PL201725B1 - Tor radiometryczny do wykrywania i kontroli skażeń - Google Patents

Abstract

1. Tor radiometryczny do kontroli i wykrywania skażeń, zawierający detektory promieniowania, znamienny tym, że ma sondę zewnętrzną (10) z co najmniej jednym detektorem promieniowania (11), sondę wewnętrzną (30) z co najmniej jednym detektorem promieniowania (31, 32, 33) oraz sondę kierunkową (20) z co najmniej jednym detektorem promieniowania (21) które są sprzężone z jednostką centralną (40).

Description

Opis wynalazku

Przedmiotem wynalazku jest tor radiometryczny systemu wykrywania i kontroli skażeń chemicznych i promieniotwórczych dla obiektów wymagających ochrony zbiorowej, umożliwiający pomiar i kompleksową ocenę stopnia zagrożenia radiacyjnego załogi obiektu chronionego.

Znane i stosowane są przyrządy i systemy umożliwiające pomiar mocy dawki oraz dawki w stacjonarnych polach promieniowania gamma i neutronowego. Zawierają one detektory służące do wykrywania promieniowania oraz układy obsługi wspomagające pracę detektorów i przetwarzające zebrane dane.

Celem wynalazku jest system umożliwiający pomiar i przetworzenie dawek od impulsów bezpośredniego promieniowania gamma i neutronowego wybuchów jądrowych, umożliwiający określenie kierunku maksymalnego natężenia pola promieniowania gamma w płaszczyźnie horyzontalnej przy pomocy nieruchomej sondy, oraz oszacowanie poziomu skażenia promieniotwórczego brzegu akwenu z pokładu na przykład okrętu.

Istotą wynalazku jest tor radiometryczny do kontroli i wykrywania skażeń, posiadający sondę zewnętrzną z co najmniej jednym detektorem promieniowania, sondę wewnętrzną z co najmniej jednym detektorem promieniowania oraz sondę kierunkową z co najmniej jednym detektorem promieniowania, które są sprzężone z jednostką centralną, służącą do zbierania i przetwarzania danych

Korzystnie jest, jeżeli detektory sondy zewnętrznej i detektory sondy kierunkowej sprzężone są z jednostką centralną poprzez szeregowo wpięte mikroprocesory i sterowniki, natomiast detektory sondy wewnętrznej poprzez zespół obsługi detektorów.

Korzystnym ponadto jest jeżeli jednostka centralna posiada wyświetlacz i przyłącze do włączenia w układy innych systemów wykrywania skażeń, pozwalające także na pełnienie funkcji sterowniczej urządzeń wykonawczych.

Zaletą toru radiometrycznego według wynalazku jest możliwość dokonywania kompleksowej oceny zagrożenia radiometrycznego. Tor radiometryczny integruje następujące funkcje: pomiar mocy dawki stacjonarnego pola promieniowania gamma w zakresie ośmiu dekad rozpoczynając od poziomu tła naturalnego; pomiar dawki pochłoniętej od stacjonarnego pola promieniowania gamma w podanym zakresie zmian mocy dawki; pomiar dawki pochłoniętej od impulsowego pola promieniowania gamma w szczególności od impulsu bezpośredniego promieniowania wybuchu jądrowego; pomiar dawki od strumienia neutronów szybkich, w polach stacjonarnych i impulsowych, w szczególności od impulsu bezpośredniego promieniowania wybuchu neutronowego. Ponadto tor według wynalazku pozwala na określenie kierunku maksymalnego natężenia pola promieniowania gamma w płaszczyźnie horyzontalnej, oszacowanie poziomu skażenia promieniotwórczego brzegu akwenu z pokładu okrętu oraz przeprowadzanie wielopunktowego pomiaru poziomu promieniowania gamma na obiekcie chronionym.

Wynalazek został przedstawiony w przykładzie wykonania w oparciu o załączony rysunek.

Tor radiometryczny składa się z następujących podzespołów: sondy zewnętrznej 10, sondy kierunkowej 20, oraz sondy wewnętrznej 30 z umieszczoną w jej obudowie jednostką centralną 40.

Sonda zewnętrzna 10 jest przeznaczona do pomiaru mocy dawki promieniowania gamma na zewnątrz obiektu chronionego. Zawiera zestaw detektorów, liczników Geigera Millera 11, umożliwiających dokonywanie pomiarów zewnętrznego pola promieniowania gamma w wymaganym zakresie mocy dawek. Posiada własny mikroprocesor 12 zapewniający ustalenie odpowiednich reżimów pomiarowych i obsługę sterownika 13 szyny RS-485 do komunikacji z jednostką centralną 40.

Sonda kierunkowa 20 zainstalowana jest na pokładzie okrętu. Przeznaczona jest do określenia kierunku maksymalnego natężenia pola promieniowania gamma w płaszczyźnie horyzontalnej oraz do zdalnego oszacowania poziomu skażenia promieniotwórczego brzegu akwenu. Zawiera zestaw trzech detektorów, liczników Geigera Millera 21 umieszczonych w odpowiednich gniazdach kolimatora. Posiada własny system mikroprocesorowy 22 obsługujący detektory 21, przeprowadzający analizę ich sygnałów, określający kierunek maksymalnego natężenia pola promieniowania i współpracujący poprzez sterownik 23 szyny RS-485 z jednostką centralną systemu 40.

Sonda wewnętrzna 30 jest przeznaczona do pomiaru mocy dawki promieniowania gamma w odpowiednio wybranym miejscu wewnątrz obiektu chronionego oraz do pomiaru dawek promieniowania gamma i neutronowego od pól stacjonarnych i impulsowych. Zawiera zestaw detektorów, liczników Geigera Millera 31, półprzewodnikowe detektory 32 rejestrujące dawki promieniowania gamma oraz półprzewodnikowe detektory 33 rejestrujące dawki promieniowania od neutronów szybkich. Detektory 31, 32 i 33, połączone są z jednostką centralną systemu 40 poprzez zespół obsługi 34.

PL 201 725 B1

Jednostka centralna 40 realizuje proces analizy, zapisu i odczytu wyników pomiarów całego systemu. Wyposażona jest w zegar 41 pamięć 42, wyświetlacz 43 oraz przyłącze 44 do podłączenia z innymi systemami wykrywania i kontroli skażeń, względnie do podłączenia do komputera pokładowego okrętu. Jednostka centralna umieszczona jest w tej samej obudowie co sonda wewnętrzna 34.

Tor według wynalazku pełni funkcję dozymetru grupowego dla załogi obiektu chronionego.

Claims (3)

1. Tor radiometryczny do kontroli i wykrywania skażeń, zawierający detektory promieniowania, znamienny tym, że ma sondę zewnętrzną (10) z co najmniej jednym detektorem promieniowania (11), sondę wewnętrzną (30) z co najmniej jednym detektorem promieniowania (31, 32, 33) oraz sondę kierunkową (20) z co najmniej jednym detektorem promieniowania (21) które są sprzężone z jednostką centralną (40).

2. Tor radiometryczny według zastrz. 1, znamienny tym, że detektor (11) sondy zewnętrznej (10) i detektor (21) sondy kierunkowej (20) sprzężone są z jednostką centralną (40) poprzez szeregowo wpięte mikroprocesory (12, 22) i sterowniki (13, 23), natomiast detektor (31, 32, 33) sondy wewnętrznej (30) poprzez zespół obsługi detektorów (34).

3. Tor radiometryczny według zastrz. 1 albo 2, znamienny tym, że jednostka centralna (40) posiada wyświetlacz (41) i przyłącze (42) do włączenia w układy innych systemów wykrywania skażeń oraz w układy urządzeń wykonawczych.