Wynalazek dotyczy zabezpieczenia srub zapomoca sprezynujacych podkladek, któ¬ rych wewnetrzny albo tez zewnetrzny ob¬ wód jest podzielany zapomoca wrebów na poszczególne wycinki. Wycinki te ustawia sie skosnie, dzieki czemu powstaja nierównosci, przeciwstawiajace sie odkrecaniu nakretki lub sworznia srubowego. Tego rodzaju pod¬ kladki sprezynujace nie dzialaja jednak w sposób zadowalajacy, jezeli sruba i nakret¬ ka sa silnie dociagniete, poniewaz wycinki przytem splaszczaja sie i ukladaja w jed¬ nej plaszczyznie, wobec czego odkrecanie sie nakretki lub sworznia srubowego nie na¬ trafia juz na znaczniejszy opór. Temu splaszczaniu sie wycinków starano sie zapo¬ biec przez takie ich uksztaltowanie i umie¬ szczenie, aby wzajemnie pokrywaly sie kra¬ wedziami bocznemi na podobienstwo wach¬ larza, W takimi razie krawedz jednego wy¬ cinka naklada sie na wycinku, znajdujacym sie ponizej. W ten sposób zmusza sie wycin¬ ki do trwalego zajmowania polozenia sko¬ snego, poniewaz na ostrych ich krawedziach wycinek posiada podwójna grubosc. Wsku¬ tek tego krawedzie wycinków opieraja sie ma nakretce i przysrubowanym pTzedcmiocie i niedopuszczaja przez to odkrecania sie na¬ kretki. To wachlarzowate pokrywanie sie wycinków uzyskiwano' dotychczas metoda wyciagania, a mianowicie poczatkowo wy¬ ciagano wgóre wewnetrzny brzeg zaopatrzo¬ nej w otwór podkladki, nastepnie rozcinano go, a powstale przez to wycinki wtlaczano zpowrotem w plaszczyzne wyjsciowa. Ten sposób wyrobu wachlarzowatych podkladekSprezynujacych jest niewlasciwy, zwlaszcza w zastosowaniu do czesci maszynowych, które stale podlegaja znacznym napreze¬ niom. Ten sposób wyrobu wymaga zastoso¬ wania wielu faz roboczych, co podraza wy¬ rób, W zwiazku z tern próbowano wytwarzac wachlarzowaty uklad zakladek przez po¬ szerzanie wycinków metoda wytlaczania.Ujemna strona tego sposobu jest okolicz¬ nosc, ze odksztalcenia wystepuja w miejscu niepozadanem. Materjal grubieje przytern wskutek stloczenia go w kierunku promie¬ niowym; prócz tego wytworzony przez to uklad zakladek jest bardzo ograniczony, po¬ niewaz grubosc materjalu podkladki, ze wzgledów wytwórczych, jest nieznaczna. Po¬ nadto przy stosowaniu tej metody ujawnia sie nadmierne obciazenie tloczarki.Wady te usuwa calkowicie sposób, sta¬ nowiacy przedmiot niniejszego wynalazku.Zasadniczy pomysl wynalazku polega na tern, ze zalozenie jednych wycinków na dru¬ gie uzyskuje sie przez zmniejszenie pierwot¬ nej srednicy podkladki. Zmniejszenie sredni¬ cy mozna uskutecznic przez stloczenie wglab srodkowej czesci podkladki. Inny sposób polega na przeciskaniu nacietej pod¬ kladki przez stozkowa matryce; sposób ten nadaje sie zwlaszcza do wyrobu podkladek o wewnetrznym lub zewnetrznym wiencu wycinków. Oczywiscie nie wyklucza to in¬ nych sposobów zmniejszania srednicy pod¬ kladki, jezeli tylko umozliwiaja one osia¬ gniecie celu, t, j, zalozenie jednych wycin¬ kowi na draigie. Zastosowanie metody tej «diaje te istotna korzysc, ze mozna dowolnie uregulowac wielkosc zakladek, co uskutecz¬ nia sie przez wieksze lub mniejsze zmniej¬ szenie srednicy, Poza tern wycinki nie sa nanazone na zadne naprezenia, przyczem wyrób odbywa sie w sposób prosty i trwa bardzo krótko.Na rysunku przedstawione sa dla przy¬ kladu postacie wykonania podkladki spre¬ zynujacej, a mianowicie fig, 1 przedstawia widok zgóry podkladki o nacietym brzegu zewnetrznym; fig, 2 — widok boczny pod¬ kladki wedlug fig, 1; fig, 3 — widok zgóry podkladki ó srednicy, zmniejszonej przez stloczenie wglab jej srodkowej czesci, i o zalozonych na sidbie wycinkach; fig, 4—wi¬ dok boczny, odpowiadajacy fig. 3; fig. 5 — widok zgóry gotowej podkladki; fig, 6 — widok boczny podkladki wedlug fig, 5; fig, 7—widok zgóry gotowej podkladki do srub wpuszczanych; fig, 8 — widok boczny, od¬ powiadajacy fig, 7; fig. 9 — widok zgóry podkladki o nacietym brzegu wewnetrznym; fig. 10 — odpowiadajacy fig. 9 widok boczny; fig. 11 przedstawia przekrój przez matryce i patryce do wytwarzania zakladek wraz z podkladka o zewnetrznym wiencu wycinków, a fig. 12 — przekrój przez ma¬ tryce i patryce oraz widok podkladki o we¬ wnetrznym wiencu wycinków.Po wytloczeniu podkladki 1 dokonywa sie w znany sposób nacinania jej brzegu ze¬ wnetrznego, wskutek czego powstaja wreby 2. Jednoczesnie nastepuje pewne skrecenie powstalych wycinków. W dalszej fazie ro¬ boczej uskutecznia sie zmniejszenie pierwot¬ nej srednicy podkladki, co prowadzi do wy¬ tworzenia sie zakladek. Skutek ten osiaga sie przez stloczenie wglab srodkowej czesci podkladki albo przez przeciskanie jej przez matryce stozkowa 8. Przy wytwarzaniu za¬ kladek okazal sie ten sposób korzystny i to zarówno w odniesieniu do podkladek o we¬ wnetrznym, jak i zewnetrznym wiencu wy¬ cinków. Zmniejszenie srednicy pociaga za soba skurczenie sie materjalu, co wywoluje nasuwanie sie jednych wycinków na drugie i powstawanie ukladu zakladek 4. Uklad tych zakladek mozna zmieniac w szerokich granicach, w zaleznosci od stopnia zmniej¬ szenia srednicy podkladek. Przy wytwarza¬ niu zakladek przez stlaczanie wglab srod¬ kowej czesci podkladki powstaje wglebienie 3, które podczas dalszego posuwania sie wdól tloczaka zostaje wytloczone, tworzac w danym przykladzie otwór 5. Przy wytwa¬ rzaniu zakladek przez przeciskanie pod- - 2 —kladki przcz stozkowa matryce 8, otwór 5 wykonywa sie uprzednio. Do srub lub in¬ nych czesci o glówkach wpuszczanych zaleca sie uzycie podkladek o ksztalcie stozko¬ wym, uwidocznionym na fig. 7 i 8 a wykona¬ nych przez tloczenie wglab.W podkladkach z wewnetrznym wien¬ cem wycinków wykonywa sie poczatkowo otwór 5. Nastepnie wyrabia sie wciecia, przyczem jednoczesnie nastepuje ustawienie wycinków w polozeniu nieco skosnem. Na¬ stepnie przeciska sie podkladke przez stoz¬ kowa matryce 8 w kierunku strzalki A przy pomocy tloczaka 7, przyczem srednica pod¬ kladki zmniejsza sie, a wycinki zachodza na siebie. Sposób niniejszy oraz jego odmiany stosowac mozna oczywiscie nietylko do podkladek okraglych, ale i do podkladek dowolnego ksztaltu. PL