Wynalazek dotyczy aparatu fotogra¬ ficznego, przeznaczonego do zdejmowania kilku obrazów na tej samej plycie lub fil¬ mie, zwlaszcza do otrzymywania obrazów przedmiotu, znajdujacego sie w ruchu w czasie naswietlania. Plyta fotograficzna lub film porusza sie naprzemian wzdluz li- nij równoleglych, umieszczonych jedna pod druga* Zdjecia te moga byc albo uzyte do odtworzenia ruchów przedmiotów w ten sam sposób, jak zdjecia kinematograficzne, albo tez uzyte jako zdjecia próbne do dal¬ szego naswietlania lub do powiekszen, co bedzie w tym przypadku oznaczalo powaz¬ na oszczednosc dla fotografa, który zwy¬ kle uzywa jednej plyty do kazdego osob¬ nego zdjecia próbnego.Znane jest zdejmowanie kilku mniej¬ szych obrazów na tej samej plycie i usta¬ wianie ich na niej w sposób podobny do nizej przedstawionego. Mechanizm wedlug wynalazku dziala bez przerwy, podobnie jak kamera kinematograficzna, i jest nape¬ dzany przez jednostajne krecenie korba, dzieki czemu mozna zdejmowac wieksza liczbe obrazów bez obawy o falszywe na¬ swietlenie. Aparat jest zbudowany w ten sposób, ze moze byc uzyty w jakiemkol- wiek polozeniu, co jest wazne w przypad¬ ku zdjec pierwszoplanowych i w biegu.Na rysunku fig. 1 przedstawia przekrój podluzny aparatu, widzianego zboku, fig. 2 — widok aparatu od tylu z usunieta tylna scianka kamery, fig, 3 — mechanizm nape-dowy w wiekszej podzialce, fig. 4 — prze¬ krój rurki soczewkowej w wiekszej po¬ dzialce, fig. 5 — rurke soczewkowa w wi¬ doku z zewnatrz w wiekszej podzialce, fig. 6 — graficzne przedstawienie ruchu plyty.Na fig. 1 i 2 cyfra 1 oznacza skrzynke aparatu z drzewa lub innego odpowiednie¬ go materjalu, zaopatrzona w przesuwne drzwiczki, umieszczone na sciance 3. Do sciany skrzynki przymocowana jest meta^ Iowa oprawa z okraglym otworem, w któ¬ rym moze sie poruszac rurka 4, nie prze¬ puszczajac swiatla do kamery. Na jednym koncu rurki 4 osadzona jest soczewka 5, z drugiego zas konca rurki 4 wchodzi do niej rurka 6, osadzona w ten sposób, ze nie przepuszcza swiatla, oraz dajaca sie obra¬ cac reka i poruszac do tylu i do przodu w rurce 4. Rurka 4 jest zaopatrzona w staly trzpien 7, mogacy sie poruszac swobodnie do tylu i do przodu w prowadnicy 8, wy¬ cietej w piascie plyty metalowej 9. Plyta 9 jest zaopatrzona w cztery trzpienie 10, slu¬ zace do przymocowania jej do skrzynki /, i w cztery trzpienie 11, do których przymo¬ cowane sa dwie równolegle szyny 12, two¬ rzace prowadnice dwóch innych szyn 13* zaopatrzonych w rowki o ksztalcie litery V.Szyny 13 sa polaczone ze soba na stale za- pomoca szyn 14, stanowiacych prowadnice ramy 15. Dzieki odpowiedniemu urzadze¬ niu rama 15 moze poruszac sie w obu pro¬ wadnicach w ten sposób, ze kazdy punkt otworu ramy moze byc ustawiony na osi so¬ czewki.Obie szyny 13 sa zaopatrzone w szereg zebów, umieszczonych jeden naprzeciw drugiego. Odleglosc pomiedzy szynami ze- batemi jest ustalona w ten sposób, ze wyci¬ nek zebaty 16, umocowany na kólku 18, o- sadzonem na piascie 17, moze zaczepic o uzebienie obu szyn. Liczba zebów na wy¬ cinku zebatym nie jest jednak tak wielka, zeby mógl on zaczepic równoczesnie o obie szyny. Kólko 18 jest zaopatrzone w dwa¬ nascie sztyftów 19, rozmieszczonych na ob¬ wodzie kola w jednakowej odleglosci od siebie, naprzeciw soczewki 5 (fig. 3). Kólko 18 jest zaopatrzone ponadto w trzpien 20, umieszczony blizej srodka, niz sztyfty 19.Na wale 21, którego jeden koniec jest osa¬ dzony w plycie metalowej 9, a drugi — w dolnej szynie 12, umieszczona jest prze¬ kladnia, zlozona z czesci 22, 23, 24 i 25, po¬ laczonych ze soba sztywno (fig. 3 i 4).Czesc 22 jest stozkowem kólkiem zebatem, zazebiajacem sie z drugiem stozkowem kól¬ kiem 26, osadzónem na wale 27, i moze byc poruszana zapomoca korby 28. Czesc 23 jest cylindrycznem kólkiem zebatem, zaze¬ biajacem sie z kólkiem zebatem 29. Czesc 24 jest krazkiem, zaopatrzonym od strony soczewki w dwa oporki 30, które przesu¬ waja rurke soczewkowa 4 do tylu i do przodu za posrednictwem trzpienia 7. Z drugiej strony krazek 24 jest zaopatrzony w okragly kolnierz 31, który posiada taka srednice wewnetrzna i taka szerokosc, ze moze zachodzic na trzy z posród sztyftów 19 na kólku 18. W celu zwolnienia sztyf¬ tów 19 podczas obrotu, kolnierz 31 jest zaopatrzony w cztery wyciecia 32. Czesc 25 posiada czesciowo ksztalt kólka z dwo¬ ma zebami 33, a czesciowo ksztalt krazka kciukowego 34. Polozenie czesci 24 i 25 w stosunku do siebie jest takie, ze oporki 30 zbiegaja sie z osia symetrji zebów. Odle¬ glosc walu 21 od srodka zespolu jest taka, ze zeby kólka 33 zahaczaja o jeden ze sztyftów 19 na kólku 18 wówczas, gdy wspomniany sztyft znajduje sie najblizej walu 21, przechodza natomiast pod dwoma przyleglemi sztyftami tak, ze ile razy zab kólka 33 przejdzie, tyle razy kólko 18 ob¬ róci sie o jedna dwunasta obrotu; bedzie jednak stalo nieruchomo, dopóki nie nasu¬ nie sie nastepny zab.Kólko zebate 29, które posiada dwa ra¬ zy mniej zebów, niz kólko 23, jest osadzo¬ ne na wale 35, na którego drugim koncu o- sadzony jest krazek 36. Krazek 36 jest zaopatrzony w otwór 37, ustawiajacy sie — 2 —przed otworem soczewkowym 38, wykona¬ nym w krazku 39. Pomiedzy krazkiem 39 i rurka soczewkowa 4 znajduje sie sprezy¬ na, która przyciska krazek 39 do krazka 36, a jednoczesnie rurke soczewkowa 4 w kierunku do wewnatrz w ten sposób, ze trzpien 7 zostaje przycisniety do oporków 30 na kólku 24. Polozenie krazka 36 w sto¬ sunku do innych czesci jest dobrane w ten sposób, ze otwór 37 ustawia sie przed otwo¬ rem soczewkowym wtedy, gdy os symetrji oporków 30 jest pozioma.Na dolnej szynie 12 umieszczone sa dwie prowadnice 41, stanowiace lozysko zapadki 42, która moze zaczepiac o nacie¬ cia 43 szyny 13 i w ten sposób zatrzymy¬ wac ja w róznych polozeniach w stosunku do szyny 12. Zapadke utrzymuje w miejscu zaczepienia sprezyna 44, a prowadzi ja trzpien 45, opierajacy sie na krazku kciu¬ kowym 34 i poruszany przez ruch obroto¬ wy tego krazka.Od strony scianki 2 rama jest zaopa¬ trzona w szereg karbów 46 i 47, zapomoca których zapadki 48 i 49, osadzone obroto¬ wo na szynach 14, moga przytrzymywac ra¬ me 15 w róznych polozeniach. Odleglosc pomiedzy karbami 46 i 47 jest równa po¬ dwójnej odleglosci pomiedzy zdjeciami w kierunku pionowym. Dzieki odpowiednie¬ mu rozstawieniu karbów i zapadek 48 i 49, zachodzacych naprzemian za odpowiednie karby, rama 15 posuwa sie za kazdym ra¬ zem o jedno zdjecie. Rama 15 jest ponad¬ to zaopatrzona w dwa rzedy trzpieni 50 i 51, ulozonych podobnie, jak karby 46 i 47.Zapadki 48 i 49 sa polaczone na stale z ra¬ mionami 52 i 53, umieszczoiiemi po drugiej stronie szyn 14, w takiej odleglosci od nich, ze moga zetknac sie z trzpieniem 20, umie¬ szczonym na kólku 18, gdy rama 15 zajmu¬ je jedno z polozen zewnetrznych. Obie za¬ padki sa przyciskane do wewnatrz sprezy¬ nami 54. Na lewej szynie 14 znajduje sie dzwignia katowa z ramionami 55 i 56, przy- czem ramie 55 spoczywa na zapadce 48, podczas gdy ramie 56 jest umieszczone tak, ze moze stykac sie pokolei z trzpieniami 50 w miare, jak rama 15 porusza sie wdól. Ra¬ ma 15 sluzy do przytrzymywania w miej¬ scu kasety 57 z plyta fotograficzna 58, za¬ mknietej zasuwa 59 przed naswietleniem f po niem. Zasuwa 59 jest tak dluga, ze gdy kaseta jest zamknieta, wystaje nazewnatrz skrzynki aparatu poprzez szpare, nieprze- puszczajaca swiatla, utworzona miedzy sciana skrzynki a drzwiczkami przesuw- nemi 2. Kaseta jest przyciskana do ramy zapomoca sprezyn 60. Rama 15 jest zaopa¬ trzona w wystep 61, znajdujacy sie przy najnizszem polozeniu ramy na tej samej linji, co pret 62, który przez uszczelnione lozysko 63 wychodzi nazewnatrz przez boczna sciane skrzynki aparatu /. U spo¬ du skrzynki, na tej samej linji, co rama 15, umieszczony jest przesuwnie pret, który, równiez nie przepuszczajac swiatla, wy¬ chodzi nazewnatrz przez dno skrzynki apa¬ ratu.Soczewka 5 jest osadzona na stale w jednym koncu rurki 4. Do drugiego konca przymocowana jest rurka 6, której otwór, od strony plyty fotograficznej, posiada ksztalt, dostosowany do zadanej wielkosci i ksztaltu zdjec. W przykladzie, przedsta¬ wionym na rysunku, ksztalt ten jest kwa¬ dratowy. Rurka 6 jest zaopatrzona w trzpien 65, który wchodzi w wyciecia 66 róznej glebokosci, wyciete w rurce 4. Przez obrót rurki 6 odleglosc soczewki od plyty fotograficznej moze byc zmieniona, ponie¬ waz podczas naswietlania rurka 6 opiera sie o plyte. Jezeli wyciecia te wykonano odpowiednio do zadanych odleglosci od przedmiotu, wówczas wystarczy tylko ob¬ rócic rurke 6 do odpowiedniego wyciecia bez koniecznosci nastawiania aparatu na ostrosc za kazdym razem.Chcac wykonac zdjecie opisanym apa¬ ratem, nalezy wsunac kasete 57 wraz z ply¬ ta fotograficzna 58 do ramy 15 tak, by wspomniana kasete przytrzymywaly w — 3 —miejsctr sprezyny 60, poczem umieszcza sie na swem nriejscu przesuwne drzwiczki 2.Nastepnie wyciaga sie zasuwke kasety 59 tak daleko do góry, ze odslania ona w zu¬ pelnosci klisze, ale tkwi w nieprzepuszcza- jacej swiatla szparze 67 w skrzynce apara¬ tu, w której odpowiednie urzadzenie przy¬ trzymuje ja w miejscu podczas naswietla¬ nia.Poszczególne czesci przybiora przy rozpoczeciu naswietlania polozenie, wska¬ zane na fig. 1 i 2.Jesli teraz po zwolnieniu walu krecic nim, mechanizm zostanie wprawiony w rych. Zab kólka 33, spoczywajacy na jed¬ nym ze sztyftów 19 kólka 18, obróci kólko 18, a wraz z niem wycinek zebaty 16.Trzpien 20 odsunie zapadke 48 i wahliwa dzwignie 55, 56 od ramy 15. Plyta fotogra¬ ficzna wraz z rama pozostana na swoich miejscach, poniewaz rame 15 przytrzymuje w danej chwili zapadka 49 po drugiej stro-- nie, a wycinek zebaty 16 nie jest zaczepiony o zadna szyne zebata 13. Skoro zab na kole 33 posunie sie tak daleko, ze zwolni sztyft 19, kólko 18 przestanie sie obracac i zatrzy¬ ma sie w miejscu, poniewaz kolnierz 31 za¬ chodzi na sztyfty 19. Poza tern rame 15 przytrzymuje w miejscu zapadka 42, która utrzymuje w pierwszem nacieciu 43 spre¬ zyna 44. W tej chwili oporek 30 na kólku 24 zwalnia trzpien 7, poczem sprezyna 40 przyciska rurke soczewkowa do plyty fo¬ tograficznej 58. W chwile pózniej dokony¬ wa sie naswietlenie plyty, gdy otwór w krazku 36 ustawia sie nawprost otworu so¬ czewkowego 38. Przy dalszym obrocie rur¬ ka saczewkowa zostaje odepchnieta od plyty 58 drugim oporkiem 30 tak, ze rurka zostanie zupelnie odsunieta, gdy nastepny zab kólka 33 zaczepi o sztyfty 19. Chwile przedtem krazek kciukowy 34 odsunal za¬ padke 42 od pierwszego naciecia 43, po¬ czem zebaty wycinek, który teraz zaczepil o dolna szyne zebata 13, moze swobodnie przesunac na lewo szyne wraz z rama 15 i plyta fotograficzna 58. Zab 33 obróci wyci¬ nek o jedna dwunasta obroty zanim zwol¬ ni sztyft 19; ale zanim dokona sie ten ruch, krazek kciukowy 34 zwolni zapadke 42, która zostanie przycisnieta do szyny zeba¬ tej 12 zapomoca sprezyny 44. Odleglosc pomiedzy nacieciami 43 odpowiada do¬ kladnie przesunieciu szyny zebatej 12, spo¬ wodowanemu ruchem wycinka 16 podczas jednej dwunastej obrotu. Nawet gdyby za¬ szla tutaj jakas drobna niedokladnosc, np. wskutek zuzycia sie zebów 33, zapadka 42 bedzie mogla z latwoscia, dzieki naciskowi sprezyny, zakonczyc ruch i zapewnic do¬ kladne ustawienie plyty. Naswietlenie na¬ stepnego obrazu odbedzie sie teraz w ten sam sposób, co poprzednio, poniewaz kra¬ zek 36 wykonywa dwa obroty na kazdy obrót walu 21. Wkoncu rama 15 przesunie sie zupelnie na lewo, przyczem wycinek zebaty odlaczy sie od dolnej szyny 12. W tern polozeniu kólko 18 obrócilo sie tak dar leko, ze trzpien 20 zetknal sie z ramieniem 53, które podczas dalszego obrotu obsunie sie wdól, dzieki czemu zapadka 49 odcze¬ pi sie od najnizszego karbu 47, za który do¬ tychczas podtrzymywala w miejscu rame 15. Chwile potem^ trzpien 20 styka sie z najnizszym trzpieniem 51, przez co rama 15 zostaje popchnieta wdól, az zatrzyma ja zapadka 48, która przyciska do najnizsze¬ go karbu 46 sprezyna 54, poczem rama znajdzie sie w polozeniu, odpowiadajacem nastepnemu rzedowi zdjec. Równoczesnie wycinek 16 obraca sie tak daleko, ze za¬ czepia o górna szyne zebata 13, poczem za¬ trzymuje sie, gdy naswietla sie pierwszy obraz w nowyrn rzedzie. Ruch w tym rze¬ dzie jest zupelnie taki sam, jak poprzed¬ nio, lecz w przeciwnym kierunku, az uzy¬ ska sie polozenie ramy i wycinka zebate¬ go, uwidocznione na fig. 2. W tern poloze¬ niu trzpien 20 wszedl w stycznosc z ramie¬ niem 52, posuwajac sie ku górze. Wskutek tego ruchu ramie 52 odsunie zapadke od karbu 46 i w ten sposób zwolni rame 15, a — 4 —równoczesnie nacisnie ramie 55, przez co ramie 56 zetknie sie z najnizszym trzpie¬ niem 50, który przesunal sie wdól przy pierwszem opadnieciu ramy 15. Ramie na¬ cisnie teraz rame wdól, az ja zatrzyma za¬ padka 49, która zaczepia o nastepny karb 47 i t. d. Naswietlenie nastepuje w miej¬ scach, oznaczonych litera x na fig. 6, która pokazuje graficznie droge plyty fotogra¬ ficznej podczas calej operacji, zaczynajac od punktu a i konczac na punkcie b, w kie¬ runku strzalek.Kiedy rama, a tern samem plyta foto¬ graficzna, zajma swe przedostatnie poloze¬ nie, odpowiadajace zdjeciu c na fig. 6, wówczas wystep 61 znajdzie sie na tym sa¬ mym poziomie, co pret 62. Przy dalszym ruchu ramy 15 pret 62 bedzie wypychany nazewnatrz, az w koncu wyjdzie tak dale¬ ko, ze korba 28 nie bedzie mogla sie obra¬ cac. Polozenie korby na wale 27 jest dosto¬ sowane tak, ze korba moze wykonac okolo cwierci obrotu po naswietleniu ostatniego obrazu, az ja zatrzyma pret 62, poczem wszystkie czesci, z wyjatkiem ramy z ply¬ ta, zajma polozenie poczatkowe, jak poka¬ zuje fig. 2. Soczewka zostala cofnieta, swiatlo jest zasloniete, zapadka 42 trzyma rame 15 w pierwszem nacieciu 43 i rama moze byc zapomoca preta 64 przesunieta w polozenie pierwotne, poniewaz zapadki 48 i 49 dozwalaja na ruch w kierunku do góry.Kaseta 57 znajduje sie zpowrotem na- wprost szpary 67, wobec czego zasuwka 59 moze z latwoscia zamknac kasete. Nastep¬ nie odsuwa sie drzwiczki przesuwne 2 i wyciaga kasete. Przy nastepnem zdjeciu cofa sie wtyl sztyft 62, dzieki czemu korba jest znowu wolna.Jezeli podczas zdjec mozna trzymac aparat zupelnie lub w przyblizeniu piono¬ wo, mozna wprowadzic pewne uproszcze¬ nie, poniewaz rama 15 bedzie wówczas o- padala sila ciezkosci i w ten sposób wyko¬ nywala samoczynnie ruchy pionowe. Wów¬ czas mozna sie obejsc bez trzpieni 50, 51 oraz podwójnego ramienia 55, 56; poza tern urzadzenie pozostaje niezmienione. PL