Przedmiotem niniejszego wynalazku jest wieniec lopatkowy do turbin parowych lub gazowych, pracujacych z mniejsza szybkoscia czynnika napednego, niz szyb¬ kosc glosu, w którym to wiencu lopatko¬ wym, dzieki odpowiedniemu uksztaltowa¬ niu lopatek, straty, powstajace zwykle przy przeplywie czynnika napednego do kana¬ lów lopatek, sa znacznie zmniejszone, jak równiez osiagniete zostaje bardzo skutecz¬ ne wyzyskanie energji, zawartej w czynni¬ ku napednym.Wszelkie straty energji czynnika na¬ pednego w kanalach lopatek, a wiec mie¬ dzy innemi równiez straty, powstajace z po¬ wodu tarcia i wirów, uwzgledniano dotych¬ czas sumarycznie zapomoca tak zwanego spólczynnika lopatek. Wymiary kanalów, przez które w dotychczasowych wiencach lopatkowych plynal czynnik napedny, sa mianowicie male, tak iz badanie poszcze¬ gólnych przebiegów, powodujacych straty energji w kanalach lopatkowych, bylo po¬ laczone z trudnosciami. Próby, przeprowa¬ dzane w celu bezposredniego wyznaczenia strat, i pomiary preznosci w kanalach lo¬ patkowych po raz pierwszy umozliwily do¬ kladne oznaczenie, jaka zaleznosc wyste¬ puje miedzy wielkosciami strat w odniesie¬ niu do przeplywu, a w szczególnosci w od¬ niesieniu do preznosci w rozmaitych miej¬ scach kanalu przeplywowego lopatek. Wwyniku tych prób okazalo sie równiez, ze straty te zaleza w znacznej mierze od wa- ruiików jprzejtfytyu na tylnej stronie lopa¬ tek, a zmiany preznosci na tej stronie nie powinny przekraczac pewnej wielkosci, je¬ zeli straty energji w kanalach lopatek ma¬ ja byc mozliwie male. Dotychczas przyjmo¬ wano, ze straty w kanalach lopatkowych zaleza przedewszystkiem od stopnia zmia¬ ny kierunku i od bezwzglednej wielkosci sredniej szybkosci czynnika napednego w kanalach lopatkowych.Wymienionym wyzej warunkom czyni zadosc wieniec lopatkowy wedlug, wyna¬ lazku, zastosowany do turbin parowych lub gazowych, pracujacych z mniejsza szybko - scia czynnika napednego, niz szybkosc glo¬ su. Skutek ten zostaje osiagniety dzieki od¬ powiedniemu skojarzeniu wielkosci, któ¬ rych wartosci moga byc wyznaczone dro¬ ga rachunkowa. Wedlug wynalazku lopat¬ ki otrzymuja taki ksztalt, iz szerokosc po¬ przecznego przekroju przeplywowego mie¬ dzy dwiema sasiedniemi lopatkami, a mia¬ nowicie szerokosc, mierzona na wlocie do kanalu lopatkowego prostopadle do sred¬ niego kierunku przeplywu czynnika naped¬ nego, odpowiada w zasadzie najwiekszej szerokosci kanalu w srodkowej czesci ka¬ nalu lopatkowego, która to szerokosc jest 1,2 do 1,6 razy wieksza, niz szerokosc po¬ przecznego przekroju przeplywowego w o- tworze wylotowym kanalu lopatkowego.Lin ja, laczaca w poprzecznym przekroju lopatki krawedz lopatki na wlocie z kra¬ wedzia lopatki na wylocie, przecina przy- tem linje sladu srodkowej plaszczyzny sy- metrji wienca lopatkowego w punkcie, któ¬ rego oddalenie od punktu przeciecia linji grzbietowej poprzedzajacej lopatki z wy¬ mieniona lin ja sladu srodkowej plaszczy¬ zny symetrji jest mniejsze niz % najwiek¬ szej szerokosci kanalu lopatki, mierzonej wzdluz wymienionej linji sladu tej srod¬ kowej plaszczyzny symetrji. Przy takiem wykonaniu lopatki grzbiet lopatki otrzy¬ muje ksztalt, który zapewnia takie sta¬ tyczne cisnienie czynnika napednego w tym przekroju kanalu przeplywowego, aby w zadnem miejscu cisnienie to nie przekra¬ czalo wielkosci cisnienia statycznego w o- tworze wylotowym wiecej, niz wynosi 0.3- -krotna wielkosc odpowiadajacego cisnie¬ nia przy spietrzeniu czynnika napednego sredniej, teoretycznie obliczonej wzglednej szybkosci.Najlepiej jest, gdy poprzeczne prze¬ kroje przeplywowe w otworach wlotowych i wylotowych kanalów lopatkowych posia¬ daja takie wymiary, przy których w otwo¬ rze wlotowym kazdego kanalu powstaje nadcisnienie, którego wielkosc jest równa w przyblizeniu 2 do 10% calkowitego spad¬ ku cisnienia odnosnego stopnia turbiny.Na rysunku uwidoczniono przyklad wy¬ konania wynalazku. Fig. 1 przedstawia roz¬ winiecie poprzecznego przekroju dwóch sasiednich lopatek wirnikowych, przepro¬ wadzonego w kierunku obwodu, a fig. 2 — powyzsze rozwiniecie w przekroju wzdluz linji E — A na fig. 1.Litera E oznacza krawedz na wlocie lo¬ patek wirnikowych S, a litera A — ich kra¬ wedz na wylocie. Lopatki te posiadaja taki ksztalt, iz szerokosc e poprzecznego prze¬ kroju przeplywowego, to znaczy szerokosc kanalu na wlocie pomiedzy dwiema sasied¬ niemi lopatkami S, mierzona w plaszczy¬ znie prostopadlej do sredniego kierunku przeplywu czynnika napednego, jest w o- tworze wlotowym, przy przeplywie bez u- derzen, równa szerokosci kanalu w czesci srodkowej tego kanalu lopatkowego lub tez nieco wieksza, niz ta szerokosc (szero¬ kosc kanalu w srodkowej czesci kanalu, mierzona w srodkowej plaszczyznie syme¬ trji / — /w kierunku obwodu wienca lo¬ patkowego). Ta najwieksza szerokosc m odpowiada l,4-krotn«j szerokosci a otwo¬ ru kanalu na wylocie, to znaczy 1,4-krotnej szerokosci poprzecznego przekroju kanalu przeplywowego, mierzonej w plaszczyznie — 2 —prostopadlej do sredniego kierunku prze¬ plywu czynnika napednego w otworze wy¬ lotowym kanalu.Linja E — A, laczaca krawedz lopatki na wlocie z krawedzia tejze lopatki na wylocie, przecina linje sladu srodkowej plaszczyzny symetrji I — / wienca lopat¬ kowego w punkcie P, którego oddalenie h od punktu przeciecia Q linji grzbietowej poprzedzajacej lopatki z linja / — / jest mniejsze niz rA najwiekszej szerokosci m.Aby osiagnac pozadane wyniki, szero¬ kosc m powinna odpowiadac 1,2 do 1,6- -krotnej szerokosci a kanalu przeplywowe¬ go na wylocie.W celu otrzymania w otworze wloto¬ wym nadcisnienia o wielkosci w przyblize¬ niu 2 do 10% calkowitego spadku cisnie¬ nia odnosnego stopnia turbiny, dno u ka¬ nalu i jego pokrywa o (fig. 2) otrzymuja odpowiednie pochylenie. PL