Pierwszenstwo: 13 pazdziernika 1930 r. (Stany Zjedli. Ameryki).Przedmiot wynalazku niniejszego stano¬ wi udoskonalenie aparatu do kopjowania filmów kinematograficznych, wykonanych na blonach karbowanych.Znane jest urzadzenie, zapobiegajace tworzeniu sie na filmie tak zwanej mory podczas kopjowania filmów, które, prak¬ tycznie biorac, calkowicie zapobiega odbi¬ janiu sie karbów na blonie naswietlanej podczas kopjowania filmu wskutek wywo¬ lywania zjawiska rozplywania sie na blonie naswietlanej poszczególnych punkcików zdjecia, co najmniej na szerokosc karbów.Doswiadczenie wykazalo, ze linje dese¬ niu mory, widoczne w razie takiego usta¬ wienia obu blon, przy którem karby ich nie pokrywaja sie wzajemnie, znikaja w razie zastosowania powyzszego urzadzenia.W znanych jednak aparatach, dostoso¬ wanych do tego celu, czesci, sluzace do za¬ pobiegania tworzeniu sie deseniu mory, sa ustawione w takie polozenie, ze wytwarza sie zbiezna wiazka promieni swiatla, co nie jest pozadane ze wzgledu na jakosc zdjec, otrzymywanych na filmie podczas kopjowa¬ nia; ponadto odchylenie sie promieni w wiazce zbieznej powoduje znaczne odchy¬ lanie sie promieni w otworze przeslony, co nie wplywa dodatnio na barwy zdjecia.Wedlug wynalazku niniejszego czesci a- paratu, odchylajacej promienie swiatla, np. obracajacemu sie pryzmatowi, nadaje sie nieco odmienne polozenie, poniewaz umie¬ szcza sie go zasadniczo posrodku pomie¬ dzy dwoma zespolami soczewek objektywu.W tern polozeniu na pryzmat padajarównolegle proinienic swiatla, wskutek cze¬ go osiaga sie lepsza jakosc zarówno same¬ go zdjecia, jak i jego jkolcjrów.Na rysunku przedstawiona jest tytulem przykladu jedna postac wykonania wyna¬ lazku, przyczem fig. 1 przedstawia przekrój objektywu, uwidoczniajacy równiez film, podlegajacy kopjowaniu, oraz blone, na której ma byc otrzymana kop ja; fig. 2 — widok zboku zaslony; fig. 3 — schemat, wy¬ jasniajacy sposób obliczania obracajacego sie pryzmatu oraz zaslony, a fig, 4 — sche¬ matycznie pryzmat 19 z zaznaczonemi ka¬ tami charakterystycznemi.Na rysunku uwidoczniony jest film 1, wykonany np. z blony karbowanej wpo- przek, i zaopatrzony w dokonane na nim zdjecia kinematograficzne. Blona 2, na któ¬ rej ma byc otrzymana kop ja tego filmu, jest umieszczona z drugiej strony objektywu.Pomiedzy filmem 1 a blona 2 umie¬ szczony jest objektyw fotograficzny 3, osa¬ dzony w oprawie 4, zawierajacej dwa umie¬ szczone symetrycznie zespoly soczewkowe 5 i 6, utrzymywane na swych miejscach za- pomoca nagwintowanych pierscieni 7 i 8, u- mocowanych w oprawie 4 i nakreconych na tulejki 9 i 10. Pierscienie 11 i 12 utrzymuja soczewki na wlasciwych miejscach w po¬ wyzszych tulejkach.Zespoly soczewkowe 5 i 6 skladaja sie z obustronnie wypuklych soczewek 13 i 14, obustronnie wypuklych soczewek 15 i 16 oraz soczewek plaskowkleslych 17 i 18. Ze¬ spoly soczewkowe 5 i 6 posiadaja powszech¬ nie znana budowe, uwidoczniona np. na fig. 4 patentu francuskiego Nr 605875 z dn. 7 krtego t92S r.Film 1 jest umieszczony np. w ognisko¬ wej plaszczyznie objektywu 5, posiadajace¬ go (najlepiej) duza ogniskowa, w celu unik¬ niecia zjawiska tak zwanych krzywych Petzwala oraz „kocich oczu". Blona 2 jest umieszczona w ogniskowej plaszczyznie ob¬ jektywu 6, posiadajacego równiez (najle¬ piej) duza ogniskowa z tego samego powo¬ du, przeslona zas 19 jest umieszczona W plaszczyznie ogniskowej obu zespolów so¬ czewkowych, dzieki czemu, gdy na nia pa¬ trzy sie od strony filmu 1 lub blony 2, znaj¬ duje sie ,,w nieskonczonosci". Kazdy z ze¬ spolów soczewkowych najlepiej skorygo¬ wac w znany sposób pod wzgledem zbocze¬ nia chromatycznego i sferycznego oraz a- stygmatyzmu.Posrodku pomiedzy zespolami 5 i 6 u- mieszczona jest przeslona 19, a tuz przy niej, z którejkolwiek jej strony, umieszczo¬ ny jest uiklad pryzmatyczny 20, który prze¬ suwa obrazek, podlegajacy skopjowaniu na blone 2, tak, iz kazdy punkt tego obrazka zostaje przesuniety po drodze kolistej i zo¬ staje przez to zastapiony kólkiem swietl- nem lub wycinkiem kólka, wiekszego od wzmiankowanego punktu.Wskutek tego kazdy punkt obrazka zo¬ staje powiekszony do takich rozmiarów, ze jest równy odleglosci pomiedzy dwoma kar¬ bami blony.Wzmiankowany powyzej obracajacy sie uklad pryzmatyczny 20 jest zestawiony z pryzmatu wlasciwego 22, osadzonego w pierscieniu 23, umieszczonym w pierscienio¬ wej oprawie 24, zaopatrzonej na obwodzie zewnetrznym w uzebienie i umieszczonej w lozysku kulkowem 26, wyposazonem w wie¬ niec kulek 25 i umieszczonem w oprawie 4.Oprawa pierscieniowa 24 jest obracana za- pomoca kola zebatego 27, osadzonego na walku 28 i napedzanego z jednostajna szyb¬ koscia obrotowa zapomoca dowolnego od¬ powiedniego zródla napedu i w dowolny sposób. Zespól pryzmatu obracajacego sie 20 najlepiej jest np. obracac o 360° przy kopjowaniu kazdego obrazka filmu kinema¬ tograficznego.Ze wzmiankowanym objektywem skoja¬ rzona jest zarówka elektryczna 29, z której swiatlo jest przepuszczane przez soczewke kolimatryczna 30, aby na film 1 padaly rów¬ nolegle promienie swiatla. Przed filmem 1 umieszczona jest zaslona 31, utworzona z — 2 —dwóch dajacych sie nastawiac wzgledem siebie tarcz kolowych 31a i 31b, zaopatrzo¬ nych w wyciecia i utrzymywanych we wla- sciwein polozeniu zapomoca nakretki 31c, umieszczonej na walku 32, na którym osa¬ dzone jest kolo zebate 32a9 zazebiajace sie z kolem zebatem 326, osadzonem na walku 28. Wzmiankowana zaslona jest wyposazo¬ na w dajacy sie nastawiac otwór 33, przez który przechodzi swiatlo, padajace na film/.Pryzmat wlasciwy 22 jest umieszczony tak, ze jego najgrubsza czesc jest ustawiona w kierunku, zgodnym z kierunkiem karbów, gdy zaslona jest ustawiona w polozenie, odpowiadajace srodkowi okresu czasu na¬ swietlania filmu, przyczem nalezy zazna¬ czyc, ze pryzmat wlasciwy 22 i oslona 31 wykonywaja jednakowa liczbe obrotów na sekunde, jeden zas obrót odpowiada jedne¬ mu zdjeciu, kopjowanemu na blonie 2.Aby uniknac tworzenia sie mory pod¬ czas kopjowania na blonie, na która kopjo- wany Jest film, zespolowi pryzmatu obraca- jacego sie nadaje sie kat nastawienia, nie¬ zbedny do odpowiedniego odchylenia pro- Jezeli i oznacza, kat padania promieni swiatla na pryzmat, a t kat, pod którym promienie te opuszczaja pryzmat po przej¬ sciu przezen, jak uwidoczniono na fig. 4, li¬ tera r oznacza kat, który tworza promienie, zalamane w pryzmacie, z linja prostopadla do odpowiedniej powierzchni pryzmatu; r1 oznacza kat, który tworza przy opuszczaniu pryzmatu promienie z linja prostopadla do odnosnego boku pryzmatu; D' oznacza kat odchylenia promieni, A — kat pryzmatu, a n — wspólczynnik zalamania swiatla w szklanym pryzmacie, wtedy mieni swiatla w stopniu, wzmiankowanym powyzej, to jest tak, aby podczas kopjowa- nia kazdego poszczególnego obrazka filmu zwiekszenie wymiarów kazdego punktu o- brazka bylo równe co najmniej szerokosci jednego karbu.Jezeli, naprzyklad, objektywy 5 i 6 po* siadaja ogniskowe = 100 mm, otwór zaslo¬ ny odpowiada katowi 90°, przyczem szyb¬ kosc jednego obrotu zaslony odpowiada szybkosci jednego obrotu zespolu pryzma¬ tu obracajacego sie 20, a obie blony sa na- karbowane tak, ze nu 1 mm wypada 20 kar¬ bów, to pryzmat obracajacy sie powinien przesuwac poszczególne czesci obrazka o 1/20 mm.Kat pryzmatu 22 moze byc obliczany we¬ dlug fig. 3 w sposób nastepujacy. Kolo, za¬ kreslone na tej figurze, odpowiada schema¬ tycznie jednemu cyklowi obrotu pryzmatu wlasciwego 22 oraz zaslony 31; kat central¬ ny 90° tego kola odpowiada otwarciu zaslo¬ ny o kat 90°, polowa tego kata wynosi 45°, litera zas R oznacza promien przeslony 19.Z powyzszego wynika, ze Sin i = n Sin r; Sin i = n Sin r1; r + r1 = A i D* = i + i' ~ A.Poniewaz katy te sa bardzo male, wiec zasadniczo i = nr; i = nr'; r + r ^ At czyli, poniewaz D'= — D'=3m^0,ooom8 100 D' = A {n—l) Zakladajac n = 1,5, 1140 „. _ / !T = Sm45 ; R = 40:sin4¥ 40. 0,7604 30,416. 0,0003288Wskutek tego róznica w grubosci pry¬ zmatu 19, jezeli srednica pryzmatu wynosi 40 ram, wypada 40 X 0fQ006576 mm.Po przeliczeniu na dlugosc fali promieni swiatla sodowego, mianowicie 0,000589, liczbe linij interferencyjnych obliczyc moz¬ na wedlug dobrze znanego wzoru 2n w którym D? oznacza róznice w grubosci, wynoszaca w danym przypadku 0,026304; l — dlugosc fali promieni swiatla sodowe¬ go = 0,000569; n — wspólczynnik zalama¬ nia swiatla w szkle, wynoszacy w danym przypadku 1,5, a N — liczba linij interfe- rencyjeych.Zgodnie z tern N = Da — = =«™™. 2.1,5 = 144. 0,090589 Wedlug danych powyzszych mozna wiec zbudowac zadany pryzmat.Poniewaz trudno jest jednak wykonac pryzmat, którego róznica grubosci odpo¬ wiadalaby 144 linjom interferencyjnym, a- parat nastawia sie tak, aby otrzymac odbi¬ cie obrazka na blonie 2, poczem czesci 31a i 31b zaslony nastawia sie jedna wzgledem drugiej az do chwili calkowitego zniknie¬ cia mory na blonie 2. Jezeli otwór 33 w za¬ slonie bedzie nastawiony zbyt szeroki, to pojawi sie ponownie desen mory, co zacho¬ dzi równiez w razie nastawienia zbyt male¬ go otworu w zaslonie. PL