/ Wynalazek dotyczy urzadzenia, które daje moznosc podwyzszania jeszcze dalej wytworzonego przez dana dmuchawe od¬ srodkowa tloczenia bez zwiekszania pred¬ kosci obwodowej kola lopatkowego, wzgled¬ nie zmieniania tego tloczenia przez regulo¬ wanie.Sposób polega na tern znanem do¬ swiadczeniu, ze cisnienie dmuchawy od¬ srodkowej wzrasta az do pewnego stopnia, gdy zamiast wpuszczac calkowita ilosc po¬ wietrza do przewodu tlocznego, pozwala sie ulatniac czesci powietrza, wyrzucanego przez kolo lopatkowe. Nastepnie zjawi¬ sko to da sie objasnic z pomoca wykresu wyplywu dmuchawy, której kolo lopatko¬ we posiada zagiete ku przodowi lopatki.Wiadomo, ze przy takich dmuchawach u- dzial sily odsrodkowej w wytwarzaniu ci¬ snienia jest stosunkowo maly tak, ze tlo¬ czenie spowodowane jest raczej predko¬ scia gazu, wystepujacego z kola lopatko¬ wego.Ta predkosc jest tern wieksza, im wiecej gazu przechodzi przez lopatki, jak to wy¬ jasnia na fig. 2 wykres wyplywu, gdzie u2 oznacza predkosc obwodowa, w2 wzgledna, a c2 bezwzgledna predkosc wyplywu. Gdy zas da sie mozliwosc wplyniecia pewnej czesci powietrza, wypchnietego przez kolo lopatkowe, to dmuchawa bedzie transpor¬ towala w calosci wiecej powietrza niz przedtem, przez to w2 staje sie wieksze, a to znowu powoduje zwiekszenie c2, przez co wlasnie wzrasta cisnienie..Niniejszy wynalazek polega wiec nadoswiadczeniu, ze odnosny wzrost cisnienia staje sie tern wiekszy, im mniejszy jest o- pór, który ma do przezwyciezenia uchodza¬ ca ilosc powietrza. Dla zmniejszenia tego o- poru wypuszcza sie powietrze stosownie do wynalazku przez rozdzielacz, a wiec przez kociol o stopniowo wzrastajacym przekroju. Taki rpzdzielacz zmniejsza, jak wiadomo* opór wyplywania, przyczem za¬ równo wieksza czesc energji predkosci wypuszczonego powietrza zostaje znowu uzyskana jako energja cisnienia tak, ze calkowita sprawnosc dmuchawy zostaje tylko nieznacznie zmniejszona. Jak wia¬ domo, w najwezszem miejscu rozdzielacza panuje wieksza predkosc, a odpowiednio do tego mniejsze cisnienie niz w rozszerzo¬ nym przekroju wyplywu rozdzielacza, Wskutek tego ma dmuchawa do transportu tylko sprzeciw tego malego cisnienia.Dla zmniejszenia oporów wyplywu, ko- rzystnem jest dalej pozwolic ujsc odno¬ snej ilosci powietrza bezposrednio po jej wyjsciu z lopatek, przez co zmniejsza1 sie ilosc powietrza, a takze tarcie i cisnienie w komorze dmuchawy. Stosownie do wy¬ nalazku wypuszcza sie to powietrze przez zwolnienie jednej lub kilku, wspólsrodko- wych do walu kola lopatkowego, w komo¬ rze umieszczonych szpar pierscieniowych, które w celu miarkowania moga byc do¬ wolnie otwierane z pomoca organów za¬ stawkowych.Jesli w ten sposób zrobi sie ilosc wcho¬ dzacego powietrza zmienna, to otrzyma sie regulowanie tloczenia bez zmienienia ilosci obrotów, które jest ekonomiczniejsze niz u- zywane regulowanie przez zastawianie calkowitej przesylanej ilosci gazu. Podczas gdy przy ostatnio wspomnianem miarkowa¬ niu musi dmuchawa poruszac sie z najwiek¬ sza iloscia obrotów, odpowiadajaca tlocze¬ niu tak, ze zmniejszenie tloczenia odbywa sie tylko ze strata energji, to dzieki niniej¬ szemu wynalazkowi, dmuchawa moze o- trzymac taka ilosc obrotów, przy której zostaje wytwarzane sprezenie, odpowiada¬ jace jedynie sredniej sprawnosci trwalej i moga byc osiagniete wzrosty tloczenia we¬ dlug opisanego sposobu przez forsowanie dmuchawy. Nastepujacy przyklad wy¬ jasni to rozumowanie: Dmuchawa dla kopulaka, o zwyczajnem wykonaniu i o jednostajnej ilosci obrotów, ma do przezwyciezenia przy srednich wa¬ runkach ruchu cisnienie 500 mm slupa wo¬ dy. Uwzgledniajac mozliwosc forsowanego ruchu, musi ta dmuchawa otrzymac taka ilosc obrotów, jaka bedzie odpowiadac np. 600 mm tak, ze przy normalnym ruchu osia¬ ga sie w rurze tlocznej przy zastosowaniu suwaka zadana wysokosc 500 mm. To usta¬ wiczne zastawianie jest jednoznaczne z u- stawicznem zanikaniem energji. W prze¬ ciwienstwie do tego otrzymuje dmucha¬ wa, stosownie do niniejszego wynalazku, ta¬ ka ilosc obrotów, która odpowiada cisnie¬ niu slupa wody 500 mm, a forsowanie w ce¬ lu czasowego' wytworzenia wyzszego ci¬ snienia, np. 600 mm, osiaga sie w prosty sposób, przez wypuszczenie pewnej czesci powietrza zapomoca wyzej opisanego u- rzadzenia.Fig. 1 przedstawia urzadzenie przy jed¬ nej dmuchawie. Do wypuszczania po¬ wietrza zrobiona jest na stronie napedowej wirujacego w slimaku 6 kola lopatkowego a, wspólsrodkowo do walu napednego, pier¬ scieniowa szpara s, która powstaje przez to, ze oslona, lozyskowa c umocowana jest w pewnym odstepie od slimaka b. Gdy sie chce regulowac wystepujaca ilosc powietrza, posluguje sie np. suwakiem blaszanym c, który przesuwa sie osiowo, a przez to przy¬ myka mniej lub wiecej szpare.Od strony ssania dmuchawy zrobiona jest, w celu wypuszczania powietrza, równiez pierscieniowa szpara s1, która utworzona jest przez odstep pomiedzy oslona g a le¬ jem ssacym f. Do wnetrza kola lopatko¬ wego doplywa przy tern urzadzeniu, pomi¬ mo panujacej tam niedopreznosci, tylko — 2 —mala ilosc powietrza ze slimaka b, poniewaz powietrze, skoro juz raz przeszlo przez lo¬ patki wiruje i wskutek swej sily odsrodko¬ wej daje sie tylko z trudnoscia wcisnac promieniscie do wewnatrz. Jednak mozna zupelnie uniemozliwic komunikacje pomie¬ dzy strona ssania, a strona tloczenia np. przez odpowiednie uksztaltowanie leja ssa¬ cego, jak to uwidoczniono linjami kresko- wanemi w dolnej czesci fig. 2. Przy dosta- tecznem promienistem rozszerzeniu leja ssacego / -i oslony g, dziala znajdu¬ jacy sie pomiedzy niemi odstep s' jako roz¬ szerzony slimak (rozdzielacz), w którym u- chodzace powietrze zamienia swa predkosc czesciowo na sprezenie, co oznacza, ze kolo lopatkowe, jak juz wyprowadzono" wyzej przy objasnianiu dzialania rozdzielacza, skoro ma transportowac przeciw mniejsze¬ mu cisnieniu, to odpowiednio do tego musi wydac mniejsza sprawnosc azeby przyspie¬ szyc uciekajace powietrze.Zamiast takiego rozdzielacza móglby znalesc zastosowanie takze rozdzielacz o dowolnym innym ksztalcie np. ksztaltu lopatki kierowniczej, slimaka lub innego.Na stronie ssania dmuchawy moze byc osiagniete regulowanie uchodzacej ze sli¬ maka b ilosci powietrza, a tern samem spre¬ zenia, wytworzonego przez dmuchawe, przez mniejsze lub wieksze zblizenie leja ssacego do oslony g.Azeby móc przesuwac z odpowiednia dokladnoscia i latwoscia, zrobione sa w le¬ ju ssacym / cztery srubowate szpary h, w które wchodza czopy i, umocowane w o- slonie. Jesli bedzie sie obracac lejem za- pomoca rekojesci k, to ten bedzie sie prze¬ suwal w kierunku osi. Im wiecej zostanie odsuniety lej ssacy / od slimaka, tern wie¬ cej powietrza bedzie moglo ujsc, tern wiek¬ sze bedzie wtedy az do pewnego stopnia wytworzone przez dmuchawe tloczenie, a tern samem naturalnie takze calkowita u- zyteczna ilosc powietrza.Nalezy jeszcze zauwazyc, ze uchodzace powietrze po wyjsciu z rozdzielacza s' mo¬ ze byc takze chwycone i przeniesione na strone ssania dmuchawy lub wprowadzone do przestrzeni, w której panuje niedoprez- nosc. Dla istoty wynalazku nie ma to zad¬ nego znaczenia. PL