Znane sa adresarki z elektromagnetycz- nem rozrzadzaniem zapomoca pewnej licz¬ by wylaczników, rozrzadzanych zapomoca klisz lub szablonów. Kazdy wylacznik znaj¬ duje sie miedzy dwoma kontaktami, przy- czem w kazdy równolegly obwód pradu rozrzadzajacego jest wlaczony wylacznik reczny, najlepiej przyciskowy. Do tak roz¬ rzadzanych adresarek stosowano rózne u- rzadzenia, umozliwiajace tworzenie roz- rzadczych obwodów pradu, w których wy¬ laczniki wybierajace sa laczone w dowol¬ nych kombinacjach, zaleznie od potrzeby.Wszystkie dotychczas znane uklady tego rodzaju maja stosunkowo zlozona budowe i nie umozliwiaja tworzenia wszystkich wy¬ maganych kombinacyj wylaczników.Wynalazek dotyczy elektromagnetycz¬ nego urzadzenia rozrzadczego do adresa¬ rek, które wyróznia sie swa prosta budowa, poniewaz nie posiada kontaktów prze¬ lacznikowych lub spoczynkowych; zapo¬ moca tego urzadzenia mozna tworzyc wszystkie wymagane kombinacje wylaczni¬ ków, rozrzadzanych zapomoca klisz w spo¬ sób wygodny i przejrzysty.Istotne dla ukladu wedlug wynalazku jest to, ze oprócz dwóch szeregów gniazdek lub zacisków, miedzy któremi znajduja sie wylaczniki wybiercze, zastosowano jeden kontakt lacznikowy lub kilka kontaktów, polaczonych stale przewodzaco z jednym biegunem zródla pradu, oraz jeden kon¬ takt lacznikowy lub kilka kontaktów, pola¬ czonych poprzez elektromagnes rozrzadczy z drugim biegunem zródla pradu; te rózne grupy kontaktów lacznikowych moga byc dowolnie laczone zapomoca sznurów lacz-nikowych, •' Wedlug wynalazku urzadzenie posiada jeden dalszy kontakt lub kilka dal¬ szych kontaktó^ lacznikowych, które sa stale polaczone poprzez przekaznik z tym biegunem zródla pradu, z którym elektro¬ magnes rozrzadczy jest polaczony bezpo¬ srednio lub poprzez wylacznik, przyczem wzbudzony przekaznik otwiera wylacznik w obwodzie, laczacym elektromagnes roz¬ rzadczy z jego grupa kontaktów laczniko¬ wych.Urzadzenie wedlug wynalazku mozna wykonac z pominieciem stosowanych do¬ tychczas wylaczników recznych, które zmniejszaja liczbe mozliwych kombinacyj.W urzadzeniu, wykonanem wedlug wy¬ nalazku, mozna wlaczac wylaczniki wybier- cze dowolnie równolegle, szeregowo lub czesciowo szeregowo, bez przestawiania ja¬ kichkolwiek przelaczników, albo w ten spo¬ sób, aby wszystkie wylaczniki, które znaj¬ duja sie w polaczeniu równoleglem, szere- gowem albo czesciowo równoleglem i cze¬ sciowo szeregowem, lub tez ich czesc tylko, zapobiegaly odbijaniu klisz, zaopatrzonych w odpowiednie znaki.Rysunek przedstawia przyklad wykona¬ nia urzadzenia wedlug wynalazku, przy¬ czem przyjeto, ze klisze lub szablony adresarki posiadaja trzynascie miejsc na wystepy, wyciecia albo koniki rozrzadzaja¬ ce. Urzadzenie moze byc jednak zastosowa¬ ne takze do klisz, które sa zaopatrzone w wieksza liczbe np. wystepów rozrzadzaja¬ cych.Fig. 1 przedstawia schemat urzadzenia, a fig. 2 — 9 — kilka przykladów polaczen.Na fig. 1 litery w1 — u/13 oznaczaja trzynascie wylaczników wybierczych, zasto¬ sowanych odpowiednio do trzynastu mozli¬ wych podzialów klisz. Kazdy wylacznik wy- bierczy w1 — w1B znajduje sie miedzy dwo¬ ma kontaktami lacznikowemi, np. wylacz¬ nik w1 znajduje sie pomiedzy kontaktami 1 i a. Urzadzenie posiada wiec trzynascie kontaktów 1 — 13 i trzynascie kontaktów a — n, które sa rozmieszczone na tablicy z adresarki, najlepiej w dwóch szeregach, i które w przedstawionym przykladzie sta¬ nowia gniazdka do zakladania kontaktów wtyczkowych.Oprócz tych dwóch szeregów kontak¬ tów lacznikowych 1 — 13 i a — n znajduje sie na tablicy z jeden kontakt lub, jak uwi¬ doczniono w przedstawionym przykladzie wykonania, dalszy szereg kontaktów lacz¬ nikowych A, które sa stale polaczone ze soba oraz z biegunem dodatnim zródla pra¬ du.Na tablicy z znajduja sie ponadto dwie grupy kontaktów lacznikowych N i P.Wszystkie kontakty wzglednie gniazdka N sa polaczone przewodzaco poprzez prze¬ kaznik R i glówny wylacznik S adresarki z biegunem ujemnym zródla pradu. Wszyst¬ kie kontakty P sa przylaczone do wylaczni¬ ka x, który zwykle jest zamkniety i znaj¬ duje sie w jednym obwodzie pradu z elek¬ tromagnesem M adresarki, który poprzez wylacznik S jest polaczony z biegunem u- jemnym zródla pradu. Wylacznik x jest zatem zawsze otwierany w razie wzbudze¬ nia przekaznika R.Oczywiscie zamiast elektromagnesu M mozna zastosowac inny elektromagnes, któ¬ ry ze swej strony rozrzadza najpierw ob¬ wód pradu elektromagnesu rozrzadczego adresarki, co jest pozadane np. wtedy, gdy miejsce wybierania klisz znajduje sie w znacznem oddaleniu od miejsca odbijania klisz.Zapomoca pieciu grup kontaktów lacz¬ nikowych lub gniazdek mozna przy pomocy np. sznurów lacznikowych Y lub wtyczek zwierajacych osiagnac kazda dowolna kom¬ binacje polaczen, przyczem nalezy zazna¬ czyc, ze kazdemu kontaktowi lacznikowe¬ mu / — 13 mozna przydzielic jeden kon¬ takt A, który jest stale polaczony z biegu¬ nem dodatnim, a kazdemu lacznikowemu kontaktowi a—n — jeden kontakt iV i je¬ den kontakt P. — 2 —Fig. 2 — 9 przedstawiaja kilka przy¬ kladów polaczen. Jezeli maja byc odbija¬ ne klisze, które maja pewien okreslony znak, np. znak 2, to nalezy utworzyc obwód pradu wedlug fig. 2, który powoduje wzbu¬ dzenie elektromagnesu M wtedy, gdy za- pomoca znaku 2 na kliszy zostanie zamknie¬ ty wylacznik wybierczy w2. Nalezy wiec polaczyc gniazdko 2 z jakimkolwiek kon¬ taktem A oraz kontakt b z jakimkolwiek kontaktem P.Na fig. 3 jest uwidoczniony uklad po¬ laczen do odbijania np. klisz, które maja znak 3, znak 4 lub znak.9. W tym ukladzie kontakty 3, 4 i 9 sa polaczone równolegle z jakimkolwiek kontaktem A, a kontakty c, d oraz i — z jakimkolwiek kontaktem P.Jezeli zastosowano tylko jeden kontakt A i jeden kontakt P, to te trzy przewody mu¬ sza byc w odpowiedni sposób polaczone ze soba w kontakcie A i w kontakcie P.Wedlug fig. 4 uklad polaczen jest wy¬ konany w taki sposób, ze sa odbijane tylko te klisze, które posiadaja pewna okreslona grupe znaków (np. obydwa znaki 2 i 5). W tym ukladzie kontakt 2 jest polaczony z dowolnym kontaktem A, kontakt 6 — z kontaktem 5, a kontakt e — z dowolnym kontaktem P. W celu zamkniecia obwodu pradu elektromagnesu M nalezy zatem za¬ mknac obydwa wylaczniki w% i ufi.Oczywiscie mozna kontakty polaczyc w ten sposób, aby zostaly odbite tylko te kli¬ sze, które maja trzy znaki lub wiecej zna¬ ków, przyczem w tym przypadku nalezy la¬ czyc odpowiednie kontakty a — n z odpo- wiedniemi kontaktami / — 13.Na fig. 5 jest uwidoczniony uklad pola¬ czen do odbijania wszystkich klisz z wyjat¬ kiem klisz, posiadajacych znak 5. W tym ukladzie dowolny kontakt A jest polaczony bezposrednio z dowolnym kontaktem P, a oprócz tego jest utworzone polaczenie do¬ wolnego kontaktu A poprzez kontakt 5, wy¬ lacznik w5 i kontakt e z dowolnym kontak¬ tem N. Wtedy sa odbijane wszystkie klisze, natomiast jesli klisza zamyka wylacznik wybierajacy w5, to zamkniety zostaje obr wód pradu przez przekaznik R, wskutek czego nastepuje otwarcie obwodu pradu e- lektromagnesu rozrzadzajacego M, wobec czego klisze, posiadajace znak 5, nie sa od¬ bijane.Na fig. 6 jest uwidoczniony uklad pola¬ czen do odbijania wszystkich klisz, z wy¬ jatkiem klisz, posiadajacych znak u*3, w*f w5 lub w12. Wskutek tego w tym ukladzie kontakty c, d, e i m sa polaczone z kontak¬ tem N, przyczem jeden z kontaktów A jest polaczony bezposrednio z jednym z kontak¬ tów P.Dzialanie jest podobne, jak w ukladzie wedlug fig. 5.Na fig. 7 uwidoczniono uklad, zapomo- ca którego sa odbijane wszystkie klisze, z wyjatkiem klisz, posiadajacych lacznie zna¬ ki /, 5 i 8. W tym ukladzie jeden z kontak¬ tów A jest polaczony z jednym z kontaktów P, kontakt 1 jest polaczony z jednym z kon¬ taktów A, kontakt a — z kontaktem 5, kon¬ takt e —z kontaktem 8, a kontakt h — z jednym z kontaktów N. W czasie przesuwa¬ nia sie klisz przez adresarke pozostaja wskutek tego nieodbite tylko te klisze, któ¬ re uruchomiaja wszystkie trzy wylaczniki w1,!*}5, w8, czyli które posiadaja grupe zna¬ ków 1, 5 i 8.Na fig. 8 jest uwidoczniony uklad, za- pomoca którego sa odbijane wszystkie kli¬ sze, które posiadaja znak 2 lub 7, a nie po¬ siadajace znaku 5. W tym ukladzie kon¬ takty A sa polaczone z kontaktami 2, 5, 7, kontakty b i g—z jednym z kontaktów P, natomiast kontakt e jest polaczony z jed-r nym z kontaktów N. Sa wiec odbijane wszystkie klisze, które posiadaja przynaj¬ mniej znak 2 lub znak 7. Gdy te klisze po¬ siadaja jeszcze znak 5, nastepuje zapomo- ca przekaznika R przerwanie obwodu pra¬ du, przechodzacego przez elektromagnes rozrzadzajacy Af, wskutek czego nie naste¬ puje odbicie tych klisz. — 3 —Oczywiscie mozna polaczenia wykonac w taki sposób, aby byly odbijane tylko te kli¬ sze, które oprócz znaku 2 lub znaku 7 nie maja zadnych innych znaków. W tym przy¬ padku wszystkie inne obwody pradu mu¬ sza byc utworzone podobnie, jak obwód pradu, przechodzacy przez wylacznik wb wedlug fig. 8. Oprócz dwóch obwodów pra¬ du, polaczonych z biegunem dodatnim, wszystkie inne obwody pradu winny byc polaczone z biegunem ujemnym poprzez przekaznik R.Na fig. 9 jest przedstawiony uklad po¬ laczen, zapomoca którego sa odbijane wszystkie klisze, posiadajace grupe znaków 1 i 3, lecz nie posiadajace znaków 6 lub znaków 7. W tym ukladzie kontakty a i 3 sa polaczone szeregowo, kontakt c jest po¬ laczony z biegunem dodatnim P, przyczem kontakty 6, 7 sa polaczone równolegle z kontaktem A, a obydwa kontakty fig — z jednym z kontaktów N.Oczywiscie mozna utworzyc takze takie uklady polaczen, zapomoca których sa od¬ bijane klisze, które posiadaja okreslone grupy znaków, o ile nie posiadaja pewnych innych grup znaków. PL