Znane sa zdejmowane obrecze do kól pojazdów mechanicznych, umocowane na wiencu kola lub na korpusie kola zapomo- ca wewnetrznego cisnienia nadetej opony i podzielone w tym celu w kierunku pro¬ stopadlym do osi kola, przyczem czesci obreczy daja sie rozlaczac. Obrecze tego rodzaju umozliwiaja calkowite napompo¬ wanie opony na polaczonych ze soba cze¬ sciach obreczy oraz nalezyte przyleganie obreczy do korpusu kola, tak iz po naloze¬ niu na korpus kola obreczy z nadeta opo¬ na znika naprezenie, wystepujace przy po¬ laczeniu miedzy czesciami obreczy.Wynalazek niniejszy dotyczy zdejmo¬ wanych obreczy opisanego rodz&ju i pole¬ ga zasadniczo na tern, ze kryza obreczy, zdejmowana z glównej czesci obreczy, opiera sie w kierunku osiowym na pier¬ scieniowym narzadzie ryglujacym, który jest polaczony z glówna czescia obreczy przesuwnie w kierunku osiowym. Ów na¬ rzad ryglujacy jest wykonany w postaci otwartego pierscienia oporowego i polaczo¬ ny z glówna czescia obreczy zapomoca stozkowatych powierzchni lub kryz, to zna¬ czy zapomoca powierzchni lub kryz, na¬ chylonych wzgledem osi kola tak, iz•¦¦na-*rzad ten w przypadku zmiany .swej sredni¬ cy doznaje odpowiedniego przestawienia wzgledem glównej czesci obreczy ^w kie¬ runku osiowym.Fig. 1 i 2 przedstawiaja przekrój osio¬ wy przykladu wykonania obreczy wedlug wynalazku w polaczeniu z korpusem kola;l. fig. 3 przedstawia widok zboku kola wiraz z obrecza; fig. 4 i 5 przedstawiaja urza¬ dzenie do zwiekszania lub zmniejszania srednicy pierscienia ryglujacego; fig. 6 — 10 — odmiane*wykonania wynalazku; fig; 11—13 — rózne wzgledne polozenia zdej¬ mowanej kryzy obreczy i rozszerzanego^ pierscienia ryglujacego, a fig. 14 — 16 '*— inna odmiane wynalazku.Zdejmowana obrecz wedlug wynalazku sklada sie z glównej czesci, obejmujacej dno 10 i kryze 11 obreczy, oraz z kryzy 12, zdejmowanej z tej czesci glównej; obie te czesci sa wykonane w postaci zamknie¬ tych pierscieni. Zdejmowana kryza 12 jest nasunieta na cylindryczne dno 10 obreczy i opiera sie w kierunku osiowym na piers¬ cieniu ryglujacym 13, polaczonym z glów¬ na czescia obreczy ^wtzglednie z dnem 10 obreczy w ten sposób, aby pierscien ten, a wraz z nim i kryza 12 z jednej strony, oraz glówna czesc 10, 11 obreczy z drugiej strony mogly doznawac nieznacznego wza¬ jemnego przestawienia w kierunku osio¬ wym (podwójna strzalka na fig. 1), i to bez przerwania polaczenia miedzy pierscie¬ niem ryglujacym 13 i glówna czescia obre¬ czy.W przedstawionym przykladzie pier¬ scien ryglujacy 13 jest otwarty, to znaczy w jednem miejscu rozciety, i ma charakter pierscienia oporowego, którego srednice przez rozsuwanie konców 131 i 132 (fig. 3 — 5) mozna nieco powiekszac. Pierscien 13 i dno 10 obreczy sa zaopatrzone w równolegle do siebie i nachylone wzgle¬ dem osi kola powierzchnie 14 wzglednie 15; stozkowe te powierzchnie 14, 15 nacze¬ piaja o siebie i sa tak nachylone, iz pier¬ scien ryglujacy 13 i glówna czesc obreczy sa zespolone ze soba zapomoca stozkowych powierzchni 14 i 15, przyczem wiekszej srednicy pierscienia ryglujacego 13 odpo¬ wiada mniejsza szerokosc zdejmowanej obreczy, mniejszej zas srednicy tego pier¬ scienia odpowiada szerokosc wieksza. Fig. li 2 przedstawiaja obrecz w przypadkach, kiedy srednica pierscienia ryglujacego 13 jest wieksza wzglednie mniejsza. W przy¬ padku zmniejszenia srednicy pierscienia ryglujacego 13 stoztówa powierzchnia 14 przesuwa sie w kierunku strzalki II (fig. r 1), w przypadku zas zwiekszenia srednicy l pierscienia 13 powierzchnia 14 przesuwa sie na stozkowej powierzchni 15 w kierun¬ ku strzalki III (fig. 2), przyczem jednak powierzchnie 14, 15 pozostaja nadal we wzajemnej stycznosci.W stanie nienapietym pierscien 13 po¬ siada mniejsza srednice (fig. 2), przyczem jednak jest zaopatrzony w urzadzenie do zwiekszania srednicy i do ustalania tej wiekszej srednicy (fig. 1). Urzadzenie to sklada sie np. z kolankowej dzwigni 18 (fig. 3 — 5), której konce opieraja sie na kciukach 16 konców 131 i 132 pierscienia ryglujacego 13. Jesli dzwignie 18 dopro¬ wadzi sie z polozenia, przedstawionego na fig. 4, do polozenia, przedstawionego na fig. 5, w którem przegubowy sworzen 17 tej dzwigni przekracza nieco linje srodko¬ wa, wówczas srednica pierscienia 13 zosta¬ je nieco zwiekszona.Nakladanie opony na opisana obrecz odbywa sie w sposób nastepujacy.Najpierw podnosi sie dzwignie 18 i zdejmuje ja z pierscienia ryglujacego 13, Nastepnie jeden z konców elastycznego pierscienia ryglujacego 13 wciska sie nie¬ co do srodka kola i podciaga nazewnatrz tak, iz stozkowe powierzchnie lub kryzy 14, 15 najpierw na wyciagnietym koncu pierscienia 13, a potem na calym obwo¬ dzie zostaja wyprowadzone z wzajemnego styku. Po zdjeciu pierscienia 13 motxWi — 2 —równiez zdjac kryze 12 obreczy Z glównej czesci obreczy. Dopiero teraz na glówna czesc 10, 11 obreczy naklada sie opone nienapompowana, a potem kryze 12. Na¬ stepnie rozporowy pierscien ryglujacy 13 laczy sie z glówna czescia 10, 11 obreczy, a mianowicie najpierw jednym z konców 131 lub 132,~ a potem wzdluz calego jego obwodu tak, iz powierzchnie stozkowe 14, 15 stykaja sie ze soba; czesci 12 oraz 10, 11 sa ze soba zespolone zapomoca po* wierzchni stozkowych 14, 15, lecz pierscien ryglujacy 13 posiada nadal zmniejszona srednice (fig. 2). Nastepnie wklada sie ko¬ lankowa dzwignie 18 (fig. 4) i doprowadza ja do polozenia, przedstawionego na fig. 5. Wskutek tego pierscien 13 zostaje ro- zepchniety, przyczem jego stozkowata po¬ wierzchnia 14 przesuwa sie po powierzch¬ ni75 dna 10 obreczy w kierunku strzalki /// (fig. 2). Pierscien ryglujacy 13, które¬ mu zapomoca kolankowej dzwigni 18 na¬ dano wieksza srednice, jest teraz na stale polaczony z glówna czescia 10, 11 obreczy i podpiera kryze 12 obreczy (fig. 1) w kie¬ runku osiowym, przyczem opone na zdje¬ tej z kola obreczy mozna napompowac; Zamknieta kryza 12 obreczy odbiera we¬ wnetrzne cisnienie napompowanej opony, dzialajace w kierunku srodka kola tak, iz cisnienie to nie dziala bezposrednio na konce 13x i 132 rozpierajacego pierscienia ryglujacego 13.W tym stanie, to znaczy kiedy pier¬ scien ryglujacy 13 posiada wieksza: sredni¬ ce (fig. 1), mozna uzywac obreczy wraz z nalozona na nia napompowana opona jako obreczy zapasowej.Glówna czesc 10, 11 zdejmowanej obreczy jest zaopatrzona w stozkowata po¬ wierzchnie stykowa 19 (fig. 1 i 2), która opiera sie na stozkowatej powierzchni sty¬ kowej 21 kola 20. Druga, odwrotnie nachy¬ lona powierzchnia stykowa 22 zdejmowa¬ nej obreczy ma odpowiednik na pierscie¬ niu ryglujacym 13 (fig. 1 i 2) i opiera sie na stozkowatej powierzchni stykowej 23 progu, polaczonego przestawnie z kolem 20. Przestawny próg kola 20 w opisywac nym przykladzie wynalazku jest wykanz* ny w postaci pierscienia 25 (fig. 1-^3), polaczonego z kolem 20 zamkiem bagneto¬ wym. Ze wzgledu na to pierscien 25 jest zaopatrzony na wewnetrznym obwodzie w kilka wystepów 28, skierowanych ku osi kola; przez obracanie okolo wlasnej osi mozna pierscien ten polaczyc wzglednie rozlaczyc z nasadami 29 kola 20, skiero- wanemi ku obwodowi kola.Przy nakladaniu obreczy na kolo nale¬ zy najpierw obrócic i zdjac pierscieniowy próg 25, poczem nasuwa sie obrecz, Za¬ opatrzona w napompowana opone priy zwiekszonej srednicy zamknietego pier¬ scienia ryglujacego 13 (fig. 1) na kolo 20, a nastepnie wklada sie pierscieniowy próg 25 zpowrotem na kolo, obracajac go do polozenia ryglujacego (fig. 1 i 3), Miedzy stykowemi powierzchniami 23 i 22 pier¬ scieniowego progu 25 i pierscienia rygluja¬ cego 13 o zwiekszonej srednicy pozostaje przytem maly luz 30 (fig. 1), swiadczacy o tern, ze zdejmowana obrecz nie jest je* szcze ositatecznie umocowana na kole 20.Dla osiagniecia tego umocowania przerywa sie stale polaczenie miedzy pierscieniem ryglujacym 13 i glówna czescia J0, tl, podnoszac wzglednie usuwajac kolankowa dzwignie 18 z pierscienia 13. Wewtfietfci- ne cisnienie opony rozpycha z wielka «ila czesci "12 i 10, 11 obreczy w kierunku strzalki / (fig. 1). Promieniowe skladowe wewnetrznego osiowega cisnienia opony zmniejszaja srednice pierscienia rygluja* cego 13, przyczem stozkowa powierzchnia 14 tego pierscienia przesuwa sie na stoz¬ kowej powierzchni 15 czesci 10 obreczy nieco w kierunku strzalki // (fig. 1) bez zniesienia styku miedzy powietóchndami 14, 15. Wskutek wewnetrznego cisniefiia opony kryza 12 obreczy zostaje z wielka sila przycisnieta do pierscienia ryglujace-&4 iZ, tak ze pierscien ten ze swe; strony zostaje przycisniety do pro^u 25, wskutek czego obrecz zostaje ustalona na kole 20 (fi* 2).W razie wymiany ozywianej lub uszko¬ dzonej opony lub, op czesto zachodzi,, na¬ lozenia opony tylnego kpla na kolo przed¬ niej najpierw rozpycha sie nieco konce 131 i J32 pierscienia ryglujacego 13 zapomoca kolankowej dzwigni 18 przez, zalozenie tej dzwigni w sposób, przedstawiony na fig, 4, i doprowadzanie jej do polozenia, przed¬ stawionego na fig. 5. Srednica pierscienia ryglujacego 13 zostaje w ten sposób nieco rwi^k&zona, powierzchnia stozkowata 14 przesuwa sie nieco w kierunku strzalki /// (Hg. 2), a powierzchnie stykowe 22 pier¬ scienia 13 i 23 progu 25 (fig. 1) przestaja sie stykac, tak iz próg 25 mozna obracac i zdjac z kola 20. Teraz obrecz z napompo¬ wana, opona mozna w calosci zdejmowac i zastapic ja inna obrecza. Dla zamocowa¬ nia swiezo nalozonej obreczy odpreza sie pierscien ryglujacy 13 przez usuniecie ko¬ lankowej dzwigni 18.Jak wynika z powyzszego, dla ustala¬ nia obreczy na kole wzglednie w celu znie¬ sienia stalego, polaczenia, wystarczy uru¬ chomic urzadzenie, rozpierajace pierscien ryglujacy 13, a mianowicie kolankowa dzwignie /& Wszystkie przestawiania, to znaozy zmiany srednicy pierscienia ryglu- jacego 73, jako tez i przestawianie w kie- mokacL strzalek /, // i /// (fig- 1 i 2) sa nadzwyczaj male i wynosza zaledwie kilka milimetrów.Zamiast kolankowej dzwigni 18 (fig- 4 i 5) 4 sluzacej do zwiekszania srednicy roz¬ pierajacego pierscienia ryglujacego .13, mozna uzywac równiez innego urzadzenia, np. klina, krótkiego wrzeciona srubowego i ti Rozlaczne wzglednie nastawne w kie¬ runku osiowym polaczenie pierscienia ry¬ glujacego 13 z glówna czescia 10 zdejmo- \Woej obreczy, dokonywane zapomoca stozkowych powierzchni 14 i 15, jest poto¬ czeniem bardzo prostem i taniem, lecz nie jedynem. Moznaby je wykonac równiez, laczac czesci 13 i 10 zapomoca zamka ba¬ gnetowego, przyczem w jednej z laczo¬ nych czesci bylyby ukosne szczeliny, w drugiej zas trzpienie, zaczepiajace o te szczeliny, albo tez zapomoca nasad tych czesci 13 i 10, przebiegajacych wzdluz bar¬ dzo malo nachylonych linij srubowych i za¬ czepiajacych o siebie. n W przedstawionym przykladzie wyko¬ nania Wynalazku próg 25, zdejmowany z kola 20, ma postac zamknietego pierscie¬ nia bagnetowego lub klowego. Pierscien tea moze byc równiez promieniowo rozcie¬ ty i dzialac jako rozpierajacy (przedsta¬ wiony przerywana linja na fig. 3). Sredni¬ ca tego pierscieniowego progu 25 moze byc zwiekszona wzglednie zmniejszona w spo¬ sób dowolny np. zapomoca klina, oddzialy¬ wujacego na jego konce zapomoca kolan¬ kowej dzwigni lub sruby. Wskutek takiego uksztaltowania pierscieniowego progu 25 powierzchnia stykowa 23 (fig. 1 i 2) moze byc zblizona do powierzchni stykowej 22 pierscienia ryglujacego 13 tak, iz zmiany polozen, i ksztaltu pierscienia 13, uskutecz¬ niane zapomoca kolankowej dzwigni 18„ jako tez zmiany polozen kryzy 12 obreczy mozna ograniczyc do minimum, przyczem luz 30 (fig. 1) równa sie prawie zeru.Jesli przy obreczy z napompowana opo¬ na kolankowa -dzwignia 18 zostanie wsku¬ tek omylki zdjeta przed nalozeniem obre¬ czy na kolo 20, wówczas moze zajsc taki wypadek, ze skladowa wewnetrznego cis¬ nienia opony wciska oba konce 131 i 13% rozporowego pierscienia ryglujacego 13 tak dalece do srodka obreczy, ze jej po¬ wierzchnia stykowa 14 na koncach 13x i 13z rrie styka sie wiecej z powierzchnia sty¬ kowa 15 dna 10 obreczy. Wówczas po¬ wierzchnie stozkowate 14 i 15 wskutek we¬ wnetrznego cisnienia opony, dzialajacego w kierunku strzalki / (fig. 1), zostaja roz-laczone na calym obwodzie i moga spowo¬ dowac pekniecie opony.W celu usuniecia tego niebezpieczenst¬ wa, w wykonaniu przedstawionym na fig« 6 — 8, zdejmowana kryza 12 obreczy po¬ siada blisko wewnetrznego brzegu wysta¬ jaca nazewnatrz pierscieniowa nasade 32.Nasade 32 otacza pierscieniowa nasada 33 pierscienia ryglujacego 13, skierowana ku kryzie 12 obreczy. Miedzy nasadami 32 i 33 pozostaje pierscieniowa przestrzen 34 (fig. 6 i 7), tak dobrana, ze moze byc zmniejszona! lecz nie moze byc zamknieta! jesli przy obreczy, nalozonej na kolo 20 i zabezpieczonej zapomoca pierscienia 25, kolankowa dzwignia 18 zostala wyjeta i obrecz — w mysl fig. 7 — ustalona. Inne- mi slowy znaczy to, ze przestnzen 34 w ra¬ zie wczesniejszego usuniecia luzu 30 (fig. 6) nie moze byc calkowicie zamknieta.Przestrzen 34 jest jednakowoz tak mala, ze moze byc zamknieta, zanim powierzchnie stozkowe 14 i 15 wyjda z zetkniecia. W nastepstwie tego powierzchnie 14 i 15 nie moga wyjsc z zetkniecia nawet wówczas, kiedy kolankowa dzwignia 18 zostala omylkowo zdjeta i kiedy obrecz z napom¬ powana opona sciagnieto, przyczem, jak wyzej wspomniano, konce 131 i 132 wsku¬ tek wewnetrznego cisnienia opony zostaja wcisniete do srodka kola. Nasada 32 kryzy 12 obreczy w tym przypadku przytrzymu¬ je nasade 33 juz nie podpartego pierscie¬ nia ryglujacego 13. Fig. U, 12 i 13 przed¬ stawiaja wzajemne polozenie kryzy 12 obreczy i pierscienia ryglujacego 13, jako tez i powierzchni stozkowych 14 i 15 w na¬ stepujacych trzech przypadkach: przy pierscieniu ryglujacym 13, nastawionym na wieksza srednice wedlug fig. 6, przy obreczy, nalozonej na kolo 20 wedlug fig. 7, przy obreczy, zdjetej z kola 20 i nie¬ wlasciwie usunietej kolankowej dzwigni 18, przyczem w tym przypadku dziala urza¬ dzenie zebezpieczajace, zlozone z nasad pierscieniowych 32 i 33.Zamiast nasad 32, 33, znajdujacych sie na calym obwodzie, moga byc srtosOwane równiez nasady lub podobne narzady, któ¬ re na wzór urzadzenia zatrzymowego za* czepiaja o siebie i sa umieszczone w kilku miejscach, zwlaszcza zas wpoblizu kon¬ ców 131 i 132 rozporowego pierscienia ry¬ glujacego 13.Odmiana wykonania wynalazku, przed¬ stawiona na fig. 14 — 16, rózni sie od wy¬ konania wedlug fig. 6 — 8 tylko tern, ze pierscien ryglujacy 13 polaczony prze¬ stawnie w kierunku osiowym z glówna czescia 10, 11 obreczy, oraz pierscieniowy próg 25 (fig. 6 — 8), opierajacy sie na ko¬ le 20, sa polaczone i tworza jeden pierscien 36, który sluzy zarówno do zaryglowania zdejmowanej kryzy 12 obreczy z glówna jej czescia 10, 11, jak i do podpierania zdejmowanej kryzy na kole 20. Umocowa¬ nie opony na zdejmowanej obreczy oraz nakladanie obreczy na kolo 20 odbywa sie w ten sam sposób, jak w przykladzie we¬ dlug fig. 6 — 10. Jedyna róznice stanowi to, ze w celu zespolenia nasad 28 i 29 obra¬ ca sie nietylko pierscien 36, lecz po nalo¬ zeniu obreczy na kolo 20 obraca sie cala obrecz wraz ze znajdlijaca sie na niej opo¬ na.Odmiana wykonania wedlug fig. 14 j— 16 nadaje sie przedewszystkiem dla lzej¬ szych pojazdów mechanicznych i posiada zalety prostszej konstrukcji oraz latwego montazu. PL