, Wiele jest znanych konstrukcyj laczni¬ ków, w których gaszenie luku swietlnego odbywa sie zapomoca sprezonego powie¬ trza i które zastepuja laczniki olejowe.Próby gaszenia palacego sie na powietrzu luiku swietlnego zapomoca powietrza spre¬ zonego wykazywaly dobre wyniki tylko przy malych natezeniach pradu, powodu- jacego luk swietlny, poniewaz ten ostatni mógl zawsze usunac sie z drogi strumienia powietrza. Te wadie usuwano przez umie¬ szczenie miejsca przerywania w zamknie¬ tej komorze przedmuchowej, która wispól- srodkowo otaczala miejsce przerywania i w której luk swietlny zostawal przez stru¬ mien powietrza sprezonego otaczany wspól - srodkowo w ten sposób, ze jego usuniecie sie z drogi bylo niemozliwe.Wyzej wymienione laczniki byly w o- Sitatnich latach budowane na bardzo duze moce wylaczania. Mimo ich niezaprzeczo¬ nych zalet w porównaniu z lacznikami ole- jowemi nie mogly one byc ogólnie stoso¬ wane z powodu wykazywania pewnych wad. Glówna wada znanych wylaczników, w których gaszenie luku swietlnego odby¬ wa sie zapomoca powietrza sprezonego, jest zmniejszenie sie ich sprawnosci ga¬ szenia wraiz ze wzrostem przestrzeni lacze¬ niowej, bowiem tylko w pierwszej czesci ruchu wylaczajacego koniec ruchomego kontaktu jest skutecznie chlodzony, a wtmar^ powieksz^Tiik sie odstepu miedzy kontaktami warunki przeplywu powietrza sprezonego staja sie coraz gorsze na kon¬ cu ruchomego! kontaktu, czyli w najbar¬ dziej obciazonem miejscu. ^Ma to miejsce wskutek spadku cisnienia, spowodowanego zuzyciem powietrza.Ta wada zostaje w ponizej opisanym laczniku wedlug wynalazku uniknieta w ten sposób, ze powietrze sprezone, dopfO- wadizane zapomoca ruchomego kontaktu, zostaje przt^isfanje fttzeiz dysze, otacza¬ jaca koniec ruchomego kontaktu, wiskutek czego dolne punkty liJ^u^wii©tlnejgor pr«^p legajace do konca wcnnWnsonego komitaiLtti ruchomeigo, znajduja sie podczas calego ruchu wylaczania w obrebie strumienia po¬ wietrza sprezaiaego o bardzo wielkiej szyb¬ kosci przeplywu. Wskutek otoczenia dysza konca ruchomego kontaktu jest zajpewnio^ ne skuteczne wspólisrodkowe otoczenie lu¬ ku swietlnego, przyczem zapobiega sie u- sunieciu sie luku z drogi strumienia powie¬ trza nawet przy: nieosltoniietem osadzeniu kontaktu, to jest bez zastosowaniia wspol- srodkowej komory przedmuchowej. Opisa¬ ny uklad kontaktów z dysza pierscieniowa wokolo konca ruchomego kontaktu moze byc uzyty zarówno do wylaczników z ga¬ szeniem luku swietlnego zapomoca powie- ttea: sptezbffiego, posiadajacych zamknieta komore przedmuchowa, jak równiez do wylaczników z nieoslonieta przestrzenia laczeniowa.Zastosowanie dyszy pierscieniowej do wylaczników z gaszeniem luku swietlnego zapomoca powietrza sprezonego, potsiiada- jacych nieoslonieta przestrzen wylaczenio¬ wa, ma jeszcze inna wielka zalete. Bo- wietti w znanych wylacznikach z zamknieta komora przedmuchowa wskutek dzialania luku swietlnego na wdimuchiwane powie¬ trze sprezone nastepuje w komorze bardzo znaczny wzrost cisnienia, które czesto mo¬ ze -st&c sie tak duze, ze doplyw powietrza do komory zostaje zahamowany a1 nieraz nawet kierunek przeplywu powietrza sie odwraca. Poniewaz przerywanie strumie- / nia powietrza w przestrzeni wylaczeniowej nie moze miec miejsca, przeto w wylaczni¬ kach powietrznych z oslonieta komora wy¬ laczania jest bezwzglednie wymagane, aby gaszenie luku swietlnego bylo uskutecznia¬ ne strumieniem powietrza o cisnieniu, wyz- szem niz 10 atm. Przy zastosowaniu nie¬ oslonietej przestrzeni wylaczeniowej nie moze powstawac tak wielkie sprezenie po¬ wietrza, wskutek czego mozna *w tym przy¬ padku gaszenie luku uskuteczniac strumie- vni«m powietoza o znacznie mniejazem ci- f stra^niaj. Lacznik z nieoslonieta przestrze¬ nia wylaczeniowa i z dysza pierscieniowa, otaczajaca koniec ruchomego! kontaktu, posiada wiec te wielka zalete^ ze stosujac sprezarke jednostopmiowa osiaga sie do¬ statecznie skuteczne wspólsrodkowe o- dn^uchiwanie luku swietlnego, jakie mozna osiagnac w znanych lacznikach tylko z za¬ mknieta komora przy zastosowaniu stru¬ mienia poy/jetrza o znacznie wiekszem ci¬ snieniu. A wiec' lfac^zitiki z ufclaAeni kontak¬ tów wedlug wynalazku posiadaja znaczne techniczne i ekonomiczne zalety w porów¬ naniu! ze znanemi lacznikami z nieoslonie¬ ta lub oslonieta przestrzenia wylaczania, w których gaszenie luku odbywa sie zapomo¬ ca powietrza sprezonego. ; Zasadnicze wykonanie konca ruchome^ go kontaktu wedlug wynalazku uwidociz- niiono na fig. 1 rysunku. Koniec 1, które¬ go leb 3 jest stozkowy, posiada kanal 2, laczacy sie zapomoca kilku skosnych o- tworków 4 z komora pierscieniowa 5, u- tworzona przez pierscien 6 i dolna czesc lba 3. Powietrze sprezone, przeplywajace przez kanal 2 w kierunku strzalki, wycho¬ dzi wiec otworkami 4 przez dysze, utwo¬ rzona miedzy lbem kontaktowym 3 i pier¬ scieniem 6, wskutek czego osiaga sie zawsze skuteczne cbloidzenie konca kon¬ taktu.Przyklad wykonania konstrukcji laczni- - 2i^pawite^ 4ygcapieigcie- 4W jie#;iaa^^ :w«kqt^*K^^ ^^.^jffa^^e W j{^:Pf3^^ H«mfl^ pompy, sluzacej do sprezania powi^^as, wskutek czego osiaga sie uklad bardzo ko- r^ystnjy -pod! ^wzg^de^rn^iipotrzeiboiwiaiiia ptzie^raeflii 9 ;¦; r. i 3 i * A ..^jv\^|INW fepzn»i|f j^^W^wany na ra- mie iO <^z zeiajsa profilowego, na której sa umocowane izolator wsporczy 11 i izolator przepustowy ./2. Izolator wsporczy 11 slu¬ zy jako wspornik nieruchomego kontaktu 13 a izolator przepustowy 12 jako wspor¬ nik pompy sprezajacej i posrednio ruicho- mego kontaktu 14. Na ruchomym kontak¬ cie 14, uksztaltowanym w postaci rury, jest umocowany tlok 15, który w komorze 17 przy ruchu wylaczajacym wytlacza znaj¬ dujace sie w komorze powietrze, wskutek czego powietrze zostaje odprowadzane o- tworami 16 i przez kanal ruchomego kon¬ taktu 14 do dyszy pierscieniowiej, otacza¬ jacej przedni koniec kontaktu, która kieru¬ je powietrze z wielka szybkoscia na leb ru¬ chomego kontaktu. Mechaniczne wlaczanie i wylaczanie lacznika osiaga sie zapomoca ramienia 19, osadzonego w lozysku 20 i polaczonego z izolatorem 18, który jest po¬ laczony z ruchomym kontaktem 14. Wyla¬ czanie nastepuje pod dzialaniem silnych sprezyn, nieuwidocznionych na rysunku, które zostaja napiete przy wlaczaniu.Lacznik moze byc równiez zbudowany jako samoczynny przez zastosowanie wyzwala- czy, dzialajacych przy przekroczeniu okre¬ slonej wartosci pradu. Lacznik, przedsta¬ wiony na rysunku, nadaje sie szczególnie do malych zakladów elektrycznych. Droga przeplywu pradu przez lacznik jest ozna¬ czona strzalkami. Doprowadzanie ze szyn zbiorczych nastepuje do nieruchomego kon¬ taktu 13, natomiast transformator jest kfW^rdojWS^^ W§pq<$p?e I»oin.oiiviQKl«Jbl«Miaqin^s7fi|^. siasi^4P9i3ifiM» 9&t PflWfiednior roHHOie^rtt*^^ < l Opisany jtan^^pio^ p?*m przy wylagsaiw^^ pra^£otoc*e*iite^i^^ o- slona; iak*t^ttow^^rpo4^b^er!^ kemm gaszacej<&;m&sAw^^ ^WW«£iV konlaktu 14 nagle rozprezenie silnie spre¬ zonych gazów, znajdujacych sie w komo¬ rze gaszacej. Oczywiscie mozna zastoso¬ wac jednoczesnie obydwa wspomniane srodki pomocnicze, wskutek czego dziala¬ nie gaszace zostaje jeszcze powiekszone.Rure z materjalu izolacyjnego, w która wchodzi ruchomy kontakt, oraz oslone naj - lepiej wykonac z materjalu przezroczyste¬ go. Nalezy jeszcze zaznaczyc, ze przy wy¬ konywaniu laczników powietrznych na du¬ ze natezenia pradów najlepiej komore pompy do sprezania powietrza umocowac na raniie podstawowej w dwóch miej¬ scach. PL