Wynalazek dotyczy miedzymiastowych urzadzen centralowych, dajacych moznosc obslugiwania rozmów miedzymiastowych, to jest rozmów na dalekie odleglosci. Ce¬ lem wynalazku jest uproszczenie tablic lacznikowych, urzadzen lacznikowych oraz metod pracy, które daja moznosc telefo¬ nistce miedzymiastowej uskuteczniania i dozorowania polaczen w sposób bardziej wydajny, niz to jest mozliwe zapomoca u- rzadzen znanych.W znanych dotychczas ukladach wszyst¬ kie polaczenia miedzymiastowe danego o- kregu telefonicznego sa uskuteczniane przy pomocy miedzymiastowej tablicy laczniko¬ wej. Tablica taka sklada sie zazwyczaj z dzialów miejscowego, wykonawczego i przygotowawczego. Liczba poddzialów w kazdym dziale zalezy oczywiscie od nate¬ zenia ruchu telefonicznego. Na zgloszenia, przychodzace z innych okregów telefonicz¬ nych, odpowiada telefonistka z dzialu miejscowego, która badz bezposrednio u- skutecznia polaczenia, badz tez przekazu¬ je te zgloszenia, w celu zalatwienia, do dzialu przygotowawczego. Zgloszenia prze¬ chodnie (tranzytowe), to znaczy te, przy których lacznica sluzy jako podwójny punkt lacznikowy, sa zalatwiane w dziale miej¬ scowym w taki sam sposób, jak zgloszenia przychodzace. W przypadku zgloszen zle¬ conych na rozmowy zamiejscowe abonent wzywajacy zada zazwyczaj specjalnego numeru dzialu zapisujacego, z którym chcebyc polaczony. Telefonistka zapisujaca przygotowuje bilet na zgloszenie zlecone i badz uskutecznia wproat zadane polacze¬ nie, badz tez oddaje bilet do dzialu przy¬ gotowawczego, który zalatwia zadanie póz¬ niej.Lacznica miedzymiastowa, stanowiaca czesc przedmiotu niniejszego wynalazku, zawiera pewna liczbe urzadzen, ustalonych w wymienionych dzialach. W celu usku¬ teczniania róznych polaczen przy pomocy linij zwyczajnych i dalekosieznych, zamiast zwyklych polaczen sznurowych stosuje sie obwody lacznikowe (automatyczne), nasta¬ wiane zapomoca przelaczników. Równiez wedlug wynalazku sa zastosowane ulepszo¬ ne przyrzady lacznikowe, które ulatwiaja uskutecznianie polaczen.Jedna z cech znamiennych wynalazku jest urzadzenie, zapobiegajace uskutecznia¬ niu polaczen pomiedzy linja zamiejscowa a linja zbiorcza z chwila, gdy na tej linji zbiorczej zostalo juz dokonane polaczenie.Urzadzenie to zapobiega blednemu urucho¬ mianiu sygnalów wskutek przylaczania ba- terji i uziemienia z lacznicy, uzytej do ze¬ stawienia polaczenia. Inna cecha wynalaz¬ ku jest urzadzenie, w którem, w celu szyb¬ szego zalatwienia, zgloszenia przychodza¬ ce moga byc przekazywane do innego dzia¬ lu przez uruchomianie przelacznika roz- laczeniowego tego obwodu lacznikowego, który wybrala linja wzywajaca. Inna je¬ szcze cecha wynalazku jest automatyczne urzadzenie wydzwaniajace, zapomoca któ¬ rego, w razie zgloszen z pewnych dzialów, prad wydzwaniajacy zostaje samoczynnie wlaczany do wzywanej linji miedzymia¬ stowej albo do linji abonenta. W dzialach tych przewidziano równiez powtórne wy¬ dzwanianie reczne. Wedlug wynalazku sto¬ suje sie urzadzenie, wskazujace grupe, do której nalezy linja wzywajaca. Wazne to jest szczególnie w ukladach z automatycz- nem rozdzielaniem zgloszen, jak to ma miejsce w przypadku ukladu wedlug wy¬ nalazku. Inna cecha wynalazku jest zasto¬ sowanie przejsciowego wybieraka polaczen miedzymiastowych, który ma na celu od¬ laczanie baterji i uziemienia od przewodu zbiorcz&go albo od polaczenia, uskutecz¬ nionego z linja abonenta, gdy linja ta jest wolna lub zafeta, albo tez w przypadku za¬ jecia wszystkich przewodów na wzywanym poziomie. Uboczna cecha wynalazku jest u- rzadzenie do przylaczania przekaznika im¬ pulsów wybieraka przejsciowego do prze¬ wodu kpntrolnego, w celu kontrolowania zajetosci linji. Obwód ten sluzy równiez do utrzymania przekaznika impulsów w sta- ; nie wzbudzonym dopóty, dopóki przekaznik ten nie zostanie odlaczony przy odpowia¬ daniu na zgloszenie. Odlaczenie sie tego przekaznika impulsów stanowi kontrole od¬ powiedzi. Inna istotna cecha wynalazku jest wylacznik do powtórnego wydzwania¬ nia, który umozliwia telefonistce ponowne dzwonienie do jednego i tego samego abo¬ nenta bez rozlaczania, uskutecznionych po¬ przednio, jego polaczen.Powyzej wskazane cechy znamienne wraz z innemi jeszcze nie wyliczonemi sa rozwazone blizej w niniejszym opisie dzia¬ lania przedmiotu wynalazku. Odpowiednie schematy podano na fig. 1 — 13, gdzie za-j pomoca zwyklych oznaczen schematycz-j nych przedstawiono zasadniczy uklad kom¬ pletnej lacznicy miedzymiastowej. Fig. 1 przedstawia urzadzenie do nadawania im¬ pulsów, skladajace sie z zespolu przelacz¬ ników, przekazników nastawczych i nadaj¬ ników zapisujacych, przewidzianych dla kazdego dzialu lacznicy. Fig. 2 przedsta¬ wia aparat telefonistki i urzadzenie stacyj¬ ne, znajdujace sie w kazdym dziale we¬ wnetrznym. Fig. 3 przedstawia obwód lacz¬ nikowy, polaczony z urzadzeniem stacyj- nem wedlug fig. 2, na której przedstawio¬ no równiez przychodzaca linje miedzyijua- stowa i odnosne laczniki linjowe. Fig- 3a wyobraza obwód lacznikowy, polaczony z innym dzialem miejscowym, oraz linjl swe- — 2 —dzymiastowa wraz z przynaleznemi do niej lacznikami linjowemi. Fig. 4 przedstawia wybierak polaczen miedzymiastowych, przylaczony do obwodu linjowego wedlug fig. 3. Fig. 5 przedstawia aparat telefonist¬ ki i urzadzenie stacyjne, znajdujace sie w kazdym, dziale przygotowawczym. Fig. 6 wyobraza obwód lacznikowy, polaczony z urzadzeniem stacyjnem wedlug fig. 5. Fig. 7 przedstawia miedzymiastowy wybierak przelotowy, który ma dostep do róznych wybieraków miedzymiastowych. Fig. 8 — lacznik miejscowych i czesciowych miedzy¬ miastowych polaczen telefonicznych. Fig. 9 — przekazujacy obwód lacznikowy, po¬ laczony z urzadzeniem stacyjnem wedlug fig. 5. Fig. 10 przedstawia aparat telefo¬ nistki i urzadzenie stacyjne, w jakie jest wyposazony kazdy dzial zapisujacy. Fig. 11 przedstawia zapisuj aco-polaczeniowy obwód lacznikowy, polaczony z urzadze¬ niem stacyjnem, wedlug fig. 10, przy pomo¬ cy linji abonenta, laczników linjowych i wy¬ bieraka miejscowego. Fig. 12 przedstawia przelacznik dzwonienia wstecznego, pola¬ czony z aparatem stacyjnym wedlug fig. 10.Fig. 13 jest schematem, objasniajacym w jaki sposób winny byc ulozone poszczegól¬ ne arkusze rysunku, w celu ich latwiejszego zrozumienia.Wedlug fig. 1 zespól przelaczników KS typu zwyklego sklada sie z dziesieciu przelaczników cyfrowych, jednego prze¬ lacznika „poczatkowego" i jednego prze¬ lacznika „bledów". Po kazdorazowem uru¬ chomieniu któregokolwiek przelacznika zostaje przeslana odnosna jednostka do rejestru, wskutek czego telefonistka moze zapisywac numery zadanych linij, urucho¬ miajac przelaczniki w zaleznosci od cyfr numeru. Rejestr i odnosny nadajnik sa przedstawione w zarysie i moga byc do¬ wolnego typu, uzywanego do zapisywania i przekazywania numerów piecio lub wielo- cyfrowych.Fig. 13 wyjasnia, ze fig. 1 winna byc rozpatrywana lacznie z fig. 2, 5 i 10. Po¬ szczególne przewody, odnoszace sie do tych figur, sa oznaczone jednakowo.Fig. 2 przedstawia uklad aparatu tele¬ fonistki OT, urzadzenie stacyjne PA i tar¬ cze numerowana D. W taki sam sposób jest urzadzony kazdy dzial miejscowy.Urzadzenie stacyjne jest stale polaczone z pewna liczba obwodów lacznikowych, które sa przylaczane don podczas ruchu, w chwili przelaczania przelaczników od¬ zewowych obwodów lacznikowych. Gdy obwód lacznikowy jest polaczony z urza¬ dzeniem stacyjnem, wówczas przewody te¬ lefoniczne obwodów lacznikowych sa od¬ galezione poprzez to urzadzenie wraz z aparatem telefonistki, lezacym w mostku.Uklad posiada równiez przelaczniki wy¬ dzwaniajace i rozlaczajace KI i K2t uzy¬ wane powszechnie w obwodach sznurowych polaczen miedzymiastowych. Przelaczniki te naleza do typu podwójnych przelaczni¬ ków przerzutowych, ustawiajacych sie tyl¬ ko w polozenie rozlaczenia. Przelacznik wyzwalajacy K nie ustawia sie w nada- nem mu polozeniu i umozliwia rozlaczenie czesciowo dokonanego polaczenia bez od¬ laczania przylaczonego obwodu laczniko¬ wego. Urzadzenie stacyjne jest normalnie polaczone z rejestrowym przyrzadem na¬ dawczym, wedlug fig. 1, poprzez kontakty przelacznika K20. Tarcza numerowa D, przeznaczona do uzytku w razie uszkodze¬ nia sie nadajnika rejestrowego, moze byc wlaczana po uruchomieniu przelacznika K20. Nadajnik rejestrowy daje laczyc sie z urzadzeniem stacyjnem po uruchomieniu przelacznika „poczatkowego'', natomiast tarcza laczy sie z tern urzadzeniem po wy¬ prowadzeniu jej z polozenia normalnego.Polaczenie robocze urzadzenia wzywajace¬ go trwa tak dlugo, dopóki nie nastapi pel¬ ne polaczenie, poczem urzadzenie to zosta¬ je odlaczone. W czasie, gdy urzadzenie wy¬ dzwaniajace jest wlaczone w powyzszy sposób, zarzy sie lampa kontrolna L tar- — 3 —czy. Urzadzenie stacyjne jest poza tern urzadzone tak, ze impulsy dzwonkowe sa samoczynnie wysylane do wszystkich po¬ laczen telefonicznych, dokonanych w dzia¬ le miejscowym. Wymienione wyzej prze¬ laczniki wydzwaniajace przeznaczone sa tylko do ponownego wydzwaniania i do pewnych czynnosci kontrolnych.Na fig. 3 jest przedstawiony obwód lacznikowy L, polaczony z urzadzeniem stacyjnem wedlug fig. 2. Obwód laczniko¬ wy jest zaopatrzony w przelacznik roz¬ mów K3, przelacznik rozlaczeniowy K4, lampe linjowa L2, lampe „zajetosci" L3 i lampe nadzorcza L4. Wybierak (fig. 4) jest stale i indywidualnie polaczony z ob¬ wodem lacznikowym. Do obwodów laczni¬ kowych, jak np. L, maja dostep laczniki linjowe LS, do których sa przylaczone miedzymiastowe linje przychodzace. Wiaz¬ ki przewodów, odchodzace od pól kontak¬ towych laczników linjowych, sa podzielo¬ ne na poszczególne dzialy miejscowe, np. wiazka z piatego zespolu kontaktów jest odprowadzona do obwodu linjowego L jednego dzialu, a wiazka z szóstego zespo¬ lu kontaktów — do obwodu lacznikowego L3 innego dzialu (fig. 3A). Nalezy zazna¬ czyc, ze w polu kontaktowem na poziomie, obslugiwanym drazkiem kontaktowym 338, kontakty nieparzyste sa zwielokrotnionej przylaczone do lampy LI, natomiast kon¬ takty parzyste sa równiez zwielokrotnione, lecz przylaczone do odpowiedniej lampy innego dzialu. Odpowiednie kontakty tego poziomu kontaktów sa zwielokrotnione w lacznikach linjowych wszystkich linij mie¬ dzymiastowych jednej grupy, to jest linij jednego okregu telefonicznego. Kazda gru¬ pa linij miedzymiastowych jest urzadzona w taki sam sposób, kazdy zas dzial jest wyposazony w jedna odnosna lampe roz¬ poznawcza. Np. lampa L19 jest lampa grupowa grupy linij miedzymiastowych, za¬ wierajacej linje, przedstawiona na fig. 3A.Nalezy zaznaczyc, ie dwuzwojowy prze* kainik wydzwaniajacy 301 znajduje sie stale w odgalezieniu miedzy przewodami i jest polaczony w szereg z baterja i z uzie¬ mieniem. Oprócz tego nalezy zaznaczyc jeszcze, ze dolne uzwójfenie, przylaczone do baterji, posiada bardzo duza opor¬ nosc i pozostaje nieczynne, dopóki nie zostanie uruchomiony odnosny przekaznik.Uklad posiada równiez urzadzenie, majace na celu utrzymywanie w czystosci ujemne¬ go przewodu linjowego, dzieki czemu sa zmniejszone bledy, powodowane kurzem, osiadajacym na kontaktach przekaznika.Fig. 3A przedstawia lacznik linjowy LS2 oraz obwód lacznikowy L3, który jest podobny do odnosnego urzadzenia, przed¬ stawionego na fig. 3. Zaklada sie, ze linje miedzymiastowe, doprowadzone do lacz^ nika LS2, naleza do grupy, odrebnej od grupy linji miedzymiastowej, przedstawio¬ nej na fig. 3. Obwód linjowy jest polaczo¬ ny z aparatem stacyjnym tak samo, jak wedlug fig. 2, i jest polaczony z wybiera¬ kiem, podobnym do wybieraka S (fig. 4).Fig. 4 przedstawia wybierak S, pola¬ czony z obwodem lacznikowym L wedlug fig. 3. Wybierak ten jest znanym wybiera¬ kiem Strowger'a o ruchach pionowych i ob¬ rotowych, przyczem jest zaopatrzony w czwarty drazek do laczenia obwodu nad¬ zorczego. Wybierak ma dostep do linij miedzymiastowych, do obwodów przejscio¬ wych oddzialów przygotowawczych i do telefonicznych polaczen miedzymiasto¬ wych. W celu ujednostajnienia opisu przy¬ jeto, ze linje miedzymiastowe grupy, za¬ wierajacej linje, przedstawiona na fig. 3A, sa zakonczone w czwartym poziomie pola kontaktowego wybieraków. Wiazki mie¬ dzymiastowych przewodów* sluzbowych sa wedlug zalozenia doprowadzone do trze¬ ciego poziomu, wiazki zas przewodów przejsciowych -—do drugiego poziomu po¬ lakontaktowego.Fig. 5 przedstawia uklad polaczen kaz¬ dego dzialu przygotowawczego, zawiera- — 4 —jacego aparat telefonistki 0T1, urzadzenie stacyjne PA1 i tarcze numerowa DL Uklad ten jest podobny do ukladu dzialu miejscowego wedlug fig. 2 z tym jednak wyjatkiem, ze dzial przygotowawczy posia¬ da dwukierunkowy przelacznik wydzwa¬ niajacy K7 oraz przelacznik K8 do kon¬ trolowania wplacania i zwracania oplat.Niezbednym jest tu równiez przelacznik przejsciowy przy obustronnie zakonczonych obwodach lacznikowych, polaczonych z tym dzialem. Przelacznik kontrolny sluzy do kontrolowania uskutecznianych i zwra¬ canych oplat w przypadku polaczen tele¬ fonicznych, zawierajacych automaty tele¬ foniczne, w zalozeniu, ze zgloszenia z tych automatów winny byc zalatwiane raczej przez telefonistke dzialu przygotowawcze¬ go, niz przez telefonistke dzialu wewnetrz¬ nego. Poza teiti wprowadzono te zmiane, ze zostaly usuniete samoczynne urzadzenia wydzwaniajace, które, jak stwierdzono, sa niepozadane w dziale przygotowawczym.Poza wymieniónemi róznicami, uklad we¬ dlug fig. 5 nie rózni sie niczem od ukladu wedlug fig. 2. Rejestrowy przyrzad nadaw¬ czy tego dzialu jest taki sam, jak takiz przyrzad wedlug fig. 1, wobec czego prze¬ wody, don doprowadzone, posiadaja jed¬ nakowe oznaczenia i sa tak rozmieszczone, iz przewody te przechodza w odpowiednie przewody wedlug fig. 1, jesli fig. 1 zosta¬ nie ulozona z prawej strony fig. 5.Fig; 6 przedstawia obustronnie zakon¬ czony obwód lacznikowy LI wraz z przy- naleznemi wybierakami Si i S2. Obwód ten wspólpracuje z wieksza liczba takich ob¬ wodów, przylaczonych do kazdego dzialu przygotowawczego (fig. 5), i sluzy do do¬ konywania polaczen koncami. Obwód lacz¬ nikowy posiada zwykly przelacznik podslu¬ chowy KIO, przelacznik rozlaczeniowy Kil, lampe przyzewowa L9, lampe nad¬ zorcza L10 i lampke zajetosci LLL Wybie¬ raki SI i S2 sa podobne pod kazdym wzgle¬ dem do wybieraka S (fig. 4) i z tego powo¬ du sa pokazane na rysunku tylko w zary¬ sie. Pola kontaktowe tych wybieraków sa zwielokrotnione z polami wybieraka S na wszystkich poziomach z wyjatkiem drugie¬ go, który jest pozostawiony pusty.Wybierak przelotowy (tranzytowy) TTS wedlug fig. 7 jest znanym wybiera¬ kiem Strowger'a o ruchu pionowym i obro¬ towym i sluzy do dokonywania polaczen tranzytowych, wymaganych w ruchu mie¬ dzymiastowym. Do wybieraka tego maja dostep wybieraki miedzymiastowe, przy¬ nalezne do dzialów wewnetrznego i przy¬ gotowawczego, sam zas zkolei ma dostep do wybieraków posrednich lub laczników mie¬ dzymiastowych w zaleznosci od rozmiarów lacznicy. Wybierak ten ostrzega o zajeciu linji zapomoca sygnalów dzwiekowych i swietlnych. Kontrolowanie zajetosci linij, oraz kontrolowanie zgloszenia i rozlacze¬ nia odbywa sie zapomoca przewodu czwar¬ tego.Fig. 8 przedstawia polaczenie lacznika linij miejscowych i podrzednych, do które¬ go maja dostep wybieraki przechodnie, jak np. wybierak TTS i wybieraki miejscdwe (nie uwidocznione na rysunku). Lacznik sluzy do wlaczania baterji do linji abonen¬ ta wzywajacego i wzywanego oraz do sa¬ moczynnego wydzwaniania w przypadku polaczen miejscowych. W przypadku zas rozmów zamiejscowych, przewody telefo¬ niczne sa przedluzane do linji wzywanej bez mostków albo kondensatorów, przy- czem wydzwanianie uskutecznia telefonist¬ ka. Lacznik ma dostep do linij podrzed¬ nych, z których przedstawiono linje, odcho¬ dzaca do podstacyj T i TL Oczywiscie u- klad zawiera zwykle linjowe przelaczniki pokretne wraz z przedstawionemi na ry¬ sunku lacznikami linij podrzednych.Fig. 9 przedstawia przelotowy obwód lacznikowy, poprzez który sa uskutecznia¬ ne polaczenia zgloszen, przekazywanych z dzialów miejscowego i zapisujacego. Ten obwód lacznikowy jest zespolony z urza- — 5 —dzeniem stacyjnem wedlug fig. 5; Obwód lacznikowy posiada zwykly przelacznik rozmów i przelacznik podsluchowy K!2, przelacznik rozlaczeniowy K13, lampke li- njowa LI2, lampke nadzorcza LI3 i lampke zajetosci L14. Wybierak S3, przynalezny do linji L2, jest taki sam, jak wybierak S (fig. 4), jego zas pola kontaktowe sa zwie¬ lokrotnione z polami wybieraka S na wszystkich poziomach z wyjatkiem drugie¬ go. Na fig. 10 jest przedstawiony aparat telefonistki OT2, urzadzenie stacyjne PA2 oraz tarcza D2 oddzialu zapisujacego. Od¬ dzial ten jest tak samo wyposazony, jak od¬ dzialy wewnetrzne (fig. 2), z tym jednak wyjatkiem, ze opuszczono tu samoczynne urzadzenia wydzwaniajace, a zastosowano wydzwanianie reczne oraz przelacznik K16. Przewody, przedluzone ku prawej stronie tej figury, sa oznaczone tak samo, jak odnosne przewody wedlug fig. 1.Na fig. 11 jest przedstawiony obwód lacznikowy L4, do którego maja dostep abo¬ nenci poprzez lacznik wstepny i uklad, za¬ pisujacy zgloszenia miedzymiastowe. Ob¬ wód lacznikowy jest polaczony z urzadze¬ niem dzialu zapisujacego wedlug fig. 10 i jest zaopatrzony w zwykly przelacznik roz¬ mów i przelacznik podsluchowy K18, prze¬ lacznik rozlaczeniowy K19, lampke nadzor¬ cza L16, lampke zajetosci L17 i lampke li- njowa L18. Wybierak S4, przynalezny do tego obwodu lacznikowego, jest taki sam, jak wybierak S (fig. 4), jego zas pola kon¬ taktowe sa zwielokrotnione z polami kon- taktowemi wybieraka S na wszystkich po¬ ziomach z wyjatkiem trzeciego, do którego maja dostep miedzymiastowe przewody sluzbowe. Podstacje T2 i T3 oraz odnosne linje odcinkowe sa zakonczone w laczniku linjowym LSl, jak to przedstawia rysunek.Wybierak S5 jest zwyklym wybierakiem Strowger a, dostepnym wzgledem laczni¬ ków linjowych, np. LS1, i majacym dostep do wiazki przewodów miejscowych (nieuwi- docznionych na rysunku) oraz do wiazki przewodów dzialu zapisujacego, jak np. do wiazki, zakonczonej w obwodzie laczniko¬ wym L4.Przelacznik dzwonienia wstecznego, wy¬ obrazony na fig. 12, jest zespolony z ukla¬ dem dzialu zapisujacego, przedstawionego na fig. 10, i ma dostep poprzez swoje pole kontaktowe do wiazki przewodów dzialu zapisujacego, jak np. do wiazki, przedsta¬ wionej na fig. 11. Poszczególne wiazki sa oznaczone zapomoca dwucyfrowego kodu liczbowego. Laczniki sa zaopatrzone w do¬ datkowy wybierak pradów dzwonkowych, w celu wybierania pradów dzwonkowych o wymaganej czestotliwosci, potrzebnych do wydzwaniania poszczególnych podsiacyj jednej wspólnej linji odcinkowej.Po krótkim opisie urzadzenia wedlug wynalazku nastepuje szczególowy opis czynnosci, niezbednych do uskuteczniania róznych rodzajów polaczen telefonicznych zapomoca ukladu telefonicznego wedlug wynalazku.Na wstepie beda opisane zgloszenia przychodzace i przechodnie.Zgloszenia przychodzace i przechodnie sa odbierane i zalatwiane w jednakowy sposób, objasniony nizej. Zaklada sie tytu¬ lem przykladu, ze telefonistka z odleglej tablicy lacznicowej wykonala polaczenie poprzez linje, zawierajaca przewody 391— 392, które sa doprowadzone do wybieraka linjowego LS (fig. 3). Prad dzwonkowy, wyslany na linje miedzymiastowa z odle¬ glej lacznicy miedzymiastowej, wzbudza przekaznik 302 (fig. 3), który jest wlaczo¬ ny jako mostek do przewodów glównych w szereg z kondensatorem 350. Przekaznik 302 jest zaopatrzony w zahaczajaca sie me¬ chanicznie kotwiczke, która utrzymuje sie w polozeniu czynnem, gdy przekaznik jest wzbudzony, i pozostaje w tern polozeniu, dopóki nie zostanie odciagnieta zapomoca przekaznika 303. Wzbudzony przekaznik 302 zamyka na swym kontakcie 313 obwód przekaznika 305, przechodzacy poprzez za- — 6 —mkniety kontakt 345 przekaznika 304. Prze¬ kaznik 305 wzbudza sie i zamyka zapomoca kontaktu 329 szeregowy obwód przekazni¬ ka lacznikowego 304 elektromagnesu nape¬ dowego 306, a zapomoca kontaktu 328 przylacza równolegle próbujace ramie kon¬ taktowe 335 do wspólnego obwodu prze¬ kaznika 304 i elektromagnesu 306. W polo¬ zeniu normalnem, czyli spóczyiikowem, ra¬ mie próbujace 335 jest stale polaczone z kontaktem uziemionym. Uziemienie to bocz¬ nikuje przekaznik 304, powodujac wzbu¬ dzenie sie elektromagnesu 306, który po wzbudzeniu sie przerywa zaraz swój wla¬ sny obwód wzbudzajacy zapomoca kontaktu mloteczkowego 333. Po pierwszem wzbu¬ dzeniu sie elektromagnes 306 przesuwa ra¬ miona kontaktowe wybieraka LS o jeden skok, poczem nastepuje przerwa, a po niej zamkniecie sie kontaktu 333. Jesli wiazka przewodów linij, doprowadzona do tego po¬ la kontaktowego, jest zajeta, wówczas czynnosc przesuwania powtarza sie. Ramio¬ na kontaktowe sa w opisany sposób przesu¬ wane stopniowo skokami, dopóki nie na¬ potkaja wolnej wiazki; gdy to nastapi, przekaznik 304, nie bedac juz zbocznikowa- ny zapomoca uziemienia, wzbudza sie i po¬ srednio przerywa obwód elektromagnesu napedowego 306. Zaklada sie, ze zostala wybrana wiazka, zawierajaca przewody 340, 344, doprowadzone do obwodu laczni¬ kowego L. Wzbudzony przekaznik 304 za¬ myka zapomoca kontaktów 316 i 326 rózne obwody, stanowiace przedluzenia przewo¬ dów linji miedzymiastowej poprzez ramio¬ na kontaktowe 334 i 339. Obwód przekazni¬ ka 305 zostaje przerwany zapomoca kon¬ taktów 345, przyczem uziemienie zostaje doprowadzone do baterji poprzez kontakty 313, 320, opornik 387, ramie kontaktowe 337, przewód 342, kontakt 362 i uzwojenie przekaznika 353. Zapomoca kontaktu 346 przekaznik 303 zostaje polaczony równole¬ gle z przekaznikiem 353, jednak z uwagi na wielkosc opornika 387, przekaznik 303 nie wzbudza sie. W powyzszym obwodzie wzbudza sie przekaznik 353, który na swym kontakcie 368 zamyka obwód, idacy od u- ziemienia poprzez normalnie zwarte kon¬ takty przelacznika K4, kontakt 368 prze¬ kaznika 353 i poprzez dolne uzwojenie przekaznika 354. Przekaznik 353 zamyka jeszcze zapomoca kontaktu 369 obwód lamp¬ ki L2, która, zapalajac sie, daje sygnal o nadejsciu zgloszenia do obwodu laczniko¬ wego L. Wzbudzony przekaznik 354 przy¬ lacza uziemienie zapomoca kontaktu 375 do przewodu 341, w celu utrzymania stanu wzbudzenia przekaznika linjowegó 304; za¬ myka na kontakcie 372 wlasny obwód wzbudzajacy swego uzwojenia dolnego o- raz zapomoca kontaktu 373 zamyka obwód lampki zajetosci L3. Lampka L3 pali sie w ciagu calego czasu trwania polaczenia tele¬ fonicznego. Linja miedzymiastowa zostaje zaznaczona w polu kontaktowem wybiera¬ ka miedzymiastowego LS jako zajeta zapo¬ moca uziemienia, doprowadzonego z kon¬ taktu 330 lub z kontaktu 347.Przekazywanie zgloszenia przychodza¬ cego jest uskuteczniane w sposób nastepu¬ jacy.Telefonistka moze badz wprost zala¬ twic takie zgloszenie, badz tez, jesli jest bardzo zajeta, przekazac je, w celu zala¬ twienia, do innego dzialu miejscowego.Przekazywanie to jest uskuteczniane przez dorywcze uruchomianie przelacznika K4, to jest przerywanie obwodu przekaznika 354. Przekaznik 354, rozmagnesowujac sie, przerywa obwód wzbudzajacy przekaznika 304. Przekaznik 304, rozmagnesowujac sie, zamyka jednoczesnie obwód wspólny prze¬ kaznika 305 i elektromagnesu 306, zawiera¬ jacy ramie kontaktowe 336 oraz kontakty 327 i 317. Elektromagnes i przekaznik zo¬ staja wzbudzone, ramie zas 336 posuwa sie o jeden skok dalej, wskutek czego nastepu¬ je ponowne badanie wiazki przewodów li¬ nij w sposób juz opisany. W powyzszy spo¬ sób zgloszenie zostaje przekazane do inne- - 7 —go .dzialu zgodnie z przyjetym ukladem pól wielokrotnych. Prad zgloszenia uruchomia przekazniki sygnalowe nowego, wybranego obwodu lacznikowego w taki sam sposób, jak to wyjasniono przy opisywaniu obwo¬ du L.Nastepnie opisane bedzie zalatwianie zgloszen przychodzacych.W] celu zalatwienia zgloszenia, przycho¬ dzacego do obwodu lacznikowego L, tele¬ fonistka przestawia przelacznik K3 w lewo, wskutek czego zamyka sie obwód górnego uzwojenia przekaznika 351, przebiegajacy poprzez kontakt 389, przewód 215 i kon¬ takt 234. Przekaznik 351 wzbudza sie i za¬ myka obwód wlasnego dolnego uzwojenia.Obwód ten ma przebieg nastepujacy: kon¬ takt 360, uzwojenie przekaznika 352, kon¬ takt 392, przewód 212, uzwojenie przekaz¬ nika 203 i do uziemienia. Przekaznik 203 i 352, pracujac w polaczeniu szeregowem z dolnem uzwojeniem przekaznika 351, u- skuteczniaja pewne zmiany w obwodach, o czem bedzie mowa nizej. Wzbudzony prze¬ kaznik 351 przerywa bezposrednie polacze¬ nie miedzy przewodem dosylowym a odsy- lowym obwodu lacznikowego oraz odgale¬ zia to polaczenie poprzez caly uklad dzia¬ lu, przyezem jeden obwód stanowia prze¬ wód 340, kontakt 357, przewód 223, kon¬ takty 235 i 237, przewód 222, kontakt 359 i do górnego przewodu mówmiczego obwodu lacznikowego, drugi zas obwód biegnie po¬ przez przewód 344, kontakt 365, przewód 220, kontakty 236 i 240, przewód 221 i kon¬ takt 364 do dolnego przewodu mówniczego obwodu, lacznikowego. Przekaznik 351 od¬ lacza poza tern zapomoca kontaktu 362 przekaznik 353 od przewodu 342, a zapo¬ moca kontaktu 361 przylacza bezposrednio uziemienie do tego przewodu, wzbudzajac wskutek tego przekaznik 303 linji miedzy¬ miastowej. Wzbudzony przekaznik 303 przerywa obwód przekaznika 302 oraz, za¬ pomoca kontaktu 314, wlacza mostek w li- nje glówna. Na kontakcie 315 zamyka sie obwód lampki grupowej LI, która zapala sie, wskazujac poszczególna grupe wiazki, z której pochodzi zgloszenie. Przekaznik 353, po przerwaniu obwodu jego uzwojenia, rozmagnesowuje sie, przerywajac zapomo¬ ca kontaktu 368 pierwotny obwód wzbudze¬ nia przekaznika 354, oraz zapomoca kon¬ taktu 369 przerywa równiez obwód lampki linjowej L2. Przekaznik 354 pozostaje wzbudzony w uprzednio zamknietym wla¬ snym obwodzie wzbudzenia. Lampka L2 ga¬ snie, lampka zas L3 swieci nadal, wskazu¬ jac, ze wiazka jest zajeta. Jak poprzednio wspomniano, przekaznik 352 pracuje w po¬ laczeniu szeregowem z przekaznikami 351 i 203, Przekaznik ten przygotowal zapo¬ moca kontaktu 367 obwód, podtrzymujacy wzbudzenie, w celu utrzymania przekazni¬ ków 351 \ 203 w stanie wzbudzonym wtedy, gdy przelacznik K3 bedzie odstawiony do polozenia normalnego przed zalatwieniem zadanego polaczenia. Ten ostatni obwód be¬ dzie mozna lepiej rozwazyc lacznie z dzia¬ laniem nadajnika rejestrujacego. Przekaz¬ nik 203, jak wspomniano, wlacza zapomoca kontaktów 230 i 231 aparat telefonistki w przewody telefoniczne, które zostaly do¬ prowadzone poprzez urzadzenie stacyjne dzialu. Pierwotny obwód wzbudzenia prze¬ kaznika 351 zostaje przerwany zapomoca kontaktu 234, do przewodu zas 28 (fig. 2) zostaje przylaczone uziemienie zapomoca kontaktu 228, w celu przygotowania reje¬ stru do odbierania i notowania cyfr oraz do uruchomienia przerywacza nadajnika. Te¬ lefonistka miejscowa moze teraz rozmawiac z telefonistka wzywajaca i otrzymac nie¬ zbedne informacje, dotyczace zadanego po¬ laczenia.Laczenie zgloszen przechodnich jest uskuteczniane, jak nastepuje.Zaklada sie, ze zgloszenie ma byc prze¬ kazane do innego okregu telefonicznego, obslugiwanego linja miedzymiastowa w ro¬ dzaju np linji miedzymiastowej, posiada¬ jacej przewody 391' — 392', pokazane na — 8 —fig. 3A, dostepne na czwartym poziomie po¬ la kontaktowego wybieraka miedzymiasto¬ wego. Zaklada sie równiez, ze przy usku¬ tecznianiu polaczenia zostaje uzyty nadaj¬ nik rejestrowy (fig. 1). Telefonistka miej¬ scowa, po otrzymaniu niezbednych infor- macyj, uruchomia przycisk cyfrowy 4 zespo¬ lu przelaczników KS (fig. 1), wskutek cze¬ go cyfra 4 zostaje zanotowana w rejestrze.Nastepnie telefonistka uruchomia przelacz¬ nik rozpoczecia ST, zamykajac wskutek te¬ go obwód, zawierajacy kontakty 20 prze¬ kaznika 11. Wzbudzony w nastepstwie prze¬ kaznik U przygotowuje zapomoca kontak¬ tu 17 swój wlasny obwód do pracy szerego¬ wej z przekaznikiem 12, zapomoca zas kon¬ taktów 15 i 16 przylacza uziemienie odpo¬ wiednio do przewodów 29 i 30. Rejestr dzia¬ la w sposób nastepujacy: z chwila zanoto¬ wania pierwszej cyfry zostaje przylaczone uziemienie do przewodu 322, wskutek cze¬ go zostaje wzbudzony przekaznik 13 zespo¬ lu przekazników CR. Przekaznik 13, zwie¬ rajac kontakt 22, przygotowuje obwód roz¬ poczecia nadawania, oraz, zwierajac kon¬ takt 23, przygotowuje obwód przekaznika 12. Z chwila, gdy telefonistka zwolni prze¬ lacznik rozpoczecia, zostaje przerwany pierwotny obwód wzbudzenia przekaznika 11, a jednoczesnie zwarcie przekaznika 12 zostaje zniesione tak, iz przekaznik ten mo¬ ze byc wzbudzony w polaczeniu szerego- wem z przekaznikiem 11. Gdy przekaznik 12 jest wzbudzony, wtedy kontakt 18 zamy¬ ka obwód rozpoczecia nadawania; na kon¬ takcie 19 zostaje przygotowany obwód, pod¬ trzymujacy wzbudzenie; na kontakcie 20 przerywa sie pierwotny obwód wzbudzenia przekaznika 11, wreszcie na kontakcie 21 zamyka sie obwód przekaznika 14. Wobec tego przekaznik 14 wzbudza sie i przelacza obwód, podtrzymujacy wzbudzenie, z prze¬ wodu 28 do kontaktu 19 poprzez kontakt 25, uniezalezniajac w ten sposób nadajnik rejestrowy od uziemienia urzadzenia sta¬ cyjnego telefonistki. Powracajac do tego u- rzadzenia dzialu, latwo zauwazyc, ze prze¬ kaznik 208: wzbudza sie, dzieki uziemieniu, doprowadzonemu poprzez przewód 29 i kontakt 266; zwiera przekaznik 207, zamy¬ kajac kontakt 253; przylacza dodatkowe li- ziemienie do przewodu 30 zapomoca kon¬ taktu 254, zapomoca zas kontaktu 255 za¬ myka obwód przekaznika 209. Wzbudzony przekaznik 209: zamyka zapomoca kontak¬ tu 242 obwód lampki 1 tarczy numerowej; zapomoca kontaktu 256 przygotowuje auto¬ matyczny obwód dzwonkowy, zapomoca zas kontaktu 257 zamyka wspomniany po¬ przednio obwód wlasny przekazników 203, 352 i 351. Przekaznik 205 pracuje poczatko¬ wo na uziemieniu, doprowadzonem poprzez przewód 30 i kontakt 268. Wzbudzony prze¬ kaznik 205 przerywa mostek, utworzony u- przednio poprzez uklad oddzialu, oraz prze* dluza konce odchodzace, zapomoca kon¬ taktów 238 — 239, 248, 250, 253, 262 i 264, przewodów 213* i 213, az do kontaktów na¬ dajnika impulsów. W nadajniku tworzy sie obwód mostka poprzez normalnie zamknie¬ te kontakty przekaznika 502 tak, iz w tym czasie nie zostaja przeslane zadne impulsy, chociazby nawet przerywacz / pracowal bez przerwy. Dodatkowo do punktów za¬ mkniecia, wymienionego wyzej obwodu na* dawania, przekaznik 206 zamyka obwód nastepujacy: uziemienie, normalnie za^ mkniete kontakty 258 przelacznika K, kon¬ takt 249, przewód 216, kontakty 388 i 366, dolne uzwojenie przekaznika 354, dolne uzwojenie przekaznika 355 i baterja. Prze¬ kaznik 355 wzbudza sie i zamyka swój wlasny obwód wzbudzajacy, poprowadzony poprzez kontakty 376 i 371 do uziemienia przewodu 214. Przekaznik 355 przedluza poza tern, zapomoca kontaktów 374 i 378, odchodzace przewody telefoniczne od ob¬ wodu lacznikowego do wybieraka S, dalej zapomoca kontaktu 375 przylacza uziemie¬ nie do przewodu wzbudzania wlasnego 381, a zapomoca kontaktu 377 przylacza prze¬ kaznik nadzorczy 356 do przewodu 382. — 9 —iPoprzednio utworzony Mostek nadawania, biegnacy od urzadzenia stacyjnego do na¬ dajnika, przechodzi obecnie poprzez prze¬ wody 380 i 383, kontakty 411 i 418, górne i dolne uzwojenia przekaznika 402, odpo¬ wiednio do baterji i do uziemienia. Przekaz¬ nik 402 wzbudza sie, zamykajac na kontak¬ cie 419 obwód przekaznika 403. Przekaznik 403, wzbudzajac sie, przygotowuje na kon¬ takcie 422 obwód impulsów i przerywa w jednym punkcie, na kontaktach 423, obwód rozlaczeniowy. W ten sposób wybierak jest przygotowany do przyjmowania impulsów.Wkrótce po uruchomieniu przelacznika „rozpoczecia", to jest po przerwie, wystar¬ czajacej do wzbudzenia sie poszczególnych, opisanych wyzej przekazników, zostaje wzbudzony przekaznik 502 nadajnika, w celu zniesienia zwarcia kontaktów impulsyj- nych przerywacza nadawczego /. Wskutek tego nadajnik przesyla impulsy poprzez mo¬ stek tak dlugo, dopóki nie zostana przesla¬ ne cztery impulsy, poczem nadajnik ten, be¬ dac sterowany zapomoca rejestru, który przyjal te cyfre, powoduje uruchomienie sie przekaznika 503 oraz zwarcie sie kon¬ taktów impulsyjnych. Przekaznik 502 roz- magnesowuje sie i usuwa pierwotne zwarcie kontaktów impulsyjnych; przekaznik 503 równiez rozmagnesowuje sie, w celu przy¬ gotowania zakonczenia nastepnej serji im¬ pulsów. Widac, ze impulsy sa przekazywa¬ ne w znany sposób zgodnie z odbiorem re¬ jestru i ze impulsy te sluza do uruchomie* nia lacznika, zespolonego z obwodem lacz¬ nikowym. Powracajac teraz do wybieraka S, zaznacza sie, ze przekaznik 402 reaguje na impulsy w zwykly sposób, przekazujac cztery impulsy poprzez kontakty 420 i 422 do przekaznika 404 i do polaczonego z nim szeregowo elektromagnesu przesuwu piono¬ wego 406. Przekaznik 404 wzbudza sie przy pierwszym impulsie, przyczem, dzieki swej charakterystyce powolnego dzialania, pozostaje wzbudzony w ciagu calego czasu nadawania serji impulsów. Elektromagnes napedowy tea^uje na kazdy impuls i pritóJ suwa skokami ramiona lila wezwany poziom kontaktów. Kontakty 424i 427 zamykaja sie przy pierwszym pionowym skoku ramion, przyczem kontakt 427 zamyka obwód prze¬ kaznika 405, który wzbudza sie i na kontak¬ cie 429 wlacza sie w swój wlasny obwód, przechodzacy poprzez kontakty 430, 429 i 416. Wkrótce po ostatnim impulsie danej serji przekaznik 404 rozmagnesowuje sie i zamyka obwód nastepujacy: uziemienie przewodu 381, kontakty 425 i 428, elektro¬ magnes obracajacy 407, baterja i ziemia.Elektromagnes 407 wzbudza sie i skokami przesuwa ramiona ku pierwszemu zespolo¬ wi kontaktów na wezwanym poziomie, prze¬ rywajac jednoczesnie zapomoca kontaktu 430 obwód wzbudzenia przekaznika 405.Jesli pierwsza wiazka grupy linij jest zajeta, wtedy ramie kontaktowe wybieraka napotyka kontakt uziemiony, wskutek cze¬ go wzbudza sie przekaznik 405, przylaczo¬ ny wówczas do uziemienia poprzez kontak¬ ty 414, 430 i 427. Przekaznik 405 zamyka swój wlasny obwód wzbudzajacy, jak rów¬ niez zamyka obwód elektromagnesu 407, który, bedac wzbudzony, posuwa ramiona o dalszy skok. Czynnosc przesuwania skoka¬ mi powtarza sie tak dlugo, dopóki ramie kontaktowe nie napotka kontaktu uziemio¬ nego. W razie napotkania Wolnej wiazki li¬ nij, np. wiazki, zawierajacej przewody 384 — 386, ramie kontaktowe przestaje byc uziemione, przekaznik zas 401, nie bedac juz zbocznikowany poprzez uziemio¬ ne ramie, wzbudza sie w polaczeniu szere- gowem z przekaznikiem 405. Opornosc przekaznika 401 jest stosunkowo znaczna tak, iz przekaznik 405 nie moze byc w tym czasie wzbudzony. Przekaznik 401 odlacza przekaznik linjowy 402 ód przewodów 38Ó i 383 zapomoca odpowiednich kontaktów 411 i 418, przedluzajac te przewody po¬ przez kontakty 412 i 417 do górnego ramie¬ nia óraz Ho ddlflfegó ramienia wybieraka.Poza teni prz&kaztftifc 401 przylacza raniie — 10 -kontaktowe do Uziemionego przewodu 381 zapomoca kontaktów 415, a to w celu ozna¬ czenia zajetosci, wybranej wiazki wzgle¬ dem innych laczników oraz w celu wzbu¬ dzenia przekaznika rozlaczeniowego linji miedzymiastowej. Obwód odstawiania zo¬ staje przerwany na kontakcie 416 tak, iz po¬ mimo rozmagnesowania sie przekazników 402 i 403, elektromagnes odstawiajacy nie moze byc uruchomiony, a wiec nie moze przesunac ramion do polozenia normalne¬ go. Zakladajac, ze wybrana wiazka jest wlasnie ta wiazka, która jest doprowadzo¬ na do linji miedzymiastowej, zawierajacej przewody 39V — 392* wedlug fig. 3A, prze¬ kaznik 303 tej linji miedzymiastowej zosta¬ je wzbudzony dzieki uziemieniu ramienia kontaktowego poprzez kontakty 331' i 324* i przewód 384. Przekaznik ten przerywa mostek, zawierajacy przekaznik 302', który jest normalnie wlaczony poprzez linje glów¬ na, wskutek czego staje sie rzecza niemoz¬ liwa uruchomienie odnosnego lacznika li- njowego w razie, gdyby prad dzwonkowy zostal wyslany na te linje miedzymiastowa.Przystepujac do opisu dzialania nadaj¬ nika rejestrowego i urzadzenia stacyjnego dzialu, nalezy zauwazyc, ze rejestr jest u- rzadzony tak, iz z chwila przeslania cyfry rejestrowanej lub cyfr zostaje odlaczone u- ziemienie od przewodu 322. Wskutek tego zostaje wyzwolony przekaznik 13, który przerywa zapomoca kontaktu 22 obwód roz¬ poczecia nadawania, zapomoca zas kontak¬ tu 23 przerywa obwód wzbudzajacy prze¬ kazników 11 i 12, Przekaznik 11 rozmagne- sowuje sie i odlacza uziemienie od przewo¬ dów 29 i 30. Przekaznik 12 równiez zostaje wyzwolony i przerywa obwód przekaznika 14, który równiez rozmagnesowuje sie. W krótkim czasie zostaje odstawiony równiez przekaznik 208, a to dzieki odlaczeniu uzie¬ mienia od przewodu 29. Przekaznik ten zno¬ si zwarcie przekaznika 207 oraz przerywa w jednym punkcie obwód przekazników 205 i 206. W ten sposób przekaznik 207 zostaje na chwile wlaczony w mostek poprzez prze¬ wody telefoniczne wiazki, lecz nie moze byc wzbudzony wobec polaczonej z nim w sze¬ reg duzej opornosci przekaznika 301', który jest normalnie wlaczony w mostek poprzez wiazke. Przekazniki 205, 206 zostaja wy¬ zwolone dzieki odlaczeniu sie uziemienia od przewodu 30 i otwarciu sie kontaktu 254.Przekaznik 205 jest zaopatrzony w hamulec miedziany na rdzeniu tak, iz jego rozmagne- sowywanie sie zachodzi bardzo powoli.Przekaznik 206 posiada uzwojenie bezin- dukcyjne, które opóznia nieco jego rozma- gnesowywanie sie jednak tak, aby przekaz¬ nik ten rozmagnesowal sie przed rozmagne¬ sowaniem sie przekazników 205 i 209. Zna¬ czenie powolnego dzialania przekaznika 206 bedzie wyjasnione bardziej szczególowo przy koncu opisu, gdyz przy rozwazaniu o- becnem jest to mniej wazne. W przerwie czasowej po wyzwoleniu sie przekaznika 206, lecz przed wyzwoleniem sie przekazni¬ ków 205 i 209 zostaje zamkniety obwód na¬ stepujacy: baterja, opornik 211, kontakty 256, 247 i 238, przewód 222, kontakty 359 i 374, przewód 380, kontakt 412, górne ramie wybieraka S, przewód 386, górne uzwojenie przekaznika 301' (fig. 3A) i uziemienie.Przekaznik 301' wzbudza sie na chwile i wlacza zapomoca kontaktów 309' i 312' prad dzwonkowy na linje miedzymiastowa.Przekazniki 205 i 209 rozmagnesowuja sie po tym krótkim okresie czasu, prze¬ kaznik zas 301' oraz wzywajaca li¬ ii ja miedzymiastowa zostaja polaczone poprzez urzadzenie stacyjne. Prad wy¬ dzwaniajacy, wyslany na wzywana li¬ nje miedzymiastowa, uruchomia sygnaly linjowe odleglej lacznicy, zawiadamiajac telefonistke tej lacznicy o zgloszeniu. Tele¬ fonistka miejscowa moze teraz rozmówic sie badz z telefonistka wzywajaca, badz tez z telefonistka wezwana, uruchomiajac tylko przelacznik KI albo K2. Przestawienie prze¬ lacznika K2 w lewo powoduje zamkniecie sie obwodu przekaznika 204 na kontakcie — 11 —241. Przekaznik 204, otwierajac kontakt 235 i 236, odlacza linje wzywajaca od aparatu telefonistki. Przestawienie przelacznika KI w lewo powoduje zamkniecie sie na kontak¬ cie 243 obwodu przekaznika 205, który, be^ dac wzbudzony, odlacza linje wzywana od aparatu telefonistki wskutek otwarcia kon¬ taktów 237 i 240.Telefonistka miejscowa po przekonaniu siei ze telefonistki wzywajaca i wezwana sa polaczone ze soba prawidlowo, odlacza sie od obwodu telefonicznego, przestawiajac przelacznik K3 do normalnego polozenia.Po przestawieniu przelacznika K3 obwody przekazników 351 i 352 zostaja przerwane, gdyz przekaznik 209 w urzadzeniu stacyj- nem jest równiez nieczynny, wobec czego wzbudzenie tych przekaznikówustaje, w na¬ stepstwie zas zostaje wyzwolony równiez przekaznik 203. Przekazniki 354 i 355 po¬ zostaja wzbudzone, a mianowicie pierwszy w swym uprzednio utworzonym obwodzie wzbudzajacym, a drugi poprzez kontakty 391 przelacznika K3, utrzymujac polacze¬ nie poprzez wybierak w sposób opisany.Miedzymiastowa linja wzywajaca moze byc teraz przedluzona zapomoca obwodu lacznikowego i wybieraka do wezwanej li- nji miedzymiastowej, w której, wedlug za¬ lozenia, w warunkach normalnych przekaz¬ nik 30V jest nieczynny. Nalezy zaznaczyc, ze przekaznik 351, rozmagnesowujac siet odlacza uziemienie od przewodu 342, u- mozliwiajac rozmagnesowanie sie przekaz¬ nika 303 linji wzywajacej. Poczynajac od tej chwili, telefonistki wzywajaca i we¬ zwana moga dokonywac polaczen z abo¬ nentami w odpowiednich polach lacznic.Po dokonaniu polaczenia w sposób opi¬ sany telefonistka miejscowa moze podslu¬ chiwac, nie potrzebujac jednoczesnie pil¬ nowac przebiegu laczenia. Jesli przelacz¬ nik K3 zostal przestawiony w prawo, to znaczy w polozenie podsluchu, wtedy zo¬ staje zamkniety obwód przekaznika 202 poprzez kontakt 395, przewód 219 i kon¬ takt 225* Przekaznik ZÓ2 wlacz* sluctiaw: ke, zapomoca kontaktów 225 i 2Z6, poprzez wtórne uzwojenie cewki indukcyjnej Id Pierwotne uzwojenie cewki jest normalnie wlaczone pomiedzy przewody 217 i 218 w szereg z kondensatorem, poniewaz zas przelacznik K3 jbst przestawiony, przeto przewody te zostaja odpowiednio przyla¬ czone poprzez kontakty 393 i 394 do górne¬ go i dolnego przewodu telefonicznego. Te¬ lefonistka miejscowa nie moze w tym ob¬ wodzie rozmawiac* jej mikrofon bowiem nie jest polaczony z obwodem polaczenia telefonicznego.Przelacznik podsluchowy moze byc równiez uzyty w celu zapytania, jesli na¬ dajnik jest polaczony z którymkolwiek ob* wodem lacznikowym. W tyni przypadku przypomina sie* ze przekazniki 203 i 204 lub 205. i przekazniki 206, 208 i 209 albo przekazniki 206, 207 oraz 209 urzadzenia stacyjnego moga byc uruchomione razem z przekaznikami 351 i 352 obwodu laczniko¬ wego. Przelacznik odzewowy K3 ob-* wodu lacznikowego zostaje wówczas od¬ stawiony do normalnego polozenia, prze¬ kazniki zas sa utrzymane w stanie wzbudzenia poprzez zamkniety poprzed¬ nio obwód wzbudzajacy, » Jesli prze* lacznik podsluchowy innego obwodu lacz¬ nikowego zostaje uruchomiony, wtedy przewody telefoniczne obwodu laczni1" kowego zostaja przedluzone do obwodu stacyjnego, w który jest wlaczony aparat telefonistki. Przekazniki 351 i 352 drugiego obwodu lacznikowego nie moga byc urucho* mione, przyczem lampka linjowa tego ob* wodu swieci nadal. Telefonistka miejscowa moze teraz rozmówic sie z telefonistka wzyi wajaca, poniewaz aparat telefonistki (laczl- nie z mikrofonem) zostaje przylaczony do urzadzenia stacyjnego zapomoca przekaz¬ nika 203, który pozostaje wzbudzony po¬ przez pomocniczy obwód pierwszego obwo¬ du lacznikowego. Gdy nadajnik zakonczy swa czyntiosi, wtedy obwód pomocniczy — 12 —zostanie przerwany w sposób zwykly, przy¬ laczajac przytern pierwsza linje miedzy¬ miastowa do linji wezwanej. Po wyzwole¬ niu sie przekaznika 203 aparat telefonist¬ ki zostaje odlaczony, chociaz trwa nadal w polozeniu podsluchu wzgledem drugiej li¬ nji miedzymiastowej. Telefonistka moze nastepnie uruchomic przelacznik rozmów drugiego obwodu lacznikowego i dokonac polaczenia w sposób pisany wyzej.Wydzwanianie powtórne odbywa sie w Sposób nastepujacy.Jesli telefonistka miejscowa zyczy sot bie wydzwonic telefonistke którejkolwiek odleglej lacznicy, wlaczonej do dokonane¬ go polaczenia telefonicznego, to moze to u-, skutecznie przez uruchomienie przelaczni¬ ka wydzwaniajacego, przy uruchomionym przelaczniku K4. Przestawienie przelaczni¬ ka KI w prawo powoduje zamkniecie sie obwodu przekaznika 204 poprzez kontakt 264. Przekaznik 204 odlacza przychodzaca galaz obwodu lacznikowego od aparatu te¬ lefonistki i przylacza te galaz poprzez kon¬ takty przelacznika wydzwaniajacego. Po¬ wstaje obwód nastepujacy: baterja, opor¬ nik 211, kontak/y 263 i 261, przewód 223, kontakt 357, przewód 340, ramie kontaktom we 334, kontakt 316, górne uzwojenie prze¬ kaznika 301 i do uziemienia. W obwodzie tym wzbudza sie przekaznik 301, który po¬ przez kontakty 309 i 312 wlacza prad wy¬ dzwaniajacy na linje miedzymiastowa* Uruchomienie przelacznika K2 w prawo powoduje zamkniecie sie obwodu przekaz¬ nika 205 na kontakcie 245. Przekaznik 205 odlacza galaz odchodzaca obwodu laczni¬ kowego od aparatu telefonistki i przylacza te galaz do kontaktów przelacznika wy¬ dzwaniajacego. Powstaje wtedy nastepuja¬ cy obwód przekaznika wydzwaniajacego li¬ nji wezwanej: baterja, opornik 211, kontak¬ ty 244 i 238, przewód 222, kontakty 359 i 374, przewód 380, kontakty 412, górne ra- ijnie wybieraka S, przewód 386, górne uzwo* jenie przekaznika 301' i uziemienie. W, ten sposób zostaje wzbudzony przekaznik 30/', który poprzez kontakty 309* i 312 przesyla prad wydzwaniajacy na wezwana linje miedzymiastowa.Rozlaczanie jest uskuteczniane, jak na¬ stepuje.Po zakonczeniu rozmowy telefonistka moze oddzwonic w sposób zwykly, powo¬ dujac wzbudzenie sie przekaznika 302 wzywajacej linji glównej. Przekaznik ten przylacza uziemienie do przekaznika 353 poprzez kontakty 313 i 320, kontakt 327 lacznika linjowego, przewód 342 i kontakt 362. Wzbudzony przekaznik 353 zamyka zapomoca kontaktu 369 obwód lampki L2, która, zapalajac sie, wskazuje, ze telefo¬ nistka otrzymala wezwanie do wlaczenia sie w obwód. Telefonistka miejscowa usku¬ tecznia wówczas polaczenia, jesli nie jest wymagana jakas inna czynnosc, i odstawia przelacznik K3 do polozenia normalnego, uruchomiajac na chwile przelacznik K4.Uruchomienie przelacznika K4 powoduje przerwanie sie obwodu przekaznika 354, który, rozmagnesowujac sie, przerywa zko-r lei obwód wlasny przekaznika 355. Prze¬ kaznik 355 rozmagnesowuje sie i odlacza u- ziemienie od przewodu 381, wskutek czego nastepuje rozmagnesowanie sie przekazni¬ ka 401 wybieraka S i zamkniecie sie na kon¬ takcie 416 obwodu elektromagnesu odsta¬ wiajacego 408. Elektromagnes 408 przesur wa w znany sposób ramiona kontaktowe do normalnego polozenia. Obwód elektroma¬ gnesu 408 zostaje przerwany zapomoca przestawionych kontaktów 424% które o- twieraja sie z chwila, gdy ramiona zajma polozenie normalne. Rozpatrzony teraz be¬ dzie przypadek zajecia wszystkich wiazek linij.W poprzednim przypadku zalozono, ze wybierak S szukal wolnej wiazki na czwar^ tym poziomie. Gdy niema tam wolnej wiaz¬ ki, wtedy przebieg laczenia jest nastepuja¬ cy: powracajac do miejsca, w którem po* dany byl ippis obrptpwego pr&eswaiua sie - 13 -skokami wybieraka S4, przypomina sie, ze ramiona przesuwaja sie nadal, napotykajac linje zajete. Zatem w przypadku rozpa¬ trywanym ramiona przesuna sie az do o- statniego zespolu kontaktów tego poziomu, poczem zatrzymaja sie. W polozeniu tern zostaja uruchomione sprezynki kciukowe, które przylaczaja zapomoca kontaktu 410 uziemienie z przerywacza blyskowego sy« gnalu zajetosci na przewód 382. Takie przerywanie uziemienia powoduje okreso¬ wa wzbudzanie sie przekaznika 356 obwo¬ du lacznikowego-, a wskutek tego mruganie lampki L4. Jednoczesnie do górnego prze¬ wodu telefonicznego zostaje przeslany sy¬ gnal dzwiekowy poprzez kontakt 409, kon¬ densator 440 i kontakt 412. Dzwiek ten sly¬ szy zamiejscowa telefonistka wzywajaca, a Wiec otrzymuje ostrzezenie, ze obecnie nie mozna uzyskac polaczenia z zadana iinja miedzymiastowa. Telefonistka miejscowa moze wówczas rozlaczyc polaczenie telefo¬ niczne w sposób opisany.Zalatwienie zgloszenia przychodzace¬ go jest uskuteczniane w sposób nastepuja¬ cy.Odbieranie i zglaszanie sie na zglosze¬ nie przychodzace bylo opisane poprzednio.Zalatwianie zgloszen tego rodzaju odbywa sie naogól tak samo, jak zalatwianie zglo¬ szen przechodnich, z tym jednak wyjatkiem, ze, w zwiazku z uskutecznianiem polaczenia e linia abonentar zostaje uruchomiony ze¬ spól laczników ruchu miedzymiastowego.Niech sap. bedzie rozpatrywane zgloszenie abonenta z podstacji T (fig. 8) po linji mie¬ dzymiastowej, zawierajacej przewody 391— 392 (fig. 3). Poniewaz dzialanie nadajnika rejestrowego (fig. 1) bylo juz opisane po¬ przednio, zatem zaklada sie w tym przy^ padku, iz polaczenie jest uskuteczniane za¬ pomoca tarczy numerowej D. Niech tytu¬ lem przykladu liczba 4568 oznacza numer wzywanego abonenta. Poniewaz na trzecim poziomie pola kontaktowego wybieraka S (fig. 4) do wiazki maja dostep grupy prze* chodnich wybieraków miedzymiastowych, zawierajacych wybierak TTS (fig. 7), prze¬ to telefonistka, chcac polaczyc sie z zada¬ nym abonentem, winila nastawic tarcze na numer 34568, Po zgloszeniu sie w sposób opisany na zgloszenie przychodzace telefonistka miej¬ scowa uruchomia przelacznik K20, wlacza¬ jac wskutek tego tarcze: numerowa D na miejsce nadajnika rejestrowego. Nastepnie telefonistka obraca tarcze do odpowiednie¬ go polozenia, w celu przeslania impulsów, które sa nadawane w znany sposób podczas powrotnego ruchu tarczy do normalnego polozenia. Gdy tarcza jest wyprowadzona z polozenia normalnego, wtedy zostaja zwarte normalnie otwarte kontakty 270 i 271, które wlaczaja uziemienie, w celu wzbudzenia przekazników 205, 206 i 208.Powoduje to taki sam skutek, jak przyla¬ czenie uziemienia do przewodów 29 i 30 w przypadku przekazników nastawczych na¬ dajnika rejestrowego. Obwód sterujacy, za¬ wierajacy kontakty impulsyjne 272 tarczy numerowej oraz kontakty 263 i 265 prze¬ lacznika przekazujacego, zostaje przedlu¬ zony -poprzez urzadzenie oddzialu i obwód lacznikowy do wybieraka S tak samo, jak w przypadku wyzej opisanego polaczenia.Wybierak S jest uruchomiony w zwykly sposób i wybiera niezajeta wiazke, np. wiazke, zawierajaca przewody 435 — 438, która jest dostepna na trzecim poziomie.Podczas gdy wybierak uskutecznia laczenie, obwód sterujacy zostaje przedluzony je¬ szcze poprzez dolne i górne ramie wybiera¬ ka miedzymiastowego oraz poprzez prze¬ wody 435 i 438, przyczem pierwszy prze¬ wód zostaje uziemiony poprzez dolne, lewe uzwojenie cewki przenosnikowej RC, opor¬ nik 770 i kontakt 723, drugi zas przewód zostaje przylaczony do baterji poprzez gór¬ ne, lewe uzwojenie cewki przenosnikowej RC, opornik 769, kontakt 716, górne uzwo¬ jenie przekaznika impulsów 707 i kontakt 746.\ •¦ — 14 —Gdy urzadzenie wydzwaniajace powróci do tformallnego polozenia, wtedy zostana otwarte kontakty 270 i 271, wskutek czego rozmagnesowuje sie przekaznik 208, zno¬ szac zwarcie przekaznika 207. Jak wyja¬ sniono nizej, przekaznik 207 zostaje na chwile wlaczony miedzy przewody obwodu sterujacego, przed rozmagnesowaniem sie przekazników 205, 206 i 209, wskutek czego przekaznik 207 pracuje wówczas w pola¬ czeniu szeregowem z przekaznikiem 707 wybieraka TTS. Przekaznik 207 zamyka za¬ pomoca kontaktu 251 nowy obwód przekaz¬ ników 205 i 206, a zapomoca kontaktu 252 zamyka obwód przekaznika 209. W ten spo¬ sób przewody przychodzace sa oddzielone qd przewodów odchodzacych, baterja zas i uziemienie wybieraka zostaja odlaczone od Unji miedzymiastowej; wyklucza to poja¬ wienie sie mylnych sygnalów. Przekaznik 209 podtrzymuje wlasny obwód wzbudzenia przekazników 203, 351 i 352, oraz obwód lampki sterowniczej L.Nalezy równiez zaznaczyc, ze czynnosci, podobne do powyzszej, odbywaja sie wtedy, gdy jest uzyty nadajnik rejestrowy i gdy jest przesylana tylko jedna czesc zadanego numeru. Daje to moznosc telefonistce usku¬ tecznienia polaczenia, poczynajac od tego miejsca, przez dalsze uruchomienie nadaj¬ nika rejestrowego albo tez rozlaczenie i po¬ nowne uskutecznienie polaczenia.Powracajac do wybieraka TTS, nalezy zaznaczyc, ie przekaznik 707 pracuje w po¬ laczeniu szeregowem z przekaznikiem 207 w obwodzie, odgalezionym, opisanym wy¬ zej. Wzbudzony przekaznik 707 zamyka cbwód przekaznika 708, który, wzbudzajac sie, przygotowuje, dzieki zamknieciu kon¬ taktu 748, zwykly obwód impulsów. Telefo¬ nistka nadaje wówczas drugi znak numeru, np. cyfre 4f na co reaguje odpowiednio przekaznik 707. Po kazdem rozmagnesowa¬ niu sie przekaznika 707 zamyka sie obwód, prowadzacy do uziemienia poprzez kontak¬ ty 744, 748, 751, uzwojenie elektromagnesu przesuwu pionowego 713 i do baterji oraz poprzez równolegly don obwód, wiodacy poprzez uzwojenie przekaznika 710 do ba¬ terji. Przekaznik 710 o powolnem dzialaniu jest wzbudzony w ciagu calego czasu trwa¬ nia szeregu impulsów oraz zwiera dolne, le¬ we uzwojenie cewki przenosnikowej RC za¬ pomoca kontaktu 757, w celu polepszenia warunków przesylania impulsów. Elektro¬ magnes reaguje na te impulsy, przesuwajac ramiona kontaktowe lacznika na czwarty poziom. Przy pierwszym pionowym skoku zamykaja sie kontakty 765, 767 i 781. Na kontakcie 765 zamyka sie obwód przekazni¬ ka 705, który wzbudza sie, przygotowujac obwód wlasny przekaznika 706. Na kon¬ takcie 767 zamyka sie jeden punkt obwodu elektromagnesu odstawiajacego 714, na kontakcie zas 781 zamyka sie w jednym punkcie obwód przekaznika 711. Przekaz¬ nik 711 wzbudza sie w obwodzie, biegna¬ cym od uziemienia, poprzez przewód prób¬ ny 437, kontakty 742, 752, 759, uzwojenie przekaznika, przestawione kontakty 781, kontakty 746— do baterji. Przekaznik 711 zamyka wówczas na kontakcie 760 swój wlasny obwód wzbudzajacy, zawierajacy kontakty mloteczkowe 762 elektromagnesu obracajacego. Poza tern przekaznik ten zwiera zapomoca kontaktu 761 jeden punkt obwodu elektromagnesu obracajacego, Wkrótce po nadaniu ostatniego impulsu serji, przekaznik 710 powraca do polozenia spoczynkowego, zamykajac zapomoca kon¬ taktu 758 obwód elektromagnesu 7i2. Elek¬ tromagnes wzbudza sie i przesuwa skokami ramiona kontaktowe lacznika na pierwszy zespól kontaktów wzywanego poziomu, a jednoczesnie zapomoca kontaktu 762 prze¬ rywa obwód przekaznika 711. W razie, gdy¬ by pierwsza wiazka grupy byla zajeta, ra¬ mie kontaktowe napotka uziemienie na kon¬ takcie próbnym, wskutek czego zostaje wzbudzony przekaznik 711, który jest przy¬ laczony do tego uziemienia poprzez kon¬ takty 754 i 762. .Przekaznik 711 zamyka — 15 —równiez obwód elektromagnesu obracajace¬ go* który wzbudza sie i przesuwa ramiona o skok nastepny. Posuwisty ruch skokami trwa tak dlugo, jak dlugo ramie próbujace natrafia na kontakty uziemione- Z chwila natrafienia na kontakt wolny, który nale¬ zy np. do wiazki, zawierajacej przewody 774 — 777, wtedy na kontaktach próbnych nie bedzie uziemienia, a zatem przekaznik 711 pozostanie nieczynny. Przekaznik 709 natomiast przestanie byc zabocznikowany uziemieniem ramienia próbujacego, a wiec wzbudzi sie w obwodzie, zawierajacym u- ziemienie przewodu próbnego 437, kontakt 742, uzwojenie przekaznika 709, kontakt 762, Uzwojenie przekaznika 711, normalnie otwarte kontakty 787, kontakt 746 i bate- rje. Opornosc przekaznika 709 jest stosun¬ kowo znaczna, a zatem przekaznik 711 nie bedzie wzbudzony w tym obwodzie. Wzbu- dzoiry przekaznik 709 zamyka kilka punk¬ tów obwodu sterujacego lacznika, a mia¬ nowicie na kontaktach 749 i 755, 750 zamy¬ ka jeden punkt obwodu dzwonkowego; za¬ pomoca kontaktu 751 odlacza elektromagnes przesuwu pionowego; zapomoca kontaktu 782 przygotowuje obwód przekaznika 701 i zapomoca kontaktu 753 przylacza ramie próbujace do dosylowego przewodu próbne¬ go lacznika. Przekaznik 709 zamyka rów¬ niez obwód, skladajacy sie z uziemienia, kontaktów 745, 782, 763, 717, górnego uzwo¬ jenia przekaznika 701 i baterji. Jednocze¬ snie z zamknieciem sie tego obwodu zostaje zamkniety obwód, zawierajacy dolne uzwo¬ jenie przekaznika 701 i polaczony z niem w szereg przekaznik impulsów 803 lacznika C.Obwód ten przebiega od baterji poprzez górne uzwojenie przekaznika 803, kontakty 827 i 817, przewód 774, górne uzwojenie wy¬ bieraka TTS kontakty 743, 749 i 730, górne, prawe uzwojenie cewki przenosnikowej RC, kontakt 719, dolne uzwojenie przekaznika 701, dolne, prawe uzwojenie cewki przeno¬ snikowej, kontakty 734 i 755, dolne ramie wybieraka, przewód 777, kontakty 825 i 829, dolne uzwojenie przekaznika 803 i do uziemienia. Przekaznik 803 wzbudza sie w tym obwodzie, przyczem kierunek pradu w obydwóch uzwojeniach przekaznika 701 jest dobrany tak, ze dzialania tych uzwojen znosza sie wzajemnie, nie powodujac wzbu¬ dzenia sie przekaznika 701.Telefonistka nadaje teraz trzecia cyfre numeru, to jest cyfre 5, na co przekaznik 707 reaguje w sposób opisany. Przekaznik 710 jest równiez czynny podczas nadawa¬ nia impulsów, jednak nie nastepuje wcale przesuwanie sie ramion kontaktowych, gdyz elektromagnes 713 zostal odlaczony po wzbudzeniu sie przekaznika 709. Poza tern przekaznik 710 zwiera górne, lewe uzwoje¬ nie cewki przenosnikowej RC zapomoca kontaktu 757, w celu polepszenia warunków nadawania impulsów. Kazde okresowe roz¬ magnesowanie sie przekaznika 707, reagu¬ jacego na poszczególne impulsy, pociaga za soba przerwanie sie na kontakcie 743 u- przednio zestawionego obwodu odgalezne- go przekazników 803 i 701, przyczem prze¬ kaznik 803 dziala w takt powyzszej czyn¬ nosci. Obwód górnego uzwojenia przekaz¬ nika 701 zostaje w tym samym czasie prze¬ rwany na kontakcie 745 tak, iz przekaznik 701 pozostaje niewzbudzony w ciagu calego czasu nadawania impulsów. Przypominajac sobie dzialanie polacznika, latwo zauwazyc, ze przekaznik 803 zamyka zapomoca kon¬ taktów 823 i 832 obwód przekaznika 804 o powolnem dzialaniu. Przelacznik 804 wzbu¬ dza sie i przygotowuje rózne obwody, a miedzy innemi obwód impulsów, zawiera¬ jacy kontakty 738. Przekaznik 804 przygo¬ towuje poza tern zapomoca kontaktu 836, poprzez normalnie zamkniety kontakt 890, obwód przekaznika 807. Przekaznik 807 wzbudza sie i przylacza zapomoca kontaktu 859 elektromagnes przesuwu pionowego 812 do obwodu impulsów. Po zajeciu lacznika zamyka sie obwód nastepujacy: uziemienie, kontakty 732, 750, ramie kontrolne, prze¬ wód 775, przestawione kontakty 847, dolne — 16 —uzwojenie przekaznika 806 i do baterji.Przekaznik 806 wzbudza sie, przygotowujac swój wlasny obwód wzbudzenia w szereg z dolnem uzwojeniem przekaznika 805* Prze¬ kaznik .805 zas zostaje zwarty na kontakcie 847 natychmiast po pierwszym pionowym skoku lacznika.Poniewaz przekaznik €03 reaguje na powtarzajace sie impulsy, przekazywane z przekaznika 707, zatem odnosna ser ja im¬ pulsów zostaje przeslana do elektromagne¬ su 812 przesuwu pionowego za posrednic¬ twem obwodu impulsów, zawierajacego kontakty 838, 864, 870* 888 i 859. Elektro¬ magnes ten wzbudza sie okresami, a wiec przesuwa wal i ramiona na poziom wzywa¬ ny, w danym przypadku na poziom piaty.Równolegle do tego elektromagnesu przesu¬ wu jest wlaczony przekaznik 810, który, wzbudzajac sie po pierwszym impulsie, po¬ zostaje w tym stanie w czasie calego cza¬ su trwania serji impulsów. Przestawiane kontakty 847 i 890 otwieraja sie, przesta¬ wione zas kontakty 834 zamykaja sie przy pierwszym pionowym skoku ramion. Po¬ przedni obwód wzbudzajacy przekaznika 807 zostaje przerwany na kontakcie 890 przy pierwszym skoku pionowym lacznika, jednak w ciagu calego czasu nadawania serji impulsów przekaznik ten jest wzbu¬ dzony we wlasnym obwodzie wzbudzaja¬ cym, zawierajacym kontakty 856 i 875.Otworzenie sie kontaktu 847 powoduje znie¬ sienie zwarcia z dolnego uzwojenia prze¬ kaznika 805, który wzbudza sie w polacze¬ niu szeregowem z dolnem uzwojeniem prze¬ kaznika 806. Przekaznik 805 zamyka zapo¬ moca kontaktu 845 obwód wzbudzajacy swego górnego uzwojenia; oddziela zapo¬ moca kontaktu 843 miedzymiastowy prze¬ wód próbny od takiegoz przewodu miejsco¬ wego, oraz przygotowuje rózne inne obwo¬ dy, które beda szczególowo rozpatrzone nizej, Telefonistkanadaje teraz zapomoca tar¬ czy czwarta cyfre numeru, to jest cyfre 6, przyczem przekazniki 707 i 803 reaguja lak, jak poprzednio. Jednoczesnie impulsy zosta¬ ja przekazane do elektromagnesu obracaja¬ cego 813, poniewaz przekaznik 907 wyzwa¬ la sie wskutek wyzwolenia sie przekaznika 810, przekazujac poprzez kontakt 860 im¬ pulsy do obwodu elektromagnesu. Przekaz¬ nik 810 równiez jest wzbudzony w czasie trwania calej serji impulsów, przygotowu¬ jac zapomoca kontaktu 872 obwód badania zajetoscL Pod wplywem impulsów elektro¬ magnes obracajacy dziala w zwykly sposób, przekrecajac ramiona lacznika ku kontak¬ tom linji wzywaaej, przyczem w przypad¬ ku niniejszym zaklada sie, ze wzywana li¬ nja odchodzi do podstacji T.Zaklada sie teraz, ze linja wzywana jest zajeta.Jesli w tym czasie linja wzywana jest zajeta, wtedy ramie kontaktowe natrafia na uziemienie na kontakcie próbnym., oo spo¬ woduje wzbudzenie sie przekaznika 809 po* przez kontakty 872 i 882. Wzbudzony prze¬ kaznik W9 przygotowuje na kontaktach 867 swój wlasny obwód wzbudzajacy* zapomo¬ ca kontaktu 869 przygotowuje nowy obwód wzbudzajacy przekaznika 805f wreszcie za¬ pomoca kontaktu 870 przerywa obwód im¬ pulsów, w celu, aby lacznik nie reagowal w dalszym ciagu na dalsze impulsy. Oprócz tych obwodów, przekaznik 809 przygotowu¬ je obwód, prowadzacy od przerywacza n- ziemienia blyskowego sygnalu zafetosci po¬ przez kontakty 841, 899, 818, 835 i 877, gór¬ ne uzwojenie przekaznika 802 do baterji.Przekaznik 802 wzbudza sie w tym obwodzie i, otwierajac kontakty 927 i 829 oraz zamy¬ kajac kontakty 828 i 830, zmienia bieguny przylaczenia przekaznika Hnjowego 803 do linji glównej. Dzieki zmianie kierunku pra¬ du, wzbudza sie przekaznik 701 wybieraka nadawczego, przyczem przekaznik ten za¬ myka na kontakcie 718 obwód wzbudzajacy swego uzwojenia górnego- Kontrolne odga¬ lezienie lacznika zostaje odlaczone od dol¬ nego uzwojenia przekaznika 701 i przyla- 17 —czone poprzez górne i dolne uzwojenie prze¬ kaznika 702 odpowiednio do baterji i do u- ziemienia. Dalszym skutkiem wzbudzenia sie przekaznika 802 jest zamkniecie sie ob¬ wodu przekaznika 801 poprzez kontakty 826, 883 i 884. Wzbudzony przekaznik 801 przylacza sie zapomoca kontaktów 822 i 844 do uziemienia przewodu 776 oraz odlacza przewody glówne od przekaznika 803 za¬ pomoca kontaktów 817 i 825, przylaczajac je poprzez kontakty 819 i 824 do pomocni¬ czych przewodów telefonicznych lacznika.Przekaznik 801 przylacza na kontakcie 821 dodatkowe uziemienie do miejscowego prze¬ wodu próbnego 779, w celu oznaczenia za- jetosci linji wzgledem wybieraków miejsco¬ wych; zapomoca kontaktu 823 przery¬ wa w jednym punkcie obwód odsta¬ wiania, zapobiegajac w ten sposób od¬ stawieniu sie lacznika. Wobec otwar¬ cia sie kontaktu 818, przekaznik 802 zostaje odlaczony od poprzednio utworzo¬ nego obwodu, zawierajacego przerywacz blyskowych sygnalów zajetosci, który jest przylaczony do baterji poprzez kontakt 819, przewód 774, kontakty 743, 749 i 730, gór¬ ne, prawe uzwojenie cewki powtarzajacej, kontakt 720* górne uzwojenie przekaznika 702. Przekaznik 702 wzbudza sie okresowo, dzieki przerywaniu uziemienia (to sygnali¬ zuje zajecie), przyczem przy kazdem wzbu¬ dzeniu sie przekaznik ten zamyka obwód przekaznika 703 zapomoca kontaktu 725.Oprócz tego z chwila wzbudzenia sie prze¬ kaznika 701 zostaje zamkniety obwód na¬ stepujacy: baterja, uzwojenie przekaznika 356 obwodu lacznikowego, kontakt 377, przewód 382, kontakt 413 i ramie wybiera¬ ka S, przewód 436, kontakt 724, dolne uzwo¬ jenie przekaznika 706, kontakt 729, dolne u- zwojenie przekaznika 707 i uziemienie. W obwodzie tym zostaja wzbudzone przekaz¬ niki 356 i 706, przekaznik zas 707 jest u- trzymany w stanie wzbudzenia, w celu u- trzymania wymienionego obwodu. Przekaz¬ nik 356 zamyka na kontakcie 379 obwód lampki nadzorczej L4. Wzbudzony przekaz¬ nik 706 przerywa na kontakcie 738 obwód przekaznika 705; przygotowuje zapomoca kontaktów 739 i 741 swój wlasny obwód wzbudzajacy, zamkniety na kontakcie 736 przekaznika rozlaczeniowego 705, oraz zwiera wlasne dolne uzwojenie zapomoca kontaktu 740. Wskutek zwarcia dolnego uzwojenia przekaznika 706, przekaznik ten dziala powoli, pozostajac w ten sposób w polozeniu roboczem dopóty, dopóki zapo¬ moca przekaznika 705 nie bedzie przerwa¬ ny jego wlasny obwód wzbudzajacy. Obwód nadzorczy zawiera zatem tylko przekaznik 356 i dolne uzwojenie przekaznika 707.Jak stwierdzono poprzednio, gdy lacznik natrafi na linje zajeta, wówczas przekazni¬ ki 702 i 703 beda pracowaly w sposób prze¬ rywany. Przekaznik 703, bedac wzbudzony, przerywa na kontakcie 729 poprzednio wy¬ mieniony obwód nadzorczy, na kontakcie zas kontakt 728 przylacza poprzez opornik 772 baterje do dolnego uzwojenia przekaz¬ nika 707, aby zapobiec rozmagnesowaniu sie tego przekaznika. Przekaznik 356 wzbu¬ dza sie okresowo, powodujac mruganie lampki L4, która sygnalizuje telefonistce, ze linja abonenta jest obecnie zajeta. Prze¬ rywany prad, przeplywajacy poprzez prawe uzwojenie cewki przenosnikowej RC, daje pewien ton, który slyszy telefonistka wzy¬ wajaca. Czestotliwosc przerywania moze w tym przypadku róznic sie od czestotliwosci przerywania, stosowanej przy wybierakach, dzieki czemu mozna rozpoznac, który sto¬ pien laczenia okazal sie zajety.Powracajac do urzadzenia oddzialu, za¬ znacza sie, ze odlaczenie przekaznika 707 od odgalezienia kontrolnego z chwila wzbu¬ dzenia sie przekaznika 701 chroni przekaz¬ nik 207 od wzbudzenia sie w tym czasie, kiedy urzadzenie wzywajace powoduje rozmagnesowanie sie przekazników 205, 206 i 208, wskutek czego przekaznik 209 rozmagnesowuje sie i wlacza odgalezienie poprzez urzadzenie stacyjne. — 18 -Telefonistka rozlacza wówczas polacze¬ nie, przestawia przelacznik K3 z obwodu lacznikowego i uruchomia przelacznik K4, wskutek czego przewody, prowadzace do wybieraka, zostaja odlaczone w sposób, opi¬ sany poprzednio. Rozlaczenie miedzymia¬ stowego polaczenia telefonicznego odbywa sie w zasadzie tak samo, jak w przypadku polaczenia pelnego, co bedzie szczególowo ©mówione przy koncu opisu.Opisujac poprzednie polaczenia, zalo¬ zono, ze linja zadana byla zajeta w chwili dokonywania polaczenia. Jesli jednak linja wzywana jest wolna, wtedy przebieg lacze¬ nia bedzie taki sam, jak juz opisywano, to jest do chwili wzbudzenia sie przekaznika zajetosci 809. W przypadku niezajecia linji, ramie kontaktowe wybieraka napotyka na napiecie baterji poprzez przekaz¬ nik rozlaozeniowyj lacznika linjowego, a zatem przekaznik 809 nie bedzie w tych warunkach wzbudzony. Z chwila, gdy przekaznik 810 powróci do polo¬ zenia spoczynkowego, niezwlocznie po o- statnim impullsie danej serji, ramie próbu¬ jace zostanie przylaczone poprzez kontakt 871 do górnego uzwojenia przekaznika 811 i dalej do uziemienia poprzez kontakty 866, 861 i 837. Przekaznik 811 wzbudza sie w tym obwodzie, zamykajac na kontakcie 886 obwód wzbudzajacy swego dolnego uzwo¬ jenia, na kontakcie zas 885 zamyka swój obwód wzbudzajacy, prowadzacy od uzie¬ mienia poprzez górne uzwojenie przekazni¬ ka 805. Przekaznik 811 zamyka jeszcze w kilku punktach obwód telefoniczny, a mia¬ nowicie na kontaktach 878, 898 i 879 zamy¬ ka jeden punkt obwodu wydzwaniania wstecznego; na kontakcie 880 zamyka ob¬ wód wzbudzajacy przekaznika 806; uzie¬ mia bezposrednio poprzez kontakt 881 ra¬ mie próbujace; przerywa zapomoca kontak¬ tu 882 jeden punkt obwodu próbnego prze¬ kaznika zajetosci i wreszcie na kontakcie 887 przelacza obwód impulsów z elektro¬ magnesu, obracajacego lacznik, na elektro¬ magnes, przesuwajacy lacznik pomocniczy.W tym przypadku nie pojawia sie zadne ostrzezenie, gdyz przekaznik 801 jest roz¬ magnesowany. Telefonistka moze wiec na¬ dac ostatnia cyfre numeru, to jest cyfre 8, na co przekazniki 707 i 803 zareaguja jak wyzej. Odpowiednia serja impulsów zo¬ staje przeslana poprzez obwód impulsów do elektromagnesu napedowego 815 lacz¬ nika pomocniczego, który przesuwa ramio¬ na 891 i 892 na ósmy zespól kontaktów po¬ la. Przekaznik 810 pozostaje wzbudzony w ciagu calego czasu nadawania impulsów, przyczem jedynem jego zadaniem jest otwo¬ rzenie kontaktu 874. Przy koncu serji im¬ pulsów przekaznik 810 rozmagnesowuje sie, poniewaz przestawione kontakty 889 zosta¬ ja zwarte, gdy ramiona lacznika pomocni¬ czego zostana wyprowadzone z normalne¬ go polozenia, zatem zostaje zamkniety ob¬ wód, prowadzacy od uziemienia poprzez kontakty 874 i 889, przekaznik 808 i do ba¬ terji. Z chwila, gdy ramie 891 lacznika po¬ mocniczego minie pierwsza polowe swego pola, zostaje zamkniety obwód przekazni¬ ka 807, który, wzbudzajac sie, zmienia w stosunku do ramion obwód wydzwaniajacy.Wzbudzony przekaznik 808 zamyka obwód przekaznika 801 poprzez kontakty 844, 862, 885, 836 i do uziemienia. Przekaznik 801 wzbudza sie i wlacza lacznik do obwodu te¬ lefonicznego w taki sam sposób, jak w opi¬ sanym przypadku dzialania przekaznika w razie zajecia linji. Przekaznik impulsów 803 zostaje odlaczony od wiazki, przyczem, rozmagnesowujac sie, przerywa obwód przekaznika 804. Przekaznik ten rozmagne¬ sowuje sie i zamyka rózne obwody lacznie z obwodem rozlaczeniowym, który narazie jest przerwany na kontakcie 823. Przekaz¬ nik 811 jest stale wzbudzony w obwodzie, zawierajacym kontakty 885, 862,822 i uzie¬ mienie przewodu próbnego 776. Przewody telefoniczne linji glównej zostaja przedluzo¬ ne bezposrednio poprzez ramiona lacznika, poniewaz, dzieki przewodowi 775, jest wzbu- — 19 —dzony wydzwaniajacy przekaznik rozlacze- niowy 806. Nalezy zaznaczyc jeszcze, ze przekaznik 901, bedac wzbudzony, przerywa na kontakcie 820 tymczasowy wlasny ob¬ wód wzbudzajacy przekaznika 806, którego dzialanie jest wskutek tego znów calkowicie uzaleznione od przylaczania sie uziemienia do przewodu sterowniczego w wymienio¬ nym laczniku.Powracajac do wybieraka przechodniego, latwo spostrzec, ze odlaczenie przekazni¬ ka 803 od finfi glównej powoduje przerwa¬ nie sie obwodu odgaleznego, w którym bylo wzbudzone dolne uzwojenie przekaznika 701 w sposób, przeciwdzialajacy górnemu uzwojeniu tegoz przekaznika. W warun¬ kach tych przekaznik 701 wzbudza sie w swem górnem uzwojeniu i zamyka obwód, podtrzymujacy wzbudzenie tego uzwojenia, wlaczajac uziemienie poprzez przestawione kontakty 765. Przewody glówne 435 i 438 zostaja odlaczone od przekaznika 707, wo¬ bec czego uziemienie przewodu 435 dolacza sie do przekaznika 704 poprzez kontakt 722.Przewód kontrolny 436 zostaje przylaczo¬ ny do przekaznika 707 poprzez kontakt 724, dolne uzwojenie przekaznika 706 i kontakt 729, przyczem przekaznik 706 wraz z prze* kaznikiem kontrolnym 356 obwodu laczni¬ kowego dziala tak, jak i/ryjasniono wyzej.Przekaznik 707 pozostaje stale wzbudzony w tym obwodzie, zapobiegajac rozlaczeniu sie polaczenia telefonicznego. Przekaznik 706 uskutecznia czynnosc laczenia, opisana w poprzednim przykladzie zgloszenia, prze¬ kaznik zas 356 zamyka obwód lampki L4.Lampka L4 zapala sie na stale, wskazujac telefonistce, ze polaczenie z zadana linja zostalo osiagniete. W obwodzie stacyjnym dzialu przekazniki 206 i 208 zostaja rozla¬ czone natychmiast po odlaczeniu sie prze¬ kazników 205 i 209. W czasie przerwy po¬ miedzy wyzwoleniem sie obydwóch zespo¬ lów tych przekazników zostaje zamkniety obwód nastepujacy: baterja, opornik 211, korit&ky 256,247 i 238, przewód 222, kon¬ takty 350, 374, przewód 380, kontakt 412, górne ramie wybieraka S, przewód 435, dol¬ ne, lewe uzwojenie cewki przenosnikowej RC, opornik 770, kontakt 722, przekaznik 704 i uziemienie. Przekaznik 704 wzbudza sie i odlacza zapomoca kontaktu 732 uzie¬ mienie od obwodu wydzwaniajacego, wy¬ zwalajac wskutek tego wydzwaniajacy prze¬ kaznik przerywajacy 806 lacznika C. Prze¬ kaznik 806, zwalniajac swe kotwice, zamy¬ ka nastepujacy obwód dzwonkowy: przery¬ wacz przetworaiczki, ósmy kontakt, o który opiera sie ramie 802 lacznika pomocniczego, kontakty 863, 857, 848 i 878, górne ramie lacznika, jedna galaz linji abonenta, dzwo¬ nek podstacji, druga galaz tejze linji, dolne ramie lacznika, kontakty 898, 853 i 855 gór- ne uzwojenie Jwzekaznika 806 i baterja; A- bonent zostaje zawiadomiony zapomoca sy¬ gnalów pradu wydzwaniajacego. Prad tan w niniejszym przypadku posiada taka cze¬ stotliwosc, iz reaguje nan tylko dzwoi&ek zadanej podstacji. Z chwila, gdy abonent wzywany zglosi sie, na podstacji zostaje zamkniety mostek, a przekaznik 806 laczni¬ ka wzbudza sie. Przekaznik 806 odlacza prad sygnalowy od linji i wlacza linjowe ra¬ miona kontaktowe do przewodów telefo¬ nicznych lacznika. Przekaznik 806 wlacza sie do obwodu kontrolnego. Petlica abonen¬ ta zostaje wówczas przylaczona do baterji 1 do uziemienia poprzez uzwojenia zasilaja¬ cego przekaznika linjowego 702 wybieraka przesylowego tak, iz przekaznik ten wzbu¬ dza sie. Obwód przekaznika 703 zostaje za¬ mkniety na kontakcie 725, dzieki czemu przekaznik ten wzbudza sie i przelacza za- pomoca kontaktu 727 dodatkowe uziemienie do obwodu wydzwaniajacego. Kontakt 728 zamyka miejscowy obwód wzbudzajacy przekaznika 707, na kontakcie zas 729 prze¬ rywa sie obwód przekaznika nadzorczego 356 obwodu linjowego. Przekaznik nadzor¬ czy rozmagnesowalje sie i przerywa obwód lampki L4, która, gasnac, wskazuje, ze abo¬ nent wzywany zglosil sie. Telefonistkamiej- - 2D —scowa odlacza wówczas od polaczenia prze¬ lacznik odstawiajacy K3, odstawiajac go w; normalne polozenie. Polaczenie telefoniczne zostaje wskutek tego stale utrzymane, gdyz przekaznik 354 pozostaje wzbudzony po¬ przez kontakty przelacznika K4, przekaznik zas 355 jest utrzymany w stanie wizbudzo- nym, dzieki normalnie zwartym kontaktom przelacznika K3.Po ukonczeniu rozmowy abonent we¬ zwany zawiesza sluchawke, przerywajac wskutek tego obwód odgaleziony, w którym byl wzbudzony przekaznik 702 tak, iz prze¬ kaznik ten rozmagnesowuje sie. Równiez zostaje odstawiony przekaznik 703, który znów wlacza dolne uzwojenie przekaznika 707 do obwodu nadzorczego, przyczem znów wzbudza sie przekaznik 356 obwodu lacznikowego. Przekaznik 356 zamyka na¬ tychmiast obwód lampki L4, która, zapala¬ jac sie, zawiadamia dzial miejscowy, ze polaczenie nalezy rozlaczyc.Telefonistka moze powtórnie wydzwo¬ nic wezwanego abonenta, przestawiajac o- kresowo przelacznik K2 w prawo. Do po¬ przedniego obwodu zostaje wówczas przy¬ laczona baterja poprzez opornik 211 i kon¬ takty 244, 238, wobec czego wzbudza sie przekaznik 704 wybieraka przechodniego.Przekaznik 704 dziala tak, jak poprzednio, przerywajac obwód przekaznika 806 lacz¬ nika.. Przekaznik ten rozmagnesowuje sie i zamyka wspomniany juz obwód wydzwa¬ niajacy. Z chwila zgloszenia sie wzywanego abonenta zostaja uskutecznione rozmaite czynnosci laczenia, rozwazone w poprze¬ dzajacym przypadku polaczenia.Rozlaczanie jest uskuteczniane w spo¬ sób nastepujacy.Z chwila, gdy wezwany abonent zawie¬ si swój mikrotelefon zapala sie, jak wspo*- mniano, lampka nadzorcza L4, na co tele¬ fonistka miejscowa wlacza sie do linji i, je¬ sli nie otrzyma odpowiedzi, przesyla sygnal do odleglej telefonistki miedzymiastowej, wlaczajac prad wydzwaniajacy na te Iluje* Czynnosc te uskutecznia sie przez urucho¬ mienie przelacznika Kx w prawo, wskutek czego zostaje zamkniety poprzez kontakt 264 obwód przekaznika 204. Przekaznik 204 wzbudza sie i odlacza przychodzace przewody telefoniczne obwodu lacznikowe¬ go od aparatu telefonistki, przylaczajac je poprzez kontakty 261 i 262 do kontaktów przelacznika wydzwaniajacego KI, Przy¬ pomina sie, ze przekaznik 301 linji miedzy¬ miastowej jest wlaczony w odgalezienie, poprzez przewody linjowe, w szereg z ba¬ terja i z uziemieniem. Do przekaznika tego doplywa prad wzbudzajacy z baterji po¬ przez opornik 211, który jest polaczony z górnym przewodem telefonicznym obwodu lacznikowego. Przekaznik ten wlacza, po¬ przez kontakty 309 i 312, prad wydzwania¬ jacy na linje. Prad wydzwaniajacy urucho¬ mia urzadzenie sygnalowe odleglej laczni¬ cy miedzymiastowej/zawiadamiajac tele¬ fonistke, ze rozmowa jest zakonczona i ze nalezy rozlaczyc polaczenie. Telefonistka miejscowa moze w razie potrzeby wlaczyc sie do linji i rozmówic sie z telefonistka odlegla.Po nadaniu sygnalu rozlaczeniowego do telefonistki odleglej, telefonistka miejscowa moze przystapic do rozlaczania zespolu laczników, odstawiajac przelacznik K3 i u- ruchomiajac dorywczo przelacznik K4< Przekaznik 354 rozmagnesowuje sie i prze¬ rywa obwód przekaznika 355, który rów¬ niez rozmagnesowuje sie i odlacza przewo¬ dy odchodzace obwodu lacznikowego od wybieraka miedzymiastowego. Wybierak S, wybierak przejsciowy TTS i lacznik C po¬ zostaja w polozeniu roboczem, jak wspo¬ mniano, dzieki uziemieniu, przylaczonemu do przewodu próbnego, a zatem, skoro tylko przewód ten zostanie odlaczony od obwodu lacznikowego, laczniki powtróca do poloze¬ nia normalnego. Np. co do wybieraka S, odlaczenie uziemienia od przewodu 381 powoduje rozmagnesowanie sie przekaznika 401 i zamkniecie sie obwodu elektroroagrife- — 21 —su 408 na kontakcie 416. Elektromagnes 408 wfcbudza sie i w znany sposób przesuwa ramiona lacznika do normalnego polozenia.Przestawione kontakty 424 otwieraja sie z chwila osiagniecia polozenia normalnego i przerywaja obwód elektromagnesu odsta¬ wiajacego. ' Odlaczenie sie uziemienia od przewodu próbnego i przerwanie sie obwodu kontrol¬ nego umozliwia rozmagnesowanie sie prze¬ kazników 706, 707, 708 i 709 wybieraka przesylajacego. Przekazniki 707 i 708, roz- magnesowujac sie, zamykaja obwód elek¬ tromagnesu odstawiajacego 714, który wzbudza sie i przesuwa ramiona lacznika do normalnego polozenia. Skoro tylko ra¬ miona te dojda do swego normalnego po¬ lozenia, wtedy przestawione kontakty 767 przerwa obwód elektromagnesu wyzwala¬ jacego.Przekazniki 801, 805 i 811 lacznika po¬ zostaja w stanie wzbudzonym, gdyz sa wla¬ czone poprzez przewód próbny. Przekazni¬ ki ter rozmagnesuja sie, gdy przewód tert zostanie pozbawiony uziemienia. Przekaznik 806, wzbudzony w obwodzie kontrolnym, zostanie rozmagnesowany ' w chwili prze¬ rwania sie tego obwodu, to jest po wyzwo¬ leniu sie wybieraka przejsciowego. Prze¬ kaznik 807 pozostawal wzbudzony, dzieki uziemieniu poprzez ramie 891 lacznika po¬ mocniczego, przekaznik zas 808 pozosta¬ wal wzbudzony w obwodzie, zawierajacym przestawione kontakty 889 lacznika"pomoc¬ niczego, a zatem przekazniki te pozostana wzbudzone dopóty, dopóki lacznik pomoc¬ niczy nie powróci do polozenia normalnego, poczem obwody te zostana przerwane, a wiec przekazniki rozmagnesuja sie. Rozma¬ gnesowanie sie przekaznika 801 powoduje przylaczenie sie uziemienia poprzez kon¬ takty 823, 832, 839, 831 i przestawione kon¬ takty 834 do elektromagnesu odstawiajace¬ go 814, który bedac uruchomiony, odstawia w sposób zwykly ramiona kontaktowe lacz¬ nika do normalnego polozenia. Z chwila, gdy ramiona lacznika osiagna to polozenie, kontakty 834 przerwa obwód elektromagne¬ su odstawiajacego. Kontakty 865 zamykaja obwód, równolegly do elektromagnesu od¬ stawiajacego 816 lacznika pomocniczego.Elektromagnes 816 wzbudza sie i przesu¬ wa ramiona lacznika pomocniczego do po¬ lozenia normalnego, z chwila zas osiagnie¬ cia tego polozenia rozmagjiesówuje sie przekaznik 808, który zapomoca kontaktu 865 przerywa obwód elektromagnesu. Po¬ niewaz poszczególne laczniki zostaly od¬ stawione, zatem z chwila zniesienia warun¬ ków zajetosci na kontaktach próbnych po¬ szczególnych pól kontaktowych laczników, laczniki te beda mogly przyjac inne zglo¬ szenia. Nalezy rozpatrzyc teraz przypadek, kiedy wszystkie przewody glówne sa zajete.Przy rozpatrywaniu poprzednich pola¬ czen zakladano w kazdym przypadku, ze poszczególne laczniki znajduja niezajete li- nje glówne, zapomoca których sa dokony¬ wane polaczenia telefoniczne. W przeciw¬ nym przypadku specjalne urzadzenia sy¬ gnalowe zawiadamiaja telefonistke miejsco¬ wa, ze jeden z laczników znalazl sie w wa¬ runkach, odpowiadajacych stanowi zajeto¬ sci wszystkich linij dalekosieznych. Jesli np. wybierak S (fig. 4) nie znajdzie zadnej wolnej linji dalekosieznej, wtedy przekreci sie az do polozenia jedenastego, w którem zawiadomi telefonistke sygnalem telefonicz¬ nym w sposób, wyjasniony poprzednio przy zgloszeniach przechodnich.Gdy wybierak przechodni (fig. 7) nie napotka zadnej wolnej linji, wtedy jego ra¬ miona obróca sie do jedenastego polozenia, wskutek czego pokretne kontakty 764 i 768, wyprowadzone z normalnego polozenia, zo¬ stana zamkniete, kontakty zas 763 otwarte.Nalezy zaznaczyc, ze w tym przypadku lacznik jest urzadzony tak, ze wysyla badz dzwiekowy sygnal zajetosci, badz tez sy¬ gnal dzwiekowo-swietlny. Jesli pozadany jest tylko dzwiekowy sygnal zajetosci, wówczas .moze byc wlaczony przyrzad brze^ — 2Z —czykowy. W przypadku tym z chwila, gdy ramiona znajda sie w jedenastem"poloze¬ niu, zostaje otwarty dbwód odgalezny dol¬ nego uzwojenia przekaznika 701, który wzbudza sie, wlaczajac wybierak do sta¬ cyjnego urzadzenia telefonicznego. Prze¬ kaznik lacznikowy 709 wzbudza sie rów¬ niez w taki sam sposób, jak w przypadku pelnego polaczenia telefonicznego, przesy¬ lajac prad brzeczykowy poprzez przesta¬ wione kontakty pokretne 768, opornik 773, kontakty 749 i 730, górne prawe uzwojenie cewki przenosnikowej /?C, kontakt 720, górne uzwojenie przekaznika 702 i do ba- terji. Prad ten zostaje przetransfórmowany do lewego uzwojenia cewki przenosniko¬ wej, zawiadamiajac telefonistke, ze niema W danej chwili zadnej wolnej linji daleko¬ sieznej. Jesli jest pozadane uzycie blysko¬ wych sygnalów zajetosci, wtedy przery¬ wacz tych sygnalów zostaje wlaczony za¬ miast przerywacza sygnalów dzwiekowych tak, iz skoro tylko przekaznik 701 zostanie wzbudzony w chwili przesuniecia sie lacz¬ nika do jedenastego polozenia, wówczas przerywane okresowo uziemienie zostanie przylaczone, poprzez wymieniony obwód, do górnego uzwojenia przekaznika 702, któ¬ ry zaczyna pracowac w sposób przerywa¬ ny. Przekaznik 702 bedzie zamykal okre¬ sowo obwód przekaznika 703, który bedzie równiez dzialal w sposób przerywany, to jest bedzie przerywal na kontakcie 729 ob¬ wód nadzorczy. Przekaznik 356 obwodu lacznikowego pracuje podobnie, powodujac mruganie lampki L4, która sygnalizuje w ten sposób o zajeciu wszystkich przewo¬ dów glównych. Prad przerywany, plynacy w1 prawem uzwojeniu cewki przenosniko¬ wej, daje toii w lewem uzwojeniu tejze cew¬ ki. Ton ten slyszy telefonistka wzywajaca; Zgloszenie miejscowe jest zalatwione w sposób nastepujacy.Powracajac do lacznika C (fig. 8), na¬ lezy zaznaczyc, ze do lacznika tego maja dostep zarówno wybieraki miejscowe jak i miedzymiastowe. Jesli lacznik zostanie u- ruchomtóny wskutek nadejscia zgloszenia miejscowego, wtedy przewód próbny 779 bedzie przylaczony, przewody zas próbbe 775 oraz przewód kontrolny 776 beda od¬ laczone z tym jednak wyjatkieirtj ze u^ie-e mienie przewodu 7f6 za.zfta.czy zajetosc lacznika w polach kontaktowych miedzy¬ miastowych wybieraków przechodnich. A zatem przy polaczeniach miejscowych prze¬ kaznik 805 bedzie rozmagnesowany, wobec czego bedzie rozmagnesowany równiez przekaznik 80L Przekaznik 806, nie bedac wzbudzony, przesle automatycznie prad wydzwaniajacy na linje wzywana, skoro tylko lacznik zostanie zajety. Prócz tego przy polaczeniach miejscowych przekaznik 803 przenosi prad mikrofonowy do abonen¬ ta wzywajacego, przekaznik zas 502 — prad mikrofonowy do abonenta wezwanego.Poza tern przekaznik 802 zmienia kierunek pradu w linji wzywajacej, w celach pomia¬ rowych i kontrolnych. Szczególowy opis czynnosci lacznika rozmów miejscowych jest pominiety, gdyz dzialanie to jest w za¬ sadzie takie samo, jak dzialanie, ustalonych w praktyce laczników zamiejscowych o zna¬ nej budowie.Przekazywanie zgloszen, przychodza¬ cych do dzialu przygotowawczego, odbywa sie w sposób nastepujacy.W pewnych przypadkach telefonistka miejscowa uwaza za stosowne zalatwic zgloszenie w inny sposób, jak to opisano poprzednio. W tych przypadkach zglosze¬ nia moga byc przekazywane do dzialu przygotowawczego i zalatwiane przez tele¬ fonistke tego dzialu. Zgloszenie, przycho¬ dzace z linji dalekosieznej, wyobrazonej na fig. 3, zostaje przyjete przez telefonistke miejscowa dokladnie tak samo, jak w przy¬ padku zgloszen juz rozwazonych. Jednak, zamiast nadawania numeru na linje mie¬ dzymiastowa lub linje abonenta, telefonist¬ ka miejscowa zapisuje numer, odpowiada¬ jacy, linji glównej, dochodzacej do dzialu -- 23 —przygotowawczego, np. zapisuje numer li¬ nji, dostepnej na drugim poziomie pola kontaktowego wybieraka S {fig. 4). Wybie¬ rak S zostaje uruchomiony w sposób opisa¬ ny i wybiera linje miedzymiastowa, np. li¬ nje, zawierajaca przewody 431 — 434, do¬ prowadzone do obwodu lacznikowego L2 {fi^. 9). Wybierak przedluza polaczenie za¬ pomoca tych przewodów wiazki; w której przewody 431 i 434 sa przewodami telefo- nicznemi, przewód 432 jest przewodem nadzorczym, a przewód 433 — próbnym.Uzieriiietiie przewodu iMTóbnego 433 zostaje przedluzone poprzez kontakty 924 i 926 do lampki L12, która, zapalajac sie, wskazuje na Wezwanie w tym obwodzie lacznikowym.Przewód nadzorczy 432 zostaje przedluzo¬ ny poprzez kontakty 939 i 930 do uziemie¬ nia, wzbudzajac przytem przekaznik 356 obwodu lacznikowego L. Lampka L4 zapa¬ la sie, wskazujac, ze polaczenie telefonicz¬ ne zostalo przedluzone do dzialu przygo¬ towawczego. Telefonistka tego dzialu zgla¬ sza sie na to zgloszenie i przestawia prze¬ lacznik Kl2 w lewo, wskutek czego zostaje zamkniety obwód nastepujacy: uziemienie, kontakt 534, urzadzenie stacyjne (fig. 5), przewód 515, kontakt 907, górne uzwojenie przekaznika 902, górne uzwojenie prze¬ kaznika 903 i baterja. Przekazniki 902 1903 wzbudzaja sie, przyczem pierwszy z nich zamyka wód, podtrzymujacy wzbudzenie obydwóch przekazników, w polaczeniu sze- regowem z przekaznikiem 503* urzadzenia stacyjnego, poprzez kontakty 919 i 908 oraz przewód 512. W tym czasie zostaje równiez przygotowany pomocniczy obwód wzbudze¬ nia wlasnego poprzez kontakt 920 i prze¬ wód 560. Ten obwód pomocniczy odpowia¬ da obwodowi pomocniczemu, opisanemu przy dziale miejscowym i jest przeznaczo¬ ny do utrzymania przekazników 902 i 903 w stanie wzbudzonym, dopóki nadajnik nie zakonczy swej pracy. Przekaznik 902 od¬ dziela dosylowe przewody telefoniczne ob¬ wodu lacznikowego od ódsyjowych prze¬ wodów telefonicznych, które odgalezia po¬ przez urzadzenie stacyjne. Przewód 431zo- staje przedluzony poprzez kontakt 916, przewód 523, kontakt 535 i 537, przewód 522 i kontakt 917 do górnego przewodu te¬ lefonicznego obwodu lacznikowego. Pirze- wód^ 434 zas zostaje przedluzony do dolne-* gd przewodu telefonicznego obwodu lacz¬ nikowego poprzez kontakt 923t przewód 520, kontakty 536 i 540, przewód 521 i kon¬ takt 92L Aparat telefonistki dzialu przy¬ gotowawczego zostaje wlaczony w mostek poprzez to odgalezienie zapomoca kontak¬ tów 530 i 531, dzieki czemu obydwie tele¬ fonistki moga rozmawiac ze soba przy po¬ srednictwie tego obwodu, zawierajacego obydwa przewody telefoniczne wiazki, Wzbudzony przekaznik 903 przerywa na kontakcie 924 obwód lampki L12, na kontak¬ cie 925 przylacza uziemienie do przewodu próbnego 433 i wreszcie zapomoca kontaktu 939 przerywa obwód nadzorczy. Lampka L12 zostaje zgaszona tak samo, jak lampka L4 w dziale miejscowym. Przekaznik 503* tego urzadzenia stacyjnego spelnia to samo zadanie, co i przekaznik 203 urzadzenia stacyjnego dzialu miejscowego, to jest wla¬ cza aparat telefonistki w mostek, poprzez odgalezienie, do urzadzenia stacyjnego i przylacza uziemienie do przewodu 28, aby przygotowac nadajnik rejestrowy do uru¬ chomienia sie.Telefonistka dzialu przygotowawczego moze teraz przedluzyc polaczenie telefon niczne poprzez wybierak S3 do linji mie¬ dzymiastowej, prowadzacej do innego okre- gu telefonicznego lub do linji abonenta, za¬ pomoca zespolu laczników miedzymiasto¬ wych, zawierajacego wybierak przechodni, np. wybierak TTS (fig. 7) i lacznik C (fig. 8). Uruchomienie nadajnika rejestrowego odbywa sie tak samo, jak w dziale miejsco¬ wym. Telefonistka dzialu przygotowawcze¬ go rejestruje zadany numer, posilkujac sie zespolem przelaczników KS i przelaczni¬ kiem „rozpoczecia", Uziemienie zostaje — 24 —przylaczone do przewodów Z9 i 30, aby wzbudzic przekazniki 505, 506, 508 i 509 u- rzadzenia stacyjnego. Przewody odchodza¬ ce obwodu lacznikowego zostaja przelaczo¬ ne do obwodu kontrolnego nadajnika po¬ przez przekazniki 505, Powstaje wówczas obwód nastepujacy: kontakty 539, 579* 571, 550 i 595i przewód 213, kontakty impul- syjne nadajnika* przewód 213', oraz kon¬ takty 593, 553, 548, 567, 583, 577 i 538.Przekaznik 506 zamyka prócz tego jeszcze obwód nastepujacy: uziemienie, kontakty 570, 558, 549 i 573, przewód 516, kontakt 906, dolne uzwojenie przekaznika 905 ob¬ wodu lacznikowego i baterja* Przekaznik 905 wzbudza sie i utrzymuje swoje wzbu¬ dzenie, dzieki temu, ze w ciagu calego cza¬ su pracy przelacznika K12 pozostaje uzie¬ miony na przewodzie 514 poprzez kontakty 932, 911 i 909. Z chwila odstawienia tqgo przelacznika obwód podtrzymujacy wzbu¬ dzenie zostaje przelaczony zapomoca kon¬ taktu 910 do uziemienia* Przekaznik 905 przedluza przewody telefoniczne obwodu lacznikowego do przewodów 934 i 937 za,- pomoca kontaktów 929 i 938, dzieki czemu nadajnik rejestrowy steruje wybierak S3.Na kontakcie 933 zostaje przylaczone uzie¬ mienia do przewodu próbnego 935 i do prze¬ kaznika 904. Lampka zajetosci L14 zapala sie, wskazujac zajecie wiazki w ciagu ca¬ lego czasu trwania polaczenia telefonicz¬ nego.Jesli polaczenie telefoniczne zostaje przedluzone dó innej linji miedzymiasto¬ wej, wówczas czynny jest tylko wybierak S3, który dziala tak samo, jak wybierak S (fig. 4) w przypadku opisanego poprzednio wzywania linji miedzymiastowej, w przy¬ padku zas wzywania linji abonenta czynny jest wybierak przechodni TTS (fig- 7) oraz lacznik G (fig. 8); przyrzady te dzialaja tu tak samo, jak w przypadku opisywanych polaczen.Gdy nadajnik zakonczy nadawania re- jestrówanycli cyfr* wówczas uziemienie zo¬ stanie odlaczone od przewodów 29 i 5ó dzieki czemu przekaznik 508 wyzwala sie, wyzwalajac w nastepstwie przekaznik Sflft.Przekaznik 508 znosi na kontakcie 553 zwarcie uzwojenia przekaznika 507, wsku? tek czego przekaznik ten zostaje przyla¬ czony dorywczo do laczników poprzez od¬ galezienie. Przekaznik 507 wzbudza sie po¬ mimo, ze polaczenie telefoniczne jest u* skutecznkme tylko czesciowo, i zamyka przytem na kontakcie 551 nowy obwód wzbudzajacy przekazników 506 i 505. Prze¬ kaznik 507 zamyka takze na kontakcie 552 obwód wzbudzajacy przekaznika 509 (cho¬ dzi o utrzymanie w polozeniu roboczem tego przekaznika), który zkolei utrzymuje zapomoca kontaktu 542 obwód lampki ste¬ rowniczej L5 tarczy numerowej. Przy pel- nem polaczeniu, jak np. w przypadku po? laczenia opisanego, przekaznik 507 jest nieczynny, gdyz urzadzenie wzywajacc jest odlaczone od odgalezienia, - linje zas, wzywajaca i wezwana, sa polaczone ze so¬ ba poprzez urzadzenie stacyjne.W tym stanie polaczen telefonistka dzialu przygotowawczego moze badz od¬ laczyc sie od polaczenia i pozostawic czyn¬ nosc wydzwaniania telefonistce miejscowej, badz tez wydzwaniac, to jest uruchomiac przelacznik K6 w prawo. W zalozeniu, ze zostal obrany ten ostatni przypadek latwo zauwazyc, ze wskutek uruchomienia tego przelacznika zostaje zamkniety obwód przekaznika 505, który wzbudza sie. Bate- rja zostaje przylaczona poprzez opornik 511, kontakty 544, 583, 577 i 538, przewód 522, przewody 917, 929, 934, w celu wzbu¬ dzenia przekaznika wydzwaniajacegoi wiaz¬ ki, lub przekaznika rozpoczecia Wydzwa¬ niania wybieraka przechodniego, jesli za¬ chodzi ten przypadek. Nalezy zaznaczyc, ze w przypadku takich polaczen wydzwa¬ nianie odbywa sie recznie.Telefonistka dzialu przygotowawczego odlacza sie od polaczenia telefonicznego przez odstawienie przelacznika K12, co^wiili)e rozmagnesowanie siei przekazni- k& 902.-Przekaznik 903 jest wzbudzony te- i^.Wiiswem dol&em uzwojeniu, które jest uziemione na kontakcie 941. Przewody te- lefonicznego obwodu lacznikowego sa pf;^edlpzon.e wstecz poprzez wymieniony jJuz obswód do obwodu lacznikowego dzia¬ lu miejscowego, przyczem, gdy przelacz¬ nik odzewowy obwodu /lacznikowego. L 4est, uruchomiony, wtedy obwód zawiera odgalezienie poprzez dzial miejscowy. Apa¬ rat telefonistki miejscowej jest wlaczony w mostek poprzez odgalezienie tak, iz tele¬ fonistka miejscowa moze rozmówic sie za¬ równo ze strona wzywajaca, jak i wezwa¬ na. W razie zyczenia telefonistka miejsco¬ wa- moze j?ówmiez wydzwaniac, uruchomia- jjac przelacznik K2 (fig. 2) w prawo, dzie¬ ki czemu baterja 211 zostaje przylaczona poprzez, opornik do górnego przewodu te¬ lefonicznego obwodu lacznikowego, który jest przedluzony, jak wspomniano, poprzez obwód lacznikowy dzialu przygotowawcze¬ go L2 i wybierak S3 do wzywanej linji mie¬ dzymiastowej, W przypadku polaczen, przechodzacych poprzez zespól laczników miedzymiasto¬ wych nadzór w urzadzeniu dzialu przygo¬ towawczego zapei^tnia lampka LI3, która pali sie, jesli uziemienie zostaje przylaczo¬ ne poprzez lampke nadzorcza L4 obwodu lacznikowego L w dziale miejscowym. Te¬ lefonistka miejscowa przesyla wówczas sy¬ gnal rozlaczenia do odleglej telefonistki wzywajacej i rozlacza w zwykly sposób pozostale polaczenia.Nalezy zaznaczyc^ ze urzadzenie sta¬ cyjne telefonistki wedlug fig. 5 jest naogól takie samo, jak urzadzenie wedlug fig. 2 z tym wyjatkiem, ze urzadzenie stacyjne dzialu przygotowawczego posiada dwu¬ kierunkowy przelacznik wydzwaniajacy K7 oraz przelacznik K8 umozliwiajacy kon¬ trolowanie oplat w automatach telefonicz¬ nych. Szczególy czynnosci, spowodowane (Wprowadzeniem tych uzupelnien, pozosta- ia w zas&dzte takie sainc, jak odnosnc czynnosci telefonistki dzialu miej scowego, wobec czego moga byc pominiete.Opisane teraz beda odchodzace roz¬ mowy miedzymiastowe.Ponizej nastepuje opis dzialania urza¬ dzenia stacyjnego dzialu zapisujacego.Urzadzenie tego dzialu przedstawiono na fig. 10, 11 i 12. Aparat telefonistki i urza¬ dzenie stacyjne wedlug fig. 10 sa zasadni¬ czo takie same, jak urzadzenie stacyjne dzialu miejscowego (fig. 2) z ta róznica, ze zostal tu dodany przelacznik powtórne¬ go wydzwaniania K16. Tp urzadzenie sta¬ cyjne jest przeznaczone do wspólpracy z nadajnikiem rejestrowym, wedlug fig. .-.I* przyczem fig. \ winna byc umieszczona z prawej strony fig. 10. Tytulem przykladu zaklada sie, ze abonent T2 zada polacze¬ nia z abonentem odleglego okregu telefo¬ nicznego, w którym to przypadku abonent ten nadaje zapomoca tarczy numerowej numer, oznaczajacy w katalogu telefonist¬ ke miedzymiastowego dzialu zapisujacego.Lacznik linjowy LSI, który zostaje urucho¬ miony w zwykly sposób, ,reaguje na zglo¬ szenie i wybiera ,przytem pierwszy wolny wybierak, np. wybierak S5. Wybierak S5 nastawia sie zgodnie z nadanym numerem, wybierajac wolna .wiazke, odchodzaca do dzialu zapisujacego, która niech bedzie np. wiazka, doprowadzona do obwodu lacz¬ nikowego L4. Przekaznik 1104 wzbudza sie w odgalezieniu abonenta i zamyka za¬ pomoca kontaktu 1123 obwód przekaznika 7/02 oraz zapomoca kontaktu 1124 obwód lampki linjowej L18. Przekaznik 1102 wzbudza sie i na kontakcie 1115 przylacza wsteczny sygnal dzwiekowy do górnych przewodów telefonicznych wiazki, aby,za¬ wiadomic abonenta wzywajacego, ze sygnal jego otrzymala telefonistka. Do przewodu próbnego wiazki zostalo przylaczone uzie¬ mienie poprzez kontakty 1151, 1161 i 1154, w celu utrzymania laczników zespolu lacz¬ ników miejscowych. Lampka/18 zapala sie — 26 —zawiadamiajac 6 nadejsciu zgloszenia; Po spostrzezeniu sygnalu swietlnego lampki zglasza sie na wezwanie telefonistka za¬ pisujaca i przestawia przelacznik K18 w lewo. Obwód, podtrzymujacy wzbudzenie i zawierajacy przewód próbny zostaje przelaczony z kontaktu 1154 poprzez kon¬ takt 1153 i przewód 1014 do uziemienia na kontakcie 1059 przelacznika rozlaczenio- wego K17. Wskutek tego zostaje zamknie¬ ty obwód, idacy od uziemienia na kontak¬ cie 1034 poprzez przewód 1015, kontakt 1160, górne uzwojenie przekaznika 1106 i do baterji. Przekaznik 1106 wzbudza sie i utrzymuje swoje wizbudzenie w obwodzie, zawierajacym: dolne uzwojenie tego prze¬ kaznika, polaczone w szereg z przekazni¬ kiem 1107, kontakty 1130 i 1156, przewód 1012, uzwojenie przekaznika 1003 i do u- ziemieriia. Przekazniki 1003 i 1107 wzbu¬ dzaja sie równiez, przyczem przekaznik 1107 przygotowuje obwód wzbudzajacy, przechodzacy poprzez kontakt 1136 i prze¬ wód 1060 oraz przygotowuje zapomoca kontaktu 1135 obwód przekaznika 1109.Przewody telefoniczne dosylowe i odsylo- we obwodu lacznikowego zostaja przerwa¬ ne i odgalezione poprzez urzadzenie sta¬ cyjne. Górny przewód telefoniczny zostaje przedluzony do górnej kotwiczki prze¬ kaznika 1109 poprzez kontakt 1127, prze¬ wód 1023, kontakty 1035 i 1037, przewód 1022 i kontakt 1128. Dolny przewód tele¬ foniczny obwodu lacznikowego zostaje przedluzony do dolnej kotwiczki przekaz¬ nika 1109 poprzez kontakt 1133, przewód 1020, kontakty 1036 i 1040, przewód 1021 i kontakt 1132. Aparat telefonistki zostaje wlaczony w mostek poprzez odgalezienie w urzadzeniu stacyjnem, wskutek wzbu¬ dzania sie przekaznika 1003, wobec czego telefonistka moze rozmówic sie z abonen¬ tem wzywajacym, w celu otrzymania zle¬ cenia.Odchodzace rozmowy miedzymiastowe moga byc zalatwiane badz Wprost przez te1- lefomstke zapisujacaf badz tez posregiilo przez telefonistke dzialu przygoiowawcze- go. Obecnie dazy sie^ aby wszystkie zglo¬ szenia byly w miare moznosci zalatwiane bezposrednio, co uwzgledniono w niniej- szem urzadzeniu..W innym przypadku te¬ lefonistka zapisujaca wypelnia znany bi¬ let, na którym wyszczególnia TÓzije dane, niezbedne do obliczenia naleznosci sa roz¬ mowe. W przypadku odroczenia zglosze¬ nia, bilet ten zostaje przeslany do telefo¬ nistki dzialu przygotowawczego, która za¬ latwia zgloszenie w sposób, opisany po- przednio. W zalozeniu, ze dane zgloszenie zostaje zalatwione bezposrednio przez te¬ lefonistke zapisujaca, niezbedne w tym celu czynnosci odbywaja sie w sposób na¬ stepujacy. Telefonistka nadaje umówiony numer, okreslajacy jedna, grupe wiazki, odchodzacej do- lacznicy zadanego okregu.Niech np. taka linja dalekosiezna, naleza¬ ca do zadanej grupy, bedzie .Unj.af-. dopro¬ wadzona do lacznika LS2 (fig. 3A). Tele¬ fonistka zapisujaca naciska wobec tego przelacznik z cyfra 3 zespolu przelaczni¬ ków KS, powodujac wskutek tego zapisa¬ nie tej cyfry w urzadzeniu rejestrowem.Nastepnie zostaje uruchomiony przelacz¬ nik ,,poczatku", w celu uruchomienia urza¬ dzenia nadajnikowego (fig. 1) w sposób, opisany wyzej. W» podobny sposób, jak w polaczeniach poprzednich uziemienie prze¬ wodów 29 i 30 powoduje wzbudzenie sie przekazników. 1005, 1006, 1008, przyczem ostatni przekaznik zamyka zkolei obwód przekaznika 1009. Przekaznik 1005 odla¬ cza przewody dosylowe obwodu laczniko¬ wego od odgalezienia stacyjnego i przedlu¬ za je do odgalezienia nadawczego, zawie¬ rajacego kontakty impulsyjne oraz lacznik nadawczy. Powstaja zatem * obwody od przewodu 1022, poprzez kontakty 1038, 1048, 1053, 1068 i 1079 do przewodu 213' oraz od przewodu 1021 poprzez kontakty 1039, 1059, 1067 i 1081 do przewodu 213.Przekaznik 1009 zamyka1 zapoitioca kon* -— 27 —taktów 104% i 105$ zwykly obwód wzbu¬ dzajacy przekazników 1003, 1106 i 1107, na kontakcie zas 1065 zamyka obwód lampki LI5 tarczy numerowej. Przekaznik 1006, w celu uzupelnienia odgalezie¬ nia kontrolnego poprzez kontakty 1048, 1050, zamyka dodatkowo zapomoca kon¬ taktu 1049 obwód roboczy przekazni¬ ka 1109 obwodu lacznikowego. Prze¬ kaznik ten wzbudza sie, utrzymujac swój stan wzbudzenia na kontaktach 1140 i 1161 przelacznika rozlaczeniowego K19. Lampka zajetosci L/7 obwodu laczni¬ kowego zapala sie, wskazujac zajetosc wiazki, Przekaznik 1109 przedluza prze¬ wody telefoniczne obwodu lacznikowego do wybieraka S4, podporzadkowujac ten wybierak impulsom, nadawanym z nadaj¬ nika rejestrowego. Poza tern przekaznik 1109 zamyka obwód wzbudzajacy przekaz¬ nika 1102, który dzieki temu bedzie wzbu¬ dzony nawet wtedy, gdyby abonent wzy¬ wajacy zawiesil swój mikrotelefon, wyzwa¬ lajac przytem przekaznik 1104. Nadajnik przesyla w zwykly sposób znak rejestro¬ wany po odgalezieniu kontrolnem, prze¬ stawiajac wybierak S4 na poziom, w któ¬ rym jest dostepna linja dalekosiezna zada¬ nej grupy. Wybierak S4 reaguje na impul¬ sy, przesylane z nadajnika i wybiera wolna wiazke w zadanej grupie, która niech be¬ dzie np. wiazka, zawierajaca przewody 384, 386. Wiazka ta dochodzi do linji mie¬ dzymiastowej, przedstawionej na fig. 3A.Dzieki uziemieniu przewodów próbnych 384 Wzbudza sie okresami przekaznik prze¬ rywajacy 303* wzywanej linji miedzymia¬ stowej, przewody zas wiazki zostaja pola¬ czone z przewodami telefonicznemi linji miedzymiastowej. Po zakonczeniu czynno¬ sci nadawania nadajnik przerywa obwody przekazników 1005, 1006 i 1008. Przekaz¬ niki te rozmagnesowuja sie. Przekaznik 1008 znosi zwarcie uzwojenia przekaznika 1007, który jednak nie jest czynny przy pelnem polaczeniu. Na kontakcie 1045 za¬ myka sie obwód przekaznika 1605, który wzbudza sie, przylaczajac przewody odsy- lowe obwodu lacznikowego poprzez prze¬ lacznik wydzwaniajacy. Powstaje przytem obwód nastepujacy: baterja, opornik 1011, kontakty 1044, 1038, przewód 1022, kon¬ takty 1128 i 1138, przewód 1144, górne ra¬ mie wybieraka S4, przewód 386, górne u- zwojenie przekaznika 301 i do uziemienia.Przekaznik 301 wzbudza sie i wlacza prad wydzwaniajacy na linje miedzymiastowa, aby podac sygnal telefonistce odleglej lacz¬ nicy. Obydwie telefonistki moga teraz roz¬ mawiac ze soba, przyczem telefonistka za¬ pisujaca moze udzielic niezbednych infor- macyj, dotyczacych uskutecznienia pola¬ czenia.Telefonistka zapisujaca moze odlaczyc sie teraz od polaczenia telefonicznego, od¬ stawiajac przelacznik KI8, abonent zas wzywajacy moze rozmawiac z abonentem lacznicy odleglej.Gdy po ukonczeniu rozmowy abonent wzywajacy zawiesi mikrotelefon, wówczas rozmagnesowalje sie przekaznik 1104 i na kontaktach 1125 i 1120 zamyka obwód lampki L18. Lampka L18 zapala sie, zawia¬ damiajac telefonistke zapisujaca o stanie polaczenia. Jesli teraz abonent lacznicy od¬ leglej równiez zawiesi mikrotelefon, wtedy telefonistka tej odleglej lacznicy otrzyma zwykly sygnal i przesle prad wydzwania¬ jacy na linje dalekosiezna. Ten prad wy¬ dzwaniajacy wzbudzi (poprzez linje mie¬ dzymiastowa i linje, polaczone szeregowo z ta linja) przekaznik 1105 obwodu laczni¬ kowego L4 dzialu zapisujacego, przyczem przekaznik ten zostanie wlaczony w mo¬ stek poprzez przewody telefoniczne obwo¬ du lacznikowego. Wzbudzony przekaznik 1105 rygluje sie mechanicznie, zamykajac na kontakcie 1126 obwód nadzorczy lamp¬ ki L16. Zapalenie sie tej lampki jest sygna¬ lem rozlaczenia dla telefonistki zapisuja¬ cej. Polaczenie telefoniczne moze byc wów¬ czas rozlaczone przez przestawianie prze* — 28 —lacznika K19, który przerywa obwód prze¬ kaznika 1109. Przekaznik 1109 rozmagne- sowuje sie i odlacza wybierak S4 zapomo- ca kontaktów 1138, 1139, 1141 i 1143 oraz przerywa obwód przekaznika 1102 zapo- moca kontaktu 1142. Nalezy zaznaczyc, ze polaczenie telefoniczne abonenta wzywaja¬ cego z dzialem zapisujacym jest utrzymy¬ wane dopóty, dopóki nie zostanie rozlaczo¬ ne przez telefonistke, gdyz przekaznik 1102 otrzymuje uziemienie na przewodach prób¬ nych, stanowiace o jego wzbudzeniu sie.Niekiedy zachodzi przypadek, ze tele¬ fonistka zapisujaca zmuszona jest wezwac abonenta, który zadal polaczenia. W do¬ tychczasowej praktyce powtórne polacze¬ nie z zadanym abonentem bylo uskutecz¬ niane przez ponowne zestawianie polacze¬ nia zapomoca odnosnego zespolu laczni¬ ków. Bylo to konieczne w ukladach telefo- nji z linjami odcinkowemu czyli towarzy- skiemi (to jest z linjami, do których w pew¬ nych odstepach sa przylaczone równolegle aparaty kilku lub kilkunastu róznych abo¬ nentów), w których wydzwanianie zada¬ nych abonentów jest uskuteczniane zapo¬ moca pradu o czestotliwosci specjalnej, ozyli umówionej. W ukladzie wedlug wy¬ nalazku abonent wzywajacy moze byc we¬ zwany powtórnie z dzialu zapisujacego w sposób nastepujacy. Telefonistka zapisuja¬ ca, nie rozlaczajac polaczenia telefoniczne¬ go, nadaje zapomoca nadajnika rejestruja¬ cego znak, którego dwie pierwsze cyfry o- znaczaja uzyta wiazke zapisujaca, a ostat¬ nia cyfra oznacza abonenta, który przed¬ tem wzywal. Zaklada sie np., ze uzyta wiazka zapisujaca jest oznaczona cyframi 2 i 3 i, ze abonent wzywany nalezy do pod¬ stacji linji podrzednej, oznaczonej cyfra 4.Telefonistka zapisujaca nadaje wobec tego cyfry 2, 3, i 4 do rejestru, po uruchomieniu zas przelacznika K16 swego urzadzenia stacyjnego naciska jak zwykle przelacznik „rozpoczecia" urzadzenia wzywajacego.Uruchomienie przelacznika K16 powoduje; odlaczenie sie przewodu 30, (ni£ ma on znaczenia w niniejszem polaczeniu) j prze¬ laczanie sie przewodu 29; do lampki LIS tak, iz lampka ta zapala sie, gdy nadajnik jest czynny; odlaczenie sie przewodów im¬ pulsów 213' i 213 od urzadzenia stacyjnego oraz przedluzenie sie tych przewodów po¬ przez przewody 1073 i 1074 do ditfóch u- zwojen przekaznika 1201 lacznika RC (fig* 12). Przekaznik 1201 wzbudza sie w odga¬ lezieniu, zawierajacem kontakty impulsyj- ne nadajnika i zamyka zapomoca kontaktu 1222 obwód przekaznika 1202. Przekaznik 1202 przygotowuje zapomoca ¦ kontaktów 1224 i /225 poszczególne miejscowe obwo¬ dy wzbudzajace, przygotowuje na kontak¬ cie 1226 obwód impulsów i na kontakcie 1227 przerywa jeden punkt obwodu elek¬ tromagnesu odstawiajacego. Nadajnik prze¬ syla teraz rejestrowana serje cyfr, to jest cyfry 2, 3 i 4, na które reaguje'przekaznik 1201. Reagujac na pierwsza serje impulsów, przekaznik 1201 przekazuje je do obwodu, który zawiera kontakty 7223, 1226, 1218, uzwojenie przekaznika 1203, uzwojenie e* lektromagnesu przesuwu pionowego^ 1209 oraz baterje. Elektromagnes 1209 wzbudza sie i przesuwa skokami ramiona na wzywa¬ ny poziom. Przekaznik 7203 wzbudza : sie przy pierwszym impulsie i pozostaje w po¬ lozeniu roboczem w ciagu calego czasu trwania serji impulsów. Obwód' impulsów zostaje zamkniety zapomoca kontaktów 1217 i 7228, pierwotny zas Obwód zostaje przerwany zapomoca kontaktu 1218 w chwa¬ li uruchomienia sie przestawionych sprezy¬ nek przy pierwszym pionowym skoku ra¬ mion. Przekaznik 1203 rozmagnesowuje sie przy koncu pierwszej serji impulsów i za¬ pomoca kontaktów 1229, 1241 i 1251 prze¬ lacza obwód impulsów na elektromagnes przesuwu pionowego 1210. Przekaznik 1201 reaguje w taki sam sposób na druga serje impulsów i przesyla odnosne impulsy do ob¬ wodu impulsów, w celu uruchomienia elek- — 29 _tromagnesu obracajacego 1210, który prze¬ suwa skokami ramiona kontaktowe do kon¬ taktów wzywanej wiazki zapisujacej. Prze¬ kaznik 1206 zostaje polaczony równolegle z elektromagnesem obracajacym i wzbudza sie przy pierwszym impulsie, przyczem be¬ dac przekaznikiem o dzialaniu powolnem, trwa w polozeniu roboczem w ciagu calej serji impulsów. t*o przejsciu tej serji impul¬ sów przekaznik 1206 rozmagnesowuje sie i zamyka obwód przekaznika 1207, prowa¬ dzacy od baterji poprzez dolne uzwojenie przekaznika przerywajacego 1101 obwodu lacznikowego, przewód 1149, ramie kontak¬ towe lacznika RC, kontakt 1244, dolne u- zwojenie przekaznika 1207% kontakty 1239 i 1224 i do uziemienia. Przekaznik 1207 wzbudza sie i: przylacza uziemienie do kontaktu 1225 poprzez kontakt 1257; za- myka w kilku punktach na kontaktach 1249 i 1252 obwód wydzwaniajacy; przylacza bezposrednio uziemienie do ramienia próbu¬ jacego zapomoca kontaktów 1233 i 1248 o- raz przelacza obwód impulsów z elektroma¬ gnesu obracajacego 1210 na elektromagnes przesuwajacy 1214 wybieraka, wybieraja¬ cego pomocniczy prad wydzwaniajacy. W obwodzie powyzszym wzbudza sie przekaz¬ nik 1101 obwodu lacznikowego, który od¬ lacza dosylowe przewody wiazki od obwo¬ du lacznikowego i przylacza je, zamiast do¬ chodzacych przewodów wiazki 1148 i 1150, do ramion wydzwaniajacych lacznika RC.Przekaznik 1101 przylacza prócz tego za- pomoca kontaktu 1112 uziemienie „wzbu¬ dzajace" do przewodu rozlaczeniowego wiazki, aby w czasie nadawania sygnalów utrzymac polaczenie z linja wzywaja¬ ca.Nadajnik przesyla teraz trzecia i ostat¬ nia cyfre znaku umówionego, to jest cyfre 4, na co reaguje przekaznik 1201, przeka¬ zujac odnosna serje impulsów do elektro¬ magnesu przesuwajacego 1214 lacznika po¬ mocniczego. W czasie przeplywania tej serji impulsów jest wzbudzony równiez przekaznik 1206, przyczem elektromagnes przesuwajacy przesuwa ramiona kontakto¬ we lacznika pomocniczego na czwarty ze¬ spól kontaktów pola. Wkrótce po nadaniu ostatniego impulsu serji przekaznik 1206 rozmagnesowuje sie, natomiast zostaje za¬ mkniety obwód przekaznika 1205 poprzez ramie 1220 lacznika pomocniczego i kon¬ takt 1246. Wzbudzony przekaznik 1205 przerywa zapomoca kontaktu 1241 obwód impulsów; zamyka zapomoca kontaktów 1240 i 1242 jeden punkt obwodu wy¬ dzwaniajacego oraz zamyka w jednym punkcie, na kontakcie 1243, obwód roz¬ laczajacy. Prad wydzwaniajacy zostaje teraz wlaczony w sposób przerywany na li- nje i przeplywa w obwodzie, wiodacym od uziemionej przetworniczki lub od uziemie¬ nia przerywacza do baterji poprzez ramie 1221 lacznika pomocniczego, kontakty 1237, 1242, 1252 i 1256, ramie wybieraka, przewód 1148, kontakt 1111, zespól kontak¬ towy i ramie wybieraka S5, nastepnie po¬ przez jedna galaz linji wzywajacej oraz dzwonki i kondensator na podstacji, poprzez druga galaz linji wzywajacej, ramie wybie¬ raka i kontakt, wybrany przez to ramie, kon¬ takt 1113, przewód 1150, ramie lacznika, kontakty 1253, 1249, 1240 i 1235, górne u- zwojenie przekaznika, przerywajacego wy¬ dzwanianie 1204. Dzwonek na podstacji dzwoni odpowiednio do przesylanego pra¬ du sygnalowego, to jest pradu, odpowiada¬ jacego danej podstacji, oznaczonej cyfra 4. Po zgloszeniu sie abonenta wezwanego zamyka sie odgalezienie pradu stalego po¬ przez przewody linjowe, wobec czego wzbu¬ dza sie przekaznik 1204 lacznika. Wzbu¬ dzony przekaznik 1204 zamyka zapomoca kontaktu 1236 obwód wzbudzajacy swego dolnego uzwojenia; przerywa na kontak¬ tach 1235 i 1237 obwód wydzwaniajacy o- raz przerywa zapomoca kontaktów 1231 i 1232 obwód sterujacy przekaznika 1201.Przekaznik 1201 rozmagnesowuje sie wo¬ bec tego, przerywajac obwód przekaznika - 3Q —1202, który równiez rozmagnesowuje sie.Na kontaktach 1223, 1227 i na przestawio¬ nym kontakcie 1216 zamyka sie teraz ob¬ wód elektromagnesu odstawiajacego. Prze¬ kaznik 1202 zamyka na kontakcie 1230 ob¬ wód elektromagnesu odstawiajacego 1215 lacznika pomocniczego, który powraca do normalnego polozenia. W chwili, gdy lacznik dojdzie do normalnego polo¬ zenia, przerwie wówczas obwód prze¬ kaznika 1205, który rozmagnesuje sie i przerwie zkolei zapomoca kontaktu 1243 obwód elektromagnesu odstawia¬ jacego 1215. Z chwila, gdy ramiona kontak¬ towe osiagna swe normalne polozenie, na kontakcie 1216 przerwie sie obwód elektro¬ magnesu odstawiajacego 1213, a na kontak¬ cie 1219 przerwie sie obwód przekaznika 1204, który rozmagnesuje sie. Przekaznik 1207 rozmagnesuje sie równiez po rozma¬ gnesowaniu sie przekazników 1202 i 1204.Nalezy zaznaczyc, ze wzbudzony przekaz¬ nik 1204 odlacza zapomoca kontaktu 1233 uziemienie od ramienia próbujacego laczni¬ ka, przerywajac przytem obwód przekaz¬ nika przerywajacego 1101 obwodu laczni¬ kowego. Wskutek tego przekaznik 1101 rozmagnesowuje sie i przylacza przewody dosylowe do przewodów telefonicznych od¬ galezienia. Przekaznik 1104 wzbudza sie w odgalezieniu abonenta i przerywa zapomo¬ ca kontaktu 1125 obwód lampki L18. Lacz¬ nie z ta ostatnia czynnoscia nalezy zauwa¬ zyc, iz przekazniki 1102, 1103 pozostaja wzbudzone, gdyz, jak ustalono, wydzwa¬ nianie powtórne odbywa sie bez rozlacza¬ nia, uskutecznionego przedtem polaczenia telefonicznego. Telefonistka zapisujaca od¬ stawia teraz przelacznik K16 do normalne¬ go polozenia i uskutecznia polaczenie tele¬ foniczne z abonentem, uruchomiajac prze¬ lacznik K1& w lewo.Nalezy zauwazyc, ze kontakty pola kon^ taktowego, zajete ramieniem 1220 lacznika pomocniczego, sa podzielone na dwie gru¬ py. Poza tein nalezy zaznaczyc, ze z chwi- Ui gdy ramie kontaktowe zajmuje pierw¬ sza grupe kontaktów, zostaje wzbudzony przekaznik 1205, który powoduje wydzwa¬ nianie. Z chwila, gdy ramie zajmie jedna grupe z ostatnich grup pieciu kontaktów, przekaznik 1208 zostanie wzbudzony w po¬ laczeniu szeregowem z przekaznikiem 1205, wskutek czego przekaznik ten przelacza kierunek pradu wydzwaniajacego, przeply¬ wajacego poprzez ramie kontaktowe, dalej otwiera kontakty 1253 i 1256 i zamyka kon¬ takty 1254 i 1235. Takie urzadzenie ma na celu umozliwienie uzyskiwania pelnego ru¬ chu telefonicznego na linjach, podzielo¬ nych na dziesiec odcinków oraz moznosc wybierania dowolnego odcinka. Innemi slo¬ wy, wybierajac cyfry od 1 do 5 wlacznie, wybiera sie tern samem piec róznych czesto¬ tliwosci pradu wydzwaniajacego, wlaczajac nastepnie wybrany prad na dolne ramie lacznika wydzwaniajacego, a wiec na jed¬ na galaz linji, natomiast, wybierajac cyfry od 6 do 10, wybiera sie te same czestotli¬ wosci wydzwaniania, lecz wlacza sie je na druga galaz linji poprzez górne ramie wy¬ dzwaniajace.Podsluchiwanie w tym przypadku po¬ laczen jest w zasadzie takie samo, jak w przypadku zgloszen, zalatwianych z dzialu miejscowego, a wiec odnosny szczególowy opis zostal pominiety.Nalezy rozpatrzyc, jakie jest postepo¬ wanie przy zgloszeniach odroczonych.W przypadku zgloszen odroczonych te¬ lefonistka dzialu przygotowawczego usku¬ tecznia przedewszystkiem polaczenie z abonentem wzywajacym, a dopiero po uzy¬ skaniu tego polaczenia przystepuje do po¬ laczenia sie z abonentem wzywanym. Niech nip. abonent podstacji T (fig. 8) zada po¬ laczenia z abonentem lacznicy odleglej, po* laczonej zapomoca linij glównych, dopro¬ wadzonych do wybieraka linjowego LS2 (fig. 3A). Telefonistka dzialu przygoto¬ wawczego wybiera wolny obwód laczniko* wy, np. obwód lacznikowy Li i przestawia - 31 -w lewo odnosny przelacznik mikrofonowy KIO. Zosia,)e wówczas zamkniety obwód górnego uzwojenia przekaznika 602 po¬ przez kontakt 608, przewód 515, kontakt 534 i do uziemienia. Przekaznik 602 wzbu¬ dza sie, ustalajac sie w tern polozeniu, wskutek zamkniecia swego dolnego uzwo¬ jenia poprzez kontakty 618 i 609, przewód 512, uzwojenie przekaznika 503 i do uzie¬ mienia/Zostaje przygotowany w tym cza¬ sie pomocniczy obwód wzbudzajacy, za¬ wierajacy kontakty 619 i przewód 560. Ob¬ wód ten zostanie pózniej zamkniety na kontakcie 557, w celu uniemozliwienia roz¬ laczenia sie obwodu lacznikowego podczas czynnosci nadawania. Znaczenie obwodu , tego jest takie samo, jak pomocniczego ob¬ wodu wzbudzajacego, opisanego przy dzia¬ le priej scowym i zapisuj acym. Przekaznik ,602 przerywa równiez bezposrednie pola¬ czenie pomiedzy galezia dosylowa a odsy- lowa obwodu lacznikowego i uskutecznia polaczenie tych galezi poprzez urzadzenie stacyjne. Jeden z tych obwodów przebiega cd górnego przewodu telefonicznego odga¬ lezienia obwodu lacznikowego (doprowa¬ dzonego do wybieraka Si) poprzez kontakt 615, przewód 523, kontakty 535 i 537, prze¬ wód 522, kontakt 617 i do górnego przewo¬ du telefonicznego galezi, doprowadzonej do wybieraka S2, drugi zas obwód przebie¬ ga od dolnego przewodu telefonicznego od¬ galezienia (doprowadzonego do wybieraka Si) poprzez kontakt 622, przewód 520, kontakty 536 i 540, przewód 521 a kontakt 621 i do dolnego przewodu telefonicznego odgalezienia, doprowadzonego do wybiera¬ ka S2. Przekaznik 603 wzbudza sie, dzieki uziemieniu go na kontakcie 607, i przylacza przewody kontrolne 588 i 589 do przekaz¬ nika 654 oraz przewody 514 i 516 do prze¬ kaznika 606.Telefonistka rejestruje teraz cyfry linji abonenta zapomoca zespolu przelaczników KS, poczem uruchomia przelacznik rozpo¬ czecia, w celu uruchomienia nadajnika.Uziemienie przewodu 29 powoduje wzbu¬ dzenie sie przekaznika 508, uziemienie zas przewodu 30 ¦— wzbudzenie sie przekazni¬ ków 506 i 505. Przekaznik 505 przylacza przewody odgalezienia,i doprowadzonego do wybieraka S2, do kontaktów impulsyj- nych nadajnika, a mianowicie odpowiednio poprzez obwody, z których jeden przebie¬ ga poprzez kontakty 538, 577, 583, 567, 548, 553, 593 i do przewodu 213', a drugi ob¬ wód — poprzez kontakty 539, 579, 585, 571, 550, 595 i do przewodu 213. Przekaznik 506 oprócz zamkniecia wymienionych wy¬ zej punktów obwodu impulsyjnego zamyka jeszcze obwód, idacy od uziemienia po¬ przez kontakty 570, 558*, 549, 573, przewód 516, kontakt 628, dolne uzwojenie przekaz¬ nika 606 i do baterji. Przekaznik 606 wzbu¬ dza sie, utrzymujac swoje wzbudzenie za¬ pomoca wlasnego górnego uzwojenia, przy- czem obwód tego uzwojenia przebiega po¬ przez kontakty 641, 627, przewód 514, kon¬ takt 559 przelacznika rozlaczeniowego i do uziemienia. Przekaznik 606 zamyka prze¬ wody telefoniczne dolnego odgalezienia, prowadzacego do wybieraka S2 poprzez kontakty 638i 644 oraz przewody 649 i 652; na kontakcie 640 przylacza uziemienie do przewodu wzbudzajacego, wreszcie na kon¬ takcie 643 przylacza przekaznik nadzor¬ czy 605 do przewodu nadzorczego 651. Na¬ dajnik przesyla teraz rejestrowane znaki w sposób zwykly, przyczem cyfry sluza do u- ruchomienia wybieraka S2, przechodniego wybieraka miedzymiastowego TTS i lacz¬ nika, np. lacznika C, aby przedluzyc pola¬ czenie do linji abonenta i wybrac odpo¬ wiedni prad sygnalowy, odpowiadajacy da¬ nemu abonentowi. Telefonistka natomiast, nie mogac teraz uruchomic lacznika, w ce¬ lu przeslania sygnalów do abonenta, uru¬ chomia przelacznik K7 w lewo, co pociaga za soba skutki nastepujace. Przekaznik 504 zamiast przekaznika 505, zostaje wlaczony zapomoca kontaktu 568 w szereg z przekaz¬ nikiem 506, lecz pozostaje w tym czasie nie- — 32 —czynny, gdyz uziemienie zostalo odlaczone od przewodów 29 i 30. Na kontaktach 506 i 572 zostaje wlaczone nadawcze odgale¬ zienie nadajnika tak, iz nastepna serja im¬ pulsów zostaje przeslana do górnego odga¬ lezienia obwodu lacznikowego. Telefo¬ nistka nadaje wówczas cyfry, niezbedne do wybrania grupy linij dalekosieznych, od¬ chodzacych do odleglej lacznicy, do której nalezy zadany abonent. Niech w przykla¬ dzie niniejszym cyfra ta bedzie cyfra 3, która spowoduje uruchomienie sie wybiera¬ ka Si, w celu wybrania wolnej wiazki, np. wiazki, doprowadzonej do lacznika linjo- wego LS2. Uruchomienie przelacznika roz¬ poczecia w zespole przelaczników powo¬ duje rozpoczecie czynnosci nadawania w sposób opisany, przyczem zostaja jak zwy¬ kle wzbudzone przekazniki 506, 505, 508 i 509. Gdy wolna linja miedzymiastowa zo¬ stanie wybrana, wtedy telefonistka odsta¬ wi przelacznik K7 do normalnego polozenia i uruchomi dorywczo przelacznik K5 w le¬ wo, wskutek czego na kontakcie 563 zosta¬ nie zamkniety obwód roboczy przekaznika 504 oraz zapomoca kontaktów 541 i 561 zo¬ stanie przylaczona baterja, poprzez opor¬ nik 511, do górnego przewodu telefonicz¬ nego obwodu lacznikowego. W sposób, opi¬ sany wyzej, przylaczenie baterji powoduje wzbudzenie sie przekaznika wydzwaniaja¬ cego wybranej wiazki linjowej, w celu we¬ zwania telefonistki lacznicy odleglej. Gdy telefonistka zamiejscowa zglosi sie, wów¬ czas telefonistka dzialu przygotowawczego poda jej niezbedne informacje, w celu do¬ konania polaczen w lacznicy odleglej. Gdy polaczenia te zostana dokonane i, gdy zglo¬ si sie abonent wzywany, wówczas telefo¬ nistka dzialu przygotowawczego wydzwoni abonenta miejscowego przez dorywcze u- ruchomianie przelacznika K6 w prawo.Uruchomienie przelacznika K6 powoduje zamkniecie sie obwodu przekaznika 505, który przylacza, dolna- galaz obwodu lacz¬ nikowego do przelacznika wydzwaniajace¬ go. Baterja zostaje przylaczona (poprzez kontakty 544, 583, 577, 538, przewód 522, kontakty 617 i 638, przewód 649, ramie wy¬ bieraka, przewód wiazki 435) do przekaz¬ nika wydzwaniajacego wybieraka prze¬ chodniego, którym niech bedzie np. wybie¬ rak TTS (fig. 7). Przekaznik wydzwa¬ niajacy powoduje to, ze lacznik wlacza prad wydzwaniajacy o odpowiedniej cze¬ stotliwosci na linje wzywana, w celu wy¬ dzwonienia abonenta. Gdy linja abonenta zostaje wybrana, wówczas przewód nad¬ zorczy zostaje w zwykly sposób uziemio¬ ny, dzieki czemu wzbudza sie przekaznik 605 obwodu lacznikowego. Przekaznik 605 zamyka na kontakcie 630 obwód lampki nadzorczej L10. Uziemienie zostaje odla¬ czone od przewodu 651 w chwili zgloszenia sie abonenta i wobec tego lampka L10 ga- -. snie. Telefonistka moze teraz odlaczyc sie od polaczenia telefonicznego, umozliwiajac, rozmowe obu abonentom. Odstawienie prze¬ lacznika KIO do polozenia normalnego po¬ woduje przerwanie sie obwodu przekazni¬ ków 602 i 603, które rozmagnesowuja sie.Przekaznik 602 laczy obydwie galezie ob¬ wodu lacznikowego bezposrednio ze soba oraz odgalezia przekaznik 601 poprzez przewody telefoniczne. Przekaznik 603 przerywa pierwotny, wlasny obwód prze¬ kazników 654 i 606, jednak przekazniki te pozostaja wzbudzone, dzieki uziemieniu na kontakcie 653 przelacznika rozlaczeniowe- go Kil. Lampka L10 zapala sie z chwila, gdy abonent miejscowy zawiesi sluchawke, przyczem równiez zostaje przylaczone u- ziemienie do przewodu nadzorczego 651.Telefonistka zamiejscowa moze oczywiscie otrzymywac zwykle sygnaly na rozlacze¬ nie od abonenta tej lacznicy, poczem moze wlaczyc prad wydzwaniajacy na linje da¬ lekosiezna, podajac telefonistce dzialu przygotowawczego zwykle sygnaly rozla¬ czenia. Przekaznik 601 reaguje na prad wydzwaniajacy linji dalekosieznej. Prze¬ kaznik ten, wzbudzajac sie, zamyka zapo- — 33 -moca kontaktu 613 obwód lampki L9, która zapala sie. Telefonistka dzialu przygoto¬ wawczego, zauwazywszy sposób palenia sie Lampek £9, L10, rozlacza polaczenie telefo¬ niczne, uruchomiajac dorywczo przelacznik rozlaczeniowy Kil. Uruchomienie prze¬ lacznika Kil powoduje przerwanie sie ob¬ wodu przekazników 654 i 606, które roz- magnesowuja sie i odpowiednio przerywa¬ ja obwody wybieraków Si i S2. Urzadze¬ nie lacznicy zostaje wówczas odstawione do polozenia normalnego w sposób, opisa¬ ny poprzednio. Nalezy zauwazyc, ze pod¬ czas trwania polaczenia telefonicznego, te¬ lefonistka moze rozmówic sie z jedna stro¬ na, po wylaczeniu strony drugiej, przez od¬ powiednie uruchomienie przelaczników roz¬ dzielajacych, to jest, przestawiajac prze¬ lacznik K5 w prawo, moze ona rozmówic sie z abonentem, polaczonym poprzez wybie¬ rak S2 i dolne odgalezienie obwodu laczni¬ kowego, lub tez, uruchomiajac przelacznik K6 w lewo, moze rozmówic sie z abonentem, polaczonym poprzez wybierak SI i górne odgalezienie obwodu lacznikowego. Prze¬ kazniki 504 i 505 reaguja na te czynnosci w ten sposób, iz odlaczaja badz jedna, badz tez druga galaz od obwodu urzadzenia sta¬ cyjnego.Nalezy poza tem podkreslic, ze obwód dzialu przygotowawczego jest przystoso¬ wany do kontroli oplat z automatów tele¬ fonicznych. Znane automaty telefoniczne maja dostep do centrali poprzez zespól laczników miedzymiastowych, przystoso¬ wanych dó tego rodzaju ruchu. Poniewaz zespoly laczników, przeznaczone do tego celu sa znane, przeto opisywanie ich jest zbedne. W tego rodzaju polaczeniach po¬ laczenia telefoniczne zostaja przedluzane poprzez wybierak S2 i dolna galaz obwodu lacznikowego. Uruchomiajac przelacznik K8 w prawo lub w lewo, przylacza sie badz ujeaajny, badz dodatni biegun pradu, kon¬ trolujacego oplaty, do dolnego przewodu telefonicznego odgalezienia. Uruchomienie sie mechanizmu platniczego wskazuje lamp¬ ka nadzorcza L6 w chwili wzbudzenia sie przekaznika 510 albo przekaznika 513.Rozlaczanie polaczenia odbywa sie w tym przypadku tak samo, jak w przypad¬ ku zgloszen, opisanych poprzednio.Dodatkowa cecha znamienna poszcze¬ gólnych obwodów lacznikowych jest urza¬ dzenie do zaznaczania ich zajetosci wtedy, gdy odnosny wybierak jest zajety przez sa¬ ma lacznice, np. w celu naprawy lub z in¬ nych powodów. Powracajac do obwodu lacznikowego L (fig. 3), nalezy zauwazyc, ze przewód próbny 381, poczynajac od wy¬ lacznika S, jest przylaczony poprzez kon¬ takt 393 do przewodu próbnego 341 obwo¬ du lacznikowego. Jesli wybierak S jest za¬ jety, wtedy uziemienie, przylaczone do przewodu próbnego, oznacza w zwykly sposób, ze obwód lacznikowy L jest zajety wzgledem laczników linjowych, np. wzgle¬ dem lacznika LS, Obwód lacznikowy Lt jest urzadzony nieco odmiennie. W przy¬ padku tym bowiem przewody próbne 646 i 650 wybieraków Si i S2 sa przylaczone odpowiednio poprzez kontakty 632 i 639 do lampki L10. Lampka ta zapala sie nawet wtedy, gdy wybieraki sa zajete przez sama lacznice, wskazujac ten stan telefonistce.W obwodzie lacznikowym L2 przewód próbny, poczynajac od wybieraka S3, zo¬ staje przylaczony poprzez normalnie za¬ mkniete kontakty 931 do przekaznika 940.Gdy wybierak zostal zajety, wówczas prze¬ kaznik 940 wzbudza sie i przylacza uzie¬ mienie do przewodu próbnego 433, ozna¬ czajac zajetosc tej linji w polu kontakto- wem wybieraków miedzymiastowych. W obwodzie lacznikowym R4 przewód próbny 1145, poczynajac od wybieraka S4, zostaje przylaczony poprzez normalnie zamkniete kontakty 1139 i 1116 do przewodu próbne¬ go odnosnej wiazki zapisujacej. Gdy wy¬ bierak jest zajety, wówczas uziemienie wy¬ bieraka, przylaczone poprzez wymieniony obwód, oznacza zajetosc wiazki wzgledem — 34 —wybieraków miejscowych, np. wzgledem wybieraka S5. PL