PL207337B1 - Bio- i wodochronny impregnat do drewna - Google Patents

Description

Opis wynalazku

Przedmiotem wynalazku jest bio- i wodochronny impregnat do drewna eksploatowanego w zmiennych warunkach atmosferycznych, zabezpieczający je przed grzybami podstawkowymi powodującymi brunatny lub biały rozkład drewna, grzybami rozkładu szarego (pleśniowego) z klasy workowców i grzybów niedoskonałych, sinizną oraz przed owadami niszczącymi drewno.

Znany jest z polskiego opisu patentowego nr 144797 oleisty środek grzybobójczy do wgłębnej impregnacji drewna narażonego na trudne warunki eksploatacji zawierający 4-kumylofenol, ftalany dwualkilu o rodniku C4-C8 liniowym lub rozgałęzionym, olej mineralny o lepkości kinematycznej w temperaturze 50°C poniżej 3x10^-3 m²/s, chloroparafinę zawierającą 10:40% wagowych związanego chloru i benzynę o temperaturze zapłonu według Marcussona powyżej 40°C otrzymanej jako frakcja z destylacji ropy o temperaturze 130: 230°C.

Znany jest z opisu patentowego US 6123756 środek ochrony drewna przeznaczony zwłaszcza do ochrony drewna przed owadami żerującymi w drewnie suchym, zawierający substancję bazową (nośnik) oraz mieszaninę złożoną z przynajmniej jednego hormonu wzrostu lub jego analogu z grupy: fenoksykarb, pyriproksyfen, kinopren, metopren i hydropren, w połączeniu z agonistą ekdysonu wybranym z grupy: tebufenozyd, halofenozyd, azadirachtin, azadiraktanin, z których każdy występuje w udziale od 0,5 do 0,00005% mas, w przeliczeniu na pełny skład oraz opcjonalnie: jeden lub kilka związków z grupy triazoli zapewniających zwiększenie efektu synergizmu.

Znane są z opisu patentowego US 5435992 kompozycje zawierające przynajmniej jeden z syntetycznych pyretroidów z grupy permetryna, deltametryna, tetrametryna, cypermetryna, alfa-cypermetryna, asymetryna, esbiotryna, kadetryna, akrinatryna, cyhalotryna, lambda-cyhalotryna, cyflutryna, tralometryna, rozpuszczalnik aromatyczny z grupy pochodnych bifenylu i opcjonalnie olej mineralny lub naturalny olej roślinny lub olej roślinny transestryfikowany.

Celem wynalazku jest opracowanie środka biochronnego do impregnacji drewna eksponowanego na działanie czynników atmosferycznych, zwłaszcza do zabezpieczania drewnianych elementów pokrycia dachowego (gonty), deskowań zewnętrznych w budownictwie (okładziny elewacyjne, rusztowania), drewnianych elementów konstrukcyjnych parkanów (słupki, żerdzie, sztachety), kładek itp.

Celem wynalazku jest opracowanie skutecznego środka biochronnego dla trudno nasycalnych gatunków drewna, zwłaszcza świerka, które są zabezpieczane przy użyciu prostych metod powierzchniowych lub co najwyżej metodą kąpieli zimnej pod ciśnieniem atmosferycznym.

Celem wynalazku jest także opracowanie środka nie wywierającego negatywnego wpływu na zapalność drewna i o co najwyżej małej korozyjności wobec stali.

W przypadku stałej ekspozycji drewna na czynniki zewnętrzne dla osiągnięcia skutecznej i trwałej ochrony drewna przed czynnikami biotycznymi, a zwłaszcza podstawczakami, konieczne jest równoczesne spełnienie co najmniej trzech warunków:

(a) zastosowanie biocydów o skrajnie niskiej rozpuszczalności w wodzie i lotności, (b) nadanie drewnu wysokiego stopnia hydrofobizacji i (c) zapewnienie możliwie dużej głębokości wnikania środka w drewno.

Nieoczekiwanie stwierdzono, że w odniesieniu do powyższych wymagań szczególnie korzystnym okazał się środek według wynalazku, w skład którego wchodzą fungicydy konazolowe: tebukonazol lub propikonazol lub ich mieszanina, w ilości od 0,3 do 1,5 cz. mas., fungicydy fenylosulfamidowe: tolilfluanid lub dichlofluanid, w ilości od 0,3 do 0,5 cz. mas., insektycydy / akarycydy acylokarbamidowe: flufenoksuron w ilości od 0 do 0,02 cz. mas. lub insektycydy z grupy syntetycznych pyretroidów: permetryna lub deltametryna lub cypermetryna w ilości od 0,01 do 0,25 cz. mas., nośniki substancji aktywnych: metoksypropyloksypropanol lub fosforany trialkilowe, fosforan trietylu i/lub ftalany dialkilowe, ftalany dibutylu lub ich mieszanina w ilości od 0,4 do 20 cz. mas., środki hydrofobizujące: oleje mineralne i/lub chloroparafiny i/lub ciekłe żywice węglowodorowe w ilości od 8 do 60 cz. mas., rozpuszczalniki / rozcieńczalniki naftopochodne w ilości od 20 do 80 cz. mas. oraz stosownie do składu: sykatywy i dodatki np. przeciwdziałające kożuszeniu.

Środek według wynalazku spełnia warunek w zakresie trwałości biocydów w zaimpregnowanym drewnie dzięki ich znikomej rozpuszczalności w wodzie, która nie przekracza ok. 100 ppm i niezwykle niskiej lotności (prężność par nie przekracza 1x10^-5 mbara). I tak rozpuszczalność w wodzie wynosi dla tebukonazolu 32 ppm, propikonazolu -110 ppm, tolilfluanidu - 0,9 ppm, flufenoksuronu - 0,0015 ppm, permetryny - 0,001 ppm, zaś prężność par dla poszczególnych biocydów wynosi odpowiednio: 7,2x10^-9 mbara, 1,3x10^-6 mbara, 4x10^-6 mbara, 1x10^-14 mbara i 1x10^-5 mbara.

PL 207 337 B1

Potwierdzeniem są wyniki badań wartości grzybobójczej środka poddanego starzeniu przez wymywanie w porównaniu z wynikami uzyskanymi dla środka nie poddanego tej operacji. Dla środka wg przykładu 5 i grzyba testowego Coniophora puteana wartości grzybobójcze bez procedur starzeniowych wynoszą 1,6 - 4,3 kg/m³ natomiast po wymywaniu i starzeniu przez wietrzenie wynoszą odpowiednio 1,7 - 4,2 i 1,92 - 3,05 kg/m³. Analogiczne wyniki uzyskano dla grzyba testowego Gloeophyllum trabeum: 1,6 - 4,2, 1,7 - 4,3 oraz 1,6 - 4,4 kg/m³

Środek według wynalazku zapewnia niską nasiąkliwość drewna przez wodę, a tym samym trwałą przez wiele lat hydrofobizację, dzięki zawartości olejów mineralnych o lepkości w temperaturze 40°C poniżej 20 mm²/s, uzyskiwanych z frakcji próżniowych ropy naftowej, selektywnie rafinowanych, odparafinowanych i hydrorafinowanych oraz chloroparafiny o zawartości związanego chloru powyżej 40% m/m i/lub ciekłej żywicy węglowodorowej stanowiącej produkt polimeryzacji winyloaromatów z polikondensatami fenoli.

Środek według wynalazku cechuje wysoka głębokość wnikania w drewno, przekraczająca 10 mm przy badaniu na drewnie sosny o gęstości 5-8 słoi/cm, którą zapewnia udział ftalanu dibutylu.

Środek według wynalazku odznacza się niską agresywnością korozyjną wobec stali, klasyfikowaną jako mała malejąca.

Wartość grzybobójcza środka wg wynalazku wobec grzyba testowego Coniophora puteana (szczep BAM Ebw. 15) zawiera się w przedziale od 1 do 4 kg/m³, co odpowiada stężeniu roztworu impregnacyjnego między 1,0% i 1,6%.

Wartość owadobójcza środka wg wynalazku przeciwko larwom Hylotrupes bajulus L. bielu sosny pospolitej wynosi poniżej 22 kg/m³ drewna po 24 tygodniach ekspozycji.

Środek wg wynalazku zabezpiecza w 100% drewno sosny przed wgryzaniem się świeżo wylęgniętych larw spuszczela pospolitego Hylotrupes bajulus L. przy naniesieniu powyżej 215 g/m².

P r z y k ł a d I
Ftalan dibutylu	15,0 cz. mas.
Tebukonazol	0,3 cz. mas.
Propikonazol	0,25 cz. mas.
Tolilfluanid	0,5 cz. mas.
Flufenoksuron	0,02 cz. mas.
Kompozycja olejów mineralnych	53,2 cz. mas
Chloroparafina 42	10,0 cz. mas.
Metoksypropyloksypropanol	0,78 cz. mas
Rozpuszczalnik węglowodorowy 20,0 cz. mas
P r z y k ł a d II Ftalan dibutylu	13,0 cz. mas.
Propikonazol	1,5 cz. mas.
Dichlofluanid	0,5 cz. mas.
Flufenoksuron	0,02 cz. mas.
Fosforan trietylu	0,48 cz. mas.
Kompozycja olejów mineralnych	47,0 cz. mas.
Chloroparafina 42	10,0 cz. mas.
Metoksypropyloksypropanol	1,5 cz. mas
Rozpuszczalnik węglowodorowy	26,0 cz. mas
P r z y k ł a d II Ftalan dibutylu	20,0 cz. mas.
Tebukonazol	1,5 cz. mas.
Tolilfluanid	0,5 cz. mas.
Flufenoksuron	0,02 cz. mas.
Metoksypropyloksypropanol	0,48 cz. mas
Kompozycja olejów mineralnych	37,5 cz. mas.
Chloroparafina 42	10,0 cz. mas.
Rozpuszczalnik węglowodorowy	30,0 cz. mas
P r z y k ł a d IV Ftalan dibutylu	10,0 cz. mas.
Propikonazol	1,5 cz. mas.
Dichlofluanid	0,6 cz. mas.

PL 207 337 B1

Permetryna 0,2 cz. mas.

Metoksypropyloksypropanol 1,5 cz. mas

Żywica węglowodorowa 8,0 cz. mas.

Sykatywa 1,2%Co, 7,2% Ba, 3,2%Zn 0,3 cz. mas. Oksym metyloetyloketonu 0,1 cz. mas.

Kompozycja olejów mineralnych 37,5 cz. mas. Rozpuszczalnik węglowodorowy 77,6 cz. mas.

P r z y k ł a d V

Ftalan dibutylu

Tebukonazol

Propikonazol

Tolilfluanid

Permetryna

Metoksypropyloksypropanol Żywica węglowodorowa Sykatywa 1,2%Co, 7,2% Ba, Oksym metyloetyloketonu

15,0 cz 0,75 cz 0,75 cz 0,5 cz 0,2 cz 1,5 cz 8,0 cz mas.

mas.

mas.

mas.

mas.

mas mas.

3,2%Zn 0,3 cz. mas. 0,1 cz. mas.

Claims (1)

1. Zastrzeżenie patentowe

   Bio- i wodochronny impregnat do drewna eksploatowanego w zmiennych warunkach atmosferycznych; zabezpieczający je przed grzybami podstawkowymi powodującymi brunatny lub biały rozkład drewna, grzybami rozkładu szarego (pleśniowego) z klasy workowców i grzybów niedoskonałych, sinizną oraz przed owadami niszczącymi drewno, zawierający fungicydy konazolowe, fungicydy fenylosulfamidowe, insektycydy / akarycydy acylokarbamidowe lub insektycydy z grupy syntetycznych pyretroidów, nośniki substancji aktywnych, środki hydrofobizujące, rozpuszczalniki / rozcieńczalniki naftopochodne, opcjonalnie: sykatywy i dodatki, znamienny tym, że zawiera 0,3 do 1,5 cz. mas. propikonazolu lub tebukonazolu lub ich mieszaniny, 0,3 do 0,5 cz. mas. dichlofluanidu lub tolilfluanidu, 0 do 0,02 flufenoksuronu lub 0,01 do 0,25 cz. mas. permetryny lub deltametryny lub cypermetryny, 0,4 do 20 cz. mas. metoksypropyloksypropanolu lub fosforanu trietylu i/lub flalanu dibutylu, 8 do 60 cz. mas. oleju mineralnego o lepkoś ci w 40°C poniż ej 20 mm²/s i/lub chloroparafiny o zawartoś ci zwią zanego chloru powyż ej 40% m/m i/lub ciekłej żywicy węglowodorowej stanowiącej produkt polimeryzacji winyloaromatycznych związków z polikondensatami fenoli.