego detektora 10, po którym nastepuje wzmacniacz malej czestotliwosci, zawiera¬ jacy w swym obwodzie wyjsciowym urza¬ dzenie do odtwarzania dzwieków, np. glo¬ snik. Wzajemne sprzezenie zródla sygna¬ lów 1, wzmacniacza wielkiej czestotliwo¬ sci 2 i pierwszego detektora 4 jest usku¬ tecznione zapomoca transformatorów Afl; i M2f które po stronie wtórnej moga byc strojone przy pomocy kondensatorów 3 i 5. Strojenie to, jak równiez strojenie obwo¬ du drgan 7 oscylatora miejscowego, usku¬ tecznia sie zapomoca jednego tylko narza¬ du manipulacyjnego 8. Wzmacniacz po¬ sredniej czestotliwosci 9 jest sprzezony z j.ednej strony z pierwszym detektorem 4 zapomoca transformatora M.d1 nastrojone¬ go na czestótlnvosc posrednia, a z drugiej strony z drugim detektorem 10 zapomoca transformatora M4, nastrojonego równiez na czestotliwosc posrednia.Jeden ze wzmacniajacych stopni cze¬ stotliwosci posredniej, wedlug fig. 1 pierw¬ szy stopien, jest sprzezony poprzez kon¬ densator 12 i opornik upustowy 13 z obwo¬ dem sterujacej siatki lampy wzmacniaja¬ cej 11. W obwodzie anodowym tej lampy znajduje sie transformator Af5, skladajacy sie z uzwojenia pierwotnego 15 oraz uzwo¬ jenia wtórnego 18, przyczem obydwa te uzwojenia sa strojone zapomoca konden¬ satorów 17 i 33. Uzwojenie wtórne 18 jest polaczone z jednej strony z anoda jednej z lamp dwuelektrodowych 19, slu¬ zacych do samoczynnego regulowania na¬ tezenia dzwieków, a z drugiej strony z ka¬ toda tej lampy zapomoca przewodu 20, o- porników 21, 22 i 23, uziemienia oraz opor¬ nika 31, lezacego w przewodzie katodo¬ wym. Równolegle do oporników 21, 22, 23 jest przylaczony kondensator 30, nie przedstawiajacy zbytniej opornosci wzgle¬ dem drgan czestotliwosci posredniej.Spadek napiecia pradu stalego na opor¬ nikach 21, 22, 23, wyrównywany oporni¬ kiem 24 i kondensatorem 29t zmienia w znany sposób stromosc charakterystyki lamp wzmacniajacych wielkiej czestotliwo¬ sci wzmacniacza 2 np. wskutek zmiany u- jemnego napiecia poczatkowego siatek ste¬ rujacych tych lamp. W zupelnie podobny sposób spadek napiecia pradu stalego na opornikach 22 i 23, po wygladzeniu go za¬ pomoca opornika 25 i kondensatora 29, zmienia napiecie poczatkowe jednej z elek¬ trod pierwszego detektora 4. Wreszcie spa¬ dek napiecia pra4u stalego na oporniku 23, po wyrównaniu go zapomoca opornika 27 i kondensatora 29, zmienia wzmocnienie ~ 2 —wzmacniacza posredniej czestotliwosci 9.Napiecie regulacyjne, jakie otrzymuje wzmacniacz wielkiej czestotliwosci 2, jest wieksze od napiecia regulacyjnego, nada¬ wanego pierwszemu detektorowi 4, to o- statnie zas jest znów wieksze od napiecia regulacyjnego, nadawanego wzmacniaczowi posredniej czestotliwosci 9, dzieki czemu przy obecnosci fali nosnej o wiekszej am¬ plitudzie unika sie przeciazenia lamp wzmacniajacych.Przy strojeniu odbiornika na okreslona stacje nadawcza jest rzecza pozadana, aby natezenie dzwieku glosnika odbiornika zmienialo sie wedlug krzywej, przedsta¬ wionej na fig. 3. Na osi poziomej oznaczo¬ ne sa nastawienia wspólnej galki manipu¬ lacyjnej 8 np. w stopniach, na osi zas pio¬ nowej — natezenia odtwarzanych dzwie¬ ków. Jest rzecza zrozumiala, ze przy tego rodzaju przebiegu krzywej, przedstawiaja¬ cej zaleznosc miedzy natezeniem odtwa¬ rzanych dzwieków a nastawieniem odbior¬ nika, natezenie odtwarzanych dzwieków jest najwieksze przy nastrojeniu na fale nosna, odpowiadajaca punktowi P wedlug fig. 3, wskutek czego strojenie moze byc uskuteczniane wylacznie wedlug sluchu.Przebieg krzywej, przedstawionej na fig. 3, osiaga sie wedlug wynalazku w prosty sposób zapomoca takiego sprzeze¬ nia ze soba pierwotnego i wtórnego uzwo¬ jenia transformatora Af5, aby transforma¬ tor ten posiadal krzywa rezonansu, przed¬ stawiona na fig. 2. Ta krzywa rezonansu posiada dwa wierzcholki, z których kazdy jest oddalony od czestotliwosci P fali no¬ snej o 5000 cyklów. Dzieki transformatoro¬ wi M5 o tego rodzaju charakterystyce cze¬ stotliwosci, istniejacej miedzy lampa wzmacniajaca 11 a lampa regulacyjna 19, miedzy odtwarzanem natezeniem dzwie¬ ków a dostrojeniem odbiornika otrzymuje sie zaleznosc, przebiegajaca wedlug krzy¬ wej, przedstawionej na fig. 3. Odbywa sie to bezposrednio wskutek dzialania samo¬ czynnej regulacji natezenia dzwieku, u- trzymujacej prawie na stalym poziomie amplitude napiecia pradu zmiennego po¬ sredniej czestotliwosci, doprowadzanego do lampy 19. Wzmocnienie wzmacniacza 2 wielkiej czestotliwosci i wzmacniacza posredniej czestotliwosci 9, na które dzia¬ la samoczynna regulacja natezenia dzwie¬ ku, musi zatem przy zmianie nastrojenia posiadac przebieg przeciwny do przebie¬ gu krzywej wedlug fig. 2, to jest przy strojeniu odbiornika na odbierana fale nosna wzmocnienie jest najwieksze, nato¬ miast przy strojeniu odbiornika na fale, przylegla do odbieranej fali nosnej, wzmoc¬ nienie zmniejsza sie.Azeby charakterystyka czestotliwosci transformatora Af5 mogla przebiegac od¬ powiednio do krzywej wedlug fig. 2, jest rzecza pozadana, aby stosunek opornosci do samoindukcji pierwotnego i wtórnego uzwojenia byl mozliwie maly. Stosunek ten mozna uczynic malym, jezeli pierwotne i wtórne uzwojenie zostanie nawiniete na rdzen z magnetytu.Jest rzecza zrozumiala, ze element, sprzegajacy ze soba lampy 11 i 19, nie jest jedynem rozwiazaniem, przy którem cha¬ rakterystyka czestotliwosci lub krzywa re¬ zonansu ukladu opornosci pozornych, wla¬ czonego wstepnie do lampy 19, otrzymuje przebieg, odpowiadajacy krzywej, przed¬ stawionej na fig. 2. Fig. 4 przedstawia np. odmiane sprzezenia lamp 11 i 19, w któ¬ rej stosuje sie jednoczesnie dwa sprzezo¬ ne ze soba i nastrojone na jednakowa cze¬ stotliwosc obwody 15 i 17 i 16', 33'. Obwód 16', 33' dziala przytem jako obwód ab- sorbcyjny.Fig. 5 przedstawia trzecia mozliwosc wzajemnego sprzegania ze soba lamp 11 i 19. W tym przypadku szeregowy uklad polaczen cewki 50 i kondensatora 51 na¬ straja sie na czestotliwosc posrednia, tak iz uklad ten stanowi prawie zwarcie wzgle¬ dem tej czestotliwosci posredniej. - 3 — PL

Claims (3)

1. Zastrzezenia patentowe. 1, Uklad radjoodbiorczy z samoczyn¬ na regulacja natezenia dzwieków, zawiera¬ jacy prostownik regulacyjny, prostujacy drganie wielkiej lub posredniej czestotli¬ wosci i regulujacy poczatkowe napiecie siatkowe jednej lub kilku lamp wzmac¬ niajacych wielkiej i (lub) posredniej cze¬ stotliwosci w zaleznosci od amplitudy drgan odbieranych, znamienny tern, ze prostownik regulacyjny jest sprzezony za- pomoca elektrycznego ukladu opornosci pozornych ze wzmacniaczem wielkiej lub posredniej czestotliwosci, przyczem tlumie¬ nie tego ukladu jest zalezne od czestotli¬ wosci, a mianowicie tak, iz tlumienie cze¬ stotliwosci wsteg bocznych fali nosnej wielkiej lub posredniej czestotliwosci jest wieksze lub mniejsze od tlumienia fali no¬ snej, wskutek czego przy strojeniu odbior¬ nika na fale, przylegla do odbieranej fali nosnej, zmniejsza sie wzmocnienie wzmac¬ niacza wielkiej i (lub) posredniej czesto= tliwosci.

2. Uklad radjoodbiorczy wredlug zastrz. 1, znamienny tern, ze elektryczny uklad opornosci pozornych stanowi trans¬ formator (M:J, którego oba uzwojenia strojone sa sprzezone ze soba, a opornosci tego obwodu dobrane tak, iz krzywa rezo¬ nansu tego transformatora posiada dwa wierzcholki.

3. Uklad radjoodbiorczy wedlug zastrz. 2, znamienny tern, ze transformator (MrJ jest obliczony tak, iz tlumienie jest najwieksze przy dwóch czestotliwosciach, lezacych symetrycznie wzgledem czestotli¬ wosci fali nosnej lub tez wzgledem czesto¬ tliwosci posredniej i równych lub prawie równych najwiekszej czestotliwosci modu- lacyjnej. Radio Corporation of America. Zastepca: K. Czempinski, rzecznik patentowy.Da opisu patentowego Nr 22456. uuLkftl? Druk L. Boguslawskiego i Ski, Warszawa. PL