PL220166B1 - Filtrometr denny - Google Patents

Description

Opis wynalazku

Przedmiotem wynalazku jest filtrometr denny przeznaczony do pomiaru parametrów drenażu i infiltracji w wodach powierzchniowych.

Wiedza o parametrach drenażu i infiltracji w wodach powierzchniowych ma istotne znaczenia dla charakterystyki danego zbiornika lub cieku wodnego co jest szczególnie przydatne w projektowaniu różnego rodzaju urządzeń hydrotechnicznych, a w szczególności ujęć wody zarówno do celów komunalnych jak i przemysłowych.

Do pomiarów drenażu wód podziemnych przez wody powierzchniowe oraz infiltracji wód powierzchniowych do wód podziemnych wykorzystuje się przyrząd skonstruowany przez Davida Lee (1977. Limnology and Oceanography 22: 140-147) znany pod nazwą seepage meter. Pomimo później szych modyfikacji jego zasadnicza konstrukcja pozostała niezmieniona.

Urządzenie to zawiera dwa zasadnicze elementy a mianowicie metalowy cylinder, na ogół o średnicy 57 cm i wysokości 15 cm, który w górnej części posiada króciec do łączenia z plastikowym workiem. Pomiar, zarówno drenażu jak i infiltracji, polega na wbiciu cylindra w dno zbiornika wodnego lub rzeki. Wbijanie cylindra powinno odbywać się powoli (ok. 1 cm^s'), aby nie naruszyć struktury osadów. Między dnem, a górną częścią cylindra powinna znajdować się przestrzeń o wysokości ok. 2 cm, wypełniona wodą, w przeciwnym wypadku przesączanie przez dno następuje nierównomiernie. Gdy cylinder jest umieszczony w dnie, do króćca cylindra mocuje się plastikowy worek. W przypadku pomiaru drenażu worek jest pusty. W momencie przymocowania worka pomiarowego do cylindra rozpoczyna się pomiar czasu. Po określonym czasie, mierzy się objętość wody zebranej w worku. W przypadku pomiaru infiltracji worek przed połączeniem z cylindrem napełnia się wodą o dokładnie odmierzonej objętości a worek mocuje się do cylindra i rozpoczyna pomiar czasu. Po określonym czasie mierzy się objętość pozostałej w worku wody.

(V)

Znając objętość wody przesączającej się przez dno zbiornika wodnego lub rzeki, czas (t) przesączania oraz powierzchnię cylindra, oblicza prędkość przesączania wody v ze wzoru 1:

Pomiary wykonywane tego typu urządzeniem obarczone są dość dużym błędem wywołanym w szczególności dwoma czynnikami.

Podczas podłączenia worka pomiarowego do cylindra, pewna objętość wody dostaje się do jego wnętrza. Również podczas zdejmowania worka po wykonanym pomiarze, pewna objętość wody wydostaje się z worka. Przy trudnych do wykonania pomiarach jakimi są drenaż i infiltracja, każda, nawet najmniejsza objętość wody, może w znaczący sposób zmieniać wyniki i interpretację. Ponadto, konieczność zakładania worka na cylinder, który już znajduje się w dnie rzeki lub zbiornika sprawia, że pomiary za pomocą seepage meter'a mogą być wykonywane w rzekach i zbiornikach tylko przy stanach niskich lub średnich, gdyż przy wysokich stanach wody montaż jest bardzo utrudniony lub wręcz niemożliwy.

Drugim istotnym czynnikiem wpływającym na dokładność pomiaru jest zaburzenie struktury dna i osadów dennych w trakcie umieszczania cylindra w dnie zbiornika wodnego.

Zaburzenie to jest większe w górnych partiach osadów dennych i maleje wraz z głębokością wbijania klosza. Wskutek tego zaburzenia zostaje zmieniona przepuszczalność hydrauliczna osadów dennych znajdujących się pod kloszem. Strumień wody wypływający z warstwy wodonośnej do rzeki lub zbiornika wodnego powoduje rozpulchnienie osadów dennych czego skutkiem jest wynoszenie najdrobniejszych ziaren osadów ku górze i pozostawianie niżej ziaren grubszych. W zbiorniku wodnym w warunkach naturalnych w strefie kontaktu osadów dennych z wodami powierzchniowymi ustala się pewna równowaga pomiędzy tymi zjawiskami, która w wyniku wbijania cylindra zostaje zachwiana. Ten proces prowadzi w konsekwencji do zmiany struktury litologicznej osadów dennych, przez co wynik pomiaru może być zafałszowany.

Ponadto zaraz po wbiciu cylindra pomiarowego nie jest wiadome, czy w danym miejscu rzeka ma charakter drenujący, czy też infiltrujący. Konieczne jest wykonanie przed zasadniczym pomiarem, eksperymentu rozpoznawczego dla określenia kierunku filtracji wody. Worek pomiarowy można założyć dopiero

PL 220 166 B1 po wykonaniu eksperyment rozpoznawczego po ustaleniu czy ma on być pusty w przypadku drenażu czy napełniony wodą w przypadku infiltracj.

Litwiński w 1986 opracował infiltrometr denny przeznaczony do punktowego oznaczania natężenia filtracji wody z rzeki lub zbiornika wodnego do gruntu.

Zasadniczym elementem urządzenia jest klosz, do którego przymocowany jest wspornik. Klosz zostaje wbity w dno rzeki lub zbiornika. Zestaw pomiarowy składa się z tablicy, na której jest cylinder pomiarowy z dozownikiem. Oznaczenie natężenia filtracji wody polega na pomiarze prędkości wody przepływającej przez klosz o znanej powierzchni, w określonym czasie. Przepływająca przez klosz woda, znajduje się pod takim samym ciśnieniem, jak ciśnienie słupa wody w rzece, co umożliwia system czujników i wodowskazów.

Urządzenie to umożliwia jedynie pomiar infiltracji wód powierzchniowych do wód podziemnych. Ponadto, czujnik ciśnienia wody w osadach dennych jest wbijany wraz z kloszem, w jego bezpośrednim sąsiedztwie. W konsekwencji zostaje on umieszczony w osadach naruszonych podczas wbijania klosza. Podobnie jak w przypadku seepage meter'u proces wbijania klosza zaburza strukturę osadów, co sprawia, że uzyskany pomiar jest obarczony błędem.

Celem wynalazku było opracowanie filtrometr dennego umożliwiającego pomiar zarówno drenażu jak i infiltracji przy jednoczesnym wyeliminowaniu lub ograniczeniu skutków zaburzenia struktur osadów dennych w trakcie instalacji urządzenia w dnie zbiornika wodnego.

Przedmiotem wynalazku jest filtrometr denny, w którego skład wchodzi klosz umieszczany w dnie zbiornika wodnego połączony układem rurek z układem zbiorników pomiarowych, przy czym w kloszu znajduje się stała lub ruchoma, perforowana przegroda korzystnie w postaci sita. Wewnątrz klosza znajduje się pozioma przegroda, której zadaniem jest dociśnięcie osadów znajdujących się w dnie, dzięki czemu redukowane są skutki zaburzeń wywołanych w osadach w trakcie wbijania klosza.

Korzystnie stosuje się sito o perforacji od 15 do 35%.

Klosz posiada zawór odpowietrzający oraz króciec do łączenia z układem pomiarowym. Wewnątrz klosza znajduje się na stałe zamontowana pozioma przegroda w postaci sita. Na zewnętrznej powierzchni klosza korzystanie znajduje się obwodowa kryza, służąca do prawidłowego zagłębienia klosza w osadach dennych. W trakcie zagłębiania klosza, wpycha się go do chwili pojawienia się dodatkowego oporu wywołanego oparciem się kryzy o dno. W innej odmianie wynalazku wewnętrzna przegroda jest ruchoma i jest dociskana ze stałą siłą do dna. Jako element dociskający może być zastosowana sprężyna o dowolnej konstrukcji działająca na rozprężanie.

W celu precyzyjnego kontrolowania siły docisku jako element dociskowy można stosować gwintowany pręt poruszający się w gwintowanej rurze i dociskany za pomocą klucza dynamometrycznego.

Klosz posiada wspornik, na którym jest opuszczany na dno, służy on również do wpychania klosza w dno.

W skład układu pomiarowego wchodzi tablica na której zamontowane są co najmniej dwa a korzystnie trzy zbiorniki na wodę połączone z kloszem oraz pomiędzy sobą układem rurek i zaworów. Zbiornik jest połączony z kloszem za pomocą węża. Zbiornik jest połączony rurką ze zbiornikiem do pomiaru drenażu, który jest umieszczony poniżej poziomu zbiornika wodnego. Pomiędzy zbiornikiem a zbiornikiem do pomiaru drenażu korzystnie zamontowany jest zawór. Zbiornik jest również połączony hydraulicznie ze zbiornikiem do pomiaru infiltracji, który jest napełniany woda w przypadku pomiaru infiltracji i dzięki odpowiedniemu układowi rurek zasilających uzupełnia ubytek wody w zbiorniku spowodowany infiltracja. W trakcie pomiaru drenażu zbiornik do pomiaru infiltracji jest pusty. W trakcie pomiaru infiltracji zbiornik do pomiaru drenażu może, ale nie musi, być wykorzystywany do pomiaru różnicy objętości wody, która zasiliła zbiornik a objętości, która w rzeczywistości przefiltrowała do wód gruntowych. W korzystnej odmianie na obu rurkach łączących zbiornik do pomiaru infiltracji z zbiornikiem zamontowane są zawory, co umożliwia pracę urządzenia w obu cyklach pracy tzn. drenaż łub infiltracja bez konieczności opróżniania zbiornika do pomiaru infiltracji. Zarówno zbiornik do pomiaru drenażu jak i zbiornik do pomiaru infiltracji, korzystnie są wyposażone w skalę objętości, w przeciwnym razie pomiar objętości odbywa się innymi znanymi metodami co jednak może skutkować zwiększeniem błędu.

W odmianie służącej do pomiaru tylko drenażu układ pomiarowy może posiadać tylko dwa zbiorniki a mianowicie zbiornik i zbiornik do pomiaru drenażu, natomiast w przypadku pomiaru tylko infiltracji zbiornik i zbiornik do pomiaru infiltracji.

PL 220 166 B1

Uzyskane w trakcie pomiaru dane o objętości wody V_i lub V_d przepływającej przez klosz o 110 znanej powierzchni F, w określonym czasie t_i lub t_d umożliwia oznaczenie szeregu parametrów takich jak np. gęstości strumienia infiltracji q wody wyliczone ze wzoru 2 lub gęstości strumienia drenażu q_d wody ze wzoru 3

V_d

Ft (3)

W efekcie pojedynczego pomiaru otrzymuje się punktową gęstość strumienia infiltracji lub drenażu wody. Aby rozpoznać zmienność przestrzenną procesu infiltracji lub drenażu, czynności pomiarowe należy wykonywać w profilach poprzecznych przez rzekę, bądź w punktach pomiarowych zlokalizowanych na dnie zbiornika wodnego, umieszczonych względem siebie w odległości dostosowanej do wymaganej dokładności rozpoznania procesu infiltracji lub drenażu.

W celu oznaczenia współczynnika filtracji osadów dennych, niezbędny jest pomiar gradientu hydraulicznego, między warstwą wodonośną, a wodami powierzchniowymi. W tym celu równolegle do pomiarów wykonywanych filtrometrem według wynalazku wykonuje się pomiary za pomocą igłofiltru. Igłofiltr składa się z dwóch, połączonych ze sobą hydraulicznie rurek piezometrycznych (Sanders, 1998). Dłuższa z nich, wciskana jest w osady denne, na głębokość odpowiadającą głębokości wbicia klosza pomiarowego infiltrometr. Dzięki znajdującemu się w jej dolnej części filtrowi, woda z warstwy wodonośnej swobodnie napływa do wnętrza dłuższej rurki. Do rurki krótszej, przymocowany jest swobodny wąż, który umieszcza się w rzece bądź zbiorniku wodnym. Pomiar gradientu hydraulicznego odbywa się poprzez zassanie wody w rurkach. Aby wykonać pomiar różnicy ciśnień hydraulicznych pomiędzy rzeką a warstwą wodonośną należy wywołać podciśnienie zasysając powietrze przez zawór znajdujący się w górnej części rurki łączącej rurkę dłuższa z rurką krótszą co wywołuje, podniesienie się poziomu wody w obu rurkach. Gdy w obu rurkach poziom wody podniesie się do wysokości wyskalowanych odcinków pomiarowych na każdej rurce zawór zamyka się. Wytworzone w ten sposób podciśnienie, utrzymuje poziom wody w rurkach pomiarowych.

Podczas infiltracji, poziom wody w rurce zanurzonej w wodzie znajduje się wyżej niż w rurce wbitej w osady denne. Gradient hydrauliczny I_d, oblicza się dzieląc różnicę ciśnień Δ^ przez głębokość ΔΙ_α wbicia igłofiltra w osady denne.

Natomiast podczas drenażu poziom wody w rurce zanurzonej w wodzie znajduje się niżej niż w rurce wbitej w osady denne. Gradient hydrauliczny Id oblicza się dzieląc różnicę ciśnień kh_d przez głębokość ΔΙ_ά wbicia igłofiltra w osady denne.

Łączne zastosowanie filtrometru dennego oraz igłofiltra otwiera nowe możliwości oznaczenia współczynnika filtracji osadów dennych dla obu kierunków filtracji wody: do wód powierzchniowych (drenaż) oraz do wód podziemnych (infiltracja).

Pomiary wykonane równocześnie filtrometrem dennym oraz igłofiltrem pozwalają na obliczenie wartości współczynników filtracji według wzorów:

ki k_d

Ft_iAh_i ν_άΔΙ_α

Ft_dAh_d (6) (7)

Współczynnik filtracji osadów denny nie był do tej pory oznaczany za pomocą pomiarów bezpośrednich. Nowa metoda pomiarowa wypełnia lukę na styku współdziałania wód powierzchniowych i podziemnych.

Przedmiot wynalazku został przedstawiony w przykładach wykonania na rysunku gdzie:

PL 220 166 B1

Figura 1 przedstawia widok ogólny filtrometru dennego według wynalazku.

Figura 2 przedstawia przekrój klosza,

Figura 3 przedstawia przekrój klosza w wariancie z przesłoną wraz z sprężyną.

Figura 4 przedstawia przekrój klosza w wariancie z przesłoną poruszaną próbą.

Figura 5 przedstawia przekrój układu pomiarowego.

Figura 6 przedstawia układ filtrometru dennego według wynalazku w układzie współpracującym z filtrometrem igłowym.

Przedstawiony na figurze 1 filtrometr posiada klosz (1), układ pomiarowy (2) oraz wspornik (3) łączący klosz (1) z układem pomiarowym (2). Klosz (1) posiada zawór (4) do odpowietrzania oraz kryzę (5) ograniczającą zgłębienie klosza (1) w dnie (6) zbiornika wodnego.

Klosz (1) jest połączony elastyczną rurą (7) ze zbiornikiem pomiarowym (8) zamontowanym na tablicy (9). Zbiornik (8) jest połączony ze zbiornikiem do pomiaru drenażu (10) poprzez rurkę (11) i zawór (12) oraz poprzez rurki (13, 14) z zaworami (15, 15') ze zbiornikiem do pomiaru infiltracji (16). Zbiornik do pomiaru drenażu (10) posiada rurkę odpowietrzająca (17) i zawór spustowy (18). Zbiornik do pomiaru infiltracji (16) posiada dwa zawory (19, 20), jeden (19) służący do odpowietrzania zbiornika do pomiaru infiltracji (16) i drugi (20) do uzupełniania wody w zbiorniku do pomiaru infiltracji (16).

Na figurze 2 przedstawiono przekrój klosza (1), w którym znajduje się przegroda (21) połączona z wewnętrzną kryzą (22).

W przedstawionym na figurze 3 wariancie klosza (1) wewnętrzna przegroda (22) jest za pośrednictwem tulei (23) trwale połączona z końcówką sprężyny (24), która z kolei jest trwale połączona z kloszem (1). W trakcie pracy sprężyna (24) dociska przegrodę (22) do dna.

W innym wariancie klosza (1) przedstawionym na figurze 4 wewnętrzna przegroda (25) posiadana środku gniazdo (26) z częściowo kulistym zagłębieniem (27), w którym jest osadzona kulista końcówka (28) gwintowanego pręta (29), który znajduje się wewnątrz rury (30) stanowiącej trzpień (3) filtrometru. Drugi koniec gwintowanego pręta (29) zaopatrzony jest w pokrętło (31) służące do dokręcania przegrody (25). Pokrętło może być dokręcane ręcznie lub przy pomocy klucza dynamometrycznego. Dzięki możliwości regulowania siły docisku przegrody (25) możliwe jest wykonywanie pomiarów w identycznych warunkach.

Układ pomiarowy przedstawiono na figurze 5. Na tablicy (9) zamontowany jest zbiornik (8) połączony elastyczną rurą (7) z kloszem. W zbiorniku (8) poziom wody odpowiada poziomowi wody w zbiorniku wodnym. W przypadku drenażu do kłoszą przedostaje się woda, która następnie rurą (7) przepływa do zbiornika (8) skąd za pośrednictwem rurki (11) i zaworu (12) przepływa do zbiornika odbiorczego (10) usytuowanego poniżej poziomu wody w zbiorniku wodnym. Powietrze ze zbiornika do pomiaru drenażu (10) uchodzi rurką odpowietrzającą (17). Po zakończeniu badania zbiornik do pomiaru drenażu (10) unosi się ponad poziom wody w zbiorniku wodnym i po otwarciu zaworu (18) spuszcza zebraną wodę do naczynia pomiarowego łub odczytuje objętość na skali (32). Zbiornik do pomiaru infiltracji (16) posiada dwie rurki z których krótsza (14) posiada zaostrzony koniec, który styka się z powierzchnią wody w zbiorniku pomiarowym (8) na poziomie odpowiadającym poziomowi wody w zbiorniku wodnym zaś druga dłuższa rurka (13) jest zanurzona w wodzie zbiornika (16). W przypadku pomiaru infiltracji woda z klosza infiltruje do podłoża obniżając poziom wody w zbiorniku (8) z chwilą gdy poziom wody w zbiorniku (8) obniży się poniżej końca rurki (14) do zbiornika do pomiaru infiltracji (16) przedostaje się powietrze co skutkuje wypływem, za pośrednictwem rurki (13) wody ze zbiornika do pomiaru infiltracj (16) do zbiornika (8), dzięki czemu w zbiorniku utrzymuje się niemalże stały poziom wody. Po zakończeniu pomiaru mierzy się objętość wody, która pozostała w zbiorniku do pomiaru zbiornika infiltracji i z różnicy wyznacza się dość wody jak przefiltrowała do podłoża zbiornika wodnego. W trakcie pomiaru zawory (15,15') na rurkach zasilających (13,14) są otwarte natomiast zawór odpowietrzający (19) i zawór do uzupełniania wody (20) są zamknięte.

Na figurze 6 przedstawiono układ filtrometru dennego według wynalazku w układzie współpracującym z filtrometrem igłowym. Filtrometr igłowy (40) składa się z dwóch, połączonych ze sobą hydraulicznie za pośrednictwem rurki (41), rurek piezometrycznych (42, 43). Dłuższa rurka (42) jest wciskana w osady denne (6), na głębokość odpowiadającą głębokości wbicia klosza (1) pomiarowego infiltrometru. Woda z warstwy wodonośnej poprzez filtr (44) swobodnie napływa do (43) wnętrza dłuższej rurki (42). Do rurki krótszej (43), przymocowany jest wąż (45), który umieszcza się w rzece bądź zbiorniku wodnym. Rurka łącząca (41) posiada zawór (46) umożliwiający zassanie wody w obu rurkach (42, 43).

PL 220 166 B1

Urządzenie według wynalazku dzięki zastosowaniu sita dociskowego w znacznym stopniu eliminuje błędy wywołane zaburzeniami spowodowanymi wbijaniem klosza w dno. Poprzez zastosowanie sita zarówno wymiary gabarytowe, jak i struktura osadów dennych znajdujących się wewnątrz klosza, zostają przywrócone do stanu zbliżonego do naturalnego. Oddziaływanie sita na osady denne jest największe w górnej części i maleje wraz z głębokością, a więc jest proporcjonalne do zaburzenia spowodowanego wbijaniem klosza. W ten sposób przepuszczalność hydrauliczna osadów dennych wewnątrz klosza, zostaje przywrócona do stanu zbliżonego do naturalnego i może być oznaczona proponowaną metodą.

Urządzenie według wynalazku dzięki połączeniu zbiorników pomiarowych z kloszem, przed wbiciem klosza w dno, umożliwia prowadzenie pomiarów na rzekach i zbiornikach wodnych różnych wielkości, o głębokości powyżej 35 cm.

Zbiorniki pomiarowe urządzenia dzięki zastosowaniu zaworów nie mają kontaktu z wodą w rzece czy zbiorniku co eliminuje błędy wywołane przypadkowym ubytkiem lub dopływem wody. Ponadto dzięki wyskalowaniu zbiorników pomiarowych, nie ma konieczności przelewania wody do cylindrów pomiarowych a zatem pomiar nie jest obarczony błędami „przelewania”.

Za pomocą filtrometru dennego według wynalazku możliwy jest pomiar zarówno drenażu wód podziemnych przez wody powierzchniowe, jak i infiltracji wód powierzchniowych do wód podziemnych, bez konieczności wstępnego określania charakteru filtracji wystarczy odpowiednio sterować zaworami aby zmienić rodzaj pomiaru.

Poniżej podano przykłady stosowania urządzenia według wynalazku

P r z y k ł a d 1

Sposób wykonania pomiaru gęstości strumienia drenażu q_d oraz infiltracji q_i

1. Wbicie klosza filtrometru w osady denne rzeki. Wbijać należy powoli i jednostajnie w takim tempie, aby wbicie na głębokość 20 cm nastąpiło w ciągu około 30 sek. Przed rozpoczęciem wbijania należy usunąć powietrze spod klosza. Podczas wbijania zawór (4) powinien być otwarty, natomiast po zakończeniu wbijania klosza zawór (4) należy zamknąć.

2. Tablicę (9) należy ustawić w taki sposób, aby poziom wody pokrywał się z cechą na tablicy.

Wszystkie zawory na tablicy (9) powinny być pozamykane.

3. Rozpoznanie drenażu lub infiltracji dokonuje się poprzez obserwację zmian poziomu wody w zbiorniku (8). Jeśli w zbiorniku (8) wody przybywa to zachodzi proces drenażu wód podziemnych przez rzekę. Jeśli natomiast wody ubywa to zachodzi proces infiltracji wód rzecznych do wód podziemnych.

4. Przed rozpoczęciem pomiarów należy ustabilizować strumień wody futrujący przez osady denne, w które wbity jest klosz. W tym celu należy odczekać co najmniej 30 minut.

A. Drenaż wód podziemnych przez rzekę:

5. Po zakończeniu stabilizacji, ze zbiornika (8) należy usunąć około 100 ml wody, aby obniżyć poziom wody w tym zbiorniku poniżej rurki wylotowej do zbiornika (10). Następnie należy otworzyć oba zawory w zbiornikach (8) oraz (10). W momencie kiedy poziom wody w zbiorniku (8) podniesie się na tyle, aby nastąpił przelew do zbiornika (10) należy uruchomić pomiar czasu. Po upływie znanego czasu t_d niezbędnego do napełnienia co najmniej połowy zbiornika (10) należy zamknąć zawór w zbiorniku (8).

6. Tablicę (9) należy podnieść do góry co najmniej o 5 cm, tak aby zawór w zbiorniku (8) znalazł się powyżej lustra wody. Następnie należy rozłączyć zbiorniki (8) oraz (10). Zbiornik (10) należy odłączyć od tablicy (9). Pomiaru objętości wody V_d dokonuje się za pomocą menzurki, do której ziewa się wodę ze zbiornika (10).

B. Infiltracja wód rzecznych do wód podziemnych:

7. Zbiornik (16) należy napełnić wodą prawie do pełna. Na czas napełniania zbiornika (16) oba górne zawory należy otworzyć.

8. Po zakończeniu stabilizacji należy otworzyć oba dolne zawody w zbiorniku (16), co spowoduje uzupełnienie poziomu wody w zbiorniku (8) do poziomu wody w rzece. Czas ti, należy rozpocząć mierzyć po zauważeniu pierwszych pęcherzyków powietrza wlatujących do zbiornika (16) przez rurkę z ukośnym zakończeniem. Po upływie znanego czasu ti należy zamknąć dolne zawory w zbiorniku (16). Pomiaru objętości wody V_i dokonuje się za pomocą skali umieszczonej na ściance zewnętrznej zbiornika (16).

PL 220 166 B1

P r z y k ł a d 2

Sposób wykonania pomiaru różnicy ciśnień Ah_d oraz &h, między rzeką i warstwą wodonośną:

1. W odległości co najmniej 1 m od fitrometru należy wbić igłofiltr w osady denne, na głębokość równą głębokości wbicia filtrometru. Ułatwia to ogranicznik zamocowany na rurce (42).

2. Po otwarciu zaworu (46) należy zassać powietrze, przez co następuję podniesienie poziomów wody zarówno w rurce (42) wbitej w osady denne, jak i w wężu (45) umieszczonym poniżej lustra wody w rzece. Oba poziomy wody należy ustabilizować na wysokości środka przeźroczystych rurek (42) oraz (43) i zamknąć zawór (46).

3. Przez około 30 minut należy ustabilizować warunki filtracji w strefie igłofiltra.

A. W przypadku drenażu wód podziemnych przez rzekę:

4. Poziom wody w rurce (42) ustabilizuje się wyżej niż w rurce (43). Różnicę ciśnień ΔΙτ_: należy zmierzyć za pomocą obu skal umieszczonych na rurkach (42) oraz (43)

B. W przypadku infiltracji wód rzecznych do wód podziemnych:

5. Poziom wody w rurce (43) ustabilizuje się wyżej niż w rurce (42). Różnicę ciśnień Ah_d należy zmierzyć za pomocą obu skal umieszczonych na rurkach (42) oraz (43).

Claims (8)

1. Filtrometr denny, w którego skład wchodzi klosz umieszczany w dnie zbiornika wodnego połączony układem rurek z układem zbiorników pomiarowych, znamienny tym, że w kloszu 1 znajduje się stała lub ruchoma, perforowana przegroda 21.

2. Filtrometr według zastrz. 1, znamienny tym, że w kloszu 1 znajduje się stała perforowana przegroda 21.

3. Filtrometr według zastrz. 1, znamienny tym, że w kloszu 1 znajduje się ruchoma perforowana przegroda 22 dociskana sprężyną 24.

4. Filtrometr według zastrz. 1, znamienny tym, że w kloszu 1 znajduje się ruchoma perforowana przegroda 25, której docisk jest regulowany kluczem dynamometrycznym.

5. Filtrometr według któregokolwiek z zastrz. od 1 do 4, znamienny tym, że przegrodę stanowi sito o perforacji od 15 do 35%.

6. Filtrometr według zastrz. 5, znamienny tym, że w skład układu pomiarowego 2 wchodzą co najmniej dwa zbiorniki, w tym zbiornik 8 oraz zbiornik do pomiaru drenażu 10 lub zbiornik do pomiaru infiltracji 16, przy czym zbiorniki są połączone ze sobą.

7. Filtrometr według zastrz. 6, znamienny tym, że w skład układu pomiarowego 2 wchodzą trzy zbiorniki a mianowicie zbiornik 8, zbiornik do pomiaru drenażu 10 oraz zbiornik do pomiaru infiltracji 16.

8. Filtrometr według zastrz. 7, znamienny tym, że połączenia zbiorników 8,10,16 są zaopatrzone w zawory 12,15,15'.