Wynalazek dotyczy zageszczania lub o- su&zania roztworów wszelkiego rodzaju np. roztworów mineralnych, emulsyj koloidal¬ nych i t. d., jak wód leczniczych, mMca, so¬ ków owocowych, wyciagów roslinnych, krwi1 t. d., wrazliwych na dluzsze dziala¬ nie ciepla w wysokiej temperaturze. Do¬ tychczas stosowano iprzy zageszczaniu roz¬ tworów wspomnianego rodzaju, miedzy in- nemi droga cieplna, dwa zasadniczo rózne sposoby postepowania: 1. na ogrzanej po¬ wierzchni powodowano zageszczanie cieczy przez wyparowywanie badz pod cisnieniem atmosferycznem, badz tei w prózni, 2. roz¬ pylano roztwór w przestrzeni zamknietej.Jeden i drugi sposób wykonywano za- pomoca urzadzen zlozonych i zajmujacych duzo miejsca, szczególnie przy zastosowa* niu zmniejszonego cisnienia i rozpylania.Otrzymane przytem wytwory nie byly jed¬ nak odpowiednie. Maszyny bowiem, pracu¬ jace pod cisnieniem atmosferycznem, wy¬ magaly dluzszego pozostawiania roztworu na goracej powierzchni, co wplywalo ujem¬ nie np. na koloidy mleka. Przy zastosowa¬ niu zas prózni lub urzadzen rozpylajacych wytwór narazony byl na dluzsze pozosta¬ wanie w stycznosci z parami rozpuszczal¬ nika, co znowu ujemnie wplywalo na jego trwalosc (np. proszku z mleka).Przedmiotem wynalazku jest urzadze¬ nie, którego uzycie usuwa wspomnianeniedogodnosci i umozliwia uzyskanie wy¬ tworu pod kazdym wzgledem zadowalaja¬ cego. Istota w|ynalazku oparta jest bowiem na stwierdzeniu faktu, ze przy stopniowem zageszczaniu roztworów, — które przytem pozostaja tylko przez stosunkowo krótki czas na powierzchni cieplej, a nastepnie przeplywaja z niej na powierzchnie nie- ogrzewana lulb chlodzona, potem znowu na powierzchnie ciepla i t. d., przechodzac w ten sposób naprzepiian z dzialania ciepla w temperaturze wyzszej do dzialania ciepla w temperaturze nizszej, — uzyskuje sie wytwory doskonale pod wzgledem jakosci- Urzadzenie wedlug wynalazku sklada sie z .powierzchni ogrzanych, np. w postaci ogrzanych talerzy, i z powierzchni nieogrza- nych luib chlodzonych, przyczem wymie¬ nione powierzchnie sa wzgledem siebie u- mieszczone tak, ze plyn z powierzchni o- gjrzanej przeplywa na powierzchnie nie- ogrzama, z tejze na powierzchnie ogrzana i t. d,, podlegajac przytem naprzemian dzialaniu ciepla w temperaturze, raz wyz¬ szej raz nizszej, az do uzyskania pozada¬ nego stopnia zageszczenia lub osuszenia.W celu unikniecia wytwarzania sie zbyt grubej warstwy wytworu (zageszczonego u- mieszcza sie wedlug wynalazku wpoblizu powierzchni (np. talerzy), ogrzewajacych roztwór, skrobacze, poruszajace sie wzgle¬ dem wspomnianych talerzy w ten sposób, ze zgarniaja one osuszajacy sie roztwór.Wreszcie uzycie urzadzenia wedltig wy¬ nalazku umozliwia zupelne wysuszenie za¬ geszczonego wytworu na ogrzanej po¬ wierzchni, np. na ogrzanym walcu.Na rysunku uwidoczniono, tytulem przykladu, urzadzenie wedlug wynalazku.Fig. 1 przedstawia schematycznie prze¬ krój pionowy urzadzenia, a fig. 2 przekrój pionowy jednego talerza ogrzewczego w zwiekszonej podzialce.W przykladzie wykonania wedlug fig. 1 umieszczono szereg okraglych talerzy 1 o przekroju stozkowym lub innym na wspól¬ nej osi pionowej,, przyczem zalozono, ze kolumna talerzy, utworzona w ten sposób, obraca sie okolo swej osi pionowej. Pod kazdym z talerzy 1 znajduje sie nierucho¬ my talerz 2, którego dolny, zwezony ko¬ niec jest umieszczony wewnatrz przewodu 3 o postaci pierscienia, zaopatrzonego w o- twory 5 (fig. 2). Na obracajacych sie ta¬ lerzach 1 oparte sa skrobacze 4. Os 6, dzwigajaca kolumne talerzy 1, jest prze¬ prowadzana przez dlawik 7, zaopatrzony w krócce: wlotowy 8 oraz wylotowy 9 do srodka ogrzewczego, np. cieplego powie¬ trza, ipary, wody i t. d. Pookola osi 6 umie¬ szczona jest wewnatrz kolumny talerzy ru¬ ra, zaopatrzona w otwory 11, przez które srodek ogrzewczy, doprowadzony przez króciec 8, wplywa równoczesnie do wnetrza poszczególnych talerzy.Opisane urzadzenie dziala w sposób nastepujacy. Na obracajacy sie ogrzany ta¬ lerz 1 splywa roztwór ze zbiornika C, przyczem czesc rozpuszczalnika podlega odparowaniu juz na talerzu 1, a reszta splywa na talerz nieogrzany 2, stad zas na nastepny talerz ogrzany i t. d. az do o- statniegp talerza:. Stosujac odpowiednia liczbe i wielkosc talerzy, uzyskuje sie do¬ wolne zageszczenie roztworu na ostatnim talerzu, az do zupelnego osuszenia roztwo¬ ru. Podczas obracania sie talerzy unosza¬ ca sie z nich para rozpuszczalnika zostaje wyrzucona nazewnatrz. W celu szybkiego usuwania tej paiiy korzystne jest zastoso¬ wanie powietrza dodatkowego, doprowa-' dzanego przez rure P, laczaca sie z rura: mi pierscieniowemi 3, otaczajacemi dolne brzegi talerzy nieruchomych. Powietrze to wyplywa przez dolne otwory 5 i dziala ó- suszajaco a, w razie potrzeby/i chlbdzaco na roztwór zageszczany, Skrobacze 4 sluza do oczyszczania po¬ wierzchni czynnej talerzy, do zgarniania wytworów, wydzielajacych sie z roztwo¬ rów, przy równoczesnem przeciwdzialaniu tworzeniu sie stalych osadów na powierzch- — 2 —ni czynnej. Odparowywany roztwór traci równiez czesc roizpuiszczalnika przy prze¬ plywie po talerzach nieruchomych 2, któ¬ remu to dzialaniu pomocne sa badz same wirujace talerze 1, badz tez powietrze, do¬ datkowo doprowadzane miedzy talerze 1 a 2. Chcac zwiekszyc wydajnosc urzadzenia nalezy zastosowac szybkie odprowadzanie par przy pomocy dmuchawy lub komina.Srodek ogrzewczy wplywa przez kró- ciec 8 i przez otwory 11 srodkowej rury oraz przez otwory 10 w piastach talerzy 1 dostaje sie do ich wnetrza. Po ogrzaniu wnetrza kolumny talerzy ochlodzony juz osrodek ogrzewczy odplywa przez kró- ciec 9.Zamiast stosowac, jak uwidoczniono na fig. 1 i 2, obracajaca sie kolumne talerzy oraz nieruchome skrobacze i talerze, mozna zastosowac nieruchoma kolumne talerzy 1 oraz wartujace skrobacze 4 i ewentualnie obracajace sie talerze 2.Korzystne jest równiez zageszczanie roztworu tylko na koltumnie talerzy, a o- stateczne isuiszenie wytworów przeprowa¬ dza sie w tym przypadku na osobnej po^ wierzchni ogrzewanej, stalej lub ruchomej, np. na walcu znanej konstrukcji.Zastosowanie kolumny z talerzy wedlug wynalazku umozliwia wykonanie urzadze¬ nia zageszczajacego o wielkiej powierzch¬ ni czynnej, zajmujacego stosunkowo nie¬ wielka przestrzen. Jako srodek ogrzewczy wchodzi w gre: gorace powietrze, woda o- raiz para wodna o cisnieniu ponad: lub poni¬ zej 1 atm.Jest rzecza jasna, ze wynalazek nie jest bynajmniej ograniczony przedstawiona na rysunku stozkowa postacia talerzy ogrzew¬ czych, które moga byc równiez wykonane w postaci dowolnej o ksztalcie -^leslym lub wypuklym lub tez w postaci plaszczyzn.Dobór odpowiedniego ksztaltu jest zalezny od tego, jak dlugo roztwór ma sie stykac z powierzchnia ogrzana. Jako materjaly do wykonywania talerzy wchodza w gre, za¬ leznie od rodzaju roztworu, metale, po¬ kryte ewentualnie innemu, nip. nierdzewie- jacemi, metalami lub emalja; oprócz tego szklo, porcelana i L d. PL