Weze iguniowe ibez wkladek, gladkie lub posiadajace na swej zewnetrznej ,po- wierzchni desenie w postaci podluznych .pa¬ sków, natryskuje sie zazwyczaj w odpo¬ wiednich maszynach, a nastepnie wulkani¬ zuje w kotle parowym lub powietrznym, bez rdzenia albo naciagniete na rdzen. W celu wytworzenia wezów, posiadajacych na ze¬ wnetrznej powierzchni desenie, proponowa¬ no naciagac weze na rdzenie, posiadajace wypukly wygrawerowany rysunek, a na¬ stepnie dociskac je do rdzeni zapomoca ze¬ wnetrznego cisnienia, zwlaszcza cisnienia pary tak, alby desen przebil sie nazewmatrz.Taki sposób mozna stosowac tyflko do wy¬ twarzania wezów gumowych o cienkich sciankach i bardzo duzych srednicach w stosunku do grubosci scianki.Znany jest równiez sposób wytwarzania opon rowerowych i samochodowych, pole¬ gajacy na tern, ze natryskiwane weze na¬ ciaga sie na gladki rdzen i wulkanizuje sie przy zewnetrznem cisnieniu, albo izapomoca cisnienia pary, albo zapomoca nacieku na¬ wijanej tasmy. Zwulkanizowane weze scia¬ ga sie z rdzenia, wywracajac je na druga strone tak, iz gladka powierzchnia idzie ma- zewnatrz. To jest zupelnie mozliwe, ponie¬ waz girubosc scianki tego rodzaju wezów jest bardzo mala w stosunku do srednicy,w&kiiflM czego waz nie Wykazuje widocz¬ nej zmiany w strukturze, gdy jego scianka wewnetrzna staje sie scianka zewnetrzna.Wynalazek niniejszy dotyczy sposobu wytwarzania wezów zwlaszcza o malej srednicy i stosunkowo grubych sciankach, np. wezów gazowych i irygatorowych. Bar¬ dzo uzywanemi rozmiarami tego rodzaju wezów sa naprzyklad: wewnetrzna sredni¬ ca — 8 mm, a zewnetrzna— 12 mm. Jezeli takie natryskane gladko weze maszynowe naciagnac naU-dzen graweirówiany, z wyjat¬ kiem grawerowanego w podluzne paski, na¬ stepnie poddac cisnieniu zewnetrznemu, ^wulkanizowac i sciagriac fe, wywracajac na druga strone, to powstaje szereg technicz¬ nych trudnosci, z których pierwsza stanowi to, iqcajov?ietrzei znajdujace sie miedzy rdzeniem a wewnetrzna strona weza, bar¬ dzo zle uchodzi. Nawijajac na waz mocna tasme, poczynajac od srodka, mozna stop¬ niowo wytloczyc powietrze ku obydwom stronom. Poniewaz jednak nienagrzana je- szcze werowanej powierzchni rdzenia,, to prak¬ tycznie niema rekojmi, ze powietrze zosta¬ nie usuniete calkowicie. Zapomoca ze¬ wnetrznego cisnienia pary w kotle dziala¬ nie takie mozna osiagnac, lecz wtedy po¬ wstaje niebezpieczenstwo, ze para z oby¬ dwóch stron rdzenia przedostanie sie pod gume tak, iz sposób ten praktycznie jest mozliwy do zastosowania tylko przy stoso¬ waniu zupelnie gladkich rdzeni.Druga trudnosc stanowi to, ze gdy zwul- kanizowany waz, zaopatrzony najpierw w desen od wewnatrz, sciaga sie z rdzenia przy przedwczesnem wywracaniu go na druga strone, to po wywróceniu znajduje sie on w stanie nienaturalnego naprezenia, gdyz scianka wewnetrzna, która w wezu o wewnetrznej srednicy, wynoszacej 8 mm, ma w obwodzie mniej wiecej 25 mm, stala sie scianka zewnetrzna, która normalnie ma obwód, wynoszacy 36 mm, i odwrotnie, ze¬ wnetrzny obwód, wynoszacy 36 mm, stal sie obwodem wewnetrznym. Tetgo rodzaju waz posiada oczywiscie daznosc do sciagania sie na zewnetrznej stronie i rozciagania sie na stronie wewnetrznej, wskutek czego w razie najmniejszego uszkodzenia natychmiast po¬ wstaja rysy, samoczynnie sie rozszerzaja¬ ce. Co sie tyczy wezów, które dotychczas byly wywracane, jak np. detek do obreczy, to okolicznosc powyzsza nie ma znaczenia, gdyz prezenia, wystepujace w cienkich sciankach, nie graja zadnej roli.Trudnosci usuwa sie wedlug-wynalazku w ten sposób, ze podczas wstepnego wulka¬ nizowania weza, swobodnie naciagnietego na rowkowany rdzen, odprowadza sie powie¬ trze z przestrzeni miedzy rdzeniem a we¬ zem,, a wywracanie, dokonywane przed o- statecznem wulkanizowaniem, uskutecznia sie zapomoca czynnika, znajdujacego sie pod cisnieniem, przy jednoczesnem zabez¬ pieczeniu weza zapomoca sztywnej rury, dosunietej do wylotu zbiornika powietrza sprezoneigo, przed zbytniem rozdeciem wy- winietetgo weza.Przy wykonywaniu tego sposobu, mia¬ nowicie przy wstepnej wulkanizacji moga byc zastosowane sztywne zbiorniki powie¬ trza, nasrubowane na jeden lub obydwa konce rowkowanego rdzenia i polaczone kanalem bezposrednio z przestrzenia mie¬ dzy wezem ,gumowym a rdzeniem. Nastep¬ nie do wywracania weza na drujga strone musi byc zastosowany zbiornik powietrza sprezonego w postaci dlugiej, z jednej' stro¬ ny zamknietej rury, do której wnetrza wklada sie rdzen ze wstepnie zwulkanizo- wanym wezem tak, ze koniec weza izostaje odwiniety na koncówke wylotowa zbiorni¬ ka, podczas igdy do otworu koncówki wylo¬ towej zbiornika powietrza sprezonego przy¬ lega krótka sztywna rura, po której we¬ wnetrznej istronie waz sie odwija pod dzia¬ laniem sprezonego powietrza.Pod wezami gumowiemi wedlug wyna¬ lazku rozumie sie wszystkie te weze, które sa wykonane z mieszaniny kauczuku, za- — 2wierajacej zwykle dodatki, jak srodki do wulkanizowania, srodki, przyspieszajace wulkanizacje, srodki, zapobiegajace starze¬ niu' sie, niaterjaly barwiace i materjaly wy¬ pelniajace. Pod deseniami wedlug wyna¬ lazku rozumie sie wszelkiego rodzaju dese¬ nie, które nie maja postaci podluznych pa¬ sków, a wiec takie, których nie mozna na¬ tryskac na maszynie do wyrobu wezów, lecz które musza byc koniecznie wytwarza¬ ne zapomoca form grawerowanych.Na rysunku przedstawione jest dla przy¬ kladu urzadzenie do przeprowadzania spo¬ sobu wedlug wynalazku, przyczem fig. I przedstawia przekrój konca rdzenia, na którym umieszczona jest komora powietrz¬ na; fig. 2 przedstawia taki sam przekrój, jak na fig, 1, w stadjum, gdy para usku¬ tecznila juz swe dzialanie na waz gumowy; fig. 3 przedstawia schematycznie urzadze¬ nie do wywracania weza na druga strone w poczatkowem stadjum wywracania, wresz¬ cie fig. 4 przedstawia to samo urzadzenie w pózniejszem stadjum wywracania weza.Cyfra 1 oznaczono niewulkanizowany waz gumowy, cyfra 2 — rdzen grawerowa¬ ny, a cyfra 3 — komore powietrzna, umo¬ cowana na rdzeniu zapomoca gwintu 4. Na zewnetrzna strone komory powietrznej na¬ suwa sie koniec weza i dociska sie go zwul- kanizowanym pierscieniem gumowym 5.Lacznik sruibowy 4 posiada kanaly po¬ wietrzne 6, przeprowadzone tak, ze powie¬ trze, znajdujace sie miedzy rdzeniem a we¬ zem, moze uchodzic pod zewnetriznem ci¬ snieniem! pary do komory powietrznej. Gdy rdzen ze swemi konuorami powietrznemu na koncach zostanie umieszczony w kotle i ci¬ snienie pary moze nan dzialac, to niewul¬ kanizowany waz gumowy przybiera poloze¬ nie, zaznaczone schematycznie na fig. 2; waz ten podczas pierwszego okresu wulka¬ nizacji staje sie plastyczny, dostosowuje sie przytem zupelnie do wygrawerowanego ry¬ sunku i przechodzi wtedy, jak kazdy for¬ mowany artykul gumowy, stopniowo' w stan dastycztfiy goimy wulkafifeowafti^j. Zanim to jednak calkowicie nastapi, wulkanizowanie zostaje przerwane i wazppriez wywracanie go na druga strone zostaje fcdjety z Ttfoe- nia. Uskutecznia sie to w sposób nastepu¬ jacy.Rdzen bez obydwóch komór powietrz¬ nych wklada sie do dlugiego zbiornika 7 i -koniec 9 wstepnie zwulkanirowanego weza zawija sie na brzeg otwartego konca1 S tego zbiornika. Nastepnie praez zawór 10 ifejpu- szcza sie ^rezone powietrze, które dziala w kierunku strzalek, zaznaczonych haiig/4, wywraca caly waz i wypycha rdzen. Przy wywracaniu wezów z wypuklemi deseniami ze wzgledu na wieksze przywieranie gumy do rdzenia potrzeba wiekszego cisnienia, niz przy gladkich iveizach; Cisnienie te po¬ za obrebem zbiornika 7 Wydeloiby w^ si» podobienstwobaloiiti. v Dla zapobiezenia temu przed wyJ zbiornika 7 umieszcza sie^rtire 11 o sztyw¬ nych sdamk&ch, po której wewirietefciftfcj sciance wulkanizowany nastepnie Wfig£ «WV- ze sie odwijac tak, ze odwifajiaca isie' kra¬ wedz tworzy dóstatecznsy luk 13, którego promien jest ddbrany ^dpowiediito do jgru^ bosci scianki, wskutek czego waz nie cierpi ani wskutek zbyt silnego rozciagania, mi wskutek zbyt silnego przeginania go. Mie¬ dzy obydwiema przesuwajacemu sie wzgle¬ dem siebie powierzchniami znajduje sie zawsze jednakowa warstwa 12 powietrza, które calkowicie zapobiega wzajemnemu tarciu sie tych powierzchni. W ten sposób przebieg wywracania weza na druga strone odbywa sie szybko. Jezeli chodzi o dlugie weze o dlugosci ponad 10 m i wiekszej srednicy, których wytwarzanie wymaga ciezkich rdzeni, to wypychajacemu dziala¬ niu powietrza mozna pomagac, ciagnac za przedni koniec rdzenia. Koniec rdzenia naj¬ lepiej jest wtedy prowadzic tak, aby wy¬ chodzacy z weza rdzen grawerowany nie mógl sie zatrzymac na wewnetrznej stronie rury 11. — 3 —Jako czynnik tloczny poza sprezonem powietrzem moze byc, oczywiscie, stosowa¬ ny imiy gaz liaib ciecz, o ile w specjalnych wairunkach okaze sie to korzystniejsze, gdyz trzema czynnikami, które odgrywaja role przy wywracaniu weza, sa: cisnienie czynnika tloczacego, stosunek srednicy we¬ za do srednicy rury 11 oraz jakosc gumy, która oczywiscie jest przytem bardzo silnie » naprezana przejsciowo.Po powyzej opisanych czynnosciach waz, jak opisano powyzej, zostaje ostatecz¬ nie ^wulkanizowany na gladkim rdzeniu. PL