Wynalazek niniejszy dotyczy hydrau¬ licznych hamulców, zwlaszcza tego rodza¬ ju hydraulicznych hamulców do samolo¬ tów, które sa umieszczone na obu koncach drazka sterowego i moga byc uruchomiane niezaleznie od siebie przez lotnika katowym ruchem nogi, dzieki czemu mozna uzyskac równe lub róznicowe cisnienia hamowania przy jednoczesnem naciskaniu stopa draz¬ ka sterowego podczas sterowania samolotu.Wynalazek niniejszy dotyczy równiez urzadzenia hamulcowego, dzieki któremu lotnik po wyladowaniu moze zdjac noge z pedalów hamulcowych, nie zwalniajac ci¬ snienia hamowania i dzieki temu moze o- puscic swój samolot, nawet jezeli ten znaj¬ duje sie na gruncie pochylym lub jest na¬ razony na podmuchy wiatru.Urzadzenie wedlug wynalazku nie po¬ siada osobnego zbiornika z czynnikiem ha¬ mujacym oraz osobnych przewodów zasila¬ jacych, przyczem zapas czynnika hamuja¬ cego jest zawarty w samym kadlubie kaz* dego zespolu pedalowego i zasilany jest pod dzialaniem sily ciezkosci.Na rysunku przedstawiono przyklad wykonania hamulca wedlug wynalazku.Fig. 1 przedstawia czesciowy przekrój i wi¬ dok zboku jednego zespolu pedalowego hy¬ draulicznego hamulca i jego polaczenie z drazkiem sterowym, fig. 2 — czesciowy wi¬ dok zprzodu jednego zespolu pedalowego wraz z drazkiem sterowym, fig. 3 — cze¬ sciowy przekrój i widok zboku urzadzenia do odcinania przeplywu czynnika hamuja¬ cego, fig. 4 — widok zprzodu na powyzszeurzadzenie, przedstawione na fig, 3, fig. 5 — podluzny przekrój i czesciowy widok zboku jednego zespolu zaworowego urza¬ dzenia wedlug fig. 3 i 4, a fig. 6 — ogólny uklad hamulca hydraulicznego wraz z u- rzadzeniami zespolów pedalowych, bebnów hamulcowych, drazka sterowego samolotu i przewodów laczacych zespoly pedalowe z bebnem hamulcowym.Równe lub róznicowe cisnienia czynni¬ ka hamulcowego sa ustalane zapomoca jed¬ nakowych lub róznych nacisków nóg pilota na oddzielne zespoly pedalowe 1, umie¬ szczone na obydwóch koncach drazka ste¬ rowego 2, osadzonego wahliwie w srodku lub wpoblizu srodka 3 (fig. 6) w kadlubie samolotu.Kazdy zespól pedalowy posiada cylin¬ dryczna oslone 4 (fig. 1), wewnatrz której znajduje sie tlok 5, który moze byc prze¬ suwany wgóre i wdól zapomoca tloczyska 11, zakonczonego kulistym lbem 6, przy- czem kulisty leb tego tloczyska przy ruchu wgóre oddala sie na niewielka odleglosc (jak przedstawiono na rysunku) od górne¬ go wylotu kanalu 7, wywierconego w tloku, umozliwiajac doplyw oleju lub innego czynnika do komory 8 o zmiennej objetosci, zawartej pomiedzy tlokiem i podstawa cy¬ lindra 4. Jednakze mozliwy jest równiez powrotny przeplyw czynnika z bebnów ha¬ mulcowych 24 przewodami 27, 26 do komór 8, a stad wgóre dokola kulistego lba 6 tlo¬ czyska U, z chwila zwolnienia nacisku no¬ gi lotnika, dzieki czemu czynnik wplywa zpowrotem do przestrzeni zbiorczej, stano¬ wiacej jedna calosc z zespolem pedalo¬ wym. Podstawa tego zbiornika jest górna strona tloka 5, a pokrywe zbiornika stano¬ wi odksztalcalna gumowa przepona lub tar¬ cza 10 w postaci czaszy, przez której sro¬ dek jest przepuszczone tloczysko 11, po¬ laczone przegubem 12 z ramieniem drazka pedalowego 13, który jest osadzony zapo¬ moca przegubu 14 o sztywnej czesci oslony 1, przymocowanej do drazka sterowego 2.Sztywny kadlub oslony i posiada górna odlaczalna pokrywe 15, przymocowana do glównej srodkowej czesci oslony 1 zapo¬ moca srub 16, dolny zas odlaczalny kadlub 22 cylindra 4 jest przymocowany do srod¬ kowej czesci tejze oslony 1 zapomoca srub 23.Kadlub oslony 1 i pokrywa 15 sa przy¬ mocowane odlaczalnie do drazka sterowe¬ go 2, który przechodzi pomiedzy zacisko- wemi powierzchniami o odpowiednim ksztalcie, zaleznym od ksztaltu poprzecz¬ nego przekroju drazka sterowego 2.Górna odlaczalna pokrywa 15 jest zao¬ patrzona równiez w oparcie na piete nogi pilota w postaci podnózka 17 wykonanego np. z gumy, przyczem pchniecie nogi pilo¬ ta, wywarte na to oparcie, przenosi sie na drazek sterowy 2 podczas sterowania sa¬ molotu.Górny koniec drazka pedalowego 13 jest zakonczony pedalem 18, o który opie¬ ra sie podeszwa nogi pilota i który moze byc obrócony o pewien kat dookola prze¬ gubu 14 przy odpowiedniem nacisnieciu no¬ gi pilota, opierajacej sie na tym pedale.Zgrubiony brzeg przepony gumowej 10 jest zacisniety pomiedzy pierscieniowa po¬ wierzchnia srodkowej czesci oslony / i obrzezem dolnego kadluba 22. Odksztal¬ calna przepona 10 posiada z jednego boku otwór i jest zaopatrzona w króciec wloto¬ wy 43, którego koniec wystaje przez otwór w górnej czesci oslony 1.Poniewaz zbiornik jest zawarty we¬ wnatrz oslony 1, przeto niema potrzeby stosowania oddzielnych zewnetrznych zbiorników olejowych, dzieki czemu urza¬ dzenie hamulcowe posiada zwarta budowe i zmniejsza sie niebezpieczenstwo ewen¬ tualnych wypadków, powstalych z powodu uszkodzenia przewodów i unieruchomienia hamulców.Gdy pedal 18 jest zwolniony z nacisku podeszwy i zajmuje polozenie wedlug fig. 1, to czynnik hamulcowy wypelnia komore — 2 -8 pod tlokiem, dokad przeplywa pod dzia¬ laniem sily ciezkosci, przyczem tlok zosta¬ je podniesiony zapomoca sprezyny srubo¬ wej 19, która cofa pedal w wyjsciowe po¬ lozenie, kiedy tlok 5 przylega obrzezem plytki 21, wyposazonej w srodkowy otwór, do sprezynowego zderzaka pierscieniowe¬ go 20 w cylindrze 4, przyczem kulisty leb 6 tloczyska 11 moze wykonac niewielki ruch pomiedzy tlokiem i plytka 21, odsla¬ niajac kanal 7.Przed nacisnieciem pedalu zawartosc czynnika w komorze 8 jest najwieksza, ku¬ listy leh 6 w tloku 5 zaslania kanal przelo¬ towy 7 w tloku i zamyka czynnik w dolnej komorze 8; gdy zas lotnik naciska pode¬ szwa pedal 18, czynnik z komory 8 jest przetlaczany do odksztalcalnego pierscie¬ nia w bebnie hamulcowym, zaznaczonego schematycznie liczba 34 (fig. 6), w celu za¬ cisniecia hamulców zgodnie z naciskiem pe¬ dalu.Najlepiej jest, gdy odksztalcalne pier¬ scienie w bebnach hamulcowych sa obcia¬ zone sprezyna, aby czynnik powracal z nich pod dzialaniem nacisku tej sprezyny, wy¬ wieranego na powyzsze pierscienie.Aby utrzymac cisnienie hamowania w hamulcach kól, wywierane przez lotnika zapomoca jednego lub obydwóch hydrau¬ licznych zespolów pedalowych, stosuje sie dodatkowy rozrzad, zawarty w wydluzonej skrzynce 25, która jest umieszczona pozio¬ mo wpoblizu glównego steru samolotu.Do wydluzonej oslony 25 sa dolaczone cztery przewody, z których dwa stanowia przewddy doplywowe 26, polaczone odpo¬ wiednio z zespolami pedalowemi, a dwa pozostale przewody 27 stanowia przewody odplywowe, przylaczone do hamulców 24, których moze byc po jednym lub po kilka z kazdej strony samolotu.Wewnatrz oslony 25 znajduja sie dwa identyczne zawory, pomiedzy któremi jest osadzony czop 28, na którym jest mimosro- dowo osadzony reczny lub nozny drazek 29, który moze byc ustawiony w jedno ze swych skrajnych polozen.Pomiedzy raczka drazka 29 i czopem 28 wpoblizu tego czopa jest osadzony przegu¬ bowo lacznik 30, którego drugi koniec jest polaczony u góry z poprzeczka 31, tak iz podczas ruchu drazka 29 poprzeczka prze¬ suwa sie w przeciwnym kierunku ku kon¬ cowi lub od konca wrzecion zaworowych.Przesuwna poprzeczka 31 jest polaczona z dwoma wrzecionami 32, których osie sa równolegle wzgledem siebie i prostopadle do poprzeczki i z których kazde przecho¬ dzi, poprzez odporna na olej uszczelke 33, do oddzielnej komory 34 w kadlubie 35 kazdego zaworu.Przewód olejowy doplywowy 26 i od¬ plywowy 27 sa doprowadzone ztylu do ka¬ dluba 35 kazdego zaworu i lacza sie z we- wnetrznemi rozszerzonemi komorami cylin- drycznemi, w których moga przesuwac sie wrzeciona, zakonczone kulistemf grzybka¬ mi 36.Kulisty grzybek w kazdej komorze za¬ worowej jest obciazony sprezyna srubowa 37, opierajaca sie o powierzchnie oporowa gwintowanego korka 38, znajdujacego sie na przeciwleglym do poprzeczki koncu kadluba zaworowego.W polozeniu drazka 29, przedstawio^ nym na rysunku, wrzeciona i grzybki zawo¬ rowe sa odsuniete od stozkowych gniazd zaworowych, znajdujacych sie na jednym koncu rozszerzonej komory 34, tak iz czyn¬ nik moze swobodnie przeplywac w oby¬ dwóch kierunkach pomiedzy kazdym ze¬ spolem pedalowym i odpowiadajacym mu hamulcem.Aby lotnik mial wskazówke, ze hamul¬ ce sa gotowe do dzialania podczas manew¬ rowania lub ladowania, koniec drazka 29 moze posiadac dwie strony, z których tyl¬ ko jedna jest widoczna w danem poloze¬ niu drazka. W polozeniu drazka 29 wedlug fig. 3, 4 i 5 hamulce sa gotowe do dzialania, przyczem na widocznej stronie tego draz- — 3 —ka jest widoczny wówczas stosowny napis, np. napis „wolny".Odwrotna strona drazka 29 jest ozna¬ czona innym napisem, np. napisem „zablo¬ kowany", który oznacza, ze hamulce sa wówczas zacisniete.W ten sposób, w celu zablokowania sa¬ molotu, lotnik wywiera zadane cisnienie hamulcowe zapomoca zespolów pedalo¬ wych i nastepnie przerzuca drazek 29 z po¬ lozenia wolnego w polozenie zablokowania.W razie potrzeby lotnik moze wytwo¬ rzyc duze cisnienie hamowania tylko w jednym hamulcu, a w drugim — slabe ci¬ snienie hamowania, pozostawiajac w ten sposób samolotowi moznosc obrócenia sie dookola silniej zahamowanego kola w kie¬ runku wiatru.Aby ulatwic ruch drazka 29 z jednego polozenia w drugie i zapewnic niezawodne jego dzialanie, koniec drazka, przeciwle¬ gly jego raczce lub pedalowi, posiada ma¬ ly krazek 40 (fig. 3), opierajacy sie na wy¬ gietej lukowo sprezynie 41, przymocowa¬ nej jednym koncem do oslony 25.Gdy drazek zostaje przerzucony z po¬ lozenia „wolnego" w polozenie „blokowa¬ nia", poprzeczka 31 podnosi sie ze swego oparcia na gwintowanych korkach 42, któ¬ re dociskaja uszczelki 33, przyczem wów¬ czas podnosza sie rówinez wrzeciona 32 i kuliste grzybki 36 pod naciskiem sprezyn 37, dopóki grzybki 36 nie spoczna w gnia¬ zdach stozkowych 39, zamykajac w ten sposób odplyw czynnika z przewodów 27, polaczonych z hamulcami.W ten sposób czynnik hamujacy, wy¬ tloczony pierwotnie wdól do hamulców w celu wywarcia odpowiedniego nacisku na pierscienie lub tloki, uruchomiajace szcze¬ ki hamulcowe, zostaje zatrzymany w ha¬ mulcach przy zachowaniu zadanego cisnie¬ nia, a samolot pozostaje zahamowany do¬ póty, dopóki nie zostanie podniesiony dra¬ zek 29, w celu odprezenia hamulców i u- mozliwienia ruchu samolotu. PL