Opis wynalazku Przedmiotem wynalazku jest sruba blokuj aca gwo zdzia sródszpikowego. Wprowadzanie sruby blokuj acej do poprzecznego otworu gwozdzia sródszpikowego nast epuje zazwyczaj pod kontrol a wizualn a (za pomoc a promieniowania rentgenowskiego) lub za pomoc a mniej lub bardziej skomplikowanych celowników. W obu przypadkach nie sposób unikn ac niedok ladno sci celowania, poniewa z wierzcho lek sruby nie jest dok ladnie wspó losiowy ze srodkow a osia poprzeczne- go otworu, lecz odchyla si e w stosunku do niej. W celu zmniejszenia b ledu celowania, zewn etrzna sred- nica sruby jest mniejsza od srednicy poprzecznego otworu. Dok ladno sc celowania zawiera si e w ob- szarze tej ró znicy wymiarów, tak ze sruba blokuj aca mo ze by c wprowadzana bez problemów do po- przecznego otworu. Pozostaje wprawdzie luz mi edzy srub a blokuj ac a i poprzecznym otworem. Luz ten okre sla sum e g lównych fragmentów ko sci, które za pomoc a sruby blokuj acej s a ustalane w otworze blokuj acym wzgl edem gwo zdzia, a ze wzgl edu na sztywno sc gwo zdzia tak ze w stosunku do innych mocowanych tym samym gwo zdziem elementów ko sci. Elastyczno sc materia lu oraz urz adzenia poz- walaj a kumulowa c wielko sci, które rokuj a uleczenie lub które b ed a spowolnione. W celu zagwaranto- wania chirurgom mo zliwo sci blokowania luz ten jest niezb edny, jednak z klinicznego punktu widzenia jest niepo zadany. Gwó zd z o pe lnym przekroju poprzecznym jest osadzony w otworze rygluj acym, maj acym wewn et- rzny gwint, bez luzu. Wewn etrzny gwint powoduje, ze gwó zd z przesuwa si e osiowo na srubie blokuj acej. Celem wynalazku jest opracowanie sruby blokuj acej eliminuj acej luz mi edzy ni a i gwo zdziem sródszpikowym, i klinowanej w poprzecznym otworze gwo zdzia. Szczególn a zalet a rozwi azania wed lug wynalazku jest wyeliminowanie luzu mi edzy srub a blo- kuj ac a i gwo zdziem. Rozwi azanie wed lug wynalazku pozwala w pierwszej fazie na wsuwanie sruby z luzem, który jest nast epnie eliminowany. Ponadto, pomimo kasowania luzu, nie jest zablokowana mo zliwo sc obrotu sruby blokuj acej. Korzy sci wynikaj ace z mo zliwo sci obrotu sruby blokuj acej s a wielo- rakie. Nale za do nich: – mo zliwo sc obracania si e sruby blokuj acej w przypadku braku luzu (mo zliwo sc przesuwu wzd lu z osi), – w przypadku niepowodzenia mo zliwa jest ekstrakcja sruby blokuj acej za pomoc a powszech- nie dost epnych srodków technicznych (za pomoc a wybijania lub wyci agania). W szczególnie korzystnym wykonaniu sruba blokuj aca ma przebiegaj acy w kierunku otworu pierwszy rowek, maj acy w przekroju poprzecznym kszta lt pó lokr ag ly lub wielok atny. Rozwi azanie takie pozwala na zaoszcz edzenie miejsca, wymaga niewielkiej si ly wt laczania i gwarantuje dobre prowa- dzenie elementu klinuj acego. Trzon sruby blokuj acej jest zaopatrzony w drugi rowek, równoleg ly do pierwszego rowka i prze- suni ety obwodowe o k at alfa, przy czym g leboko sc drugiego rowka jest taka sama jak g leboko sc pier- wszego rowka, a przelotowy otwór we lbie ma posta c wzd lu znego wybrania obejmuj acego obydwa row- ki. Mi edzy obydwoma rowkami jest osadzona pó lka wznosz aca si e od pierwszego rowka ku drugiemu rowkowi. K at alfa wynosi od 40° do 120°, a zw laszcza od 60° do 90°. Zalet a tego rozwi azania jest szybkie klinowanie oraz szybkie zwolnienie. Si la klinowania zwi ek- sza si e znacznie dzi eki wspomnianej pó lce przy ma ly nak ladach si ly. Si la klinowania powstaje na sku- tek momentu obrotowego wywo lanego przez u zytkownika przy stosunkowo ma lej sile. Poprzeczny przekrój rowka zmniejsza si e w miar e wzrostu odleg lo sci od lba sruby tak, ze ma on kszta lt sto zka. Umo zliwia to szybkie klinowanie, a tak ze szybkie odblokowanie. K at rowka wzd luz osi pod lu znej sruby blokuj acej jest mniejszy od 5°. G leboko sc rowka wynosi od 1% do 50%, zw laszcza od 2% do 20% srednicy trzonu sruby blo- kuj acej. Sruba blokuj aca jest wprowadzana do poprzecznego otworu gwo zdzia sródszpikowego, którego srednica jest wi eksza od zewn etrznej srednicy zewn etrznego gwintu. Pod luzny element klinuj acy jest wprowadzany do przelotowego otworu sruby blokuj acej pomi edzy trzon sruby i wewn etrzn a powierz- chni e poprzecznego otworu gwo zdzia sródszpikowego. Pod luzny element klinuj acy ma posta c drutu o zw ezaj acym si e ku ko ncowi przekroju poprzecz- nym. Pod luzny element klinuj acy ma kszta lt przekroju poprzecznego odpowiadaj acy kszta ltowi prze- kroju poprzecznego przelotowego otworu. Pod luzny element klinuj acy maj acy kszta lt przekroju poprzecznego odpowiadaj acy kszta ltowi przekroju poprzecznego przelotowego otworu ma kszta lt klina.PL 206 877 B1 3 Przelotowy otwór ma kszta lt okr ag ly o srednicy od 0,5 mm do 2,0 mm, zw laszcza od 0,8 mm do 1,2 mm. D lugo sc pod lu znego elementu klinuj acego wynosi przynajmniej dwie trzecie d lugo sci trzonu sru- by blokuj acej. Pod lu zny element klinuj acy mo ze by c zaopatrzony w umieszczony na jego ko ncu zderzak dla lba sruby blokuj acej. Zapobiega to przesuni eciu si e elementu klinuj acego przez przelotowy otwór. Przelotowy otwór mo ze by c tak ze zaopatrzony w wewn etrzny gwint. Pod luzny element klinuj acy mo ze by c zaopatrzony w zewn etrzny gwint o kszta lcie odpowiadaj acym wewn etrznemu gwintowi prze- lotowego otworu. Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony w przyk ladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia srub e blokuj ac a maj ac a przelotowy otwór we lbie i element klinuj acy, w widoku perspekty- wicznym, fig. 2 - gwó zd z sródszpikowy, w którego poprzecznym otworze jest osadzona sruba blokuj a- ca, w przekroju pod lu znym, fig. 3 - obrócony o 90° pod lu zny przekrój gwo zdzia sródszpikowego we- d lug fig. 2, fig. 4 - srub e blokuj ac a z otworem we lbie i pod luznym rowkiem w trzonie, w widoku per- spektywicznym, fig. 5 - srub e blokuj ac a wed lug fig. 4 z osadzonym we lbie pod lu znym elementem kli- nuj acym, w widoku perspektywicznym, fig. 6 - odmian e sruby blokuj acej wed lug fig. 4, w powi ekszo- nym przekroju pod lu znym, fig. 7 - srub e blokuj ac a wed lug fig. 4 w przekroju poprzecznym w obszarze otworu poprzecznego gwo zdzia sródszpikowego, fig. 8 - odmian e sruby blokuj acej z przelotowym otworem w postaci klucza i element klinuj acy w postaci klucza, w widoku perspektywicznym, fig. 9 - odmian e sruby blokuj acej z dwoma rowkami, w widoku perspektywicznym, fig. 10 - srub e blokuj ac a wed lug fig. 9 w pozycji niezaklinowanej, w przekroju poprzecznym, fig. 11 - srub e blokuj ac a wed lug fig. 9 w pozycji zaklinowanej, w przekroju poprzecznym, a fig. 12 - srub e blokuj ac a wed lug fig. 9 w po- zycji zaklinowanej i w pozycji niezaklinowanej, w schematycznym przekroju poprzecznym. Sruba blokuj aca 1 przedstawiona na fig. 1 jest przeznaczona do blokowania przedstawionego na fig. 2 gwo zdzia sródszpikowego 2 majacego kilka poprzecznych otworów 3. Sruba blokuj aca 1 ma wzd lu zn a o s 7 oraz ma trzon 4 z zewn etrznym gwintem 5 i leb 6 majacy wewn etrzne, sze sciok atne gniazdo 14, za pomoc a którego sruba blokuj aca 1 jest wkr ecana w poprzeczne otwory 3 gwo zdzia sródszpikowego 2. Srednica lba 6 jest wi eksza od zewn etrznej srednicy zewn etrznego gwintu 5, przy czym we lbie 6 znajduje si e równoleg ly do wzd lu znej osi 7 przelotowy, okr ag ly otwór 8 maj acy wewn etrzny gwint 15. Otwór ten jest przeznaczony dla pod lu znego, sto zkowego elementu klinuj acego 9 majacego na cz esci zewn etrzny gwint 16 oraz maj acego od strony lba zderzak 13. Zewn etrzny gwint 16 ma kszta lt i para- metry odpowiadaj ace wewn etrznemu gwintowi 15 otworu 8 we lbie 6. D lugo sc elementu klinuj acego 9 wynosi dwie trzecie d lugo sci trzonu sruby 4. Na fig. 3 przedstawiony jest element klinuj acy 9 osadzony mi edzy wewn etrzn a powierzchni a 11 poprzecznego otworu 3 i zewn etrzn a powierzchni a zewn etrznego gwintu 5 sruby blokuj acej 1. Warun- kiem klinowania jest, aby zewn etrzna srednica zewn etrznego gwintu 5 by la mniejsza ni z wewn etrzna srednica poprzecznego otworu 3. Przedstawiony na fig. 2 do 5 pod luzny element klinuj acy 9 jest zaopatrzony w umieszczony na jego tylnym ko ncu zderzak 13 ograniczajacy jego wkr ecanie w leb sruby 6. Dzi eki temu zapobiega si e dotarciu elementu klinuj acego 9 do kana lu szpiku. Na fig. 4 do 7 przedstawiono ró zne wykonania sruby blokuj acej 1 majacej rozci agaj acy si e od przelotowego otworu 8 (o przekroju okr ag lym i srednicy 1 mm) we lbie 6 rowek 10 zw ezaj acy si e sto z- kowe w miar e wzrostu odleg lo sci od lba 6. Gleboko sc rowka 10 wynosi 5% srednicy trzonu sruby 4. Sto zkowy element klinuj acy 9 jest osadzony mi edzy wewn etrzn a powierzchni a 11 poprzecznego otwo- ru 3 i wewn etrzn a powierzchni a rowka 10. Figura 8 przedstawia srub e blokuj ac a 1, w której przelotowy otwór 8 ma kszta lt klucza, w którym osadzony jest leb pod lu znego elementu klinuj acego 9 w postaci pr eta, przy czym leb tego elementu ma kszta lt klucza 22. Dzi eki takiemu ukszta ltowaniu lba 22 element klinuj acy 9 nie mo ze si e obraca c w przelotowym otworze 8. Sruba blokuj aca 1 przedstawiona na fig. 9 do 12 ma obok pierwszego rowka 10 równoleg ly do niego i przesuni ety o k at alfa równy 50° drugi rowek 16 o g leboko sci takiej samej jak gleboko sc pierw- szego rowka 10. Pierwszy rowek 10 jest po laczony klinowat a pó lk a 18 z drugim rowkiem 16. Przelotowy otwór 8 we lbie sruby 6 ma kszta lt pod lu znego wybrania odpowiednio do geometrii pó lki 18, z któr a lacz a si e obydwa rowki 10, 16, tak ze pod lu zny element klinuj acy 9 mo ze by c umiesz- czony zarówno w pierwszym rowku 10 jak i w drugim rowku 16.PL 206 877 B1 4 Obrót sruby blokuj acej 1 w kierunku strza lki 17 (zgodnie z ruchem wskazówek zegara) powodu- je, ze znajduj acy si e w drugim rowku 16 pod lu zny element klinuj acy (po lo zenie nie zaklinowane na fig. 10) przebiega wzd lu z powierzchni sto zkowej pó lki 18, co najmniej do g leboko sci rowka 10 (po lo- zenie zaklinowane na fig. 11). Ponowne przesuni ecie pod lu znego elementu klinuj acego 9 z pierwsze- go rowka 10 do drugiego rowka 16 jest niemo zliwe dzi eki spadzistej kraw edzi 19 i przewy zszeniu obu po lo ze n 20, 21 rowków 10, 16. Obrót sruby rygluj acej 1 w kierunku strza lki 23 (przeciwnym do ruchu wskazówek zegara) powoduje opadanie znajduj acego si e w pierwszym rowku 10 pod lu znego elemen- tu klinuj acego 9 (po lo zenie zaklinowane na fig. 11) do drugiego rowka 16 (po lo zenie nie zaklinowane na fig. 10), tote z napi ecie sruby blokuj acej 1 jest zwi ekszone. Na fig. 12 przedstawiono wymiary poszczególnych elementów i tak: – r 1 oznacza odleg lo sc srodka pod lu znego elementu klinuj acego 9 od srodka trzonu sruby 4 w pozycji (oznaczona lini a przerywan a), – r 2 oznacza odleg lo sc srodka pod lu znego elementu klinuj acego 9 od srodka trzonu sruby 4 w pozycji 20 (oznaczona lini a ci agla), przy czym r 2 r 1 , – d p oznacza srednic e pod lu znego elementu klinuj acego 9, – r s oznacza promie n zewn etrznego gwintu 5 trzonu 4 sruby blokuj acej, – r b oznacza srednic e poprzecznego otworu 3, przy czym r b = r s , – po zadane pasowanie wciskowe, powoduj ace redukcj e luzu mi edzy zewn etrznym gwintem 5 trzonu 4 sruby blokuj acej i pod luznym elementem klinuj acym 9 oraz poprzecznym otworem 3 gwo z- dzia sródszpikowego uzyskuje si e gdy suma [(r s - N 2t + d p ) + r s )] jest wi eksza lub równa od 2 r b , przy czym N 2t oznacza g leboko sc rowków w po lo zeniu 20. PL PL PL