Wynalazek dotyczy gazowanych lamp katodowych z katoda zarowa. W niniejszym opisie ,,srodowisko gazowe" oznacza równiez srodowisko, skladajace sie z mieszaniny ga¬ zu z para lub tez z samej pary lub kilku par.Wynalazek ma na celu zwiekszenie emi¬ sji, sprawnosci i trwalosci katod zarowych.Katody zarowe wedlug wynalazku moga byc równiez stosowane z wielkiem powodze¬ niem w tak zwanych lampach neonowych oraz w lampach katodowych o znacznej mo¬ cy, np. w lampach prostownikowych.Wedlug wynalazku katoda sklada sie z czesci zarzonej posrednio (ciala katodowe¬ go o duzej liczbie wglebien i o powierzchni o duzej zdolnosci emisyjnej) oraz z czesci za¬ rzonej bezposrednio, wykazujacej duza zdol¬ nosc emitowania elektronów i bioracej udzial w wyladowaniu, a sluzacej jednocze¬ snie jako grzejnik posrednio zarzonej czesci katody, wykonany w postaci srubowo zwinie¬ tego drutu, otaczajacego te ostatnio wymie¬ niona czesc. Znana katoda, zarzona bezpo¬ srednio, stanowi zatem tutaj jednoczesnie grzejnik czesci, zarzonej posrednio, dzieki czemu energja grzejna jest wykorzystywa¬ na w sposób szczególnie korzystny. Wglebie¬ nia zwiekszaja w znacznym stopniu po¬ wierzchnie emisyjna katody, nie zwiekszajac przytern prawie powierzchni, promieniuja¬ cej ceplo. Dzieki temu mozna osiagnac bar¬ dzo duza emisje katody, przyczem emisjawlasciwa, to jest emisja, przypadajaca na jednostke mocy, pobieranej do ogrzania ka¬ tody do danej temperatury roboczej, osia¬ ga bardzo duza wartosc. Rozproszenie i pa¬ rowanie substancji emitujacej jest przytem bardzo male, gdyz substancja ta, rozpy¬ liwszy sie i ulotniwszy z jednych miejsc po¬ wierzchni wglebien, osiada ponownie na in¬ nych miejscach tej powierzchni. Naogól w ciasnych wglebieniach katody pole elek¬ tryczne jest bardzo slabe lub znosi sie zu¬ pelnie, co bardzo sprzyja emisji elektronów.Substancja emitujaca, która powleka nie- tylko powierzchnie katody, lecz jest roz¬ dzielona równomiernie wewnatrz calej ka¬ tody, wzmaga przedewszystkiem emisje elektronów, nie zwiekszajac przytem pro¬ mieniowania ciepla.W praktycznem wykonaniu katoda wy¬ konana jest z siatki z drutów metalowych.Bardzo zwarty ustrój katody otrzymuje sie wówczas, gdy siatke taka wykona sie z kil¬ ku warstw plecionki. W tym celu katode mozna wykonac z gazy zwinietej lub z kilku wspólsrodkowych cylindrów z gazy. W licz¬ nych przypadkach jest rzecza pozadana u- miescic przewodniki miedzy warstwami siat¬ ki, które, utrzymujac okreslone odstepy miedzy temi warstwami, sluzylyby jedno¬ czesnie jako doprowadzania pradu.W innej odmianie wykonania katoda jest wykonana z wiazki drutów, które sa zblizo¬ ne do siebie przynajmniej na czesci swej dlugosci.Na rysunku przedstawiono schematycz¬ nie kilka przykladów wykonania przedmio¬ tu wynalazku, przyczem fig. 1 i 2 przedsta¬ wiaja lampy katodowe z katoda, wyposa¬ zona w zwinieta plecionke, fig. 3 przedsta¬ wia podstawe lampy katodowej z umocowa¬ na na niej katoda, wykonana z wiazki dru¬ tów, nie przylegajacych do siebie, fig. zas 4 uwidocznia podstawe lampy katodowej z katoda, wykonana w zasadzie z materjalu stalego, zaopatrzonego w glebokie zlobki.Lampa katodowa wedlug fig. 1 i 2 skla¬ da sie z banki 1 ze szkla, kwarcu lub z po¬ dobnego tworzywa oraz z dwóch wtopio¬ nych tarczek metalowych 2 i 3, wykona¬ nych najlepiej z zelaza chromowego. Tar¬ cza 2 podtrzymuje katode zarowa lampy katodowej, w tarczy zas 3 sa umocowane dwie anody 3.Katoda jest wykonana ze zwinietej ga¬ zy 4, której poszczególne warstwy sa po¬ przedzielane precikami przewodzacemi 5.Nazewnatrz katody preciki 5 sa zagiete ku sobie i zwiazane palaczkiem 6. Zwinieta siatka 4 jest owinieta srubowo drutem 7, którego konce 8 i 9 sluza jako przewody zasilajace. Przewody te sa umocowane szczelnie w cienkich rurkach 10, wykona¬ nych np. z zelaza, chromowego. Rurki te sa przepuszczone przez tulejki szklane 11, wstawione w otwory tarczy 2. Miedzy prze¬ wodami zasilajacemi a rurkami 10 istnieje wolna przestrzen, tak iz przewody te sa ze¬ spolone tylko z górnemi koncami rurek 10.Tego rodzaju przepust przewodów zasilaja¬ cych umozliwia przewodzenie bardzo silnych pradów bez obawy nadmiernego ogrzewania sie miejsc wtopienia. Konce precików 5 sa polaczone przewodem 12 z przewodem za¬ silajacym 9.Siatka 4 jest powleczona substancja o duzej zdolnosci emisyjnej. W tym celu w czasie wyrobu poleca sie zanurzyc siatke w roztworze jednego lub kilku wodorotlenków metali ziem alkalicznych. Wodorotlenki te po wyzarzeniu zamieniaja sie na tlenki.Przewodnik 7, stanowiacy wkladke zarzaca katody, jest równiez powleczony cialem emi- tujacem. Miedzy przewodem 7 a siatka znajduje sie taka ilosc materjalu izolacyj¬ nego, np. tlenków metali alkalicznych, aby uniemozliwiala zwarcie sie zwojów wklad¬ ki grzejnej 7. Substancja emitujaca, znaj¬ dujaca sie wewnatrz katody, nie przyczy¬ nia sie do promieniowania ciepla, dzieki cze¬ mu katoda wymaga niewielkiej mocy zarze¬ nia, przyczem jednak emisja elektronów zwieksza sie znacznie z tego wzgledu, ze — 2 —emitujaca powierzchnia katody jest bardzo duza. Dzieki temu mozna wykonac z la¬ twoscia katode, dajaca kilkaset amperów pradu emisyjnego. Czesc tego pradu jest doprowadzana do wnetrza katody przewo¬ dem 12 i precikami 5. Okazuje sie, ze wo¬ bec slabego pola elektrycznego w waskich wglebieniach oraz wskutek wzajemnego od¬ dzialywania na siebie scianek tych wgle¬ bien, skladajacych sie jak w niniejszym przypadku z drutów plecionki, emisja elek¬ tronów staje sie latwiejsza, jon bowiem do¬ datni, wpadajac do ciasnego wglebienia, moze wyprzec dzieki temu wiele elektro¬ nów z tego wglebienia.Substancja emitujaca elektrony, znajdu¬ jaca sie wewnatrz katody, prawie wcale nie moze rozpraszac sie nazewnatrz tej katody, dzieki czemu zywot katody jest bardzo dlu¬ gi. Moze zdarzyc sie, ze w czasie pracy lam¬ py rozproszy sie substancja emitujaca, znaj¬ dujaca sie na drucie 7, wskutek czego drut ten nie bedzie juz uczestniczyl w emisji e- ldrtronów, która bedzie pochodzila odtad tylko z substancji emitujacej, zawartej w plecionce 4.Lampy katodowe, przedstawione na fig. 1 i 2, posiadaja równiez po dwie anody 13, zamocowane na przewodach zasilajacych 14, przepuszczonych tak samo przez tarcze 3, jak druty 8 i 9 przez tarcze 2. Lampa ka¬ todowa, przedstawiona na rysunku, nadaje sie szczególnie do prostowania pradów zmiennych i jest wypelniona odpowiedniem srodowiskiem gazowem, np. argonem pod cisnieniem kilku milimetrów slupa rteci. Jest rzecza pozyteczna dodac do argonu nieco pary rteci. Srodowiskiem gazowem moze byc równiez calkowicie para rteci. Cisnie¬ nie pary rteci moze byc bardzo male, moze np. wynosic zaledwie ulamek milimetra.Katoda, przedstawiona na fig. 3, jest u- mocowana na szyjce 15 podstawy 16. Ka¬ toda ta jest wykonana zasadniczo z wiazki drutów 17, które w górnej czesci sa rozsu¬ niete wzgledem siebie, a w czesci dolnej sa zwiazane ze soba zwinietym srubowo dru¬ tem 18, którego konce sa polaczone z prze¬ wodami trzymakowemi 19 i 20, zamocowa- nemi w szyjce 15 i polaczonemi z przewo¬ dami zasilajacemi 21 i 22. Drut 18, nawinie¬ ty srubowo, stanowi wkladke zarzaca kato¬ dy, przyczem jest dostatecznie odizolowany od drutów 17 warstewka tlenku metali al¬ kalicznych, dzieki czemu unika sie zwarcia sie poszczególnych zwojów ze soba. Druty 17 sa pokryte substancja o wielkiej zdol¬ nosci emisyjnej, np. jednym lub kilkoma tlenkami metali alkalicznych, przyczem równiez drut zarowy 1<8 moze byc powle¬ czony substancja, emitujaca elektrony* Prad emisyjny jest doprowadzany do drutów 17 poprzez pierscien 23, obejmujacy dolny ko¬ niec wiazki i umocowany na trzech drucir kach wsporczych 24 w szyjce 15. Te dru¬ ciki wsporcze moga byc polaczone z prze¬ wodem zasilajacym drutu zarowego 18 lub tez moga byc zaopatrzone w odrebne prze¬ wody zasilajace.Na fig. 4 jest przedstawiona katoda, u- mocowana na szyjce 25 podstawy 26, spo¬ jonej z banka lampy. Katoda posiada trzon 27, wykonany np. z wolframu lub niklu i zaopatrzony w górnej powierzchni w wiek¬ sza liczbe glebokich i waskich zlobków 28.Trzon ten jest otoczony drutem zarowym 29, odizolowanym od trzonu 27 i polaczo¬ nym z przewodami zasilajacemi 30 i 31.Trzon katodowy 27 jest polaczony z prze¬ wodem zasilajacym 32, zaopatrzonym w specjalny przewód przepustowy 33. Po¬ wierzchnia zlobków 26 jest pokryta substan¬ cja o wielkiej zdolnosci emisyjnej, ogrze¬ wana do temperatury emisji wkladka zaro¬ wa 29. W wielu przypadkach jest rzecza ko¬ rzystna wypelnic zlobki 28 plecionka z dru¬ tu metalowego, powleczona calkowicie sub¬ stancja o wielkiej zdolnosci emisyjnej. W tym przypadku zlobki 28 moga byc szersze, niz gdyby byly puste. Substancja emitujaca, znajdujaca sie w zlobkach 28, nie przyczy- — 3 -nia sie do promieniowania ciepla, wobec cze¬ go sprawnosc katody jest bardzo duza, a rozproszenie substancji emitujacej nie¬ znaczne. PL