PL208013B1 - Nastawna kolba broni strzeleckiej, zwłaszcza granatnika samodzielnego - Google Patents

Description

Opis wynalazku

Przedmiotem wynalazku jest nastawna kolba broni strzeleckiej, zwłaszcza granatnika samodzielnego, która może być stosowana we wszystkich typach broni strzeleckiej przeznaczonej do strzelania pod różnymi kątami podniesienia, co jest realizowane zwłaszcza przy użyciu granatników samodzielnych.

W grupie granatników zaliczanych do środków wyspecjalizowanych broni strzeleckiej wystę pują jednostrzałowe granatniki samodzielne, jednostrzałowe granatniki podwieszane pod różnego typu karabinami i karabinkami oraz granatniki wielostrzałowe, zasilane z magazynku. Granatniki podwieszane nie mają własnych kolb, a podczas strzelania z nich wykorzystuje się kolby broni, do których granatniki są podwieszane.

W przypadku typowej broni strzeleckiej, celuje się na wprost przy ką tach od okoł o 0 do zwykle 2-3°, dla maksymalnych nastaw celownika. Tak niewielka zmiana kąta podniesienia broni właściwie nie powoduje zmiany położenia oka strzelca względem osi lufy, a tym samym kolby względem ramienia strzelca. W broni wojskowej stosunkowo rzadko stosuje się kolby nastawne, przy czym najczęściej stosuje się regulację długości kolby, w celu dostosowania odległości od spustu do stopki kolby, do wymagań indywidualnych strzelca, jego budowy lub innych czynników, np. grubości odzieży strzelca. Jeszcze rzadziej stosuje się regulację poprzeczną kolby, która ma na celu dostosowanie broni do zmiany odległości linii celowania od osi lufy, spowodowanej np. zmianą przyrządów celowniczych, lub dostosowanie broni do budowy strzelca. Regulacja poprzeczna odbywa się albo przez zmianę wysokości podpoliczka, albo przez przesuwanie w dół lub w górę stopki kolby.

Z granatników jednostrzał owych celuje się pod ką tami od 0° do okoł o 40° (tory praskie) lub od poniżej 90° do około 50° (tory strome) i w związku z tym zmienia się miejsce podparcia broni wyposażonej w kolbę: od typowego podparcia o ramię strzelca, poprzez umieszczenie kolby pod pachą, do oparcia kolby o biodro lub powierzchnię gruntu, zwłaszcza przy strzelaniu torami bardzo stromymi.

Spośród znanych granatników samodzielnych najpopularniejszym granatnikiem jest amerykański 40 mm granatnik M79 wyposażony w kolbę stałą, drewnianą lub plastikową, wyposażoną w umieszczony w jej górnej części występ, stanowiący stały podpoliczek. W kolbie o klasycznej konstrukcji stopka kolby jest umieszczona asymetrycznie, a jej środek znajduje się znacznie poniżej osi lufy; umożliwiając w miarę wygodne strzelanie przy bardzo małych wartościach kąta celowania. Z kolei górny występ kolby stałej granatnika M79 umożliwia symetryczne umieszczenie stopki kolby względem osi lufy, umożliwiając oparcie kolby również przy większych kątach podniesienia.

Z kolei znany niemiecki 40 mm granatnik samodzielny HK69A1 jest wyposaż ony w kolbę skł adaną (wsuwaną), wykonaną z pręta i zakończoną symetryczną stopką. Oś pręta kolby jest umieszczona poniżej osi lufy, przez co kolba ta jest niewygodna przy strzelaniu na większe odległości, tj. pod większymi kątami.

Inny, znany 40 mm granatnik samodzielny konstrukcji singapurskiej CIS 40GL jest wyposażony w rurową kolbę stałą usytuowaną w osi lufy, z asymetryczną stopką. Z kolei znany polski 40 mm granatnik samodzielny wz.1983 „Pallad-D ma metalową kolbę składaną, adaptowaną z karabinka typu AKMS, wyposażoną dodatkowo w gumową stopkę-amortyzator. Wszystkie wymienione konstrukcje, z wyją tkiem amerykań skiego M79, mają stopki umieszczone asymetrycznie pod osią lufy, umoż liwiając wygodne celowanie i strzelanie jedynie na wprost, a więc na małe odległości.

Spośród znanych granatników wielostrzałowych najpopularniejszy na świecie jest południowoafrykański MGL-Mk1. Jest to broń półautomatyczna, samopowtarzalna, zasilana z bębna rewolwerowego mieszczącego 6 nabojów. Granatnik jest wyposażony w oryginalną metalową kolbę składaną, z zawiasowo połączonym ze szkieletem broni ramieniem, które ma trzy poł o ż enia ką towe: poł o ż enie „złożone, po złożeniu stopki z góry szkieletu broni oraz dwa położenia „rozłożone - dolne, równoległe do osi lufy - do strzelania na wprost i pod małymi kątami podniesienia i górne, obrócone około 15° do góry - do strzelania pod większymi kątami podniesienia. Tym samym rozwiązanie to zapewnia dogodne celowanie i strzelanie w całym zakresie nastaw celownika.

Nowsza wersja tego granatnika oznaczona Mk 1S jest wyposażona w zmodernizowaną kolbę, z wysuwaną teleskopowo stopką-amortyzatorem.

Z opisu patentowego USA nr US 3348328 znana jest natomiast nastawna kolba stosowana obecnie w karabinkach M4, „skróconej wersji karabinka M16, ma w obudowie kolby listwę równoległą do osi lufy, posiadającą dwa prostopadłe do osi lufy otwory pod sworzeń blokujący, oddalone od siebie o wielkość skoku wysuwanej teleskopowo stopki kolby. W obu skrajnych położeniach kolba jest

PL 208 013 B1 blokowana za pomocą ruchomego sworznia dociskanego osadzoną koncentrycznie sprężyną śrubową, prostopadle do wzdłużnej osi lufy. Sprężyna jest napinana dźwignią dwuramienną, obracającą się wokół poprzecznej krawędzi wewnątrz jej załamania.

W najnowszej wersji granatnika MGL oznaczonej MGL-140, zastosowano kolbę z dwoma położeniami kątowymi i teleskopowo wysuwaną stopką, analogicznie jak w opisie patentowym USA nr US 3348328, ale z pięcioma położeniami wzdłuż osi kolby. Stopka granatnika MGL-140 jest usytuowana asymetrycznie pod osią ramienia kolby, przy czym całe ramię kolby jest połączone ze szkieletem broni zawiasowo z poziomą osią obrotu, prostopadłą do osi lufy, jak we wcześniejszych wersjach granatnika, umożliwiając ustawienie kolby w dwóch położeniach kątowych do osi lufy: w położeniu zbliżonym do równoległego oraz w położeniu, gdy kolba jest obrócona w górę o około 15°. Takie rozwiązanie umożliwia dodatkowo regulację długości kolby, zapewniając dostosowanie broni do wymagań strzelca i warunków strzelania.

Znana jest także z międzynarodowej publikacji zgłoszenia wynalazku WO 2005/119161 kolbą której ruchoma część z asymetryczną stopką jest prowadzona po rurowej prowadnicy z poprzecznymi wycięciami i występami ustalającymi. Blokowanie ruchu wzdłużnego stopki odbywa się przez obrót blokady składającej się z podłużnego trzpienia, którego długość zwiększa się w kierunku jego przemieszczania. Trzpień ma element blokujący współpracujący z wycięciami rurowej prowadnicy oraz dźwignię umieszczoną przy stopce kolby. Element blokujący i dźwignia trzpienia blokującego są osadzone przeciwskrętnie na przeciwległych końcach trzpienia w taki sposób, że element blokujący może być obrócony za pomocą dźwigni trzpienia. Całość blokady jest umieszczona w ruchomej części kolby, wzdłuż osi lufy, pod rurową prowadnicą.

Nastawna kolba broni strzeleckiej, zwłaszcza granatnika samodzielnego, według wynalazku zawierająca osadzony teleskopowo zespół stopki oraz blokadę jej ruchu wzdłużnego, charakteryzuje się tym, że ma kadłub osadzony obrotowo w gnieździe kolby szkieletu broni poprzez połączony z kadłubem zespół blokujący jego ruch obrotowy, korzystnie co 180°. Zespół blokujący ruch obrotowy kadłuba kolby stanowi zatrzask kadłuba złożony z tulei zakończonej korzystnie dwoma wypustami i z osadzonej w niej koncentrycznie ś ruby poddanej działaniu sprężyny z podkładką oporową, przy czym wypusty i śruba są połączone z końcówką kadłuba w taki sposób, że połączenie wypustów jest rozłączalne a połączenie śruby jest stałe. Zatrzask kadłuba ma gwint łączący go z gniazdem kolby szkieletu broni oraz ma nakrętkę kontrującą. Kadłub kolby ma listwę zębatą z korzystnie czterema poprzecznymi wycięciami współpracującymi z zespołem blokującym ruch wzdłużny zespołu stopki.

Zespół blokujący ruch wzdłużny zespołu stopki stanowi zatrzask stopki złożony z poprzecznego klina mocowanego do dźwigni dwuramiennej wspartej na spiralnej sprężynie osadzonej na wspólnej osi. Poprzeczne wycięcia listwy zębatej mają kształt prostokątny z ukośnym ścięciem, odwzorowujący kształt współpracującego z nimi klina zatrzasku stopki. Zespół stopki kolby składa się ze stopki z gumową nakładką, z rury w kształcie kabłąka, z kształtowej rury teleskopowej oraz z korpusu kolby, połączonych kołkami, przy czym korpus kolby jest suwliwie osadzony na jej kadłubie. Korpus kolby ma wzdłużny cylindryczny otwór dla jej kadłuba, podłużne wybranie dla listwy zębatej oraz poprzeczny otwór dla klina zatrzasku stopki.

Zespół stopki kolby jest usytuowany korzystnie w znany sposób, asymetrycznie względem wzdłużnej osi kolby.

Rozwiązanie według wynalazku umożliwia konstruowanie wyspecjalizowanych środków broni strzeleckiej, zwłaszcza granatników samodzielnych, z kolbą o nastawnej długości i wysokości poprzez obrót zespołu stopki kolby do góry lub do dołu, co ma istotne znaczenie zwłaszcza w dziedzinie ergonomii. Zgodnie z trendami światowymi w dziedzinie konstrukcji broni szczególną uwagę zwraca się na to, aby granatniki samodzielne były przystosowane do wygodnego celowania i strzelania w pełnym zakresie kątów podniesienia a tym samym w całym zakresie donośności. Konstrukcja kolby nastawnej według wynalazku spełnia wszystkie te wymagania.

Obrót kolby wokół osi wzdłużnej umożliwia ustawienie asymetrycznej stopki w położeniu dolnym lub górnym. Położenie dolne stopki jest dogodne do strzelania na wprost i na niewielkie odległości, przy małym kącie podniesienia, natomiast położenie górne stopki jest dogodne do strzelania na większe odległości, przy dużym kącie podniesienia. Dodatkowo położenie stopki kolby jest regulowane teleskopowo, umożliwiając skokową zmianę odległości od stopki kolby do spustu, przy czym najkrótsze położenie kolby, tzw. transportowe, służy do przenoszenia broni.

Przedmiot wynalazku został uwidoczniony w przykładzie wykonania na rysunku, na którym w widoku perspektywicznym fig. 1 przedstawia nastawną kolbę granatnika samodzielnego, maksy4

PL 208 013 B1 malnie wsuniętą, w położeniu transportowym, ze stopką w położeniu dolnym, fig. 2 - nastawną kolbę granatnika samodzielnego, maksymalnie wysuniętą, w położeniu bojowym do strzelania na wprost i na małe odległości, ze stopką w położeniu dolnym, fig. 3 - nastawną kolbę granatnika samodzielnego, maksymalnie wsuniętą, w położeniu transportowym, ze stopką w położeniu górnym, fig. 4 - nastawną kolbę granatnika samodzielnego, maksymalnie wysuniętą, w położeniu bojowym do strzelania na duże odległości, ze stopką w położeniu górnym, a fig. 5 przedstawia przekrój wzdłużny nastawnej kolby granatnika samodzielnego w położeniu jak na fig. 3.

Jak pokazano na rysunku nastawna kolba granatnika samodzielnego składa się z zespołu kadłuba oraz osadzonego na nim suwliwie zespołu asymetrycznej stopki.

Zespół kadłuba składa się z walcowatego kadłuba 1, w którego poprzecznym wybraniu jest osadzona listwa zębata 2 za pomocą śrub 3 i kołków ustalających 4. Listwa zębata 2 ma korzystnie cztery poprzeczne wycięcia 5 w kształcie prostokątnym ze skośnym ścięciem, odwzorowującym kształt współpracującego z nimi klina 6 zatrzasku stopki 7. W tylnej części listwy zębatej 2 znajduje się występ 8 ograniczający ruch wzdłużny stopki 7. W przedniej części kadłub 1 ma końcówkę 9 z dwoma symetrycznymi wybraniami współpracującymi z dwoma wypustami 10 zatrzasku kadłuba 1, zaś od czoła ma gwintowane gniazdo dla śruby 11 zatrzasku kadłuba 1. Zatrzask kadłuba 1 składa się z tulei 12 zakończonej dwoma wypustami 10, współpracującymi z końcówką 9 kadłuba 1. W przedniej, zewnętrznej części zatrzask kadłuba 1 ma gwint 13 służący do połączenia zespołu kadłuba 1 z gniazdem szkieletu granatnika a od czoła ma stopniowane gniazdo mieszczące sprężynę śrubową 14 osadzoną koncentrycznie na śrubie 11 z podkładką oporową 15. Śruba 11 zatrzasku kadłuba 1 jest zabezpieczona przed samoczynnym wykręcaniem za pomocą kołka zabezpieczającego 16. Zatrzask kadłuba 1 jest wkręcony w gniazdo kolby szkieletu granatnika samodzielnego i zabezpieczony przed samoczynnym odkręcaniem nakrętką kontrującą 17 z uchwytem 18 pasa nośnego. W położeniu roboczym, górnym lub dolnym, wypusty 10 zatrzasku kadłuba 1 są rozłącznie połączone z odpowiednimi wybraniami końcówki 9 kadłuba 1, ustalając listwę zębatą 2 odpowiednio w położeniu górnym lub dolnym. Zmiana położenia roboczego zatrzasku kadłuba 1 odbywa się przez silne pociągnięcie za kadłub 1 kolby do tyłu, do oporu. Za pośrednictwem śruby 11 i podkładki oporowej 15 ściskana jest wówczas sprężyna 14 zatrzasku kadłuba 1 a wypusty 10 zatrzasku są rozłączone z wybraniami końcówki 9 kadłuba 1. Obrót o 180° kadłuba 1 wraz z zespołem stopki 7 powoduje samoczynne połączenie wypustów 10 zatrzasku kadłuba 1 z przeciwległymi wybraniami końcówki 9 kadłuba 1, ustalając odpowiednie położenie robocze kolby.

Zespół stopki składa się ze stopki 7 z gumową nakładką, z rury w kształcie kabłąka 19, z kształtowej rury teleskopowej 20 oraz z korpusu 21 kolby, połączonych na wcisk i zabezpieczonych kołkami 22. Korpus 21 kolby ma wzdłużny cylindryczny otwór dla kadłuba 1 kolby, podłużne wybranie dla listwy zębatej 2 zabezpieczające zespół stopki 7 przed obrotem względem kadłuba 1 oraz poprzeczny otwór dla klina 6 zatrzasku stopki 7. Zatrzask stopki 7 tworzy klin 6, uruchamiany dwuramienną dźwignią 23 za pośrednictwem kołka 24, przy czym dźwignia dwuramienna 23 obraca się na własnej osi 25 i jest ustalana spiralną sprężyną 26 osadzoną na wspólnej osi 25. W położeniu roboczym sprężyna 26 dźwigni 23 klina 6 wciska klin w dowolne wycięcie 5 listwy zębatej 2, zabezpieczając zespół stopki 7 przed przesuwaniem się wzdłuż kadłuba 1. Aby zmienić długość kolby, naciska się wolny koniec dwuramiennej dźwigni 23 zatrzasku stopki 7, co powoduje uniesienie klina 6 i rozłączenie go z listwą zębatą 2. Następnie przesuwa się wzdłużnie zespół stopki 7 na żądaną odległość i zwalnia się nacisk na dźwignię 23, blokując w ten sposób ruch wzdłużny tego zespołu.

Claims (9)

1. Nastawna kolba broni strzeleckiej, zwłaszcza granatnika samodzielnego, zawierająca osadzony teleskopowo zespół stopki oraz blokadę jej ruchu wzdłużnego, znamienna tym, że ma kadłub (1) osadzony obrotowo w gnieździe kolby szkieletu broni poprzez połączony z kadłubem (1) zespół blokujący jego ruch obrotowy, korzystnie co 180°.

2. Kolba według zastrz. 1, znamienna tym, że zespół blokujący ruch obrotowy jej kadłuba (1) stanowi zatrzask kadłuba (1) złożony z tulei (12) zakończonej korzystnie dwoma wypustami (10) i z osadzonej w niej koncentrycznie śruby (11) poddanej działaniu sprężyny (14) z podkładką oporową (15), przy czym wypusty (10) i śruba (11) są połączone z końcówką (9) kadłuba (1) w taki sposób, że połączenie wypustów (10) jest rozłączalne a połączenie śruby (11) jest stałe.

PL 208 013 B1

3. Kolba według zastrz. 1 albo 2. znamienna tym, że zatrzask kadłuba (1) ma gwint (13) łączący go z gniazdem kolby szkieletu broni oraz ma nakrętkę kontrującą (17).

4. Kolba według zastrz. 1, znamienna tym, że jej kadłub (1) ma listwę zębatą (2) z korzystnie czterema poprzecznymi wycięciami (5) współpracującymi z zespołem blokującym ruch wzdłużny zespołu stopki (7).

5. Kolba według zastrz. 1 albo 4. znamienna tym. że zespół blokujący ruch wzdłużny zespołu stopki (7) stanowi zatrzask stopki (7) złożony z poprzecznego klina (6) mocowanego do dźwigni dwuramiennej (23) wspartej na spiralnej sprężynie (26) osadzonej na wspólnej osi (25).

6. Kolba według zastrz. 1 albo 4, znamienna tym, że poprzeczne wycięcia (5) listwy zębatej (2) mają kształt prostokątny z ukośnym ścięciem, odwzorowujący kształt współpracującego z nimi klina (6) zatrzasku stopki (7).

7. Kolba według zastrz. 1, znamienna tym, że jej zespół stopki (7) składa się ze stopki (7) z gumową nakładką, z rury w kształcie kabłąka (19), z kształtowej rury teleskopowej (20) oraz z korpusu (21) kolby, połączonych kołkami (22), przy czym korpus (21) kolby jest suwliwie osadzony na jej kadłubie (1).

8. Kolba według zastrz. 1 alho 7, znamienna tym, że jej korpus (21) ma wzdłużny cylindryczny otwór dla kadłuba (1), podłużne wybranie dla listwy zębatej (2) oraz poprzeczny otwór dla klina (6) zatrzasku stopki (7).

9. Kolba według zastrz. 1, znamienna tym, że jej zespół stopki (7) jest usytuowany korzystnie w znany sposób, asymetrycznie wzglę dem wzdł uż nej osi kolby.