Srodki lecznicze, dzialajace porazajaco na uklad nerwów sympatycznych, sa stosun¬ kowo nieliczne; dotychczas sa w uzyciu tyl¬ ko dwa takie srodki: johimbina i ergotami¬ na. Obie te substancje sa produktami natu- ralnemi i niewiele jest substancyj syntetycz¬ nych, posiadajacych te same wlasciwosci fizjologiczne.Wykryto, ze zasadowe pochodne benzo- dwuoksanu o wzorze ogólnym: aA CHo I " CH. - Cfl, - N < w którym dwie wartosciowosci azotu moga byc nasycone badz jednym atomem wodoru i jednym alkylem, badz tez dwoma alky- lami, badz wreszcie dwuwartosciowym rod¬ nikiem weglowym takim, jak: — \CH2—fCHJn — CH2\—t dzialaja porazajaco na uklad nerwów sym¬ patycznych, nietylko znoszac dzialanie adre¬ naliny, lecz nawet wrecz je odwracajac.Tak wiec przez wstrzykiwanie tych zasad w postaci chlorowodorku albo siarczanu, lub w postaci jakiejkolwiek innej soli, nie¬ tylko zapobiega sie wywolywaniu przez adrenaline podniesienia cisnienia krwi, lecz nawet przeciwnie, wstrzykiwanie adrenaliny, wykonane wkrótce po wstrzyknieciu oma-wianych zasad, powoduje znaczne obnize¬ nie cisnienia krwi.Zwiazki te otrzymuje sie, traktujac ben- zo-chloro-metylo-dwuoksan aminami. Benzo- chloro-dwuoksan mozna otrzymac w sposób nastepujacy; Przyklad I. Przygotowuje sie najpierw benzo-metylo-dwuoksan, ogrzewajac w cia¬ gu 2 godzin do 100°C w autoklawie: 110 g pyrokatechiny, 110 g epichlorohydryny, 56 g KOH i 100 g wody.Powstaly produkt reakcji wyciaga sie eterem, przemywa rozcienczonym wodoro¬ tlenkiem sodowym, roztwór eterowy osusza bezwodnym siarczanem sodowym, a na¬ stepnie oddestylowuje eter i rozfrakcjono- wuje pozostalosc. Otrzymuje sie betizo- metylodwuoksan o punkcie wrzenia 160°C pod cisnieniem 16 mm. Wydajnosc wynosi 60% ilosci teoretycznej.Benzo - metylo - dwuoksan przeprowadza sie w benzo-chloro-metylo-dwuoksan w na¬ stepujacy sposób: Ogrzewa sie na lazni solankowej, wrza¬ cej w temperaturze 100°C, w ciagu 2 godzin: 165 g benzo-metylo-dwuoksanu, 80 g pirydyny i 120 g chlorku tionylu.Wytworzona mieszanine reakcyjna wle¬ wa sie do wody z lodem, wyciaga eterem, nastepnie roztwór eterowy przemywa sie rozcienczonym kwasem solnym i suszy, po- czem oddestylowuje eter i rozfrakcjonowu- je pozostalosc. Otrzymuje sie benzo-(chlo- rometylo)-dwuoksan o punkcie wrzenia 132°C pod cisnieniem 14 mm. Wydajnosc stanowi 77% ilosci teoretycznej.Przyklad II. Mozna równiez epichloro- hydryne zastapic 1,3 - dwuchlorohydryna gliceryny oraz uzyc wodorotlenku sodo¬ wego zamiast wodorotlenku potasu. W ten sposób unika sie wytwarzania epichlorohy¬ dryny i mozna pracowac pod cisnieniem atmosferycznem.Do przyrzadu, zaopatrzonego w miesza¬ dlo i chlodnice zwrotna, wprowadza sie 1 kg pyrokatechiny, nastepnie po zastapie¬ niu azotem powietrza, zawartego w apara¬ cie, wprowadza sie roztwór 730 g wodoro¬ tlenku sodowego w 1820 g wody. Miesza¬ nine reakcyjna ogrzewa sie lagodnie az do rozpuszczenia sie, nastepnie, utrzymujac temperature cieczy = 60 — 70°C, wprowa¬ dza sie malemi porcjami 1270 g 7,3-dwu- chlorohydryny gliceryny i w ciagu 3 godzin ogrzewa do wrzenia, nie przerywajac stru¬ mienia azotu.Nastepnie zabieg sie konczy, jak w po¬ przednim przypadku. Otrzymuje sie benzo- metylo-dwuoksan o punkcie wrzenia 160°C pod cisnieniem 17 mm.Z benzo-chloro-metylo-dwuoksanu otrzy¬ muje sie pochodne aminowe wedlug naste¬ pujacych przykladów.Przyklad I. Benzo-metyloamino-metylo- dwuoksan. 100 g benzo-chloro-metylo-dwuoksanu i 600 g 10%-owego benzenowego roztwo¬ ru metylo-aminy ogrzewa sie w autoklawie w ciagu 8 godzin do 120—125°C. Nastepnie wydzielone krysztaly chlorowodorku mety- loaminy odsacza sie, wyciaga zasade roz¬ cienczonym kwasem solnym, przemywa kwasny roztwór eterem i wydziela wolna za¬ sade zapomoca wodorotlenku sodowego.Otrzymana zasade wyciaga sie eterem, su¬ szy, nastepnie oddestylowuje eter i rozfrak- cjonowuje pozostalosc. Otrzymuje sie ben¬ zo-(metyloamino-metylo)-dwuoksan o punk¬ cie wrzenia 105—106°C pod cisnieniem 0,75 mm. Wydajnosc stanowi 65% ilosci teoretycznej. Chlorowodorek tej zasady (slabo rozpuszczalny w acetonie) wykazuje punkt topnienia 158—160°C.Przyklad II. Benzo-dwuetylamino-me- tylo-dwuoksan. Zasade te otrzymuje sie, jak poprzednio, z ta róznica, ze zamiast metylo- aminy stosuje sie dwuetyloamine. Otrzy¬ muje sie benzo- (dwuetyloaminometylo) - dwuoksan, który wrze w temperaturze 117— — 2 -118°C pod cisnieniem 1,5 mm. Chlorowo¬ dorek tej zasady (dosc rozpuszczalny w ace¬ tonie) topnieje w temperaturze 127°C.Przyklad III. Benzo-piperydyno-mety- lo-dwuoksan. 200 g benzo-chloro-metylo-dwuoksanu, 188 g piperydyny i 2 g wody ogrzewa sie w autoklawie, w ciagu 8—10 godzin, w temperaturze 140—150°C. Na¬ stepnie oddziela sie benzo-piperydyno-me- tylo-dwuoksan sposobem wedlug przykladu I. Otrzymany benzo-piperydyno-metylo- dwuoksan wrze w temperaturze 193°C pod cisnieniem 17 mm. Wydajnosc stanowi 80— 85% ilosci teoretycznej. Chlorowodorek tej zasady jest niehygroskopijny, slabo rozpu¬ szczalny w acetonie bezwodnym i alkoholu absolutnym. Sól ta krystalizuje z mieszani¬ ny, zlozonej z równych czesci obu rozpu¬ szczalników wymienionych, w postaci plytek szesciokatnych, topniejacych w 229—231°C; ma smak gorzki. PL