Przedmiotem wynalazku jest sposób wytwarzania pary, w szczególnosci pary wysokopreznej, z wody i innych cieczy, np. rteci.W sposobie wedlug wynalazku ciecz, doprowadzana do obracajacej sie wytwor¬ nicy pary, posiadajacej dwa ramiona, pa¬ ruje w jednem z nich podczas obracania sie wytwornicy. Pare te zuzytkowuje sie w turbinie, osadzonej wraz z wytwornica na wspólnym wale, lub tez w silniku, pola¬ czonym odpowiednio zapomoca przewo¬ dów z wytwornica.W przykladzie wykonania wedlug fig. 1 — 2 wytwornica jest utworzona z rury, posiadajacej dwa ramiona 1, 2. Normalnie poziomy cieczy w obu ramionach sa sobie równe. Przy ogrzaniu jednego z ramion 1, przyczem odpowiednia sciana 3 chroni drugie ramie 2 od dzialania goracych ga¬ zów, wytwarza sie w ramieniu 1 ciepla wo¬ da lub mieszanina wody i pary, której cie¬ zar gatunkowy jest mniejszy niz ciezar ga¬ tunkowy wody w ramieniu 2. Powstaje wskutek tego zachwianie równowagi i ped do góry wody ogrzanej, odpowiadajacy róz¬ nicy ciezarów wody w obu ramionach.Analogiczne zjawisko pedu do górycieczy, ale jeszcze nieogrzanej, wystepuje w dwuramiennej rurze obracajacej sie, w której na, ciecz oprócz przyspieszenia ziem¬ skiego dziala przyspieszenie odsrodkowe.Wyjasnia to blizej fig. 2. Ciecz doply¬ wa z naczynia 4 (fig. 2) przez dlawnice 5 do obracajacego sie wydrazonego walu 6, a nastepnie przeplywa przez ramie 2 do ra¬ mienia 1 poszczególnej dwuramiennej ru¬ ry, osadzonej w tym wale. Rura jest wiec zupelnie wypelniona ciecza. Przy ogrzaniu ramienia 1 rury gazami, plynacemi wzdluz sciany 3, wytwarza sie w tern ramieniu pa¬ ra, odplywajaca nastepnie przez lewy (na rysunku) koniec walji 6 i dlawnice 7.Przyklad wykonania wedlug fig. 2 nie nadaje sie w praktyce, gdyz ilosc wytwa¬ rzanej pary jest zanadto mala. Przyklad ten uwidocznia jedynie, ze mozliwe jest otrzymywanie pary w obracajacych sie ru¬ rach, posiadajacych dwa ramiona, jezeli pare wytwarza sie jedynie w jednem ra¬ mieniu kazdej poszczególnej rury.Przyklady wykonania wynalazku, na¬ dajace sie w praktyce, sa przedstawione na fig. 3 — 7. Fig. 3 uwidocznia wytworni¬ ce pary w przekroju podluznym; fig. 4 — w przekroju poprzecznym; fig. 5 — pola¬ czenie wytwornicy i turbiny, umieszczo¬ nych na wspólnym wale; fig. 6 — polacze¬ nie zespolu wedlug fig. 5 z kotlem, fig. 7 — odmienne wykonanie wytwornicy, fig. 8 — nastepne jej odmienne wykonanie, a fig. 9 — wykonanie wedlug fig. 8 w przekroju poprzecznym.Na wydrazonym wale 6 (fig. 3 i 4) umieszczony jest dwuramienny zespól rur 1, 2, obracajacy sie razem z walem 6. Wo¬ da, doplywajaca ze zbiornika 4 przez dlawnice 5 do prawego konca rury 6, a z niej do rur 2, plynie przez rury 11 do rur 1, a nastepnie wyplywa przez rury 13, lewy koniec walu 6 i dlawnice 7 nazewnatrz.Jak dlugo rury nie sa ogrzewane, woda be¬ dzie wypelniala je, jak naczynia polaczo¬ ne. Przy ogrzewaniu rur 1, 2 gazami, ply¬ nacemi w kierunku strzalek, para, wytwa¬ rzajaca sie w rufach 1, odplywa przez le¬ wy koniec walu 6. Nalezy przytem zapo¬ biec wytwarzaniu sie pary w rurach 2; do tego sluza nieuwidocznione na rysunku scianki, oddzielajace rury te od rur 1, wzglednie utrzymuje sie w rurach 2 taka temperature, iz przy preznosci, panujacej w nich, para jeszcze sie nie wytwarza.Przy zastosowaniu zaworu dlawiacego lub w razie przylaczenia do wytwornicy pary maszyny roboczej, wskutek czego pa¬ ra w rurach 1 jest poddana dzialaniu sily przeciwcisnienia, powodujacej zwiekszenie sie preznosci pary, nastepuje odplyw wo¬ dy z rur 1 w kierunku rur 11. W celu od¬ prowadzenia calkowitej ilosci wody z tych rur preznosc pary powinna odpowiadac róznicy cisnien wskutek dzialania odsrod¬ kowego wody w rurach 2 i dzialania od¬ srodkowego pary w rurach /.Jezeli ciezar gatunkowy wody wynosi 1, ciezar gatunkowy pary —0,1, to przy srednicy obracajacego sie zespolu = 0,9 m i ilosci obrotów równej 4000 na minute cisnienie wskutek dzialania odsrodkowego wody bedzie wynosilo 178 atm, a takiez ci¬ snienie pary — 17,8 atm. Przy pominieciu strat na tarcie w rurach para wytworzo¬ na bedzie posiadala preznosc okolo 160 atm.Zalete wynalazku stanowi, iz wysokie cisnienie, konieczne do zasilania kotla, wy¬ twarza sie w samym kotle. Cisnienie zas w przewodzie, którym doplywa woda, moze byc male, wskutek czego zbedne jest sto¬ sowanie przewodów, dlawików i innych narzadów uszczelniajacych, stosowanych przy Wysokiem cisnieniu.Para przeplywa z rur 1 przez komore 12 do przegrzewacza 13.Polaczenie wytwornicy pary z maszyna robocza jest wykonane tak, iz zostaje wy¬ zyskana energja preznosci wytworzonej pary. Rozprezona pare skrapla sie w od¬ powiednim skraplaczu wzglednie, zaleznie — 2 -od jej preznosci, doptow&daa sie ja do tur¬ biny niskopreznej lub stosuje do ogrzewa¬ nia- W przykladzie wykonania wedlug fig, 6 zbedne sa przewody, laczace wytworni¬ ce z maszyna robocza, jak tez narzady, sto¬ sowane w takich przewodach, a calkowity zespól zajmuje znacznie mniej miejsca, niz dotychczas znane zespoly, dzieki czemu zmniejszaja sie koszty budowy i ruchu.Obracajaca sie wytwornica pary umoz¬ liwia równiez wydzielanie prawie calkowi¬ tej ilbsci pylu ze spalin wskutek ruchu od¬ srodkowego czasteczek ciezszych i opada¬ nia ich wdól.Ciecz wedlug fig. 5 plynie z naczynia 4 przez zawór 14 i dlawnice 5 do wydrazo¬ nego walu 6, a z niego przez rury 2 i rury 11 do rur /, w których wytwarza sie para.Dzieki róznicy cisnienia pary i wody, po¬ wstalej wskutek dzialania odsrodkowego wody i pary w rurach 2 i 1, nastepuje przeplyw pary przez wal 6 do przegrze- wacza 13, a z niego do turbiny parowej 15.Korzystne jest rozprezanie pary od¬ srodkowej czesci turbiny w kierunku osio¬ wym lub w kierunku promieniowym, w obu przypadkach zbedne sa dlawnice, stosowa¬ ne przy wysokich cisnieniach.Liczbe obrotów na min zespolu reguluje sie zapomoca ilosci doprowadzanego pali¬ wa. W przykladzie wykonania wedlug fig. 5 regulator liczby obrotów dziala na palnik 16, podczas gdy przy zastosowaniu paleni¬ ska rusztowego moze on oddzialywac bez¬ posrednio na przesuw rusztu i mechanizm, doprowadzajacy paliwo.Korzystne jest regulowanie ilosci dopro¬ wadzanej cieczy w zaleznosci od tempera¬ tury wytworzonej pary. W praktyce para po rozprezeniu w pierwszym wiencu wirni¬ kowym powinna dzialac na regulator tem¬ peratury.W przykladzie wykonania, przedstawio¬ nym na fig. 5, do tego celu sluzy termostat 17, dzialajacy na zawór regulujacy 14.Przy zanadto wysokiej temperaturze pary zawór 14 otwiera sie, a ilosc doplywajacej cieczy zwieksza sie, podczas gdy przy spadku temperatury w doplywowej komo¬ rze turbiny zawór ten jest przymykany, a do zespolu doplywa mniejsza ilosc wody, dzieki czemu temperatura przegrzanej pa¬ ry zwieksza sie.Przy rozpoczeciu ruchu zespól zostaje uruchomiony zapomoca oddzielnego roz¬ rusznika, który wylacza sie, skoro preznosc pary zwiekszy sie tak dalece, iz wystarcza juz do napedu turbiny. Mozna jednak sto¬ sowac równiez pare z innego zródla, do¬ prowadzana np. rura 18 do komory doply¬ wowej turbiny. W tym przypadku turbina jest zaopatrzona w zawór zwrotny 19, za¬ pobiegajacy przeplywowi tej pary przez wal 6 do wytwornicy. Po osiagnieciu w wytwornicy pozadanej preznosci pary za¬ wór 19 otwiera sie samoczynnie, a para ply¬ nie z wytwornicy do turbiny 15.Wytwornice pary wedlug wynalazku mozna równiez stosowac do napedzania pojazdów silnikowych. Nadaje sie ona szczególnie do parowania rteci, które wy¬ maga stosowania wytwornicy o malej za¬ wartosci cieczy i o malej liczbie polaczen, a to z powodu ceny rteci i szkodliwosci jej par dla zdrowia.Fig. 6 uwidocznia polaczenie wytworni¬ cy wedlug wynalazku z kotlem stromorur- kowym; polaczenie to nadaje sie jednak równiez do kotlów plomienicowych, kotlów sekcyjnych i innych.W zespole tym gazy doplywaja z ko¬ mory 20 przez przewód 21 do obracajacej sie wytwornicy 22 i odplywaja z niej prze¬ wodem 23 poprzez oplomki kotla, ogrzewa¬ jac wode, zawarta w tych oplomkach. Pa¬ ra, wytworzona w wytwornicy 22, plynie do turbiny 15, umieszczonej z wytwornica pary na wspólnym wale, a z niej — prze¬ wodem 24 do wezownic 25 w górnym wal¬ czaku kotla, w których zostaje skroplona.Nastepnie para skroplona doplywa prze¬ wodem 26 do wytwornicy 22. — 3 —Preznosc pary, odplywajacej z maszy¬ ny 15, zalezy od preznosci pary w kotle 27 i powinna byc w celu skroplenia jej wiek¬ sza niz preznosc pary w tym kotle. Warto¬ sci te nalezy dostosowac do materjalów, z których wykonywa sie zespól i od których zaleza równiez preznosci pary w turbinie i w kotle, gdyz preznosc pary w górnym wal¬ czaku kotla 27 powinna byc taka, aby po¬ wstal spadek ciepla pomiedzy skraplajaca sie para a znajdujaca sie w walczaku pa¬ ra nasycona. Przedstawione wykonanie na¬ daje sie szczególnie do rteci, temperatura par której jest po rozprezeniu tak wielka, iz wymaga przylaczenia wodnego kotla pa¬ rowego/W przedstawionym na fig. 6 przy¬ kladzie wykonania para rteci zostaje wy¬ tworzona i rozprezona w zespole 22, 15, a nastepnie skroplona i ochlodzona w kotle wodnym 27, w którym skraplajaca sie para rteci wytwarza pare wodna. Pare te zuzyt- kowuje sie w maszynie roboczej 28, sprze¬ zonej ewentualnie z maszyna 15. Caly ze¬ spól sluzy do napedu pradnicy 29 lub do innych celów. Zamiast wytwarzania pary w kotle wodnym 27 mozna zapomoca zespolu wytwarzac goraca wode.Preznosc, otrzymana dzieki dzialaniu odsrodkowemu, moze równiez sluzyc do wytwarzania obiegu kolowego w rurach (fig. 7). Ciecz doplywa do wytwornicy pa¬ ry z walczaka 4 rura 30. W wytwornicy wy¬ twarza sie mieszanina pary i wody, odply¬ wajaca przez dlawnice 7 i rure 31 do wal¬ czaka 4. W walczaku tym para oddziela sie od wody i odplywa rura 32, podczas gdy woda plynie ponownie do wytworni¬ cy. W tym przypadku zbedny jest przegrze- wacz 13, a para, wytworzona w rurach 1, plynie bez przeszkód wydrazonym wa¬ lem 6.W przykladzie wykonania wedlug fig. 8 i 9 ciecz plynie z nieprzedstawionego na rysunku zbiornika do rur 2, a z nich przez rury 11 do rur /. Rury 1 sa ustawione wzgledem siebie w ten sposób, ze podczas obracania sie wytwornicy powstaje dzia¬ lanie ssace, zasysajace spaliny z kanalu 33 poprzez wytwornice do kanalu 35. W celu osiagniecia tego dzialania nietylko rury 1 ale i rury 2 moga byc w rózny sposób prze¬ stawiane wzgledem siebie. Wskutek dzia¬ lania ssacego, wywolanego zapomoca tego ukladu rurek, spaliny plyna przez wytwor¬ nice z wielka szybkoscia, co zwieksza prze¬ wodzenie ciepla, a co za tern idzie i ilosc wytwarzanej pary. Stosowanie oddziel¬ nych narzadów ssawczych przy tej budowie wytwornicy jest zbedne.Oslona 34 moze posiadac wglebienia, w których osadzaja sie i z których zostaja od¬ prowadzane stale skladniki spalin, wy¬ dzielajace sie podczas ich przeplywu.Dzieki lekkiej budowie, jak tez malym wymiarom wytwornica wedlug wynalazku moze sie nadac nietylko do zespolów sta¬ lych, lecz i do pojazdów kazdego rodzaju, jak samochodów, lokomotyw i samolotów. PL