Wynalazek niniejszy dotyczy tloczarki do wyrobu czworokatnych rur falowanych.Rury takie, sfalowane prostopadle lub uko¬ snie do ich osi, sluza jako komory wodne w kotlach parowych. Przedmiotem wynalazku niniejszego jest tloczarka, skladajaca sie z tloczaka dolnej matrycy i tloczaka górne¬ go, przyczem rure obejmuja naksztalt lite- ru U wymienne narzady tloczne. Okazalo sie bowiem, ze przy stosowaniu stalych form w ksztalcie litery U w tlóczaku gór¬ nym, w matrycy lub tez w obu tych narza¬ dach, rura tloczona zostaje wcisnieta w forme tak mocno, ze usuniecie jej po ukon¬ czeniu tloczenia przedstawia znaczne trud¬ nosci.Wedlug wynalazku niedogodnosci tej unika sie dzieki temu, ze rura zostaje uje¬ ta zapomoca oddzielnych czesci, utrzymy¬ wanych podczas tloczenia nieruchomo, któ¬ re poza tern jednak posiadaja pewien luz, umozliwiajacy latwe wyjecie rury z formy po ukonczeniu procesu tloczenia.Inna cecha znamienna wynalazku jestpolaczenie w jednej maszynie narzadu, przeznaczonego tylko do przygotowywania falowanego ksztaltu rur^, z narzadem -Wy¬ konczajacym, lacznie z podparciem czesci tloczaka, osadzonych z pewnym luzem.Na rysunku przedstawiono schematycz¬ nie przyklad wykonania wynalazku, przy- czem fi|g. 1 przedstawia przekrój tloczarki; fig. 2 — widok zgóry dolnej matrycy tlo¬ czarki; fig. 3 i 4 .przedstawiaja widoki zfoo- ku i czesciowe .przekroje czesci tloczarki wstepnej i c^^citloc^a^i Wykonczajacej, wraz z tloczakami: dolnym i górnym; fig. 5 i 6 — w podzialce^iekpzej przekrój .po^ przeczny i podluzny górnego ^tloczaka do tloczenia wstepnego z listwami bocznemi, narzadami tlocznemi i dzwigniami kolanko- wemi; fig. 5a przedstawia schematycznie polozenie dzwigni kolankowej podczas wsu¬ wania tloczaka górnego w matryce; fig. 7 i 8 przedstawiaja w zwiekszoiiej .pódzialce przekrój poprzeczny i podluzny dolnego tloczaka do tloczenia wstepnego, i fig. 9—- rure czworokatna, przygotowana do wytla¬ czania i napelniona piaskiem, z oznacze¬ niem miejsc, w których przypawa sie plyt¬ ki blaszane, zakrywajace otwory rury.Tloczarka, przedstawiona na rysunku, sklada sie z czesci V tloczenia wstepnego oraz polozonej dbók czesci F tloczenia glównego lub wykonczajacego (fig. 1 f 2), przedzielonych wspólna plyta srodkowa 2.Taka podwójna tloczaika jest zaopatrzona w boczne plyty tloczne 1, V, które lacznie z plyta srodkowa 2, podpieraja na calej swej powierzchni te czesci bocznej po¬ wierzchni rury, które pozostaja proste i plaskie. Plyta srodkowa 2 jest polaczona na stale z plyta podstawowa 3 dolnej cze¬ sci tloczarki, natomiast ruchome plyty boczne /, /' sa osadzone przesuwnie na tej- ze plycie podstawowej, jednak w pewnej odleglosci od plyty srodkowej, odpowied¬ nio do szerokosci rury.Narzady tloczne 4 czesci wstepnej (przygotowawczej) V, wytwarzajace ksztalt falowany, posiadaja boczne obrzeza wkle¬ sle 5. W dolnej czesci tloczarki narzady tloczne znajduja sie miedzy plyta srodko¬ wa 2, a" plyta boczna 1 w odleglosci, odpo¬ wiadajacej ksztaltowi rury. Narzady tlocz¬ ne sa wykonani w1 postaci czopów, u dolu zas sa sciete plasko, aby zapewnic dobre przyleganie i niezawodne przenoszenie ci¬ snienia na plyte posrednia 6.Górne narzady tloczne 4 w czesci przy¬ gotowawczej sa podtrzymywane luzno osa- dzonemi listwami prowfadniczemi 7, zawie- szonemi na wystepach T o ksztalcie jaskól- czego ogona w szczelinach plyty posredniej 8 z"pewnym Iuzemf w odleglosciach, odpo¬ wiadajacych wzajemnej odleglosci poszcze¬ gólnych fal na rurze. Plyty posrednie 8 sa wsuniete w zlobki 9 plyty podstawowej 10 górnej czesci tloczarki. Listwy prowadnicze 7 sa ulozone nawprost siebie parami lub tez sa przesuniete wzgledem sfebie parami na tikos, w zaleznosci od tego, czy fale, wytla- czalne na rurze, sa proste czy ukosne. Li¬ stwy 7 wchodza w rowki prowadnicze 11, 12 odpowiednich rozmiarów, znajdujace sie w plycie bocznej 1 wzglednie w plycie srodkowej 2 dolnej czesci tloczarki. Pod¬ czas procesu tloczenia listwy 7 zaglebiaja sie^w rowki, dzieki czemu plaska powierzch¬ nia boczna rury zostaje ograniczona ze wszystkich stron. Odpowiednio umieszczone obrzeza wklesle 5 narzadów tlocznych 4 tworza zaokraglone przejscie od górnych i dolnych powierzchni tlocznych do bocznych plyt tloczacych. Dzieki temu zachowuje sie konieczna wielkosc promieni zaokraglenia brzegów rury i zapobiega tworzeniu sie fald w zaokragleniu brzegów od strony wewnetrz¬ nej. Z drugiej strony cisnienie zostaje przeniesione wgóre lub wdól przez boczne powierzchnie plaskiej i ksztaltuje szczyty fali odpowiednio do wglebienia fali, utwo¬ rzonego przez tloczenie.Przez cisnienie boczne, np. hydraulicz¬ ne, jak równiez cisnienie narzadów tlocz¬ nych w czesci tloczenia wstepnego orazplyt roziporowydi 73 w czesci wykonczaja¬ cej, ruchome boczne plyty tloczne 1, 1' za- / staja przesuniete w polazenie, odpowiada- | jace ostatecznym roasiniarom j uz wykon¬ czonej rury, przyczem sa one utrzymywane w tern polozeniu podczas procesu tloczenia.W ten sposób zapobiega sie ..pacgeniij sie scianek rury* Moziiosc przesuwania boczmych plyt tlocznych 1, 7V umozliwia latwe wkladanie i wyjmowanie rwy z dolnych matryc w czesci wstepnej i w czesci wykonczajacej tloczarki. Wyjmowanie rury z listw pro¬ wadniczych 7 jest ulatwione przez zamo¬ cowanie tych listw w plytach srodkowych 8 z pewnym luzem w tym celu, aby podat¬ ne listwy 7, podczas iruchu górnego tlocza- ka wigóne, pociagaly za soba wytloczona rure, na dolnym koncu niektórych listw, w odpowiednich wycieciach umieszczone sa niewielkie odchylne dzwignie kolankowe 14. Podczas ruchu górnego tloczaka wdól odchylne dzwignie kolankowe 14 slizgaja sie po rurze (fig. 5a), natomiast podczas ruchu wigóre odchylaja sie dzieki swemu ciezarowi, przez co ramie 21 zapada pod rure i wyciaga ja z matrycy.W tloczaroe wykonczajacej F, która sluzy do wyrównywania drobnych niedo¬ kladnosci, powstajacych podczas wytlacza¬ nia wstepnego, umieszczone sa narzady tloczne 15 i 16 (matryca i patryca), odpo¬ wiadajace ostatecznemu ksztaltowi falowa¬ nemu rury.Nastawianie tloczarki na rózne rozmia¬ ry rur uskutecznia sie przez wymiane na¬ rzadów tlocznych oraz przez zakladanie wkladek blaszanych miedzy plyty rozporo¬ we 13.Wymieniajac tylko poszczególne narza¬ dy tloczarki mozna równiez w tej samej tloiczarce wykonywac zarówno rury o róz¬ nych liczbach fal i róznych wymiarach, wzglednie grubosciach scianek, jak i rury z falami prostemi albo ukosnemi.Czesc wstepna i czesc wykonczajaca matrycy mieszcza sie w ^ozlachi 17 o* ksztalcie litery U, które sa umieszczone na. plycie podstawowej 3; W kozlach tych spo¬ czywaja cylindry ttaczne IBi Przebieg tloczenia, jest nastepujacy* Do wytlaczania wzieto prosta rure Q prostokatnym przekroju, wypeltoiona pia¬ skiem, której konce sa zalozone z obyd¬ wóch stron zapomoca plytek blaszanych,, przypojonych do boków 19 (fig.: 9). Rury* przygotowane w ten sposób, po odpowied- niem podgrzaniu zostaja przeniesione naj¬ pierw do czesci tloczenia wstepnegjo V,. w której, zapomoca przesunietych wzgledem siebie górnych i dolnych narzadów tlocz¬ nych 4, przy jednoczesnem wlaczeniu ci¬ snienia bocznego cylindrów tlocznych 18, na rurze wytwarza sie odpowiednie fale, 4 dzieki wkleslym obrzezom na narzadach tlocznych, sily odksztalcajace zostaja prze¬ niesione nietylko na plaskie powierzchnie, ale równiez i na boczne zaokraglenie rur, przez co zostaje zachowany odpowiedni promien zaokraglenia rury, jednoczesnie zas osiaga sie prawidlowe uksztaltowanie szczytów fal.Rura, po wytloczeniu wstepnem, obluz- nieniu plyt bocznych i podniesieniu górnej formy, zostaje wyjeta samoczynnie z dol¬ nej formy zapomoca dzwigni kolankowych 14, osadzonych w listwach 7 i natychmiast przeniesiona do tloczarki wykonczajacej, w której zostaja wyrównane drobne niedo¬ kladnosci, powstajace podczas tloczenia wstepnego. PL