PL217467B1 - Materiał ściółkowy na podłoże w budynkach inwentarskich dla drobiu - Google Patents

Description

Opis wynalazku

Przedmiotem wynalazku jest materiał ściółkowy na podłoże w budynku inwentarskim dla drobiu.

W pomieszczeniach inwentarskich wskutek rozkładu wydalanych przez zwierzęta odchodów, jak również rozkładu resztek paszy powstaje między innymi amoniak, który szkodliwe oddziałuje na zwierzęta. Działanie to rozpoczyna się od ostrego podrażnienia spojówek i błon śluzowych układu oddechowego, co powoduje stany zapalne dróg oddechowych, a przy wyższym stężeniu obrzęki płuc, wylewy krwawe do tchawicy i oskrzeli. Zwierzęta utrzymywane w pomieszczeniach o dużym stężeniu amoniaku znacznie częściej chorują, gorsze jest wykorzystanie pasz, co prowadzi do niższych wyników produkcyjnych. W strukturze emisji amoniaku rolnictwo ma największy udział. Głównym producentem amoniaku jest sektor inwentarski.

Konieczność ograniczenia produkcji amoniaku przez zwierzęta i zmniejszenia jego emisji do środowiska wynika nie tylko z przesłanek toksykologicznych i ekologicznych, lecz także z przesłanek prawnych określających dopuszczalne stężenia amoniaku w środowiskach: przyrodniczym, pracy człowieka i życia zwierząt gospodarskich.

Amoniak, emitowany z pomieszczeń inwentarskich do atmosfery, ulega przemianom chemicznym, których produkty w postaci opadu suchego lub mokrego przyczyniają się do zakwaszania środowiska powodując negatywne zmiany w ekosystemach przyrodniczych.

W produkcji drobiarskiej najczęściej stosowanym systemem utrzymania zwierząt jest system ściółkowy. Dobry materiał ściółkowy powinien charakteryzować się miedzy innymi niską termiczną przewodnością właściwą i dużą pojemnością cieplną. Powinien również wyróżniać się wysoką wodochłonnością i zdolnością do odparowywania wody, gdyż wilgotna ściółka jest zimna, szybko ulega zaskorupieniu, negatywnie oddziałuje na zwierzęta i mikroklimat w budynku. Dobra jakość podłoża jest bardzo ważna ponieważ ptaki mają z nim bezpośredni kontakt przez cały cykl produkcyjny.

Najczęściej stosowanymi materiałami ściółkowymi są słoma i wióry, jednakże pozyskiwanie wiórów jest coraz trudniejsze z uwagi na ich okresowe braki i rosnącą cenę. Ponieważ słoma charakteryzuje się nienajlepszymi zdolnościami wodochłonnymi i gazochłonnymi, do podłoża słomiastego wprowadza się różnego rodzaju dodatki mające za zadanie poprawę jego jakości.

Sposoby ograniczenia emisji amoniaku znane są między innymi z książki pod redakcją Romana Kołacza: Standardy higieniczne, dobrostan zwierząt oraz ochrona środowiska w produkcji zwierzęcej w świetle przepisów UE, wydanej przez Fundację na rzecz Edukacji i Doradztwa Rolniczego oraz Gospodarki Przestrzennej „FUNDAR”, Wrocław 2000. W rozdziale IV tej książki napisanym przez Zbigniewa Dobrzańskiego i zatytułowanym Sposoby zmniejszania emisji amoniaku z ferm hodowlanych podana jest informacja, że ogólnie metody ograniczenia emisji amoniaku z pomieszczeń inwentarskich i ferm hodowlanych można podzielić na żywieniowe, techniczne i zoohigieniczne. W metodach żywieniowych dobiera się skład pasz i sposoby żywienia zwierząt gospodarskich pod kątem zmniejszenia wydalania azotu z odchodami. W metodach technicznych częściowe zahamowanie powstawania amoniaku w ściółce oraz zmniejszenie jego emisji z budynków do otoczenia uzyskać można przez stosowanie; promieniowania ultrafioletowego, jonizacji ujemnej powietrza, specjalnej wentylacji mechanicznej lub podłogowego ogrzewania. Zastosowanie metod technicznych znacznie zwiększa koszty hodowli zwierząt, a niektóre z nich nie są zalecane do stosowania w obecności zwierząt. W metodach zoohigienicznych dąży się do utrzymania ściółki w stanie względnie suchym, poprzez aplikację różnych dodatków.

Dodatki mineralne, głównie glinokrzemiany i huminy, służą przede wszystkim do neutralizacji amoniaku w obiektach dla zwierząt, równocześnie poprawiając własności sorpcyjne podłoża. Mogą też poprawiać wartość nawozową uzyskanego obornika. Działanie niektórych glinokrzemianów, na przykład zeolitów, nie jest trwałe, dlatego zaleca się częste ich aplikowanie w mniejszych dawkach. Dodatki te nie są toksyczne - mogą być stosowane w obecności zwierząt, ale częsta ich aplikacja zaburza spokój zwierząt.

Jednym ze sposobów ograniczania emisji amoniaku ze ściółki do powietrza jest stosowanie preparatów zawierających saponiny uzyskiwane z rośliny Yucca sehidigera mohavensis. Ekstrakt z juki zawiera silnie działający czynnik blokujący enzym ureazę produkowany przez mikroflorę bakteryjną przewodu pokarmowego ptaków. Zahamowany zostaje rozkład mocznika, a więc ograniczeniu ulega emisja amoniaku. Jak wykazują badania, następuje wtedy kilkakrotne obniżenie stężenia amoniaku w ściółce oraz poprawa stanu zdrowia zwierząt i wyników produkcyjnych. Inna metoda zmierzająca do obniżenia emisji amoniaku polega na dodawaniu do ściółki niewielkich ilości preparatów

PL 217 467 B1 zawierających liofilizowane niepatogenne mikroorganizmy hamujące rozwój drobnoustrojów patogennych i amonifikacyjnych. Biopreparaty te zmniejszają także procesy fermentacji gnilnej, ograniczają produkcję odorów ze ściółki, poprawiając tym samym mikroklimat w pomieszczeniach.

Na rynku istnieje wiele preparatów działających najczęściej na drodze wiązania azotu poprzez zwiększanie aktywności działania mikroorganizmów w odchodach. Pomimo pozytywnych wyników badań eksperymentalnych stosowanie dodatków w praktyce hodowlanej napotyka wiele oporów związanych głównie z wysokimi kosztami aplikacji w stosunku do przewidywanych przez producenta korzyści.

Z opisu patentowego GB2353198 znana jest ściółka dla drobiu na bazie drewna. Ściółka zawie₃ ra naturalne włókna drewna o gęstości około 20 funt/stopa³ lub więcej przy wilgotności około 15% masy lub mniej, a każda cząstka włókien drewna jest mniejsza od 3/16 cala. Produkt ze sprasowanych włókien drewna może stanowić podłoże dla drobiu, ponieważ absorbuje wilgoć i amoniak w pełnym cyklu wielkotowarowej produkcji drobiarskiej.

Z opisu patentowego US4263873 znana jest ściółka dla małych zwierząt domowych z materiałem celulozowym zawierającym feromonowe substancje wabiące zwierzęta poszukujące miejsca na wydalanie odchodów. Materiał ściółkowy jest granulowany o konsystencji podobnej do drobnego żwiru i o gęstości pozwalającej na zachowanie integralności struktury przy nawodnieniu. Dodawane do materiału ściółkowego sole kwaśne neutralizują mocz zwierząt zawierający amoniak i jego związki.

Z opisu patentowego BE1008986 znana jest gęsta ściółka dla kota wyglądem podobna do żwirku, zawierająca różnorodne substancje pochodzenia roślinnego takie jak słoma, plewy zbóż, skorupki ziarna kakaowego, papier, karton i inne, a także dodatki takie jak dezodoranty i środki dezynfekujące. Ściółka dzięki jej zagęszczeniu ma duże zdolności absorpcji cieczy i wchłaniania nieprzyjemnych zapachów.

Znane z podanych opisów patentowych rozwiązania materiałów ściółkowych dotyczą podłoży dla małych zwierząt domowych. Nie znalazły one zastosowania w wielkostadnych fermach zwierzęcych ze względów ekonomicznych, a poza tym są trudno dostępne na rynku w wystarczających ilościach.

Wolny od przedstawionych niedostatków jest materiał ściółkowy na podłoże w budynkach inwentarskich dla drobiu, zawierający co najmniej słomę zbożową. Według wynalazku materiał ściółkowy zawiera wytworzoną z papieru makulaturowego czystą celulozę w ilości nie mniejszej niż 0,25 kg celulozy na metr kwadratowy podłoża.

Zaletą wynalazku jest stosunkowo niski koszt materiału ściółkowego zapewniającego ograniczenie emisji amoniaku z pomieszczeń inwentarskich do odpowiedniego poziomu, jak również stworzenie zwierzętom suchego i ciepłego podłoża. Otrzymywanie celulozy w wyniku recyklingu papieru makulaturowego znane jest od dawna. Nie jest znane stosowanie takiej celulozy w produkcji inwentarskiej, zwłaszcza drobiarskiej. Stosowanie celulozy uzyskanej w wyniku recyklingu papieru makulaturowego ma istotny wpływ na ochronę środowiska. Szczególnie w hodowli drobiu, a zwłaszcza indyków przez dodanie do słomy celulozy otrzymanej z papieru makulaturowego uzyskać można mniejszą zachorowalność ptaków, a tym samym lepsze wyniki ekonomiczne oraz mniejszą emisję amoniaku.

Wynalazek zostanie objaśniony na przykładzie materiału ściółkowego na podłoże pomieszczeń przeznaczonych do hodowli indyków.

Materiał ściółkowy na podłoże stanowi warstwa o wysokości 5 cm ubitej słomy żytniej, na którą wysypano warstwę o grubości 5 cm otrzymanej z papieru makulaturowego celulozy. Materiał ściółkowy zawiera 2 kg celulozy otrzymanej z papieru makulaturowego na każdy metr kwadratowy podłoża.

Claims (1)

1. Zastrzeżenie patentowe

   Materiał ściółkowy na podłoże w budynkach inwentarskich dla drobiu zawierający co najmniej słomę zbożową, znamienny tym, że zawiera wytworzoną z papieru makulaturowego celulozę w ilości co najmniej 0,25 kg celulozy na metr kwadratowy podłoża.