Wynalazek niniejszy dotyczy urzadzenia, stosowanego w plóczkach wegla lub rud, w których przebieg plókania jest regulowany zapomoca urzadzenia samoczynnego w za¬ leznosci od wysokosci warstwy czastek mi¬ neralów o wiekszym ciezarze wlasciwym, znajdujacych sie na sicie. Te wahania war¬ stwy mineralów, zalezne od ich skladu i od zadanej objetosci, udzielaja sie plywakowi, lezacemu na tej warstwie, a nastepnie za¬ pomoca preta sa przenoszone na tlok, któ¬ rego suwy ku górze i ku dolowi, odpowiednio do ruchów mineralu, sa wyzyskiwane zkolei do otwierania i zamykania zasuwy wysypu.Sterowany suwakiem tlok w cylindrze moze byc napedzany np. zapomoca wody pod ci¬ snieniem, oleju, powietrza, elektrycznosci i t. d. Tloki te przesuwaja z reguly jedynie np. zasuwe weglowa lub zasuwe odpadów — druga zasuwa jest nastawiana wtedy recz¬ nie — lub tez przesuwaja jednoczesnie oby¬ dwie zasuwy. Zdarza sie niekiedy, ze zasu¬ wa zacina sie, co pociaga za soba przerwe w pracy. W szczególnosci urzadzenia te posia¬ daja te wade, ze oprócz oddzialywania wa¬ han warstwy mineralów na plywak, a za¬ tem i na zasuwe, przenoszone jest równiez tetnienie wody. Wskutek tego oprócz ply¬ waka waha sie takze tam i zpowrotem su¬ wak sterujacy, tlok i zasuwa, chociaz to nie jest potrzebne ze wzgledu na przebieg wy¬ sypu, a niepozadane w najwyzszym stopniu ze wzgledu na scieranie sie czulego plywaka.Jedna z najbardziej niepozadanych wla¬ sciwosci samoczynnego suwaka regulujacego, t. j. przenoszenie tetniacych ruchów wody nazasuwy, usuwa sie w ten sposób, ze miedzy pretem plywaka a pretem suwaka steru¬ jacego pozostawia sie pewien odstep. Ply¬ wak waha sie tam i zpowrotem miedzy dwo¬ ma oporkami, których odleglosc wzajemna moze byc doregulowywana odpowiednio do wielkosci tetnien tak, iz dopiero przy pew¬ nej zmianie polozenia plywaka, niezaleznej od ruchu tetniacego, a powodowanej nara¬ staniem lub opadaniem poziomu odpadów, oporki przesuwaja pret sterujacy w kierun¬ ku tloka* Aby wiec pret sterujacy ustawil sie w nowe polozenie i umozliwil ponownie i w tern polozeniu swobodne rozkolysa¬ nie sie tetniacych wahan wody, pret steru¬ jacy jest wykonany w tym celu jako dzwi¬ gnia kolankowa, której przegub pozostaje pod dzialaniem tarcia tak, iz przegub ten tak dlugo pozostaje w polozeniu nierucho- mem, nastawionem zapomoca plywaka, az nowa zmiana polozenia plywaka, wywolana zmiana poziomu odpadów, spowoduje odpo¬ wiednia zmiane polozenia preta. Przeguby powinny byc dobrane tak, aby plywak mógl przezwyciezac tarcie, które jednak mogloby wywierac nieznaczne dzialanie na przegub poprzez prety, uruchomiajace suwak steru¬ jacy tloka. Wymaganie to jest uwarunko¬ wane szczególna budowa suwaka, sterujace¬ go przesuwy tego tloka w cylindrze.Ze wzgledu na budowe i sposób dziala¬ nia zasuwy i jej uruchomiania zapomoca tlo¬ ka, wskutek regulowania wysypu przez zmiany przekroju wylotu czesci sita osado¬ wego, siegajacej do komory wysypowej, wy¬ zyskuje sie mniej lub bardziej sile ude¬ rzen wody. W ten sam sposób nalezy postapic takze z czescia blachy sita, uzywa¬ nej do wlasciwego plókania, ograniczonej komora wysypowa. Zmiany przekroju wy¬ lotu uskutecznia sie samoczynnie przez ru¬ chy tloka w cylindrze odpowiednio do zmian poziomu odpadów. Uklad ten moze byc jednak wykonany tak, ze po czesciowem lub calkowitem otwarciu wylotu sita zostanie zwiekszony równiez samoczynnie wylot od¬ padów miedzy zasuwa weglowa a sitem o- sadowem, o ile objetosc wypuszczanych od¬ padów przekroczy znacznie ich mase zwy¬ kla. Jezeli wskutek wzmozonego odplywu zmniejsza sie ponownie wysokosc warstwy odpadów, wówczas zasuwa weglowa winna opasc samoczynnie w swe polozenie zwykle tak, iz regulowanie uskutecznia sie tylko za¬ pomoca wiekszych lub mniejszych uderzen wody.Urzadzanie powyzsze jest wykonane tak, ze nawet w razie zawieszenia sie zasuwy weglowej z jakiegokolwiek powodu, np. wskutek jej oparcia sie na brylce, wysyp odpadów zostaje wstrzymany przez za¬ mkniecie wylotu sita osadowego, a to w celu zapobiezenia wyplywowi calej masy skal do wysypu odpadów.Na rysunku uwidoczniono przyklad wy¬ konania przedmiotu wynalazku, przyczem fig. 1 przedstawia przekrój schematyczny jednej czesci osadzarki ze stawidlem unie- ruchomionem, a fig. 2 — schemat stawi- dla.Na sicie osadowem / wegiel surowy rozdziela sie na wegiel czysty i odpady strumieniem wody, doplywajacym od spo¬ du. Wegiel posuwa sie na zesyp 2, podczas gdy odpady opadaja do wysypu 3. Sito osa¬ dowe 1 jest wprowadzone czesciowo do ko¬ mory wysypowej 3 — 2 tak, iz prad wody znosi tu odpady rozdrobnione, które sa usu¬ wane lacznie ze strumieniem wody ponad brzegiem sita osadowego.Plywak 5, lezacy na warstwie odpadów 4, jest osadzony wahliwie na czopie 6 oraz posiada dwa oporki T i 7". Miedzy temi oporkami, których wzajemna odleglosc mo¬ ze byc nastawiana srubami 8* i 8", zawie¬ szona jest swobodnie na czopie 6 dzwignia 9. Odleglosc miedzy koncami srub 8\ 8" jest taka, aby tetnienia wody nie mogly uruchomic dzwigni 9. Dzwignia 9 lacznie z pretem 10 stanowi dzwignie kolankowa, wykonana tak, ze swobodne ruchy czopa 11 uniemozliwiaja tarcze i sprezyny, osadzo- - 2 —&e na tym czopie i tiie pokazane na rystm- ku. Zatem dzwignia kolankowa 9, 10 dopó¬ ty pozostaje w danem polozeniu, dopóki wskutek tetnien plywaka 5 nie zostanie przestawiona w nowe polozenie zapomoca oporków T i 7".Tetnienia preta 10 sa przenoszenie aa suwak 12, sterowany tlokiem 14, przesu¬ wanym w cylindrze 13. Jezeli wskutek wa¬ han plywaka suwak zostanie przesuniety na prawo, wówczas tlok opuszcza sie, a przy przesunieciu suwaka w lewo tlok podnosi sie.Do tloczysfei przymocowane jest stawidlo 15, które zapomoca przesuwanego w niem kamienia moze poruszac dzwignie podwójna 17, 17', osadzona przegubowo na czopie 16.Pret 10 jest zlaczony zapomoca czopa 18 z dzwignia 19, polaczona czopem 20 z dzwi¬ gnia 17, 17' tak, iz dopiero poprzez dzwignie wahliwa 21 przenosi ruchy plywaka 5 na su¬ wak 12.Urzadzenie dziala w sposób nastepuja¬ cy. Plywak 5 dopóty zanurza sie w luznej warstwie wegla w wodzie, dopóki nie oprze sie swem dnem na dostatecznie wyraznie ograniczonej warstwie odpadów. Na czas tetnien wody dzwignie kolankowa 9, 10 ustawia sie w polozenie posrednie tak, aby przy stalej wysokosci poziomu odpadów oporki 7', T', mimo wahan dzwigni 9, nie poruszaly tej dzwigni. Przy zmianie grubosci warstwy odpadów plywak przybiera wyz¬ sze lub nizsze polozenie posrednie i waha sie ponadto odpowiednio do tetnienia wody.Przy zmianie polozenia jeden z oporków 7' lub 7" uderza w dzwignie 9, przekrecajac dzwignie kolankowa 9, 10 kolo symetrycz¬ nych czopów 6 i 20 w prawo lub w lewo w odpowiednie nowe polozenie. Poniewaz czop U nie moze poruszac sie swobodnie, wiec dzwignia kolankowa 9, 10 pozostaje w tern polozeniu, a oporki 7*, 7" plywaka wahaja sie znów okolo dzwigni 9, dopóki nie ustali sie nowy poziom warstwy odpadów.Ruchowi preta 10 w prawo lub w lewo odpowiada wychylenie sie dzwigni 19 kolo KMpto 20 tak, iz 'suwak 12 pety Jjednfctti ¦« tych polozen dzwigni do cylindra naplywa olej. Wynikajace stad polozenia czesci sa pokazane na fig. 2 przy opadfnielym poziomie odpadów. Linje pelne przedstawiaja polozenie poszczególnych cze¬ sci aa poczatku, a lmje przerywane — przy koncu wlaczenia.Tlok 14 zajmuje pobzenie posrednie 22, suwak 12 jest zamkniety, a dzwignia 19 stoi prostopadle. Pret 10 pfcfcekreca wtedy dzwi¬ gnie 19 w lewo okofo czopa 20. Suwak 12 przesuwa sie na fewo, a olej plynie pod tlok 14. W czasie podnoszenia sie tloka stawidlo 15 przesuwa sie w polozenie zakreskowane, czop zas 20 dzwigni 17, i?' wychyla sie na lewo okolo czopa 16. Poniewaz dzwignia ko¬ lankowa 9, 10 jest unierufc^miona pie 11 przy nieznacznych wychyleniach ply¬ waka, wiec dzwignia 19 obraca sie kolo czo¬ pa 18. Dzwignia 19, dzialajac teraz jako dzwignia podwójna, odwraca kierumek ru¬ chu i przesuwa ponownie suwak 12 w pra* wo, wstecz w jego polozenie poczatkowe, wskutek czego przerywa $ie doplyw oleju.Tlok 14 pozostaje dopóty w tern noweni polozeniu, az zapomoca plywaka zostanie u- skutecznione ponowne nastawienie urzadze¬ nia.Jezeli plywak unosi sie przy grubszej warstwie odpadów, wówczas przebieg dzia¬ lania odbywa sie w kierunku odwrotnym.Takie same ruchy jak tlok 14 uskuteczniaja zasuwy, polaczone z tym tlokiem, wskutek czego odpowiednio do tego nie biora takze udzialu w ruchach tetniacych wody. Jezeli zatem warstwa odpadów wzrasta, tlok 14 podnosi sie ku górze, w przeciwnym razie -~*- opada ku dolowi, przyczem zapomoca ramiennej dzwigni 24, osadzonej na czopie 23, wycinka uzebionego 25 i kólka zebatego 26, tlok nastawia zasuwe 27 w polozenie, odpowiadajace grubosci warstwy odpa- dów 4.Zasuwa muszlowa 27 reguluje przekrój przelotowy sita 1, wskutek czego uderzenia — 3 —wody w wiekszym lub mniejszym stopniu moga wywierac swe dzialanie podnoszace na odpady, znajdujace sie w komorze wysypo- wej 3. Jezeli zasuwa 27 zajmuje polozenie najnizsze, wówczas uderzenia wody moga dzialac z cala moca, a odpady beda wyda¬ lane predko. Im bardziej zasuwa jest przy¬ mykana w kierunku strzalki, tern mniejszy jest przeplyw strujnienia wody przez sito 1 do komory 3, a zatem tern mniej odpadów jest wydalanych z tym strumieniem. Jezeli zasuwa 27 przylega do listwy 28, wówczas usuwanie odpadów jest przerwane calko¬ wicie.Regulowanie wysypu moze byc uskutecz¬ niane tylko przez przesuwanie zasuwy muszlowej 27. Jednak niekiedy nalezy rów¬ niez sprzac te zasuwe z zasuwa weglowa 29 tak, aby przy wiekszym doplywie odpadów, przekraczajacym znacznie ilosc zwykla, za¬ suwa 29 mogla byc jednoczesnie podnoszo¬ na samoczynnie tlokiem 14. W tym celu z czopem 30 dzwigni 24 polaczony jest prze¬ gubowo pret 31, zaopatrzony w otwór 32, w którym miesci sie sworzen 33 wycinka uze¬ bionego 34, mogacego znów podnosic i opu¬ szczac zasuwe weglowa 29.Ostatnio podany uklad ma znaczenie na¬ stepujace. Zasuwa weglowa T9 winna ogra¬ niczac objetosc odpadów/wpadajacych zwy¬ kle do wysypu 3. W tym celu zasuwa 29 jest utrzymywana w pewnem polozeniu wy¬ stepami 35, 36. Poniewaz sworzen 33 znaj¬ duje sie zwykle posrodku otworu podluzne¬ go 32, zatem na zasuwe 29 nie beda wywie¬ raly wplywu przesuwy tloka 14 w cylindrze 13. Regulowanie wysypu powoduje ruch tyl¬ ko zasuwy muszlowej 27, która przy nor¬ malnej grubosci warstwy odpadów jest zar mknieta prawie do polowy. Jezeli pomimo stalego otwierania sie zasuwy 27 warstwa odpadów wzrasta coraz bardziej, wówczas dolna krawedz otworu podluznego 32 pod¬ suwa sie wreszcie pod sworzen 33, podno¬ szac samoczynnie coraz to wyzej i wyzej za¬ suwe 27 przy dalszem podnoszeniu sie tlo¬ ka 14, az spowodowany wskutek tego wzmocniony odplyw odpadów spowoduje obnizenie sie warstwy tych odpadów. Pod dzialaniem wlasnego ciezaru zasuwa 29 opa¬ da wtedy równiez, dopóki nie osiagnie swe¬ go polozenia normalnego. Poczynajac od tej chwili tylko zasuwa 27 reguluje przebieg plókania. .Podany uklad dziala takze jako zawór bezpieczenstwa, jezeli zasuwa 29 nie moze powrócic w swe polozenie normalne wsku¬ tek zakleszczenia sie lub oparcia na kawal¬ ku skaly. Ten przypadek jest przedstawio¬ ny na rysunku. Przy opuszczaniu dzwigni 24 pret 31 górna krawedzia otworu podluzne¬ go 32 osiada na unieruchomionym sworzniu 33 (czop 30 jest przegubem dzwigni 24) tak, iz wskutek zwiekszenia sie ramienia dzwigni 24 nastepuje opuszczenie sie zasuwy 29 prawie natychmiast.Zamiast zasuwy muszlowej 27 tuz pod sitem mozna umiescic zasuwe podziurkowa¬ na, która przy przesuwaniu sie tam i zpo- wrotem zmienialaby przekrój otworów sita 1. PL