Znane sa samoczynne urzadzenia wago¬ we do okreslania ilosci solanki, doprowa¬ dzanej do miesa w celu peklowania tegoz.W urzadzeniach tych samoczynnie przerywa sie doplyw solanki, skoro stosunek sumy wa¬ gi doprowadzonej solanki i wagi miesa swie¬ zego do wagi miesa swiezego osiagnie pewna wartosc. Te samoczynnie dzialajace urza¬ dzenia maja jednak stosunkowo zlozona bu¬ dowe i sa wskutek tego kosztowne, wobec czego stosowanie ich w mniejszych przedsie¬ biorstwach jest utrudnione. Do okreslania ciezaru doprowadzonej solanki nie mozna uzyc zwyklej wagi, poniewaz waga miesa swiezego jest zmienna, a potrzebne oblicze¬ nia w celu okreslenia wagi doprowadzanej solanki wykonywac nalezy z odpowiednia szybkoscia i dokladnoscia, co nie zawsze da¬ je sie uskutecznic. Takze odpowiednio spo¬ rzadzone tablice nie prowadza do celu, po¬ niewaz przy drobnem stopniowaniu wagi staja sie niezbyt przejrzyste; wskutek wiec mozliwych omylek w odczytywaniu wagi czesci zwierzat peklowanych psulyby sie badz z powodu stosowania zbyt duzej ilosci so¬ lanki, badz z powodu niedostatecznego do¬ prowadzenia jej.W celu usuniecia tych niedogodnosci sto¬ suje sie wedlug wynalazku samoczynne urza¬ dzenie wagowe do okreslania ilosci solanki, doprowadzanej do miesa w celu peklowania go, zaopatrzone, oprócz wskazówki, wykazu¬ jacej wage, w narzady, które przy kazdem polozeniu wspomnianej wskazówki uwidocz-niaja bezposrednio polozenie, jakie winna ona zajac, aby do miesa, znajdujacego sie na szalce wagi, zostala doprowadzona potrzeb¬ na ilosc solanki. Narzad do wskazywania odpowiedniego polozenia moze byc wykona¬ ny w postaci podzialki, podzielonej na od¬ cinki, przyczem kreski kazdego pola sa prze¬ suniete wzgledem kresek podzialkowych po¬ przedzajacego pola o odstep, odpowiadaja¬ cy wadze doprowadzonej solanki. Najlepiej jest odrózniac pola zapomoca barw. Narzad wspomniany moze równiez stanowic druga wskazówka, wykazujaca sume wagi swieze¬ go miesa i wagi solanki, która wyprzedza pierwsza wskazówke o odleglosc, odpowia¬ dajaca wadze doprowadzanej solanki.Rysunek przedstawia przyklad wykona¬ nia urzadzenia wedlug wynalazku. Fig. 1 przedstawia urzadzenie wagowe z podzialka, na której okreslony stosunek wagowy cie¬ zaru swiezego miesa i solanki jest uwidocz¬ niany zapomoca wskazówki, okreslajacej kazdorazowo wage swiezego miesa, a fig. 2 i 3 — w przekroju podluznym wzglednie w widoku zprzodu urzadzenie wagowe, w któ- rem wskazówka do okreslania wagi swieze¬ go miesa jest sprzezona z druga wskazówka, która sluzy do okreslania sumy wagi swieze¬ go miesa i wagi solanki, przyczem ta druga wskazówka wyprzedza pierwsza wskazówke o odleglosc, odpowiadajaca wadze doprowa¬ dzanej solanki.Podzialka na ciezary absolutne, znajdu¬ jaca sie na zewnetrznym obwodzie tarczy na fig. 1, nie ma zadnego znaczenia w samoczyn- nem urzadzeniu wagowem do okreslania wagi solanki, doprowadzanej do miesa w ce¬ lu peklowania go, i zostala wykonana tylko w tym celu, aby uwidocznic, ze podzial roz¬ poczyna sie od 1 kg, poniewaz mniejszych kawalków miesa zwykle sie nie pekluje.Przed ta podzialka przesuwa sie wskazów¬ ka, okreslajaca wage miesa. Podzialka, po której przesuwa sie wskazówka, jest przy- tem dobrana tak, ze stosunek wagowy wagi miesa swiezego do sumy wagi miesa i wagi solanki jest okreslony zapomoca odcinków, w rózny sposób uwidocznionych, i moze byc wskutek tego odczytywany zapomoca wska¬ zówki, okreslajacej wage. Na rysunku przed¬ stawione jest polozenie, w którem wskazów¬ ka znajduje sie nawprost czwartej kreski od¬ cinka, uwidocznionego czarna ,barwa. Po¬ dzialka jest wykonana w taki sposób, ze czwarta kreska nastepnego odcinka (linja a — bj odpowiada wadze miesa swiezego, okreslonej polozeniem wskazówki, wraz z waga solanki doprowadzonej, wystarczajacej do dostatecznego zapeklowania tego miesa, przyczem wedlug przykladu wykonania sto¬ sunek ilosciowy wagi solanki do wagi miesa swiezego wynosi 7:100. Przy obsludze tego urzadzenia nalezy po nastawieniu sie wska¬ zówki na pewna kreske odszukac odpo¬ wiednia kreske nastepnego odcinka i ja za¬ pamietac. Otwierajac potem doplyw solanki, nalezy doprowadzic odpowiednia jej ilosc i zamknac ten doplyw w odpowiedniej chwili, mianowicie tej, w której wskazówka stanie nawprost zapamietanej kreski odcinka na¬ stepnego.Podzialka w przykladzie wykonania jest wykonana w ten sposób, ze kazda polowa odcinka jest podzielona na siedem czesci.Chcac doprowadzic do miesa solanke w ilo¬ sci 8 : 100 w stosunku do wagi miesa swie¬ zego, doprowadza sie ja tak dlugo, az wska¬ zówka znajdzie sie nawprost piatej kreski bialego odcinka (linja c—cf).Wspomniano juz, ze przynalezne do siebie odcinki podzialki sa naprzemian czar¬ ne i biale, aby ulatwic odszukanie odpo¬ wiedniego polozenia wskazówki, okreslaja¬ cej ciezar i kreski na podzialce. Touwidocz¬ nianie odcinkami moze byc oczywiscie wy¬ konane w dowolny sposób, np, przez uwy¬ puklenie lub wglebienie tych odcinków, przez oswietlenie wzglednie nieoswietlenie poszczególnych odcinków i t. d.Przy uzyciu urzadzenia wedlug fig, 2 i 3, robotnik nie ma potrzeby notowac w pamie¬ ci kreski nastepnego odcinka, gdy wska- — 2 —zówka nastawi sie na odpowiednia kreske, okreslajaca wage swiezego miesa. W iem bowiem urzadzeniu wskazówka, okreslaja¬ ca wage swiezego miesa, jest sprzezona z druga wskazówka, okreslajaca sume wagi swiezego miesa i wagi solanki, która wy¬ przedza wskazówke, wskazujaca wage swie¬ zego miesa, o odleglosc, odpowiadajaca wa¬ dze solanki.Na fig. 2 i 3 cyfra / oznaczono walek u- rzadzenia wagowego, na którym osadzona jest na stale wskazówka. Wskazówka ta przesuwa sie przed podkladka o innej bar¬ wie w celu lepszego uwidocznienia poloze¬ nia wskazówki 2. Podkladka ta niekoniecz¬ nie musi byc wykonana w postaci podzialki, jak to uwidocznia fig. 3, lecz wykonanie to jest korzystne, gdyz w ten sposób mozna uzyc urzadzenia do zwyklego wazenia. Na walku 1 (fig. 2) znajduje sie kólko zebate 4, z którem zazebia sie kólko zebate 5, o- sadzone na stale na walku 6. Na walku 6 przesuwa sie, nie obracajac sie na nim, kól¬ ko zebate 7, które zazebia sie z kólkiem ze- batem 8, osadzonem wspólosiowo wzgle¬ dem walu 1. Kólko zebate 8 jest polaczone na stale z tulejka 9, na której znajduje sie wskazówka 10. Walek 6 jest przesuwny w kierunku podluznym i zapomoca dzwigni dwuramiennej 11, wodzika 12 i uchwytu 13 moze byc przesuwany tak, ze kólka zebate 5 i 7 zostaja odlaczone od kólek 4 i 8.Przyjmuje sie, ze do peklowania miesa ma byc doprowadzona solanka w ilosci 7 :100 w stosunku do wagi miesa swiezego.W tym przypadku kólko zebate 4 posiada trzydziesci, kólko zebate 5 — dwadziescia- dziewiec, kólko zebate 7 — takze trzydzie¬ sci, a kólko zebate 8 — dwadziesciadziewiec zebów.Przyjmuje sie, ze na szalke wagi kla¬ dzie sie kawalek miesa, wazacy 10 kg. Wsku¬ tek tego wskazówka 2 nastawia sie na kre¬ ske, odpowiadajaca wadze 10 kg na po- dzialce, uwidocznionej na fig. 3. Wskazów¬ ka 10, wskutek sprzezenia walka / z tulej¬ ka 9 zapomoca przekladni 4,S, 7, 8, zostaje nastawiona w polozenie oa podziales, wy¬ nikajace z ponizszego rachunku: 10^.^=10,70 29 29 Polozenie wskazówki 10 odpowiada wiec wadze miesa swiezego, powiekszonej o 7 : 100. Gdy przez pociagniecie uchwylu 43 rozlaczy sie tulejke 9 i walek li otworzy jednoczesnie doplyw solanki do miesa, wskazówka 10 pozostaje nieruchoma, nato¬ miast wskazówka 2 zbliza sie do wskazów¬ ki 10, wyprzedzajacej ja w stosunku 7 : 100, wskutek stopniowego wzrastania wagi mie¬ sa, powodowanego doplywem solanki. Jesli wskazówki 2 i 10 sie pokryly, to znaczy, ze mieso pochlonelo solanke w ilosci 7 :100 swej wagi w stanie swiezym. W tej chwili zamy¬ ka sie doplyw solanki i sprzega, popycha¬ jac uchwyt 13, ponownie pary kólek zeba¬ tych 5,7 i 4, 8. Nastepnie gdy zdejmuje sie mieso z szalki wagi, obydwie wskazówki powracaja w swe polozenia zerowe.Zamiast przekladni z kólek zebatych mozna osadzic na walku / tarcze kciuko¬ wa, której obwód bylby uksztaltowany w postaci spirali Archimedesa. Dzwignia prze¬ nosi wzniesienie sie tej spirali, które jest pro¬ porcjonalne do jej obrotu, na tulejke 9.Mozliwe sa takze inne przyklady wyko¬ nania urzadzenia bez wykraczania poza za¬ kres wynalazku. PL