Przedmiotem niniejszego wynalazku jest materjal wybuchowy, zawierajacy plynny tlen. Przy stosowaniu tego materjalu napel¬ nia sie woreczek lub oslone weglem wzgled¬ nie materjalem, zawierajacym wegiel, albo tez wyrabia sie nabój z wegla, poczem doda¬ je sie plynnego tlenu. Naboje tego rodzaju posiadaja wielkie wymiary. Naboje takie sa umieszczane w otworze wiertniczym, poczem uklada sie srodek zapalajacy i przybitke.Wybuch nastepuje po zapaleniu srodka za¬ palajacego.Próby wykazaly, iz do nabojów tego ro¬ dzaju nadaje sie najkorzystniej wegiel ziar¬ nisty, poniewaz dzieki pochlanianiu plynne¬ go tlenu i innych srodków wybuchowych przy wyrobie nabojów nie powstaje niebez¬ pieczenstwo wybuchu. Szczególnie nadaje sie wegiel ziarnisty, znany w handlu pod na¬ zwa „bugbird". Wegiel ten otrzymuje sie przez naweglanie cieczy, które zawieraja wielkie ilosci rozpuszczonej ligniny i które powstaja np, przy wyrobie miazgi drzewnej sposobem alkalicznym. Zweglone pozostalo¬ sci ligninowe wylugowuje sie w celu wydzie¬ lenia zanieczyszczen, rozpuszczalnych w wo¬ dzie, poczem miele sie je tak, iz otrzymuje sie ziarna o równomiernych, malych wymia¬ rach. Dlugosc tych ziarn nie przekracza 6 mm, a najwyzej 25% ich ilosci przechodzi przez sito o 16 oczkach w cm2.Materjaly wybuchowe, zawierajace tlen*^sa zwykle zanadto czule, tak iz powstaja wybuchy, skoro na naboje tego rodzaju przy umieszczaniu ich w otworach wiertniczych , spadna przypadkiem kamienie v lub inne przedmioty. Powodami przedwczesnych wy¬ buchów sa równiez wstrzasy. W celu zmniej¬ szenia czulosci dodaje sie do wegla mste- rjalu niespalajacego sie, a mianowicie w po¬ staci ziarn, drobniejszych niz ziarna wegla.Próby wykazaly, iz mozna regulowac czulosc, jezeli zwiekszyc w weglu ilosc wil¬ goci ponad wilgoc normalna. Przy tern regu¬ lowaniu inne wlasciwosci materjalu wybu¬ chowego nie ulegaja pogorszeniu. Normalna zawartosc wilgoci w weglu „bugbird" zale¬ zy od warilnków atmosferycznych, wynosi jednak 5—8%. Zwiekszajac zawartosc wil¬ goci powyzej tych granic, zmniejsza sie czu¬ losc materjalu wybuchowego tak, iz nie po- wsta j e niebezpieczenstwo przedwczesnego wybuchu. Skutecznosc tego materjalu i jego sila rozsadzajaca nie zmieniaja sie przytem.Zawartosc wilgoci mozna wprawdzie regulo¬ wac dowolnie, najlepsze wyniki osiagnieto jednak przy zawartosci wilgoci = 15—25%.Niektóre rodzaje wegla ziarnistego moga za¬ wierac 32% wilgoci, co nie zmienia innych wlasciwosci materjalu. Przy zawartosci po^ nizej 15% czulosc nie zmniejsza sie odpo¬ wiednio.Zwiekszanie zawartosci wilgoci w weglu moze byc przeprowadzane w dowolny spo¬ sób. Wegiel ziarnisty pochlania latwo wil¬ goc, tak iz wystarczy poddac male ilosci we¬ gla przez dostatecznie dlugi okres czasu dzialaniu wilgotnego powietrza, aby pochlo¬ nal on pozadana ilosc wilgoci. Przy prze¬ prowadzonych próbach wegiel przed zmie¬ szaniem z plynnym tlenem trzymano w ko¬ morze, w której regulowano zawartosc wil¬ goci i w której utrzymywano wilgotne powie¬ trze. W ten sposób wegiel pochlanial poza¬ dana ilosc wilgoci. Zamiast przetrzymywania w komorze mozna stosowac nakrapianie we¬ gla, mieszanie z woda lub podobny sposób.Po uregulowaniu zawartosci wilgoci w we¬ glu do pozadanej wartosci dodaje sie plyn¬ nego tlenu, lub innego srodka utleniajacego, zanurzajac nabój w plynnym tlenie lub w in¬ nym odpowiednim srodku utleniajacym tak dlugo, az wegiel pochlonie dostateczna ilosc tego srodka. Mozna jednak dodac plynnego tlenu w inny sposób. Zapalenie otrzymane¬ go naboju zostaje dokonane zapomoca lontu, iskry elektrycznej, zapalnika lub w inny do¬ wolny sposób.Wplyw wilgoci na materjaly wybucho¬ we, zawierajace plynny tlen, okreslono zapo¬ moca prób. Przy tych próbach umieszcza sie czesc naboju o malej dlugosci na kowadle, poczem spuszcza sie na nabój przedmiot o duzym ciezarze z pewnej wysokosci. Czulosc materjalu wybuchowego zostaje oznaczana wysokoscia, z której ciezar musi spasc, aby spowodowac wybuch. Próby przeprowadzo¬ no z weglem, zawierajacym 5—8% wilgoci, a mianowicie po osuszeniu wegla, i z weglem o rozmaitych zawartosciach wilgoci. Suchy wegiel wybuchal, skoro ciezar 101,9 kg spa¬ dal z wysokosci 2,5 cm; przy zawartosci wil¬ goci 4,2% konieczna wysokosc spadania cie¬ zaru wynosila 5 cm, a przy zawartosci 8,5% — 10 cm. Skoro zawartosc zwiekszo¬ no do 18,8% mozna bylo zwiekszyc wzmian¬ kowana wysokosc do 30 — 40 cm, przyczem inne wlasciwosci materjalu wybuchowego nie zmienily sie.Inna próba polega na tern, iz nabój dzie¬ li sie na dwie równe czesci, które umieszcza sie w rurze w pewnej odleglosci jedna od drugiej. W jedna czesc wsuwa sie zapalnik, a próba polega na oznaczaniu najwiekszej odleglosci, przy której wybuch jednej cze¬ sci powoduje wybuch czesci drugiej. Im wieksza jest ta odleglosc, tern wieksza jest czulosc. Przy zwiekszaniu wilgoci w weglu konieczne bylo w celu osiagniecia wybuchu zmniejszenie tej odleglosci.Jako zawartosc wilgoci, wieksza niz za¬ wartosc normalna, nalezy rozumiec ilosc wil¬ goci wieksza od ilosci, zawartej w weglu po ukonczeniu jego wytwarzania. — 2 — PL