Wynalazek niniejszy dotyczy samolo¬ tów, wyposazonych w urzadzenie do wzlo¬ tu pionowego, podobnie jak u helikopterów, i ma na celu uzyskanie pionowego wznosze¬ nia sie samolotu bez lotu slizgowego.Przedmiot wynalazku uwidoczniony jest schematycznie na rysunku w postaci kilku przykladów wykonania. Fig. 1 przed¬ stawia widok boczny oraz czesciowy prze¬ krój pionowy samolotu z urzadzeniem we¬ dlug wynalazku, fig. 2 — ten sam samolot w rzucie poziomym, fig. 3 — czesciowy przekrój pionowy odmiennej postaci wyko¬ nania urzadzenia, fig. 4 — to samo urzadze¬ nie w rzucie poziomym, fig. 5 — czesciowy przekrój pionowy innej odmiany wykona¬ nia urzadzenia, a fig. 6 — to samo urzadze¬ nie w rzucie poziomym.Na kadlubie 8 samolotu (fig. 1 i 2), nad jego srodkiem ciezkosci umieszczony jest cylinder 1, stanowiacy pionowy przewód powietrzny. Dolna czesc /a scianek prze¬ wodu 1 jest wygieta ku tylowi. W cylindrze 1 osadzone jest na pionowym wale 2 pozio¬ me smiglo 3. Pod cylindrem /, w pewnej od niego odleglosci na kadlubie samolotu jest umocowana odpowiednio wygieta scianka prowadnicza 5, przez która przenika obra¬ cajacy sie wal pionowy 2. Krawedz obwo¬ dowa prowadniczej scianki 5 wystaje naze- wnatrz poza dolna krawedz cylindra /. Cy¬ linder 1 i scianka prowadnicza 5 sa umie-Szczene na przfcdn^jjfzesci kadluba samo¬ lotu.Pod cylindrem 1 znajcbije sie plat nosny 4, w pbstaci czesciowo obcietego w przed¬ niej czesci pierscienia (lig* 2), wskutek czego unika sie dodatkowego szkodliwego oporu powietrza na przedniej czesci skrzy¬ dla podczas postepowego lotu samolotu.Pierscieniowy plat 4 posiada ksztalt zblizo¬ ny do stozka, którego tworzaca jest nachy¬ lona do kadluba samolotu pod katem okolo 15°, przyczem plat 4 jest przymocowany do kadluba samolotu przy pomocy podpó¬ rek 6 i 7. Wewnetrzna krawedz pierscienio¬ wego platu 4 znajduje sie w srodku odste¬ pu miedzy dolna krawedzia cylindra 1 i krawedzia scianki prowadniczej 5.Obrót poziomego smigla 3, osadzonego na pionowym wale 2 i obracanego silnikiem 9, wytwarza prad powietrza, skierowany wdól. Strumien powietrza kierowany jest wygieta dolna czescia la scianki cylindra 1 oraz scianka prowadnicza 5 na wewnetrzna krawedz pierscieniowego platu 4. Plat 4 rozdziela ten strumien powietrza na dwie czesci, plynace wzdluz jego górnej i dolnej powierzchni. Strumien powietrza wywiera na górna powierzchnie platu 4 cisnienie u- jemne, a na dolna cisnienie dodatnie, gdyz plat 4 posiada odpowiednio wypukly ksztalt. Róznica tych cisnien jest skierowa¬ na ku górze i wywiera na plat sile wzno¬ szaca, powodujaca wznoszenie sie samolo¬ tu w kierunku pionowym.W odmianie urzadzenia wedlug fig. 3 i 4 pionowy przewód powietrzny 10 posiada nieco odmienna postac od cylindra 1 w wy¬ konaniu wedlug fig. 1 i 2. Przewód po¬ wietrzny 10 jest wbudowany w kadlub 8 samolotu. Scianka prowadnicza 11 jest tak skierowana, ze tworzy przegrode, umie¬ szczona w przewodzie powietrznym. Pier¬ scieniowy plat 4 jest umieszczony tak pod kadlubem $ samolotu, ze wewnetrzna kra¬ wedz platu 4 znajduje sie w srodku odste¬ pu miedzy dolna krawedzia przewodu po¬ wietrznego 10 i scianki prowadniczej 11.Dzialanie pradu powietrza na plat 4 jest takie samo, jak w urzadzeniu, uwidocznio- nem na fig. 1 i 2. Oprócz smigla 3 przewi¬ dziane jest tuz pod niem drugie poziome smiglo 3'. Jedno z tych smigiel jest prawo- skretne, a drugie — lewoskretne. Jedno ze smigiel 3 i 3' jest osadzone na pionowym wale 2, drugie na wydrazonym wale 2\ o- bejntujacym wal 2, wystajacy nieco powy¬ zej walu 2'. Waly 2 i 2* sa napedzane w przeciwnych kierunkach silnikiem 12 za posrednictwem odpowiedniej przekladni kól zebatych (na rysunku nie podano szcze¬ gólowego wykonania tego urzadzenia nape¬ dowego walów, gdyz moze byc wykonane w dowolny sposób). W powyzszej odmianie wykonania urzadzenia unika sie czolowego oporu powietrza przewodu powietrznego 10, wywieranego podczas postepowego lotu samolotu, a poniewaz smigla 3 i 3' sa na¬ pedzane w przeciwnych kierunkach, przeto ich momenty obrotowe, wywierane na sa¬ molot podczas ich obrotu, zostaja zrówno¬ wazone. Energja, niezbedna do napedu oby¬ dwóch smigiel 3 i 3', jest prawie równa energji, niezbednej do napedu jednego smi¬ gla w urzadzeniu wedlug fig. 1 i 2. Prad zas powietrza, wytworzony przez te dwa smi¬ gla, jest prawie o 50% silniejszy od pradu, wytwarzanego przez jedno smiglo.W dalszej odmianie wykonania urza¬ dzenia wedlug fig. 5 i 6 przewód powietrz¬ ny 13 jest równiez wbudowany w kadlub samolotu i w dolnej swej czesci znacznie rozszerzony. Scianka prowadnicza 14, u- mieszczona w przewodzie powietrznym 13, posiada zasadniczo ksztalt stozkowy. Plat 15 posiada ksztalt calego pierscienia wza- mian odcietego w przedniej jego czesci, jak to ma miejsce w wykonaniach urzadzenia wedlug fig. 1 — 4. Plat 15 tak jest umie¬ szczony w przewodzie powietrznym przy dolnej czesci scianki prowadniczej 14, ze prad powietrza, wytworzony przez smigla 3 i 3', przeplywa miedzy wewnetrzna po- — 2 —wierzckaia przewodu powietrznego 13 i ze¬ wnetrzna powierzchnia scianki f4, uderza¬ jac o wewnetrzna krawedz platu 15, a stad plynie dalej wzdluz górnej i dolnej po¬ wierzchni platu 15.Dzialanie tej odmiany urzadzenia jest takie samo, jak i poprzednio opisanych u- rzadzen.W tej ostatniej odmianie otrzymuje sie wieksza sile wznoszenia dzieki temu, ze plat 15 posiada ksztalt calkowitego pier¬ scienia. Plat 15 nie stwarza oporu powie¬ trza podczas lotu postepowego, poniewaz jest umieszczony w kadlubie samolotu, a nie nazewnatrz tego ostatniego, tak ze w znacznym stopniu zostaje zmniejszony cal¬ kowity opór powietrzny samolotu podczas lotu postepowego. PL