PL209583B1 - Sposób rozdzielania racemicznego 3,5,5-trimetylocykloheks-2-en-1-olu - Google Patents
Sposób rozdzielania racemicznego 3,5,5-trimetylocykloheks-2-en-1-oluInfo
- Publication number
- PL209583B1 PL209583B1 PL383632A PL38363207A PL209583B1 PL 209583 B1 PL209583 B1 PL 209583B1 PL 383632 A PL383632 A PL 383632A PL 38363207 A PL38363207 A PL 38363207A PL 209583 B1 PL209583 B1 PL 209583B1
- Authority
- PL
- Poland
- Prior art keywords
- trimethylcyclohex
- racemic
- isomer
- lipase
- enantiomer
- Prior art date
Links
- 238000000034 method Methods 0.000 title claims description 9
- PQANGXXSEABURG-UHFFFAOYSA-N cyclohex-2-en-1-ol Chemical compound OC1CCCC=C1 PQANGXXSEABURG-UHFFFAOYSA-N 0.000 title 2
- 238000000926 separation method Methods 0.000 title 1
- VLKZOEOYAKHREP-UHFFFAOYSA-N n-Hexane Chemical compound CCCCCC VLKZOEOYAKHREP-UHFFFAOYSA-N 0.000 claims description 30
- 239000000203 mixture Substances 0.000 claims description 13
- 238000005886 esterification reaction Methods 0.000 claims description 11
- 239000004367 Lipase Substances 0.000 claims description 10
- 102000004882 Lipase Human genes 0.000 claims description 10
- 108090001060 Lipase Proteins 0.000 claims description 10
- 235000019421 lipase Nutrition 0.000 claims description 10
- OKKJLVBELUTLKV-UHFFFAOYSA-N Methanol Chemical compound OC OKKJLVBELUTLKV-UHFFFAOYSA-N 0.000 claims description 9
- HEMHJVSKTPXQMS-UHFFFAOYSA-M Sodium hydroxide Chemical compound [OH-].[Na+] HEMHJVSKTPXQMS-UHFFFAOYSA-M 0.000 claims description 9
- 150000001298 alcohols Chemical class 0.000 claims description 9
- LDRWAWZXDDBHTG-UHFFFAOYSA-N 3,5,5-trimethylcyclohex-2-en-1-ol Chemical compound CC1=CC(O)CC(C)(C)C1 LDRWAWZXDDBHTG-UHFFFAOYSA-N 0.000 claims description 8
- LFQSCWFLJHTTHZ-UHFFFAOYSA-N Ethanol Chemical compound CCO LFQSCWFLJHTTHZ-UHFFFAOYSA-N 0.000 claims description 7
- XTXRWKRVRITETP-UHFFFAOYSA-N Vinyl acetate Chemical compound CC(=O)OC=C XTXRWKRVRITETP-UHFFFAOYSA-N 0.000 claims description 7
- LDRWAWZXDDBHTG-QMMMGPOBSA-N (1r)-3,5,5-trimethylcyclohex-2-en-1-ol Chemical compound CC1=C[C@H](O)CC(C)(C)C1 LDRWAWZXDDBHTG-QMMMGPOBSA-N 0.000 claims description 6
- 241000179532 [Candida] cylindracea Species 0.000 claims description 6
- 230000032050 esterification Effects 0.000 claims description 5
- ZAFNJMIOTHYJRJ-UHFFFAOYSA-N Diisopropyl ether Chemical compound CC(C)OC(C)C ZAFNJMIOTHYJRJ-UHFFFAOYSA-N 0.000 claims description 4
- 102000004190 Enzymes Human genes 0.000 claims description 4
- 108090000790 Enzymes Proteins 0.000 claims description 4
- 239000011942 biocatalyst Substances 0.000 claims description 4
- QTBSBXVTEAMEQO-UHFFFAOYSA-M Acetate Chemical compound CC([O-])=O QTBSBXVTEAMEQO-UHFFFAOYSA-M 0.000 claims description 2
- 238000006460 hydrolysis reaction Methods 0.000 claims description 2
- 239000000126 substance Substances 0.000 claims description 2
- 239000003960 organic solvent Substances 0.000 claims 2
- CSCPPACGZOOCGX-UHFFFAOYSA-N Acetone Chemical compound CC(C)=O CSCPPACGZOOCGX-UHFFFAOYSA-N 0.000 description 8
- VYPSYNLAJGMNEJ-UHFFFAOYSA-N Silicium dioxide Chemical compound O=[Si]=O VYPSYNLAJGMNEJ-UHFFFAOYSA-N 0.000 description 8
- 239000011541 reaction mixture Substances 0.000 description 6
- UORVGPXVDQYIDP-UHFFFAOYSA-N borane Chemical compound B UORVGPXVDQYIDP-UHFFFAOYSA-N 0.000 description 4
- 238000004440 column chromatography Methods 0.000 description 4
- HJOVHMDZYOCNQW-UHFFFAOYSA-N isophorone Chemical compound CC1=CC(=O)CC(C)(C)C1 HJOVHMDZYOCNQW-UHFFFAOYSA-N 0.000 description 4
- 239000000741 silica gel Substances 0.000 description 4
- 229910002027 silica gel Inorganic materials 0.000 description 4
- 239000002904 solvent Substances 0.000 description 4
- YMWUJEATGCHHMB-UHFFFAOYSA-N Dichloromethane Chemical compound ClCCl YMWUJEATGCHHMB-UHFFFAOYSA-N 0.000 description 3
- XEKOWRVHYACXOJ-UHFFFAOYSA-N Ethyl acetate Chemical compound CCOC(C)=O XEKOWRVHYACXOJ-UHFFFAOYSA-N 0.000 description 3
- 150000001242 acetic acid derivatives Chemical class 0.000 description 3
- 238000006243 chemical reaction Methods 0.000 description 3
- 229910000085 borane Inorganic materials 0.000 description 2
- 150000001875 compounds Chemical class 0.000 description 2
- 150000001993 dienes Chemical class 0.000 description 2
- 150000002148 esters Chemical class 0.000 description 2
- 239000000243 solution Substances 0.000 description 2
- 238000003786 synthesis reaction Methods 0.000 description 2
- LDRWAWZXDDBHTG-MRVPVSSYSA-N (1s)-3,5,5-trimethylcyclohex-2-en-1-ol Chemical compound CC1=C[C@@H](O)CC(C)(C)C1 LDRWAWZXDDBHTG-MRVPVSSYSA-N 0.000 description 1
- HFJLEEDEYLPHFS-UHFFFAOYSA-N 1,5,5-trimethylcyclohexa-1,3-diene Chemical compound CC1=CC=CC(C)(C)C1 HFJLEEDEYLPHFS-UHFFFAOYSA-N 0.000 description 1
- HBAQYPYDRFILMT-UHFFFAOYSA-N 8-[3-(1-cyclopropylpyrazol-4-yl)-1H-pyrazolo[4,3-d]pyrimidin-5-yl]-3-methyl-3,8-diazabicyclo[3.2.1]octan-2-one Chemical class C1(CC1)N1N=CC(=C1)C1=NNC2=C1N=C(N=C2)N1C2C(N(CC1CC2)C)=O HBAQYPYDRFILMT-UHFFFAOYSA-N 0.000 description 1
- 239000007983 Tris buffer Substances 0.000 description 1
- -1 [(1S, 2R) -6,6-dimethylbicyclo [3.1.1] heptan-2-yl] methylaluminum chloride Chemical compound 0.000 description 1
- XAGFODPZIPBFFR-UHFFFAOYSA-N aluminium Chemical compound [Al] XAGFODPZIPBFFR-UHFFFAOYSA-N 0.000 description 1
- 229910052782 aluminium Inorganic materials 0.000 description 1
- 230000015572 biosynthetic process Effects 0.000 description 1
- 230000007073 chemical hydrolysis Effects 0.000 description 1
- 239000003153 chemical reaction reagent Substances 0.000 description 1
- 125000004177 diethyl group Chemical group [H]C([H])([H])C([H])([H])* 0.000 description 1
- 239000003205 fragrance Substances 0.000 description 1
Landscapes
- Preparation Of Compounds By Using Micro-Organisms (AREA)
Description
Przedmiotem wynalazku jest sposób rozdzielania racemicznego 3,5,5-trimetylocykloheks-2-en-1-olu, na optycznie czyste: S-(-)-3,5,5-trimetylocykloheksen-1-ol, o wzorze 1, i R-(+)-3,5,5-trimetylocykloheks-2-en-1-ol, o wzorze 2, przedstawionych na rysunku.
Związki te mogą znaleźć zastosowanie jako substancje wyjściowe w syntezie związków biologicznie aktywnych, w tym zapachowych.
Znane jest otrzymywanie enancjomerów 3,5,5-trimetylocykloheks-2-en-1-oli jedynie na drodze chemicznej syntezy: (S)-(-)-3,5,5-trimetylocykloheks-2-en-1-olu, z 83% nadmiarem enancjomerycznym, uzyskano w wyniku asymetrycznej redukcji izoforonu za pomocą chlorku [(1S, 2R)-6,6-dimetylobicyklo[3.1.1]heptan-2-ylo]metyloglinu (G. Giacomelli, L. Lardicci, F. Palla, J. Org. Chem., 1984, 49, ss. 310313). Enancjomer (R)-(+)-3,5,5-trimetylocykloheks-2-en-1-olu, z 14,5% nadmiarem enancjomerycznym, otrzymano w wyniku redukcji izoforonu za pomocą dietylowego eteratu tris[(S)-2-metylobotylo]glinu (G. Giacomelli, A. M. Caporusso, L. Lardicci, Tetrahedron Letters, 1981, 22,37, ss. 3663-3666).
Inną znaną metodą otrzymywania optycznie czynnych izoforoli jest enancjoselektywna hydroboronylacja 1,5,5-trimetylo-1,3-cykloheksadienu. W wyniku reakcji tego dienu z di-(2-izokaranylo)boranem otrzymano R-(+) enancjomer o nadmiarze enancjomerycznym 84%, a S-(-) enancjomer, z nadmiarem enancjomerycznym 50%, w wyniku reakcji dienu z di-(4-izokaranylo)boranem (M. Zaidlewicz, Z. Walasek, Polish J. Chem., 1994, 68, ss. 2489-2496).
Opisane metody pozwalają na otrzymanie enancjomerycznych alkoholi z co najwyżej 84% nadmiarem enancjomerycznym.
Istota wynalazku polega na tym, że w wyniku dwukrotnej estryfikacji, znanego racemicznego 3,5,5-trimetylo-2-cykloheksen-1-olu, z octanem winylu w obecności lipazy z Candida cylindracea, jako biokatalizatora, uzyskuje się nieprzereagowany S-(-)-3,5,5-trimetylocykloheks-2-en-1-ol, wzór 1, z nadmiarem enancjomerycznym 98%. Enancjomer (R)-(+)-3,5,5-trimetylocykloheks-2-en-1-ol uzyskuje się w ten sposób, że powstały w reakcji estryfikacji, w obecności lipazy z Candida cylindracea, octan poddaje się reakcji hydrolizy chemicznej w 1 molowym roztworze NaOH z dodatkiem metanolu. Otrzymane w ten sposób alkohole estryfikuje się dwukrotnie octanem winylu w obecności lipazy Amano PS, jako biokatalizatora, aż do momentu gdy w mieszaninie reakcyjnej pozostaje prawie czysty optycznie (nadmiar enancjomeryczny powyżej 98%) R-(+)-3,5,5-trimetylocykloheks-2-en-1-ol, wzór 2.
Korzystne jest, gdy reakcję estryfikacji racemicznego alkoholu wykonuje się w heksanie, a estryfikacje mieszaniny alkoholi z nadmiarem enancjomeru R-(+) - w eterze diizopropylowym.
Zasadniczą zaletą wynalazku jest otrzymanie optycznie czystych - nadmiar enancjomeryczny powyżej 98% - 3,5,5-trimetylocykloheks-2-en-1-oli w łagodnych warunkach i bez stosowania skomplikowanych i drogich odczynników chemicznych.
Przedmiot wynalazku jest bliżej objaśniony w przykładzie wykonania:
P r z y k ł a d 1
Do kolby z heksanem (17,5 cm3) umieszczonej na mieszadle magnetycznym dodaje się racemicznego 3,5,5-trimetylocykloheks-2-en-1-olu (5,0 g, 35,7 mola) i octan winylu (6,5 cm3, 70,5 mmola). Całość intensywnie miesza się z 1 g lipazy z Candida cylindracea. Reakcje kontroluje się za pomocą GC. Po 3 dniach mieszaninę reakcyjną przesącza się przez celit i odparowuje rozpuszczalnik. Pozostałość rozdziela się na kolumnie chromatograficznej (żel krzemionkowy, heksan:aceton, 9:1). Otrzymuje się w ten sposób 2,80 g mieszaniny izomerów alkoholi o składzie alkoholi 73,7% izomeru S-(-) i 26,3% izomeru R-(+) i 2,34 g octanów o składzie: 13,9% izomeru S-(-) i 86,1% izomeru R-(+). Uzyskane alkohole (2,80 g, 20,0 mmola) poddaje się ponownej estryfikacji z octanem winylu (4,7 cm3, 51,0 mmola) w heksanie (10 cm3) i w obecności 0,68 g lipazy Candida cylindracea. Po 6 dniach mieszaninę reakcyjną sączy się przez celit, odparowuje rozpuszczalnik i rozdziela na kolumnie chromatograficznej (żel krzemionkowy, heksan:aceton, 9:1). Otrzymuje się w ten sposób 0,82 g mieszaniny izomerycznych alkoholi o składzie: 99% izomeru S-(-) i 1% izomeru R-(+) oraz frakcję izomerycznych estrów ( 0,99 g) o składzie: 51% izomeru (-)-S oraz 49% izomeru (+)-R.
Uzyskany enancjomer S, o nadmiarze enancjomerycznym 98%, charakteryzuje się skręcalnością właściwą: [a]— = -31,03 (c = 2,61, heksan). Następnie do 26 cm3 1 molowego roztworu NaOH z doL J D datkiem 1,0 cm3 MeOH dodaje się 2,34 g, uzyskanych w pierwszej estryfikacji, octanów i całość miesza się w temperaturze pokojowej przez 24 godziny. Następnie mieszaninę reakcyjną ekstrahuje się chlorkiem metylenu i suszy. Otrzymuje się 1,61 g alkoholi o składzie 14% izomeru S-(-) i 86% izomeru
PL 209 583 B1 3
R-(+). Mieszaninę alkoholi poddaje się estryfikacji z octanem winylu (3,1 cm3, 33,6 mmola) w eterze diizopropylowym ( 5 cm3) w obecności lipazy Amano PS. Po 14 dniach mieszaninę reakcyjną sączy się przez celit, odparowuje rozpuszczalnik i rozdziela na kolumnie chromatograficznej (żel krzemionkowy, heksan:aceton, 9:1). Otrzymuje się w ten sposób 0,93 g mieszaniny alkoholi o składzie: 8% izomeru S-(-) i 92% izomeru R-(+) oraz 0,22 g octanów o składzie: 61% izomeru S-(-) i 39% izomeru R-(+). Mieszaninę alkoholi (0,93 g) poddaje się ponownej estryfikacji z 1,8 cm3 octanu winylu w 2 cm3 eteru diizopropylowego i w obecności 0,19 g lipazy Amano PS. Po 5 dniach mieszaninę reakcyjną sączy się przez celit, odparowuje rozpuszczalnik i rozdziela na kolumnie chromatograficznej (żel krzemionkowy, heksan:aceton, 9.1). Otrzymuje się w ten sposób 0,74 g alkoholi o składzie: 99% izomeru R-(+) i 1% izomeru S-(-) oraz 0,14 g estrów o składzie: 75% izomeru S-(-) i 25% izomeru R-(+). Uzyskany w ten sposób R-(+)-3,5,5-trimetylo-2-cykloheksen-1-olu, o nadmiarze enancjomerycznym 98%, charakteryzuje się następującą skręcalnością właściwą: LI20 = 30,23 (c = 2,59 heksan).
L JD
Całkowita wydajność, przeliczona w stosunku do 5 g wyjściowego racemicznego alkoholu, wynosi 15% izomeru (-S)-(-) i 16% izomeru (R)-(+).
Claims (3)
1. Sposób rozdzielania racemicznego 3,5,5-trimetylocykloheks-2-en-1-olu, znamienny tym, że nieprzereagowany enancjomer S-(-)-3,5,5-trimetylocykloheks-2-en-1-olu, wzór 1, z nadmiarem enancjomerycznym 98% uzyskuje się w wyniku dwukrotnej estryfikacji znanego racemicznego 3,5,5-trimetylocykloheks-2-en-1-olu z octanem winylu w obecności lipazy z Candida cylindracea jako biokatalizatora i rozpuszczalnika organicznego, a enancjomer (R)-(+)-3,5,5-trimetylocykloheks-2-en-1-olu, wzór 2, uzyskuje się w ten sposób, że powstały octan, w wyniku pierwszej reakcji estryfikacji w obecności lipazy z Candida cylindracea, poddaje się reakcji hydrolizy chemicznej w 1 molowym roztworze NaOH z dodatkiem metanolu, a otrzymaną w ten sposób mieszaninę alkoholi estryfikuje się dwukrotnie octanem winylu w rozpuszczalniku organicznym w obecności lipazy Amano PS, jako biokatalizatora, do momentu uzyskania czystego optycznie, z nadmiarem enancjomerycznym powyżej 98%, alkoholu R-(+)-3,5,5-trimetylocykloheks-2-en-1-olu (wzór 2).
2. Sposób według zastrz. 1, znamienny tym, że reakcję estryfikacji racemicznego 3,5,5-trimetylocykloheks-2-en-1-olu prowadzi się w heksanie.
3. Sposób według zastrz. 1, znamienny tym, że reakcję estryfikacji 3,5,5-trimetylocykloheks-2-en-1-oli z nadmiarem enancjomeru R-(+) prowadzi się w eterze diizopropylowym.
Priority Applications (1)
| Application Number | Priority Date | Filing Date | Title |
|---|---|---|---|
| PL383632A PL209583B1 (pl) | 2007-10-29 | 2007-10-29 | Sposób rozdzielania racemicznego 3,5,5-trimetylocykloheks-2-en-1-olu |
Applications Claiming Priority (1)
| Application Number | Priority Date | Filing Date | Title |
|---|---|---|---|
| PL383632A PL209583B1 (pl) | 2007-10-29 | 2007-10-29 | Sposób rozdzielania racemicznego 3,5,5-trimetylocykloheks-2-en-1-olu |
Publications (2)
| Publication Number | Publication Date |
|---|---|
| PL383632A1 PL383632A1 (pl) | 2008-04-28 |
| PL209583B1 true PL209583B1 (pl) | 2011-09-30 |
Family
ID=43033896
Family Applications (1)
| Application Number | Title | Priority Date | Filing Date |
|---|---|---|---|
| PL383632A PL209583B1 (pl) | 2007-10-29 | 2007-10-29 | Sposób rozdzielania racemicznego 3,5,5-trimetylocykloheks-2-en-1-olu |
Country Status (1)
| Country | Link |
|---|---|
| PL (1) | PL209583B1 (pl) |
-
2007
- 2007-10-29 PL PL383632A patent/PL209583B1/pl not_active IP Right Cessation
Also Published As
| Publication number | Publication date |
|---|---|
| PL383632A1 (pl) | 2008-04-28 |
Similar Documents
| Publication | Publication Date | Title |
|---|---|---|
| Serra et al. | Lipase-catalyzed resolution of p-menthan-3-ols monoterpenes: preparation of the enantiomer-enriched forms of menthol, isopulegol, trans-and cis-piperitol, and cis-isopiperitenol | |
| EP1176135B1 (en) | Process for producing optically active alcohol | |
| Kimura et al. | Chemo-enzymatic synthesis of enantiomerically pure (R)-2-naphthylmethoxyacetic acid | |
| Prévost et al. | Total synthesis of symbioramide: a flexible approach for the efficient preparation of structural isomers | |
| Hudlicky et al. | Yeast-mediated Resolution of. beta.-keto Esters of Prochiral Alcohols | |
| Camps et al. | Synthesis and applications of (R)-and (S)-pantolactone as chiral auxiliaries | |
| PL209583B1 (pl) | Sposób rozdzielania racemicznego 3,5,5-trimetylocykloheks-2-en-1-olu | |
| US20120028340A1 (en) | Kinetic resolution of (4s) -- 4- phenyl -- 3- [(5rs)-5-(4-flurophenyl)-5- hydroxypentanoyl] --1,3-oxazolidin-2-one to the (5s) isomer via lipase catalyzed enantioselective esterification of the (5r) isomer | |
| Shi-Hui et al. | Synthesis of enantiomerically pure cycloalkenols via combination strategy of enzyme-catalyzed reaction and RCM reaction | |
| Serra et al. | Lipase-mediated resolution of the hydroxy-cyclogeraniol isomers: Application to the synthesis of the enantiomers of karahana lactone, karahana ether, crocusatin C and γ-cyclogeraniol | |
| Li et al. | Chemoenzymatic preparation of fluorine-substituted β-lactam enantiomers exploiting Burkholderia cepacia lipase | |
| Pandavadara et al. | Synthesis and applications of optically pure trans-2-(3, 5-dimethylphenoxy) cyclohexan-1-ol as chiral auxiliary for preparation of α-substituted carboxylic acid derivatives | |
| CN101031531B (zh) | 包括羰基选择性还原、对映选择性加氢和脂肪酶催化的立体选择性酰化以富集所需对映体的从相应的2-甲基链-2-烯-1-醛制备光学活性的2-甲基链烷-1-醇的方法 | |
| Reddipalli et al. | Chemo-enzymatic synthesis of both enantiomers of rugulactone | |
| Clososki et al. | Regio-and enantioselective reduction of methyleneketoesters mediated by Saccharomyces cerevisiae | |
| JP3704731B2 (ja) | 光学活性３−ヒドロキシヘキサン酸類の製造方法 | |
| Kukula et al. | Structural effects in the Pd-induced enantioselective deprotection–decarboxylation of β-ketoesters | |
| Adam et al. | Lipase-catalyzed kinetic resolution of Z-configured homoallylic alcohols | |
| EP1086942B1 (en) | Optically active alcohols and processes for the preparation thereof | |
| PL213089B1 (pl) | Sposób rozdziału racemicznego 6,6-dimetylocykloheks-2-en-1-olu na optycznie czynne alkohole | |
| US20030148481A1 (en) | Method for kinetic resolution of racemates of alcohols having one or several stereogenic centers | |
| Caselli et al. | Chemo-enzymatic synthesis of levodropropizine | |
| Unelius et al. | Enantioselective preparation of the stereoisomersof 4-methylheptan-3-ol using Candida antarctica lipase B | |
| Lemaire et al. | Enzymatic resolution of a 1, 2-cyclic sulphite glycerol derivative | |
| Horiuchi et al. | Enzymatic resolution of (±)-γ-cyclohomogeraniol and conversion of its (S)-isomer to (S)-γ-coronal, the ambergris odorant |
Legal Events
| Date | Code | Title | Description |
|---|---|---|---|
| LICE | Declarations of willingness to grant licence |
Effective date: 20110607 |
|
| LAPS | Decisions on the lapse of the protection rights |
Effective date: 20101029 |