Wynalazek dotyczy elektrycznej lam- Wymienione lampy znajduja zastoso- py zarowej wzglednie lampy wyladowczej, wanie tam, gdzie pewna liczbe lamp laczy zaopatrzonej w opornik, wlaczony równo- sie szeregowo, a wiec do oswietlenia ulic, legie do wlókna zarowego zarówki wzglednie tramwajów i pociagów, do celów ilumina- drogi wyladowczej lampy wyladowczej, cyjnych, np. jako lampki choinkowe, i tak przez który przy napieciu roboczem zapalo- dalej. Jezeli jedna z tych lamp przestaje nej lampy nie przeplywa prad wcale lub sie palic, np. wskutek przerwania sie wlók- przeplywa bardzo slaby i który staje sie na zarowego, to calkowitemu napieciu ob- przewodnikiem pradu przy wzroscie napie- wodu podlega wtedy opornik, wlaczony cia i z tego powodu zwiera dwa druty, do- równolegle do uszkodzonej lampy, wskutek prowadzajace prad do lampy. Wynalazek czego zostaje on zwarty i dzieki temu za- dotyczy równiez specjalnego opornika do pobiega wylaczeniu calego szeregu lamp. tego rodzaju lamp. Proponowano juz stosowanie róznychmaterjalów Lna ópofriiki, taczane równo¬ legle do wlókna zarowego. Proponowane materjaly posiadaja bezwatpienia pozada¬ na wlasnosc nieprzewodzenia lub prawie nieprzewodzenia pradu przy napieciu ro- boczem laniipy zapalonej oraz przewodze¬ nia pradu przy zwiekszonem napieciu, &" kiemu podlega opornik w przypadku przerwania sie lub przepalenia wlókna za¬ rowego lampy, wlaczonej w szereg z inne- mi, wykazuja natomiast takze i inne wla¬ sciwosci, przyczyniajace trudnosci przy sto¬ sowaniu ich w praktyce.Jako materjal na oporniki proponowa¬ no juz uzywac materjal sproszkowany, np.FeB04, PbS, FeS oraz proszek metalowy.Napiecie przebicia wymienionych ma¬ terjalów sproszkowanych zalezy od stop¬ nia zwartosci, z jakim sa one umieszczone w slupku laimpy. Zaleznosc ta: powodlije oprócz tego pewna wrazliwosc na wstaza- sy, które oddzialywuja na zwartosc stoso¬ wanych materjalów sproszkowanych, wsku¬ tek czego bardzo trudno jest uzyskac nie¬ zmiernajaca sie wartosc napiecia przebicia.Istnieja równiez i inne jeszcze powody, dla których utrudnione jest osiagniecie stale¬ go napiecia przebicia wymienionych mate¬ rjalów sproszkowanych. Mianowicie wy¬ mienione materjaly sproszkowane latwo pochlaniaja pary, które wywieraja wplyw na wartosc napiecia przebicia, poniewaz zas nieco pary powstaje zawsze przy kitowaniu lamp, przeto jest zrozumiale, ze utrzyma¬ nie wartosd napiecia ^ p^ na stalym poziomie' po zakrtowaniu lampy jest trud¬ ne.Stwierdzono, ze jezeli wymienione ma¬ terjaly sproszkowane stosuje sie w lam¬ pach, zasilanych pradem stalym, to po¬ szczególne czalstki tych materjalów spro¬ szkowanych lacza sie ze soba przewodzaco na stale, co, roztimie sie, wplywa na war¬ tosc iiiapiecia przebicia, przyczem wlókno zarowe otrzymuje prad o 2byt matem na- 'tez^ttiu. ^Zjawisko to p&wMtyW&rió jest prawdopodobnie zachodzaca elektroliza za¬ stosowanego materjalu.Zapomoca wymienionych materjalów sproszkowanych trudno jest poza tern osiagnac napiecia przebicia, których war¬ tosc lezalaby miedzy 20 a 100 woltami i to zarówno przy pradzie stalym, jak i zmiennym. Zazwyczaj wartosc napiecia przebicia wspomnianych materjalów lezy powyzej 110 woltów zarówno przy pradzie stalym, jak i zmiennym.Innym materialem, proponowanym na oporniki, jest tasma, powleczona warstwa A/203, wywolujaca zwarcie przy przerwa¬ niu sie lub przepaleniu wlókna zarowego jednej z szeregu lamp, Wlaczonych szerego¬ wo, aczkolwiek takze i w tym przypadku trudno daje sie uzyskac napiecie przebicia, lezace ponizej 110 woltów, poniewaz warstwa A/203 winna byc o tyle cienka, aby juz nieznaczna róznica w grubosci warstwy wywierala duzy wplyw na war¬ tosc napiecia przebicia, równoczesnie zas tak cienka warstwa jest mechanicznie sla¬ ba, co daje powód do powstawania zmie¬ niajacych sie wartosci napiecia przebicia.Ta trudnosc przy zastosowaniu Al203 ist¬ nieje równiez i przy napieciach przebicia, lezacych powyzej 110 woltów.Trudnosci tych unika sie przy zastoso¬ waniu opornika, wykonanego z materjalu wedlug niniejszego wynalazku.Wedlug wynalazku materjalem na o- pomik jest bronz, którego sklad moze byc M oznaczony wzorem —- (M'03) n + 1, w którym litera Af oznaczono metal alka¬ liczny wzglednie metal ziem alkalicznych, wzglednie mieszanine wymienionych meta¬ li, litera w — wartosciowosc, litera zas M' — wolfram, molibden, wanad wzglednie ¦rod;- Najkorzystniej jest nadac n wartosci od 1 do 7.Wartosc napiecia przebicia zalezy od grubosci warstwy, doboru skladników Af' i M oraz wartosci n. Grubosc-warstwy — 2 —bronizu wedlug wynalazku, przy której po¬ wstaje niskie napiecie przebicia, jest juz dosc znaczna, zaleta, zas wynalazku pole¬ ga równiez i na tem, ze male róznice w grubosci warstwy bronzu nie wywieraja zadnego wplywu lub prawie zadnego wply¬ wu na wartosc napiecia przebicia- Poza tem warstwa ibronzu jest bardzo trwala zarów¬ no pod wzgledem mechanicznym, jak i chemicznym.Wedlug jednej z postaci wykonania wynalazku warstwe wymienionego bronzu mozna umiescic na przewodzie, laczacym druty doprowadzajace. Mozna takze oba druty doprowadzajace wzglednie jeden drut doprowadzajacy powlec calkowicie lub czesciowo warstwa bronzu wedlug wy- Sposób, opisany ostatnio, moze byc równiez stosowany lacznie ze sposobem, wspomnianym powyzej. Ewentualnie przy podanych sposobach mozna niewprowa- dzone do reakcji pozostalosci soli reduko¬ wac do bronzu, np. zapomoca wodoru. Do¬ bre wyniki mozna takze uzyskac, jezeli kwasny wolframian nalozyc ma drut wol¬ framowy wzglednie na tasme wolframowa i nastepnie przez redukcje, np. zapomoca wodoru, zredukowac do bronzu. Przy tym ostatnim sposobie oraz przy powyzej wspo¬ mnianej elektrolizie mozna bronz umiescic równiez na rdzeniu, wykonanym z metalu, lecz nie z wolframu, a np. z drutu miedzia¬ nego, niklowego lub zelazoniklowego, zao¬ patrzonego w miedziana powloke.Zamiast drutu wolframowego wzglednie tasmy wolframowej mozna uzyc równiez drutu lub tasm molibdenowych, zaopatrzo- nalazku, pfzyczem umieszczony równole¬ gle do ciala zarowego przewód, laczacy dru¬ ty doprowadzajace, styka sie z warstwa bronzu. Opornik mozna umiescic wewnatrz wzglednie nazewnatrz trzonka lub banki lampy.Przed przystapieniem do blizszego wy¬ jasnienia wymienionych konstrukcyj opi¬ sano sposób, w jaki mozna uzyskac war¬ stwe bronzu, np. warstwe bronzu wolframo¬ wego. W tymi celu drut wolframowy wzgled¬ nie tasme wolframowa przeciaga sie przez kwasny stop wolframianu. Powstaje przy- tem tak zwany bronz zólty i zachodzi wedlug wszelkiego prawdopodobienstwa nastepu- pujaca reakcja: nych w warstwe wolframu. Przy zastoso¬ waniu rdzenia molibdenowego daje sie mianowicie uzyskac materjal bardziej cia- gliwy, anizeli przy uzyciu samego wolfra¬ mu, co np. jest korzystne przy wyrobie lampy.Na rysunku uwidoczniono kilka przy¬ kladów wykonania wynalazku.Na fig. 1 cyfra 1 oznaczono banke elek¬ trycznej zarówki, spojona ze slupkiem 2.Slupek posiada miejsce splaszczone 3, w które wtopione sa druty 4 i 5, .doprowa¬ dzajace prad.Nastepnie w bance umieszczone jest cialo zarowe 6, równolegle do którego wlaczona jest tasma miedziana 7, zaopa¬ trzona w warstwe ibronzu wolframowego.Fig. 2 uwidocznia, ze druty doprowa¬ dzajace 4 i 5 lampy, przedstawionej na fig. 1, stykaja sie z warstwa bronzu wolframo¬ wa,,W04 + 2Na2W207 + W 3Na2 W206.Inny sposób polega na tem, ze drut kwasnego stopu wolframianu, przyczem wolframowy wzglednie tasme wolframowa odbywa sie nastepujaca reakcja: uzywa sie jako katode przy elektrolizie 2N + 2Na2W207 2Na2W04 +Na2W206. — 3 —wego 8, znajdujaca sie na tasmie miedzia¬ nej 7.Na fig. 3 uwidoczniono wykonanie wy¬ nalazku, w którem jeden drut doprowa¬ dzajacy 5 styka sie z tasma miedziana 7, a drut doprowadzaj acy 4 z warstwa bron- zu 8. W tym przypadku przy przerwaniu sie ciala zarowego nastepuje przebicie warstwy przy drucie doprowadzajacym 4.Inna postac wykonania wynalazku przedstawiono na fig, 4 i 5.Na fig. 4 cyfra 9 oznaczono banke, któ¬ ra jest spojona ze slupkiem 10, .posiadaja¬ cym miejsce splaszczone 11, w którem za¬ topione sa druty doprowadzajace 12 i 13.Wewnatrz banki jest umieszczone cialo zarowe 14, a do banki jest przykitowany trzonek nagwintowany 15, z którym pola¬ czone sa przewodzaco druty doprowadza¬ jace 12 i 13. Drut 13 jest pokryty warstwa bronzu wolframowego. Pasek niklowy 16 laczy druty doprowadzajace 12 i 13 i jest wlaczony równolegle do ciala zarowego 14.Fig. 5 uwidocznia, w jaki sposób pasek niklowy 16 styka sie z drutem doprowa¬ dzajacym 12 oraz z warstwa bronzu 17, pokrywajaca drut doprowadzajacy 13 lam¬ py, przedstawionej na fig. 4. Drut dopro¬ wadzajacy 13 moze byc wykonany, przy¬ najmniej czesciowo, z wolframu, miedzi wzglednie z niklu, to jest niekoniecznie caly ten drut musi byc wykonany z jedne¬ go tylko metalu. Zamiast wolframu mozna zastosowac takze drut molibdenowy, na którym umieszczony jest wolfram i który moze byc wyginany z mniejsza obawa pek¬ niecia, anizeli drut wolframowy, poniewaz, jak to juz wspomniano, drut molibdenowy daje sie bardzo dobrze wyginac.W celu osiagniecia przy pradzie sta¬ lym wzglednie pradzie zmiennym napiecia przebicia, lezacego miedzy 20 woltami i 100 woltami, wytwarza sie tak zwany nie¬ bieski bronz wolframowy, przypuszczalnie o skladzie Na2W^09 i najkorzystniej o grubosci 40 do 60 M, przyczem nalezy za¬ znaczyc, ze warstwa At20.6, odpowiadaja¬ ca wymienionemu napieciu przebicia, jest tak cienka, ze ledwie mozna ja dostrzec okiem nieuzbrojonem. Zaznacza sie rów¬ niez, ze przypuszczalnie wartosc napiecia przebicia zwieksza sie w miare tego, jak bronz wedlug wynalazku staje sie bardzie} kwasny oraz wraz z gruboscia warstwy bronzu.Istotne znaczenie posiada to, ze napie¬ cia przebicia bronzu sa bardziej stale, ani¬ zeli dotychczas znanych materjalów na oporniki, których przewodnosc zalezy od napiecia.Na fig* 6 przedstawiono opornik 18 we¬ dlug wynalazku, w którym plytka metalo¬ wa 2\1 pokryta jest po obu stronach war¬ stwami bronzu 19 i 21. Przez zacisniecie miedzy dwoma biegunami wymieniony opornik moze byc wlajczony w obwód pra¬ du. Na fig. 7, 8, 9 przedstawiono przyklad wykonania wynalazku, w którym opornik jest wlaczony równolegle do ciala zarowego elektrycznej zarówki i miesci sie poza trzonkiem zarówki. Fig. 7 przedstawia widok zboku oprawki do zarówki, fig. 8 — widok zdolu tej oprawki i fig. 9 — widok czesci oprawki wedlug fig. 7 i 8.Liczba 22 oznaczono czesc kontaktowa oprawki edisonowskiej, wykonana z ma- terjalu izolacyjnego. Na wymienionej cze¬ sci kontaktowej umieszczona jest metalo¬ wa tulejka nagwintowana 23. Tulejka 23 jest polaczona przewodzaco z zaciskiem przylaczowym 24, zaopatrzonym w meta¬ lowa sprezyne 26 w ksztalcie litery S.Silodkowy kontakt oprawki jest utworzo¬ ny ze sprezyny metalowej 27 o podobnym ksztalcie, polaczonej przewodzaco z za¬ ciskiem przylaczowym 25. Jak uwidocz¬ niono na fig. 9, opornik 18, przedstawiony na fig. 6, moze byc zacisniety w sprezy¬ nach 26 i 27, wygietych naksztalt litery S.Jest zrozumiale, ze jezeli zarówka jest wkrecona do tulejki nagwintowanej 23 i jej kontakt srodkowy styka sie z kontak- — 4 —tern srodkowym 27 oprawki, to opornik 18 zostaje wlaczony równolegle do ciala za¬ rowego lampy. Jest rzecza oczywista, ie opornik wedlug wynalazku moze byc uzyty wszedzie tam, gdzie pozadane jest rózae przyrzady elektryczne, jak zarówki wzgled¬ nie lampy wyladowcze, laczyc szeregowo. PL