PL22109B1 - Stop cynkowo-glinowy. - Google Patents

Description

Wynalazek niniejszy dotyczy stopu o podstawowej zawartosci cynku i glinu, od¬ pornego na wplywy zewnetrzne (nadzera- nie) i o wysokowartosciowych wlasciwo¬ sciach mechanicznych.Wynalazek obejmuje równiez wszelkie przedmioty, wykonane z wymienionego stopu, jak: liczniki, kurki, przyrzady sani¬ tarne, rury rozdzielcze do wody cieplej i zimnej oraz do gazu, zlacza i t. d.Stop wedlug wynalazku jest znamienny tern, ze sklad jego zasadniczy a stanowia: J cynk elektrolityczny w ilosci od 75 do 95 % \ glin czysty 99,5% Wskazane jest uzywac do tego stopu metali w stanie bardzo czystym.Doswiadczenia wykazaly, ze stopy o skladzie i stosunku skladników najkorzyst¬ niejszym dla osiagniecia wlasciwej odpor- 25 5% nosci, wymaganej w mechanice, oraz dla o- siagniecia nalezytej twardosci, uzyskuje sie przez dodanie do stopu zasadniczego a jednego z nastepujacych dodatków w po¬ staci metali:aBho b) antymonu w ilosci od 0,1 do 3% tytanu , hizmutu , antymonu , tytanu , antymonu , bizmutu , bizmutu , tytanu , antymonu , bizmutu , tytanu , „ 0,05 . ,. 0,1 , j, 0,1 „ 0,05 , .. 0,1 , „ 0,1 „ 0,1 ,. .. 0,05 ,, 0,1 , „ 0,1 „ 0,05 ,. 0,1% „ 3% „ 3% ,. 0,1% ., 2% ff 2% „ 3% „ 0,1% „ 2% i< 2% .. 0,1% We wszystkich tych odmianach koniecz¬ na stalosc pod wzgledem odpornosci meta¬ lu, przy zastosowaniu wyszczególnionych dodatków, zawdziecza sie temu, ze stop tworzy na powierzchni, przy zetknieciu sie z woda, cienka warstwe nierozpuszczalne¬ go wodzianu weglanu, który chroni metal i zapobiega pogorszeniu sie jego wytrzy¬ malosci.Jesli metal ma byc poddany wyciaga¬ niu, sztancowaniu, wytlaczaniu lub walco¬ waniu, zawartosci glinu, antymonu, bizmu¬ tu oraz tytanu musza byc niewielkie, gdyz glin powieksza twardosc, a obecnosc anty¬ monu, bizmutu i tytanu zmniejsza ciagli- wosc metalu.Fig. 1 — 3 rysunku przedstawiaja wy¬ kresy stopu pod wzgledem odpornosci i i w ten sposób otrzymuje sie odmiany sto¬ pu utworzone z: a lub tez z a + b „ „ „ a + c u -a ,i a + d „ „ „ a + e „ „ „ a + f *t n n O + £ ff ff ff o. + h, w których ilosci dodatku, dodawanego do stopu zasadniczego a, rozumieja sie za¬ wsze w stosunku do ilosci cynku w stopie zasadniczym. Sklad poszczególnych odmian jest zatem nastepujacy: twardosci metalu, a mianowicie fig. 1 pod wzgledem oddzialywania zawartego w sto¬ pie glinu, i fig. 2—3 — pod wzgledem od¬ dzialywania zawartego w stopie antymonu.Wplyw zawartosci glinu na krzywe twardosci A (Brinell) i odpornosci (skala R rozumie sie w kg na 1 mm2) w stopie (a -j- b) z dodatkiem 0,5 antymonu, jest wykazany przykladowo na fig. 1, na której jest uwidocznione, ze krzywa A i R szybko sie wznosza przy wzroscie zawartosci gli¬ nu, zwlaszcza gdy jego zawartosc przekra¬ cza 15%. Jesli wiec metal ma byc poddany wymienionym powyzej obróbkom (ciagnie¬ niu i t. d.), nalezy uzyc stopu, zawierajace¬ go glin w ilosci ponizej 15%.Stop, zawierajacy malo glinu, antymo¬ nu, bizmutu lub tytanu, latwiej sie roz- stop zasadniczy a odmiana a -\- b odmiany a + c i t. d., it. d. \ cynku elektrolitycznego od 75 do 95% glinu czystego „ 25 „ 5% glinu czystego ,, 25 ,, 5% antymonu „ 0,1 ,, 3% cynku elektrolitycznego ilosc stanowiaca reszte do 100% glinu czystego od 25 ,, 5% tytanu „ 0,05 „ 0,1% [ cynku elektrolitycznego róznica do 100% — 2 —grzewa, tak ze w stanie walcowanym moze byc giety lub sztancowany; w ten sposób mozna wykonywac z niego przerózne cze¬ sci mechaniczne liczników i to wszystkie ich czesci z jednego stopu.Jesli pragnie sie uzyskac duza twar¬ dosc (wedlug BrineH'a), trzeba naodwrót stosowac duza zawartosc w stopie glinu i metali dodatkowych, t. j. antymonu, bi¬ zmutu i tytanu. Zreszta mozna metal harto¬ wac by powiekszyc jego twardosc, co jest zwlaszcza wskazane przy wyrobie kól ze¬ batych oraz osi precyzyjnych czesci liczni¬ ków.Wplyw antymonu na twardosc i odpor¬ nosc stopu a + b z domieszka 20% glinu przedstawiaja przykladowo krzywe we¬ dlug fig. 2, które wykazuja koniecznosc do¬ datku do stopu antymonu w granicach od 0,5 do 1%.Jesli chodzi o odlewanie metalu w for¬ mie, nalezy zastosowac srednia zawartosc glinu oraz stop wedlug typu a, a + b lub a + d, gdyz duza zawartosc glinu zmniej¬ sza plynnosc metalu.Z drugiej strony, odmiany stopu naj¬ bardziej plynne, co jest wazne przy topie¬ niu pod cisnieniem, otrzymuje sie przy wiekszej zawartosci skladnika uplynniaja¬ cego, a badanie mikrograficzne wykazuje np., ze wlasciwosc te uzyskuje sie w sto¬ pie a przy srednich zawartosciach w nim glinu i przy srednich zawartosciach anty¬ monu lub bizmutu w odmianach stopu a + b oraz a + d oraz przy najwiekszej zawartosci tytanu w odmianie stopu a -\- c.Wplyw antymonu, obecnego w stopie a + b o zawartosci 14% glinu, na twardosc I odpornosc metalu jest wykazany krzywe- mi na fig. 3.Jezeli chodzi o odlewanie przedmiotów o ksztaltach zlozonych, jak np< czesci licz¬ ników, to nalezy zwrócic uwage na to, aze¬ by nie stosowac stopu z zawartoscia w nim glinu w podanym stosunku maksymalnym, ze wzgledu na kurczenie sie tego stopu, które bedzie bardzo znaczne, o ile nie po¬ wiekszy sie zawartosci w stopie antymonu, bizmutu lub tytanu, gdyz metale te prze¬ ciwdzialaja kurczeniu sie i ulepszaja metal.Z drugiej strony, i to jest glówna zaleta stopu wedlug wynalazku, obecnosc w nim antymonu, bizmutu i tytanu powieksza od¬ pornosc metalu na nadzeranie.Antymon i bizmut dzialaja glównie w kierunku przyspieszania tworzenia sie war¬ stwy wodzianu weglanu oraz maja wplyw na cienkosc tej warstwy, która, posiadajac wlasciwosc ochrony stopu, tworzy sie w obecnosci wody.Te dodawane trzy metale wplywaja na stop metaliczny ulepszajaco juz w czasie jego tworzenia.Stop nadaje sie w zupelnosci do odle¬ wania w piasku zwyklym, w piasku suszo¬ nym, w formach i pod cisnieniem, jak rów¬ niez do ciagnienia rur wszelkich srednic i grubosci, jesli sie uwzgledni podaje powy¬ zej wskazówki. Odlewanie pod cisnieniem umozliwia wykonywanie odlewów wszel¬ kiego rodzaju, zmniejszajac do minimum ich obróbke, przyczem, stosujac stopy we¬ dlug wynalazku, mozna otrzymywac przy pomocy istniejacych narzedzi wszelkie przedmioty i ich czesci, odlewane obecnie pod cisnieniem z metalu bialego, a które sa nieodporne na nadzeranie woda.Azeby otrzymac stop wedlug wynalaz¬ ku, trzeba roztopic glin w temperaturze 700 do 800° i, jesli ma byc dodany do sto¬ pu tytan, to dodaje sie go w odpowiedniej ilosci do stopionego glinu. Nastepnie do¬ daje sie odpowiednia ilosc cynku i, jesli potrzeba, równiez antymonu lub bizmutu.Nastepnie obniza sie temperature do oko¬ lo 500°; podczas stapiania stosuje sie o- chronna atmosfere z bezwodnego chlorku amonu lub bezwodnego chlorku cynku. PL

Claims (8)

1. Zastrzezenia patentowe. 1. Stop cynkowo-glinowy, znamienny tern, ze zawiera cynk elektrolityczny w ilo- — 3 —sci od 75 do 95% i glin czysty (99,5%-owy) w ilosci od 25 do 5%..
2. 2. Stop wedlug zastrz. 1, znamienny tern, ze zawiera dodatek antymonu w ilo¬ sci od 0,1 do 3%.
3. 3. Stop wedlug zastrz. 1, znamienny tern, ze zawiera dodatek tytanu w ilosci:od 0,05 do 0,1%.
4. 4. Stop wedlug zastrz. 1, znamienny tern, ze zawiera dodatek bizmutu w ilosci od 0,1 do 3%.
5. 5. Stop wedlug zastrz. 1, znamienny tern, ze zawiera dodatek antymonu w ilo¬ sci od 0,1 do 3% oraz 0,05 do 0,1% tytanu.
6. 6. Stop wedlug zastrz. 1, znamienny tern, ze zawiera dodatek antymonu w ilo¬ sci od 0,1 do 2% i 0,1 do 2% bizmutu.
7. 7. Stop wedlug zastrz. 1, znamienny tern, ze zawiera dodatek bizmutu w ilosci od 0,1 do 3% i 0,05 do 0,1% tytanu.
8. 8, Stop wedlug zastrz. 1, znamienny tern, ze zawiera dodatek antymonu w ilosci od 0,1 do 2%, 0,1 do 2% bizmutu i 0,05 do 0,1 tytanu. Henry Petot. Zastepca: Inz. J. Wyganowski, rzecznik patentowy.Do opisu patentowego Nr 22109. N L—i a ^ 5? H a \ \ \ s o V ^ 53 n \ « / 1 7 / \ i a ^5~s g i ^ C7^ l^ ^ * § t— 1 § ; / / ( & ~s ? 5"*% _| 5 1 1 / / l N s -a ^ * ¦»«- ii _s $ s _a 1 *4 ^ s° ft* p a 1 « § § a s * Li { \ * R o $ p\ 3 ^^^^ § § ft ©4 _§ $ _ 1 ^ k £ o OJ »A M s l*"1 *o Druk L. Boguslawskiego i Ski, Warszawa. PL