Wynalazek niniejszy dotyczy elektrycz¬ nych ukladów przesylowych, a w szczegól¬ nosci ukladów do przesylania sygnalów wielkiej czestotliwosci.Do przesylania fal elektrycznych o cze¬ stotliwosci rzedu miljona cyklów na sekunde nadaje isie bardzo dobrze uklad, skladajacy sie z pary przewodów wspólosiowych, z których jeden jest przewodem powrotnym wzgledem drugiego. Granica przesylania w takim ukladzie, okreslona jego opornoscia indukcyjna i pojemnosciowa, wystepuje przy czestotliwosci, wiekszej od tej, jaka zamie¬ rza sie przesylac normalnie. Dzieki temu, ze przewód zewnetrzny stanowi oslone ukla¬ du od pól obcych, sygnaly moga byc stlumio¬ ne do bardzo malej wartosci bez obawy za¬ gubienia ich w szmerach postronnych. Aby tlumienie fal wielkiej czestotliwosci bylo u^ trzymane na poziomie dopuszczalnym, sred¬ nica przewodu winna wynosic jednak nieraz kilkanascie centymetrów. Chcac zmniejszyc tlumienie lub zwiekszyc zakres czestotliwo¬ sci, jaki mozna przesylac przy dopuszczal¬ nej wartosci tlumienia, okreslonej np. war¬ toscia wzmocnienia wzmacniaka, jak to np. ma miejsce w ukladach przesylowych na fa¬ li nosnej, okazalo sie rzecza konieczna zwiekszyc srednice przewodów. Jednak nie¬ znaczne zwiekszenie srednicy dlugiej linji przesylowej moze pociagnac za soba znacz¬ ne koszta.Wynalazek niniejszy ma na celu zwiek¬ szenie sprawnosci przesylania i zmniejsze-nie kasztów ukladu przewodów wspólosio¬ wych.Poza tern wynalazek ma jeszcze na celu zwiekszenie maksymalnej czestotliwosci, która mozna przesylac praktycznie po da¬ nym ukladzie przewodów wspólosiowych.W szczególnosci wynalazek niniejszy ma na celu podanie ukladu przesylowego w za¬ stosowaniu do telefonji wielokrotnej na fali nosnej, przyczem chodzi o osiagniecie duzej sprawnosci przesylania przy niewielkiej e- nergji wstegi sygnalów o czestotliwosci, do¬ chodzacej przynajmniej do kilku tysiecy cyklów.Wynalazek niniejszy polega na zwiek¬ szeniu indukcyjnosci ukladu przewodów wspólosiowych. W szczególnosci indukcyj- nosc ukladu przewodów wspólosiowych mozna zwiekszyc przez umieszczenie mate- rjalu magnetycznego w polu magnetycznem ukladu i to w sposób ciagly wzdluz calego ukladu tak, jak to ma miejsce w ukladzie Krarupa, lub tez przez rozmieszczenie tego materjalu w odstepach regularnych, to jest w sposób nieciagly, czyli tak, jak to ma miejsce w ukladzie Pupina.Próba zwiekszenia indukcyjnosci ukladu tego rodzaju w celu zmniejszenia tlumienia wydaje sie na pierwszy rzut oka niewyko¬ nalna lub zgola niemozliwa. Zwiekszenie in¬ dukcyjnosci ukladu pociaga za soba zmniej¬ szenie sie czestotliwosci skrajnej, jak to wy¬ nika ze wzoru nastepujacego: TT V L C gdzie fc jest czestotliwoscia skrajna. Nale¬ zy zaznaczyc, ze wlasnie duza czestotliwosc skrajna ukladu przewodów wspólosiowych jest jedna z najwazniejszych zalet tego u- kladu przy stosowaniu go do przeslania wielkiej czestotliwosci. W wielu przypad¬ kach jednak najwieksza przesylana czesto¬ tliwosc sygnalowa jest znacznie mniejsza od danej czestotliwosci skrajnej ukladu.Zwiekszenie indukcyjnosci moze byc zasto¬ sowane jednak z powodzeniem do zmniej¬ szenia tlumienia sygnalów bez zmniejszenia czestotliwosci skrajnej. W kazdym razie, jezeli wstega sygnalowa dochodzi stosun¬ kowo blisko do czestotliwosci skrajnej, to niewielkie zwiekszenie indukcyjnosci wedlug wynalazku moze byc z pozytkiem zastoso¬ wane.Równiez w ukladach, w których tysiac lub wiecej polaczen telefonicznych naklada sie w jednej linji przesylowej, jak w przy¬ kladzie rozpatrywanym, nalezy obawiac sie zaklócen wzajemnych i przesluchu wskutek nieznacznego odchylenia sie od linji prostej charakterystyk wzmaoniaków oraz charakte¬ rystyk innych urzadzen linjowych, co stano¬ wi wazne zagadnienie w teletechnice. Wy¬ daje sie, ze w razie umieszczenia w polu magnetycznem wielkiej czestotliwosci mate- ¦rjalu magnetycznego miedzy przewodami moglaby wzrosnac jeszcze bardziej niedopu¬ szczalna sila przesluchu, szmerów i znie¬ ksztalcen. Wreszcie, biorac pod uwage, ze straty energji w materjale magnetycznym na histereze i prady wirowe sa proporcjonal¬ ne odpowiednio do pierwszej i drugiej pote¬ gi czestotliwosci, mozna obawiac sie, ze spo¬ wodowane tern tlumienie sygnalów bedzie wielokrotnie wieksze od wzmocnienia, osia¬ gnietego dzieki zwiekszeniu indukcyjnosci.Stwierdzono jednak, ze wymienione wy¬ zej trudnosci moga byc pokonane oraz ze zapomoca odpowiednich urzadzen, opisa¬ nych nizej, zyskuje sie wiele na sprawnosci przesylania wlasnie dzieki zwiekszeniu in¬ dukcyjnosci ukladu przewodów wspólosio¬ wych. Kilka przykladów wykonania przed¬ miotu wynalazku przedstawiono na rysunku, którego fig. 1 przedstawia uklad przewodów wspólosiowych o indukcyjnosci, rozlozonej w sposób ciagly, a otrzymanej dzieki nawi¬ nieciu wstegi z materjalu magnetycznego na przewód srodkowy. Fig. 2 przedstawia u- klad o indukcyjnosci, rozlozonej w sposób nieciagly i otrzymanej zapomoca krótkich — 2 —tulejek z materjalu magnetycznego, ttmicj szczanych w pewnych odstepach na przewo¬ dzie srodkowym, fig. 3 -— ciagle rozlozenie indukcyjnosci zapomoca drutów z materja- lu magnetycznego, fig. 4 i 5 — uklady, w których przewody sa pokryte warstewkami zeiaznemi. Wreszcie fig. 6 przedstawia naj¬ dogodniejsza postac ukladu, w którym in- dukcyjnosc zostala zwiekszona w sposób nieciagly.W ukladzie przewodów wspólosiowych wedlug fig. 1 srodkowy przewód rurowy 1 oraz powrotny przewód rurowy 2 sa przy¬ laczone do zacisków zródla G pradów sy¬ gnalowych wielkiej czestotliwosci, np. do urzadzenia telefonicznego telefonji wielo¬ krotnej na fali nosnej. Materjal magnetycz¬ ny jest umieszczony w tym przypadku na srodkowym przewodzie 1 w posta¬ ci wstegi 4. Zamiast wstegi na prze¬ wód srodkowy moze byc nawiniety tak¬ ze drut zelazny. Najlepiej jest, gdy ma* terjal magnetyczny posiada duza przenikli¬ wosc magnetyczna, a male straty na histe- reze i prady wirowe. Z powodzeniem wiec moze byc tu uzyty permalloy w postaci sproszkowanej lub inny materjal podobny.Znaczna szczelina powietrzna miedzy zwo¬ jami wstegi ma na celu zmniejszenie strat.Stopien zwiekszenia indukcyjnosci zalezy od ilosci uzytego materjalu, jego rozmieszcze¬ nia i przenikalnosci magnetycznej oraz od wielu innych czynników. Poniewaz wlasno¬ sci poszczególnych ukladów mozna latwo wywnioskowac z ogólnych zasad, znanych w teletechnice, przeto nie wymagaja one szerszego omówienia. Rozporki izolacyjne 3 sluza do utrzymywania obydwóch przewo¬ dów wspólosiowo wzgledem siebie.Na fig. 2 przedstawiono uklad z niecia- glem rozlozeniem indukcyjnosci wzdluz linji {przesylowej o przewodach wspólosiowych.Na przewodzie srodkowym wzdluz linji u- mieszcza sie w jednakowych odstepach krót¬ kie tulejki 6 z materjalu magnetycznego, dzieki czemu w tych punktach indukcyjnosc linji jest zwiekszcma tak, iz otrzymuje sie zjawisko, podobne do pupinizacji. Odleglosc miedzy dwiema jednostkami o zwiekszonej indukcyjnosci, okreslajaca skrajna czestotli¬ wosc ukladu, jest zalezna od najwiekszej czestotliwosci, która przesyla sie w danym ukladzie. Na jedna dlugosc -fali- najwiekszej czestotliwosci sygnalowej przypada osiem lub wiecej jednostek, przyczem najlepsze wyniki w kazdym poszczególnym przypad¬ ku otrzymuje sie, rozmieszczajac jednostki wzdluz linji wedlug znanych zasad, prze¬ strzeganych w ukladach spupinizowanydi.Najlepiej jest obliczyc tulejki z materjalu magnetycznego tak, aby przypadaly na kaz- dem zlaczu kabla. W przykladzie, przedsta¬ wionym na fig. 2, obydwa odcinki przewo¬ dów zewnetrznych sa polaczone ze soba za* pomoca przylutowanej tulei 7, natomiast srodkowe przewody sa polaczone ze soba spojeniem 8.W przykladzie, przedstawionym na fig. 6, jednostki indukcyjne skladaja sie z sze¬ regu cienkich pasków z materjalu magne¬ tycznego, nawinietych na przewód srodko¬ wy, przyczem kazdy zwój 13 materjalu ma¬ gnetycznego jest oddzielany od sasiednich zwojów warstewka tlenku, powietrza lub innego odpowiedniego materjalu izolacyj¬ nego. Oslona izolacyjna 15 moze sluzyc rów¬ niez jako rozporka, oddzielajaca dwa prze¬ wody od siebie.Z fig. 3 wynika inny sposób ciaglego roz¬ lozenia indukcyjnosci wzdhiz linji przewo¬ dów wspólosiowych. W tym przypadku ma- terjalem magnetycznym sa cienkie druty zelazne 10, ulozone podluznie miedzy oby¬ dwoma przewodami. Druty te moga byc u- trzymywane w tern polozeniu na przewodzie srodkowym 1 zapomoca rozporek 9, posia¬ dajacych w tym celu rowki na obwodzie we¬ wnetrznym. Wobec oddzielenia od siebie przewodów, a wiec wprowadzenia duzej szczeliny powietrznej miedzy niemi, niema potrzeby stosowania wylacznie mater jalów o najlepszych wlasnosciach magnetycznych. — 3 —Na fig. 4 przedstawiono uklad przewo¬ dów wspólosiowych, w których przewodem srodkowym jest rurka miedziana, a) moze tez byc nim pret pelny. Materjalem magnetycz¬ nym, który ma zwiekszyc indukcyjnosc, jest w tym przypadku ciagla cienka warstewka 11, znajdujaca sie na wewnetrznej po¬ wierzchni przewodu zewnetrznego 2. War¬ stewka ta moze byc utworzona jako osad e- lektrolityczny, zwlaszcza wtedy, gdy po¬ trzebna jest cienka warstewka z materjalu magnetycznego. W innej odmianie wyna¬ lazku, przedstawionej na fig. 5, materjal magnetyczny jest osadzony elektrolitycznie w postaci warstewki 12 na powierzchni pel¬ nego przewodu srodkowego 1. W obydwóch przypadkach miedzyprzewodowe pole ma* gnetyczne przechodzi przez materjal magne¬ tyczny, dzieki czemu indukcyjnosc ukladu zwieksza sie, a tlumienie sygnalu zmniejsza sie.Obok przykladów wykonania wynalazku, opisanych wyzej, moga istniec inne odmia¬ ny, rózniace sie nawet znacznie od przy¬ kladów opisanych, lecz oparte na podanych wyzej zasadach. PL