Przedmiotem niniejszego wynalazku jest forma ^ogniotrwala, posiadajaca te same za¬ lety, co formy, przedstawione na fig. 1 i na fig. 2, ale niepósiadajaca ich wad. Fig. 3 ka i lepszej izolacji duzej w tym przypad¬ ku powierzchni stali, naklada sie zwykle na blok odlany warstwe suchej porowatej ma¬ sy 9 o zlem przewodnictwie cieplnem.Duza zaleta tej konstrukcji w porówna¬ niu z konstrukcja, uwidoczniona na fig. 1, jest zwiekszenie trwalosci kokili. Pekniecia w górnej czesci scianek kokil, przedstawio¬ nych na fig. 1, wystepuja o wiele rzadziej w kokilach, uwidocznionych na fig. 2, co sie tlumaczy tern, ze górna czesc la tych kokil (fig. 2), dzieki masie, która jest wylozona, nagrzewa sie mniej, niz czesc 1. Wskutek tego, ze czesc la scianki kokili jest mniej narazona przy kazdem wlaniu metalu na nagrzewanie i pózniej nastepujace stygnie¬ cie, posiada ona wieksza trwalosc, niz czesc 1.Doswiadczenie wykazuje, ze trwalosc kokili przy odlewaniu pewnego gatunku sta¬ li byla nastepujaca: — 40 operacyj — 70 operacyj. uwidocznia jedna z postaci wykonania wy¬ nalazku. Forma ogniotrwala jest zlozona z trzech czesci: a) czesci zewnetrznej la, któ¬ ra stanowi bezposrednie przedluzenie wla¬ sciwej kokili (1 i jest odlana wraz z ze¬ wnetrzna scianka kokili; czesc ta posiada wiekszy przekrój wewnetrzny, niz kokila i wskutek tego miedzy wewnetrznemi po¬ wierzchniami kokili i formy powstaje pier¬ scieniowa powierzchnia oporowa 6; b) z czesci wewnetrznej 7 w postaci plaszcza, czy tez formy z cienkiej blachy, zagietego u dolu w ten sposób, ze powstaje poziomy plaski pierscien, opierajacy sie na po¬ wierzchni oporowej 6, i c) z pustej prze¬ strzeni, zawartej pomiedzy zewnetrzna cze¬ scia lana a forma Jblaszana, wypelnionej masa izolacyjna 5, ubita stosunkowo luzno.Masa 5 moze byc zlozona z róznych cial, takich jak np. mialko tluczona (macz- przy odlewaniu w kokilach (fig. 1) 35 (fig. 2) 60 — 2 —ka) cegla lub piaskowiec, porowaty piasek, ziemia okrzemkowa i t. d« Moze byc takze zastosowana domieszka tak zwanej zalepy z wegla drzewnego lub mialu koksowego.Dolna czesc formy blaszanej uszczelnia po¬ wierzchnie 6 kokili i zapobiega przedosta¬ waniu sie masy ogniotrwalej do kokili. Aby uszczelnienie bylo skuteczniejsze, mozna mocniej ubic dolna warstwe masy, niz gór¬ na.Po wlaniu metalu, na jego powierzchnie i ewentualnie na przylegajaca czesc formy ogniotrwalej naklada sie sucha mase izola¬ cyjna 9. Masa ta moze zawierac ciala pal¬ ne, jak suchy mial z wegla drzewnego, mial koksowy i t. d.Inna postac wykonania jest uwidocznio¬ na na fig. £. Czesc zewnetrzna la formy jest odlana razem z wlasciwa kokila /; dolna czesc plaszcza wewnetrznego 7 jest równo¬ legla do wewnetrznej powierzchni kokili; uszczelka 8 zapobiega spadaniu masy izola¬ cyjnej 5 do wewnatrz kokili.Forma ogniotrwala wedlug wynalazku moze byc równiez stosowana do odlewania w kokilach, napelnianych metalem od dolu, przyczem doplywajacy metal wznosi rsie w kokili do góry.Wynalazek nadaje sie zwlaszcza do ko¬ kil, zwezajacych sie ku dolowi; moze byc jednak stosowany równiez w kokilach, roz¬ szerzajacych sie ku dolowi.Do wyrobu plaszcza wewnetrznego for¬ my stosuje sie blache o grubosci, nieprzekra- czajacej 5 mm. , Formy ogniotrwale opisanego typu po¬ zwalaja na uzyskanie bardzo znacznej trwa¬ losci kokil, poniewaz zapobiega sie w du¬ zym stopniu powstawaniu pekniec u górne¬ go brzegu, czem sie odznaczaja kokile ze zdejmowana forma ogniotrwala.Dzieki temu, ze forma ogniotrwala jest zaopatrzona wewnatrz w plaszcz z blachy, zapobiega sie odrywaniu sie , masy ognio¬ trwalej, która wpada do kokili i zanieczy¬ szcza metal, wobec czego odlewy posiadaja czystsza ^wierzchnie. Masa izolacyjna po» miedzy sciankami formy moze byc tylko slabo ubita, mozna wiec otrzymac dobra izo¬ lacje cieplna. Przy wyborze skladników tej masy nie trzeba liczyc sie z tern, zeby masa po ubiciu posiadala dobra ( wytrzymalosc mechaniczna, a wiec mozna stosowac takie skladniki, które sa najodpowiedniejsze do izolacji. Dzieki temu, ze forma posiada do¬ bra izolacje, ogrzewanie jej przed wlaniem metalu jest zbedne.Wewnetrzny sztywny pla'szcz otrzymu¬ je ksztalt najodpowiedniejszy do przezna¬ czenia vformy; najlepiej jest nadac plaszczo¬ wi taki ksztalt, aby nadlew zwezal sie ku górze.Doswiadczenia, przeprowadzane przy odlewaniu z forma ogniotrwala, która sta* nowi przedmiot niniejszego wynalazku, oraz z formami dawnego typu,wykazaly, ze waga nadlewka w formie wedlug wynalazku mo¬ ze byc znacznie zmniejszona. Dzieki temu z odlanych bloków uzyskuje sie wiekszy (w stosunku procentowym) pelnowartosciowy pólwyrób.Przy kazdym odlewie zuzywa sie jeden plaszcz formy, co jest polaczone z pewnemi kosztami dodatkowemi. Koszty te sa jednak male w porównaniu ze zwiekszeniem sie stosunku procentowego otrzymywanych pól¬ wyrobów pelnowartosciowych. PL