PL218678B1 - Lotnicza bomba ćwiczebna - Google Patents

Description

Przedmiotem wynalazku jest lotnicza bomba ćwiczebna, przeznaczona do szkolenia personelu lotniczego w zakresie bojowego użycia uzbrojenia bombardierskiego.

Znana klasyczna bomba ćwiczebna zawiera w aerodynamicznej obudowie, złożonej z czepca balistycznego, korpusu i stabilizatora ładunek pirotechniczny służący do oznaczenia punktu upadku bomby i/lub toru lotu bomby. Ładunek pirotechniczny jest pobudzany za pomocą zapalnika zewnętrznego, wkręconego w gniazdo bomby przed lotem i zasilanego przez instalację pokładową statku powietrznego, przenoszącego bombę.

Znana jest z polskiego opisu patentowego nr PL 165346 bomba lotnicza ćwiczebna stosowana przy szkoleniu pilotów w zakresie obsługi urządzeń pokładowych nosiciela w czasie bombardowania i obserwacji lotu bomby dla dokonania oceny celności trafienia. Ta znana bomba zawiera kadłub, zespół stabilizatora, zewnętrzny zapalnik elektroniczny oraz zespół znakujący tor lotu bomby, osadzony w kadłubie. Zespół znakujący tor lotu ma postać przynajmniej jednego smugacza, którego oś jest usytuowana prostopadle do osi kadłuba a otwór wylotowy smugacza znajduje się na bocznej powierzchni kadłuba. Spalanie smugacza i wypływ gazów odbywa się w kierunku prostopadłym do powierzchni kadłuba, co pozwala na ciągłą obserwację toru lotu również w czasie ruchu obrotowego bomby. Działanie smugaczy uruchamia znany zewnętrzny zapalnik elektroniczny, który uruchamia również pozostałe zespoły funkcjonalne bomby ćwiczebnej zgodnie z zadanym mu programem, z chwilą naładowania baterii kondensatorowych i odbezpieczenia zapalnika przez odejście styku kulistego od styku szynowego nosiciela w zespole stabilizatora na centralnym jego trzpieniu jest osadzony dodatkowy ładunek błyskowo-dymny znakujący miejsce upadku bomby. Ładunek błyskowo-dymny jest uruchamiany zespołem stycznikowym znanego zapalnika elektronicznego z nastawami czasowymi w chwili upadku bomby.

Wadą znanej bomby ćwiczebnej jest wydłużony proces jej przygotowania do użycia, wynikający z konieczności wkręcania zewnętrznego zapalnika oraz połączenia go z instalacją pokładową statku powietrznego, co ponadto zwiększa koszt potrzebny do realizacji całego procesu. Konieczność połączenia zapalnika z instalacją pokładową statku powietrznego narzuca również ograniczenie zastosowania bomby do określonego typu statku powietrznego. Wyposażenie bomby w smugacze znakujące tor jej lotu oraz w dodatkowy ładunek błyskowo-dymny znakujący miejsce upadku bomby komplikuje i podraża jej konstrukcję.

Lotnicza bomba ćwiczebna według wynalazku zawierająca aerodynamiczną obudowę złożoną z czepca balistycznego, korpusu mającego ucho nośne i zespołu stabilizatora, wyposażona w zapalnik z zespołem odbezpieczającym, w ładunek sygnalizacyjny umieszczony w zespole stabilizatora oraz w elementy zabezpieczające przed zadziałaniem bomby w czasie transportu i wykonywania czynności obsługowych, charakteryzuje się tym, że jej zapalnikiem jest wewnętrzny, integralny mechanizm zabezpieczająco-uzbrajający i elektroniczne urządzenie sterujące przepływem impulsu elektrycznego z jego źródła zasilania wewnętrznego do elektrycznej spłonki znanego ładunku sygnalizacyjnego, poprzez korzystnie dwa niezależne, współdziałające układy zabezpieczające, z których pierwszy składa się korzystnie z dwóch elementów przełączających i podatnego zespołu odbezpieczającego, zaś drugi zawiera element przełączający i element stykowy, przy czym elementy przełączające pierwszego układu zabezpieczającego są połączone z elementem przełączającym drugiego układu zabezpieczającego oraz ze źródłem zasilania wewnętrznego w elektronicznym urządzeniu sterującym, mającym układ kontroli.

Elektroniczne urządzenie sterujące ma źródło zasilania wewnętrznego korzystnie w postaci baterii litowej z układem kontroli zawierającym korzystnie diody LED oraz ma układ czasowy i przetwornicę napięcia. Podatny zespół odbezpieczający składa się z trzpienia i sprężyny, zaś znany element zabezpieczający przed zadziałaniem bomby w czasie transportu ma postać zawleczki lub kołka blokującego. Elementami przełączającymi pierwszego układu zabezpieczającego są mikroprzełączniki wchodzące w skład mechanizmu zabezpieczająco-uzbrajającego, zaś elementem przełączającym i elementem stykowym drugiego układu zabezpieczającego jest mikroprzełącznik i płytka stykowa urządzenia zabezpieczającego. Znany ładunek sygnalizacyjny jest umieszczony pomiędzy mechanizmem kompensującym a zewnętrznym elementem oporowym w postaci przysłony. Mechanizmem kompensującym jest tłok poddany działaniu sprężyny. Spłonka elektryczna znanego ładunku sygnalizacyjnego jest połączona z przetwornicą napięcia elektronicznego urządzenia sterującego za pomocą

PL 218 678 B1 przewodów elektrycznych. Elektroniczne urządzenie sterujące jest zabezpieczone przed wpływem czynników środowiskowych korzystnie za pomocą masy silikonowej.

Zaletą lotniczej bomby ćwiczebnej według wynalazku jest jej autonomiczna budowa, eliminująca konieczność stosowania zewnętrznego zapalnika oraz połączenia z instalacją pokładową statku powietrznego. Dzięki temu upraszcza się i skraca proces przygotowania bomby do użycia, przez co staje się on mniej kosztowny. Ponadto zastosowanie świetlnego ładunku sygnalizacyjnego pozwala na śledzenie toru lotu bomby od chwili jej oddzielenia od nosiciela aż do uderzenia o powierzchnię Ziemi. Budowa bomby umożliwia zastosowanie jej na każdym statku powietrznym a wyposażenie jej we własne źródło zasilania z układem kontrolnym istotnie zwiększa niezawodność i bezpieczeństwo działania.

Wynalazek został uwidoczniony w przykładzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia przekrój podłużny lotniczej bomby ćwiczebnej, fig. 2 przedstawia część korpusu bomby z fig. 1, w widoku z boku a fig. 3 przedstawia poprzeczny przekrój bomby z fig. 1.

Jak pokazano na rysunku, lotnicza bomba ćwiczebna ma cylindryczny korpus stalowy 1 połączony z jednej strony z czepcem balistycznym 2 a z drugiej z zespołem stabilizatora 3. Wewnątrz korpusu 1 umieszczony jest zapalnik, którym jest integralny mechanizm zabezpieczająco-uzbrajający 4 posiadający dwa elementy przełączające w postaci mikroprzełączników 5,6 oraz podatny zespół odbezpieczający 7,8, składający się z trzpienia 7 i sprężyny 8. Trzpień 7 jest utrzymywany w położeniu zabezpieczonym przez element 9 przed zadziałaniem bomby w czasie transportu oraz podczas wykonywania czynności obsługowych. Element 9 ma postać zawleczki lub kołka blokującego. Mikroprzełączniki 5,6 są połączone przewodami elektrycznymi z drugim składowym elementem zapalnika, elektronicznym urządzeniem sterującym 10, oraz są połączone z urządzeniem zabezpieczającym 11, zawierającym mikroprzełącznik 12 i płytkę stykową 13 osadzoną na osi podłączonej z pokrętłem 14 na zewnętrznej powierzchni korpusu 1. Urządzenie zabezpieczające 11 jest dodatkowym, niezależnym układem zabezpieczającym, uniemożliwiającym zadziałanie bomby niezależnie od położenia podatnego zespołu odbezpieczającego 7,8.

Elektroniczne urządzenie sterujące 10 jest zabezpieczone przed wpływem czynników środowiskowych masą silikonową i zawiera niewidoczne na rysunku: źródło zasilania wewnętrznego w postaci baterii litowej, układ czasowy i przetwornicę napięcia.

Elektroniczne urządzenie sterujące 10 służy do pobudzenia niewidocznej na rysunku spłonki elektrycznej umieszczonej w świetlnym ładunku sygnalizacyjnym 15 po ustalonym czasie liczonym od momentu uwolnienia podatnego zespołu odbezpieczającego 7,8 w wyniku oddzielenia się bomby od nosiciela. Na zewnętrznej powierzchni korpusu 1 znajduje się przycisk kontrolny 16 i diody LED 17,18 umożliwiające ocenę stanu naładowania źródła zasilania wewnętrznego w elektronicznym urządzeniu sterującym 10. Ponadto korpus 1 jest wyposażony we wkręcane ucho nośne 19, umożliwiające podwieszenie bomby pod belką nośną 20 statku powietrznego. Świetlny ładunek sygnalizacyjny 15 jest umieszczony w trzonie 21 stabilizatora 3, w którym jest umieszczony także mechanizm kompensujący w postaci tłoka 22 ze sprężyną 23 kompensującą zmianę objętości masy pirotechnicznej ładunku 15 w trakcie jego wypalania. Przekazanie impulsu prądowego od elektronicznego urządzenia sterującego 10 na spłonkę elektryczną świetlnego ładunku sygnalizacyjnego 15 następuje za pośrednictwem przewodów elektrycznych 24 znajdujących się wewnątrz stabilizatora 3. Świetlny ładunek sygnalizacyjny 15 jest zabezpieczony przed wpływem czynników atmosferycznych przysłoną 25 wkręconą w trzon 21 stabilizatora 3 z użyciem masy uszczelniającej. Przysłona 25 stanowi jednocześnie element oporowy zapobiegający wysunięciu się ładunku sygnalizacyjnego 15 z trzonu 21 stabilizatora 3 pod wpływem siły generowanej przez mechanizm kompensujący 22,23 w postaci sprężyny 23 i będącego pod jej działaniem tłoka 22.

Zasada działania lotniczej bomby ćwiczebnej według wynalazku polega na tym, że przed jej użyciem sprawdza się stan naładowania wewnętrznego źródła zasilania w elektronicznym urządzeniu sterującym 10 poprzez przyciśnięcie przycisku kontrolnego 16. Czynność ta powoduje zaświecenie jednej z diod 17,18 LED: świecenie diody 17 koloru zielonego oznacza prawidłowy stan naładowania źródła zasilania wewnętrznego, natomiast świecenie diody 18 koloru czerwonego oznacza, że źródło zasilania wewnętrznego jest wyczerpane i bomba jest niezdatna do użycia. Po podwieszeniu bomby ćwiczebnej pod belkę nośną 20 statku powietrznego za pomocą ucha nośnego 19 bombę odbezpiecza się poprzez usunięcie zabezpieczenia w postaci kołka blokującego 9 i obrócenie pokrętła 14 urządzenia zabezpieczającego 11 w pozycję „LOT”. Wykonanie powyższych czynności nie powoduje zadziałania bomby, ponieważ trzpień 7 opiera się o elementy belki nośnej 20, co zapobiega jego wysunięciu pod wpływem działania sprężyny 8. W momencie oddzielenia się bomby od statku powietrznego

PL 218 678 B1 następuje zwolnienie oporu na trzpieniu 7 i jego wysunięcie pod wpływem działania sprężyny 8, co skutkuje zwolnieniem rygli mikroprzełączników 5,6 w integralnym mechanizmie zabezpieczająco-uzbrajającym 4. W wyniku zwolnienia rygli mikroprzełączników 5,6 zostaje zamknięty obwód elektryczny pomiędzy urządzeniem zabezpieczającym 11, elektronicznym urządzeniem sterującym 10 i spłonką elektryczną w świetlnym ładunku sygnalizacyjnym 15. W elektronicznym urządzeniu sterującym 10 pod wpływem napięcia wytwarzanego przez źródło zasilania wewnętrznego, układ czasowy odmierza czas 1 s, a przetwornica napięcia podaje impuls prądowy na spłonkę w świetlnym ładunku sygnalizacyjnym 15 za pośrednictwem przewodów elektrycznych 24. Pod wpływem impulsu prądowego następuje pobudzenie spłonki i zapalenie masy pirotechnicznej w świetlnym ładunku sygnalizacyjnym 15, co objawia się emisją płomienia o światłości umożliwiającej obserwację toru lotu bomby zarówno w nocy jak i podczas słonecznego dnia. W miarę wypalania się masy pirotechnicznej w świetlnym ładunku sygnalizacyjnym 15 sprężyna 23 rozpręża się naciskając na tłok 22, dzięki czemu płomień stale utrzymuje się w pobliżu końca trzonu 21 stabilizatora 3.

Claims (8)

1. Lotnicza bomba ćwiczebna, zawierająca aerodynamiczną obudowę złożoną z czepca balistycznego, korpusu mającego ucho nośne i zespołu stabilizatora, wyposażona w zapalnik z zespołem odbezpieczającym, w ładunek sygnalizacyjny umieszczony w zespole stabilizatora oraz w elementy zabezpieczające przed zadziałaniem bomby w czasie transportu i wykonywania czynności obsługowych, znamienna tym, że jej zapalnikiem jest wewnętrzny, integralny mechanizm zabezpieczająco-uzbrająjący (4) i elektroniczne urządzenie (10) sterujące przepływem impulsu elektrycznego z jego źródła zasilania wewnętrznego do elektrycznej spłonki znanego ładunku sygnalizacyjnego (15), poprzez korzystnie dwa niezależne, współdziałające układy zabezpieczające, z których pierwszy składa się korzystnie z dwóch elementów przełączających (5,6) i podatnego zespołu odbezpieczającego (7,8), zaś drugi zawiera element przełączający (12) i element stykowy (13), przy czym elementy przełączające (5,6) pierwszego układu zabezpieczającego są połączone z elementem przełączającym (12) drugiego układu zabezpieczającego oraz ze źródłem zasilania wewnętrznego w elektronicznym urządzeniu sterującym (10), mającym układ kontroli.

2. Bomba ćwiczebna według zastrz. 1, znamienna tym, że elektroniczne urządzenie sterujące (10) ma źródło zasilania wewnętrznego korzystnie w postaci baterii litowej z układem kontroli zawierającym korzystnie diody LED oraz ma układ czasowy i przetwornicę napięcia.

3. Bomba ćwiczebna według zastrz. 1, znamienna tym, że podatny zespół odbezpieczający (7,8) składa się z trzpienia (7) i sprężyny (8), zaś znany element (9) zabezpieczający przed zadziałaniem bomby w czasie transportu ma postać zawleczki Iub kołka blokującego.

4. Bomba ćwiczebna według zastrz. 1, znamienna tym, że elementami przełączającymi (5,6) pierwszego układu zabezpieczającego są mikroprzełączniki wchodzące w skład mechanizmu zabezpieczająco-uzbrajającego (4), zaś elementem przełączającym (12) i elementem stykowym (13) drugiego układu zabezpieczającego jest mikroprzełącznik (12) i płytka stykowa (13) urządzenia zabezpieczającego (11).

5. Bomba ćwiczebna według zastrz. 1, znamienna tym, że jej znany ładunek sygnalizacyjny (15) jest umieszczony pomiędzy mechanizmem kompensującym (22,23) a zewnętrznym elementem oporowym w postaci przysłony (25).

6. Bomba ćwiczebna według zastrz. 5, znamienna tym, że mechanizmem kompensującym (22,23) jest tłok (22) poddany działaniu sprężyny (23).

7. Bomba ćwiczebna według zastrz. 1, znamienna tym, że spłonka elektryczna znanego ładunku sygnalizacyjnego (15) jest połączona z przetwornicą napięcia elektronicznego urządzenia sterującego (10) za pomocą przewodów elektrycznych (24).

8. Bomba ćwiczebna według zastrz. 1 albo 2, znamienna tym, że elektroniczne urządzenie sterujące (10) jest zabezpieczone przed wpływem czynników środowiskowych korzystnie za pomocą