Znane sa tarczowe kola, których tarcza miedzy piasta i wiencem oprócz falistego ksztaltu w formie litery S w kierunku pro¬ mieniowym jest takze uksztaltowana fali¬ sto w kierunku osiowym, to jest wygieta na- przemian w jedna i w druga strone.W odlewanych tarczowych kolach to po¬ dwójne faliste uksztaltowanie tarczy w kie¬ runku promieniowym i osiowym powoduje trudnosci przy wykonywaniu form, lecz po¬ za tern nie powoduje zadnych innych trud¬ nosci. W kutych lub wytlaczanych tarczo¬ wych kolach to faliste uksztaltowanie w kie¬ runku osiowym moglo sie znajdowac tylko na czesci srodkowej tarczy, miedzy piasta i wiencem, oraz na nasadzie tarczy przy pia¬ scie, przyczem glebokosc falistych wygiec malala stopniowo w kierunku wienca, a na¬ sada tarczy przy wiencu nie byla wyginana, poniewaz przesuwanie materjalu zapomoca wytlaczania w tern miejscu nie bylo dotych¬ czas mozliwe wskutek malego przekroju nasady. Odnosi sie to zwlaszcza do tych kól, których wieniec a czasem takze piasta sa wykonane jako sprezynujace pierscienie, a w celu umozliwienia sprezynujacego dzia-lania przekroje nasad tarczy przy piascie i przy wiencu sa mozliwie male i musza schodzic sie z piasta i wiencem zaokragle¬ niami o mozliwie malych promieniach.Wskutek tych malych przekrojów i zaokra¬ glen nie byl mozliwy przesuw tarczy przy wiencu podczas wytlaczania.Wedlug wynalazku w wykonanych z ko- walnego materjalu tarczowych kolach, ko¬ lach z ramionami i podobnych przedmio¬ tach, których tarcza jest wywalcowana wstepnie na plasko, a potem odpowiednio wyginana zapomoca wytlaczania, mozna tarcze lacznie z nasada przy wiencu przy wytlaczaniu uksztaltowac falisto w kierun¬ ku osiowym w ten sposób, ze wieniec, wstep¬ nie szerzej wywalcowany, zostaje takze u- ksztaltowany falisto w kierunku osiowym, to jest wygiety naprzemian w jedna i w dru¬ ga strone, poczem zbedny z dwóch stron materjal wienca zostaje usuniety, np. zapo¬ moca obtaczania.Wedlug niniejszego sposobu mozna osio¬ we wygiecia faliste wykonac o takiej samej glebokosci, jak wygiecia samej tarczy. Zale¬ ta niniejszego sposobu polega na tern, ze nasada tarczy przy wiencu nie jest w zad- nem miejscu przesuwana wzgledem wienca, wskutek czego tworzywo nie jest przesuwa¬ ne w kierunku osiowym i nie jest w zadnym kierunku naprezane.Mozna takze osiowe wygiecia faliste wienca wykonac mniej glebokie, niz w tar¬ czy, wskutek czego nasada tarczy przy wien¬ cu zostaje wzgledem niego takze przesunie¬ ta. To przesuniecie moze byc tak male, ze nie wystepuja niedopuszczalne naprezenia tworzywa w kierunku osiowym, które nie doznaje nadmiernego przesuniecia.Wynalazek dotyczy równiez przyrzadu tlocznego do wykonywania opisanego spo¬ sobu. Czesci przyrzadu tlocznego, otaczaja¬ ce czolowe powierzchnie wienca, sa najle¬ piej wykonane falisto, przyczem kazda po¬ lówka przyrzadu jest zaopatrzona w wy¬ drazona stozkowa nasade pierscieniowa, o- taczajaca cylindryczna powierzchnie ze¬ wnetrzna wienca, tworzac zamkniety przy¬ rzad.Szczelina miedzy polówkami moze byc plaska lub takze falista, odpowiednio do wytwarzanej falistej powierzchni przed¬ miotu.Sposób wedlug wynalazku nadaje sie zwlaszcza do wyrobu tarczowych kól do pojazdów na szynach, do samochodów lub do kól innych pojazdów i moze byc takze stosowany, gdy chodzi o wyrób czesci ob¬ rotowych z kowalnego materjalu, których tarcza razem z nasada jest miedzy piasta i wiencem uksztaltowana falisto w kierunku osiowym.Wynalazek obejmuje takze wyrób kól z ramionami, które wraz z nasadami przy wiencu sa wyginane z polozenia srodkowe¬ go w jedna lub druga strone.Rysunek przedstawia przyklad wyko¬ nania przyrzadu, sluzacego do wykonywa¬ nia sposobu. Fig. 1 przedstawia czesciowy przekrój srednicowy przyrzadu tlocznego, a fig. 2 — przekrój wedlug linji // — // na fig. 1, rozwiniety na plaszczyznie.Kolo tarczowe zostaje najpierw wywal- cowane wstepnie na plasko i otrzymuje ksztalt, uwidoczniony linjami przerywane- mi 3. Oprócz falistego uksztaltowania w formie litery S w kierunku promieniowym tarcza zostaje zapomoca polówek 1 i 2 przy¬ rzadu tlocznego uksztaltowana falisto w kierunku osiowym. Poniewaz takze nasada tarczy przy wiencu zostaje uksztaltowana falisto w kierunku osiowym, wiec wedlug niniejszego wynalazku w celu unikniecia przesuwania sie nasady wzgledem wienca równiez wieniec 5a zostaje uksztaltowany falisto w tymze kierunku wskutek falistego wykonania powierzchni 6 i 7 przyrzadu tlocznego. Czesci przyrzadu otaczaja wy- walcowana wstepnie cylindryczna po¬ wierzchnie wienca wystepami 8, 9, przy¬ czem szczelina 10 jest takze wykonana od¬ powiednio falisto. Wskutek ukosnego ksztal- - 2 —iu pierscieniowych wystepów 8, 9 ulatwio¬ ne jest wprowadzanie przedmiotu obrabia¬ nego do przyrzadu tlocznego oraz wyjmo¬ wanie go po wytloczeniu. Do wyjmowania przedmiotów obrabianych mozna zastoso¬ wac znane przyrzady, sluzace do tego celu.W celu ulatwienia wyjmowania wytlo¬ czonych przedmiotów mozna plaska po¬ wierzchnie zewnetrzna wienca zaopatrzyc przy walcowaniu w wystep 11, który przy wytlaczaniu, odpowiednio do wykonania powierzchni przyrzadu tlocznego, pozostaje prostolinijny lub zostaje równiez uksztalto¬ wany falisto i który ulatwia zakladanie na¬ rzedzia do wyjmowania przedmiotu z przy¬ rzadu tlocznego.Zamiast kól, przedstawionych w przy¬ kladzie wykonania i zaopatrywanych na¬ stepnie w nasuwana na wieniec obrecz, mozna sposobem wedlug wynalazku wy¬ twarzac kola, których obrecz stanowi od poczatku calosc z wiencem. PL