PL212854B1 - Silnik cieplny Stirlinga - Google Patents

Abstract

Silnik cieplny Stirlinga z regeneratorem zawierającym część ogrzewaną i chłodzoną, w którym obrotowo i przesuwnie jest osadzony wypornik sprzęgnięty z tłokiem, charakteryzuje się tym, że na wale (1) silnika jest osadzony tłok (3) przy czym wał (1) silnika jest zespolony z wypornikiem (5) i jest wyposażony w wodzik osadzony ruchowo w wyprofilowanym krzywkowym kanale, wykonanym korzystnie w obudowie silnika. Krzywkowy kanał posiada odcinki prostych połączone krzywymi łukowymi a ich ilość jest podwojoną ilością par części ogrzewanych (6) i chłodzonych (7) regeneratora. Charakterystyka pracy silnika według wynalazku ma kształt zbliżony do trapezu o zaokrąglonych narożach.

Description

Przedmiotem wynalazku jest silnik cieplny Stirlinga przetwarzający ciepło na energię mechaniczną, o posuwisto-zwrotnym ruchu tłoka będący odmianą silnika Stirlinga.

W znanych odmianach silników Stirlinga najczęściej wystę puje ukł ad korbowy lub ukł ad pracujący na podobnej zasadzie do układu korbowego, sprzęgający ruch tłoka z ruchem wypornika. W takim rozwiązaniu ruch tłoka wyprzedza ruch wypornika o kąt 90°, co powoduje, że charakterystyka ruchu wypornika w czasie, względem środkowego punktu położenia tłoka jest zbliżona do sinusoidalnej. Zasadniczą wadą występującą w znanych rozwiązaniach silników związaną z wymianą ciepła jest fakt, że wymiana ta jest najbardziej intensywna tylko na niewielkim odcinku ruchu tłoka. Ten sposób pracy powoduje niską sprawność silników cieplnych.

Z opisu zgłoszeniowego P. 333567 znany jest układ przeniesienia napędu w silniku Stirlinga, który składa się z dwu belek połączonych prostopadle i symetrycznie z tłoczyskiem tłoka wyporowego i tł oczyskiem tł oka roboczego. Pomię dzy belkami znajdują się czopy korbowe, dociskane przez elementy sprężyste.

Silnik cieplny Stirlinga z regeneratorem zawierającym część ogrzewaną i chłodzoną, w którym obrotowo i przesuwnie jest osadzony wypornik sprzęgnięty z tłokiem, według wynalazku charakteryzuje się tym, że tłok jest osadzony na wale silnika a wał silnika jest zespolony z wypornikiem i jest wyposażony w wodzik osadzony ruchowo w wyprofilowanym krzywkowym kanale, wykonanym korzystnie w obudowie silnika. Krzywkowy kanał posiada odcinki prostych połączone krzywymi łukowymi a ich ilość jest podwojoną ilością par części ogrzewanych i chłodzonych regeneratora. Tłok jest osadzony obrotowo na wale lub może być połączony z wałem na sztywno. Przewiduje się także rozwiązanie, w którym wypornik jest osadzony przesuwnie na wale, korzystnie poprzez wieloklin.

Możliwe jest też rozwiązanie w którym tłok, wypornik, wał oraz wodzik mechanizmu krzywkowego stanowią monolit. Takie rozwiązanie znacznie upraszcza budowę silnika gdyż stanowi jedyny ruchomy element, konieczny do działania silnika. Element ten jest wyważony i stanowi koło zamachowe. Element ten w całym cyklu pracy wykonuje ruch zawierający składową posuwisto-zwrotną, natomiast blisko dolnego lub górnego położenia element ten zawiera niejednostajną składową obrotową. Składową roboczą ruchu silnika, jest składowa posuwisto-zwrotna. W proponowanym wynalazku nie jest konieczna zamiana składowej roboczej ruchu posuwisto-zwrotnego na ruch obrotowy. W niniejszym rozwiązaniu niejednostajna składowa obrotowa występuje tylko po to, aby wypornik mógł przesłaniać kolejno stronę chłodzoną oraz stronę ogrzewaną regeneratora. Ruch obrotowo-niejednostajny jest realizowany za pomocą mechanizmu krzywkowego.

W przypadku mechanizmu krzywkowego zastosowanego w wynalazku charakterystyka ruchu wypornika w trakcie niemal całego posuwu tłoka jest zbliżona do liniowej a wypornik w trakcie niemal całego posuwu tłoka przesłania całkowicie stronę ogrzewaną lub chłodzoną regeneratora i jedynie w koń cowej fazie ruchu tł oka, krzywka wymusza obrót wypornika o 180 stopni. W niniejszym rozwią zaniu z uwagi na fakt ruchu liniowego i nieobrotowego wypornika, wymiana ciepła w regeneratorze jest najbardziej intensywna na niemal całym odcinku ruchu tłoka. W proponowanym rozwiązaniu jedyne uszczelnienie elementu ruchomego stanowi pierścień tłoka, co w stosunku do większości znanych odmian silników Stirlinga upraszcza budowę samego silnika oraz upraszcza jego konserwację w czasie eksploatacji. Charakterystyka pracy silnika według wynalazku ma kształt zbliżony do trapezu o zaokrą glonych naroż ach.

Przedstawiony silnik cieplny o posuwisto-zwrotnym ruchu tłoka jest silnikiem cichym i może mieć szerokie zastosowanie w układach: spalania, geotermicznych, słonecznych oraz w miejscach gdzie występuje różnica temperatur np. w chłodniach. Rozwiązanie według wynalazku pozwala na znaczne zwiększenie czasu pobierania ciepła, jak i oddawania ciepła, a tym samym na zwiększenie sprawności całego układu.

Przedmiot wynalazku jest przedstawiony w przykładzie wykonania na rysunku, na którym Fig. 1 przedstawia widok silnika w środkowej fazie ruchu tłoka w górę, przy czym za ruch tłoka w górę przyjmuje się ruch tłoka powodowany rozprężaniem gazu, Fig. 2 - widok mechanizmu krzywkowego na etapie pracy silnika jak na Fig. 1, Fig. 3 - widok silnika w końcowej fazie ruchu tłoka w górę, przed rozpoczęciem ruchu obrotowego, Fig. 4 - widok mechanizmu krzywkowego na etapie pracy silnika jak na Fig. 3, Fig. 5 - widok silnika w końcowej fazie ruchu tłoka w górę, w trakcie wykonywania ruchu obrotowego. Fig. 6 -widok mechanizmu krzywkowego na etapie pracy silnika jak na Fig. 5, Fig. 7 widok silnika w stanie po wykonaniu ruchu obrotowego, w którym wypornik przesłania całkowicie stroPL 212 854 B1 nę ogrzewaną regeneratora. Fig. 8 - widok mechanizmu krzywkowego na etapie pracy silnika jak na Fig. 7, Fig. 9 - etap pracy silnika w środkowej fazie ruchu tłoka w dół, przy czym za ruch tłoka w dół przyjmuje się ruch tłoka powodowany zmniejszaniem objętości gazu, Fig. 10 - widok mechanizmu krzywkowego na etapie pracy silnika jak na Fig. 9, Fig. 11 - etap pracy silnika w końcowej fazie ruchu tłoka w dół przed rozpoczęciem ruchu obrotowego. Fig. 12 - widok mechanizmu krzywkowego na etapie pracy silnika jak na Fig. 11, Fig. 13 - etap pracy silnika w końcowej fazie ruchu tłoka w dół, w trakcie wykonywania ruchu obrotowego. Fig. 14 - widok mechanizmu krzywkowego na etapie pracy silnika jak na Fig. 13, Fig. 15 - widok silnika, gdzie po wykonaniu ruchu obrotowego, wypornik przesłania całkowicie część chłodzoną regeneratora. Fig. 16 - widok mechanizmu krzywkowego na etapie pracy silnika jak na Fig. 15.

Wał 1 silnika jest sztywno połączony z tłokiem 3 oraz wypornikiem 5. Wypornik 5 posiada element wyważający 8. Wał 1 wyposażony jest w wodzik 14 osadzony ruchowo w krzywkowym kanale 13 wykonanym w tulei 11. Kanał 13 poprzez wodzik 14 nadaje kształt ruchu wypornika 5. Wodzik 14 i krzywkowy kanał 13 stanowią mechanizm krzywkowy 10. Tł ok 3 jest osadzony w cylindrze 2 a uszczelnienie pomiędzy tłokiem 3 i cylindrem 2 stanowi pierścień uszczelniający 12. Nieruchomy element silnika 4 składa się z następujących podzespołów cylinder 2, komora 9 regeneratora, ogrzewana część 6 regeneratora, chłodzona część 7 regeneratora oraz tuleja 11 wału 1.

Fig. 1 przedstawia widok silnika w środkowej fazie ruchu tłoka 3 w górę. Wypornik 5 przesłania część chłodzoną 7 regeneratora, gaz wewnątrz silnika jest ogrzewany i rozpręża się, powodując ruch tłoka 3 w górę. Widok mechanizmu krzywkowego 10 na etapie pracy silnika jak na Fig. 1 przedstawia Fig. 2. Wypornik 5 przesłania całkowicie część chłodzoną 7 przez większą część ruchu tłoka 3 w górę aż do momentu rozpoczęcia ruchu obrotowego.

W koń cowej fazie ruchu tłoka 3 w górę, w trakcie ruchu obrotowego, który odbywa się na skutek działania mechanizmu krzywkowego 10, odsłaniana jest część chłodzona 7 regeneratora, a zasłaniana jest część ogrzewana 6 regeneratora.

Po wykonaniu ruchu obrotowego, wypornik 5 przesłania całkowicie część ogrzewaną 6 regeneratora, gaz w silniku jest chłodzony i zmniejsza swoją objętość, powodując ruch tłoka 3 w dół. Podczas ruchu tłoka 3 w dół wypornik 5 wciąż całkowicie przesłania część ogrzewaną 6 regeneratora, a gaz jest wciąż chłodzony do czasu rozpoczęcia ruchu obrotowego wypornika 5. W końcowej fazie ruchu tłoka 3 w dół (Fig. 13), wypornik 5 jest w trakcie wykonywania ruchu obrotowego na skutek działania mechanizmu krzywkowego 10, a w trakcie tego ruchu odsłaniana jest część ogrzewana 6 regeneratora, a zasłaniana część chłodzona 7.

Po wykonaniu ruchu obrotowego (Fig. 15), wypornik 5 przesłania całkowicie część chłodzoną 7 regeneratora, gaz w silniku jest ogrzewany i zwiększa swoją objętość, powodując ruch tłoka 3 w górę i cykl pracy silnika powtarza się .

Claims (6)

1. Silnik cieplny Stirlinga z regeneratorem zawierającym część ogrzewaną i chłodzoną, w którym obrotowo i przesuwnie jest osadzony wypornik sprzęgnięty z tłokiem, znamienny tym, że na wale (1) silnika jest osadzony tłok (3) przy czym wał (1) silnika jest zespolony z wypornikiem (5) i jest wyposażony w wodzik (14) osadzony ruchowo w wyprofilowanym krzywkowym kanale (13), wykonanym korzystnie w obudowie silnika.

2. Silnik, według zastrz. 1, znamienny tym, że krzywkowy kanał (13) posiada odcinki prostych połączone krzywymi łukowymi a ich ilość jest podwojoną ilością par części ogrzewanych (6) i chłodzonych (7) regeneratora.

3. Silnik, według zastrz. 1, znamienny tym, że tłok (3) jest połączony z wałem (1) na sztywno.

4. Silnik, według zastrz. 1, znamienny tym, że tłok (3) jest osadzony obrotowo na wale (1).

5. Silnik, według zastrz. 1, znamienny tym, że wypornik (5) osadzony jest przesuwnie na wale (1) korzystnie poprzez wieloklin.

6. Silnik, według zastrz. 1, znamienny tym, że tłok (3), wypornik (5), wał (1), oraz wodzik (14) mechanizmu krzywkowego (10) stanowią monolit.