Wynalazek niniejszy dotyczy ulepszo¬ nych kól szprychowych do wozów, taczek i innych pojazdów , a w szczególnosci kól zlozonych z metalowych, zwlaszcza zelaz¬ nych lub stalowych ksztaltowników wydra¬ zonych.Nowoscia i zasadnicza zaleta niniejsze¬ go wynalazku jest to, ze mocne polaczenie miedzy szprychami a wiencem dzwonowym osiaga sie bez spawania lub innego stalego lub rozlaczalnego polaczenia, np, nitów, srub i t, d., tylko przez zwyczajne zaloze¬ nie szprych do wienca i zlaczenie konców szprych w piascie, przyczem jednak w ra¬ zie uszkodzenia którejkolwiek szprychy podczas podrózy mozna szpryche wyjac bez trudnosci odrazu na miejscu wypadku, bez potrzeby fachowej obslugi.Ulepszenie wedlug wynalazku polega jeszcze na tern, ze wieniec kola stanowi jedna zamknieta rura ksztaltowa, która w znany sposób zostaje wygieta zapomoca znanych wyginarek w zamkniety wieniec i zlaczona w miejscu zetkniecia sie konców zapomoca spawania, szprychy zas stano¬ wia równiez calkowicie zamkniety ksztal¬ townik wydrazony, który sklada sie z dwóch rynienkowatych czesci, polaczonych nastepnie spawaniem zapomoca podluzne¬ go szwu, obiegajacego wzdluz szprychy.Dzieki takiej konstrukcji mozna szpry¬ chom nadac znany ksztalt szprych drew-^ nianyck, a wiec zaopatrzyc fc w pryzma¬ tyczna glowice, zwezajac trzonek stopnio¬ wo w kierunkti podldznym,* przyczjem ze¬ wnetrzne konce szprych tworza zamkniete zwezone czopy, które moga byc luzno wlo¬ zone we wspomniane wyzej otwory w wien¬ cu. W szczeline miedzy szprycha a wien¬ cem moze byc wpuszczona podkladka z miedzi lub innego miekkiego metalu, przez co unika sie nieszczelnosci i powstawania metalicznych dzwieków, wywolywanych tarciem metakuwych czesci w szczelinie.Zestawianie kola odbywa sie przez wlo¬ zenie poszczególnych szprych luzno zwe- zonemi czopami w odpowiednie otwory zamknietego wienca pustego, Pryzmatyczne glowice szprych umieszcza sie najpierw w znany sposób symetrycznie naokolo piasty, a nastepnie dociska sie je do nieruchome¬ go kolnierza piasty. Zapomoca drugiej luz¬ nej tarczy przykrywa sie glowice od ze¬ wnatrz, poczem polaczenie miedzy kolnie¬ rzem piasty a tarcza uskutecznia sie w zna¬ ny sposób zapomoca srub. Polaczenie to umozliwia wyzej wzmiankowana wymiane kazdej szprychy na miejscu bez specjal¬ nych srodków pomocniczych lub urzadzen.Na rysunku przedstawiono przyklad wykonania wynalazku, przyczem fig. 1 przedstawia czesciowy widok kola zboku, po usunieciu, czesci tarczy przykrywajacej, fig. 2 —przekrój srodkowy kola,, fig. 3 — szpryche i czesc wienca oraz obreczy w zwiekszopaj podzialce, fig. 4 — szpryche w widoku po obróceniu jej o 90°, fig. 5 — kolo podczas wymiany iednej szprychy, a a fig. 6 i 7 przedstawiaja szczególy pola¬ czenia szprych z piasta.Wieniec a kola sklada sie z jednego tylko zamknietego ksztaltownika wydrazo¬ nego, który otrzymuje sie z rury ksztalto¬ wej, przez wygiecie i spojenie miejsca ze¬ tkniecia, konców. Wieniec posiada w prze¬ kroje ksztalt litery U z klinowata lub zao¬ kraglona scianka wewnetrzna 6.W sciance wewnetrznej znajduja sie na obwodzie równomiernie rozmieszczone 6- twory, odpowiadajace co do ilosci liczbie szprych c, przyczem otwory wywiercone sa przed wygieciem wienca. Obrecz d mo¬ ze byc wykonana ze stali, gumy i t. d., przyczem powierzchnia wienca, stykajaca sie z obrecza, moze byc zaopatrzona w zwezenia lub wystepy. Stosujac obrecze zelazne d, mozna je wbijac na kolo na go¬ raco. Poza tern mozliwe jest równiez wtla¬ czanie obreczy zapomoca prasy, poniewaz zamkniety wieniec odpowiedniego ksztaltu jest dostatecznie wytrzymaly na wysokie cisnienia.Szprychy c wykonane sa z dwóch ry- nienkowatych wytloczonych polówek c1, c2, polaczonych zapomoca spawania wzdluz szwu po obu stronach szprychy. Szprychy te sa calkowicie zamkniete, puste i posia¬ daja zwykly ksztalt szprychy z pryzma¬ tyczna glowica c3 na jednym koncu i ze zwezonym czopem c4 na drugim.Piasta e posiada kolnierz /, zaopatrzo¬ ny w otwory na sruby g. Na przeciwleglej stronie umocowana jest luzna tarcza h z takiemi samemi otworami na sruby. Rów¬ niez i szprychy posiadaja odpowiednie otwory i.Zestawiajac kolo, uklada sie szprychy c klinowatemi zwezajacemi sie bokami glo¬ wic c3 kolisto obok siebie po uprzedniem wlozeniu czopów c4 w otwory wienca a.Nastepnie zaklada sie luzno piaste e w okragly otwór, utworzony przez klinowate glowice szprych posrodku kola. Aby wszystkie otwory srub ustawily sie wspól- srodkowo, dobrze jest przedtem kolnierz / polaczyc zapomoca luznych trzpieni, srub i t. d. z odpowiednia tarcza, a nastepnie pod naciskiem prasy lub innego urzadzenia polaczyc piaste ze szprychami i z wien¬ cem, poczem dopiero nalezy przykrecic sruby laczace g. Mozna jednak równiez postapic w ten sposób, ze wienca a nie spa¬ wa sie narazie w miejscu zetkniecia kon¬ ców, lecz pozostawia sie szczeline. Nastep- - 2 -nie szprychy wklada sie w wieniec i przy¬ kreca sie luzno piaste, poczem, wywiera¬ jac dosrodkowy nacisk na wieniec piasty, laczy sie wieniec i przykreca ostatecznie mocno sruby laczace.Oczywiscie, konstrukcja piasty nie ma w danym przypadku znaczenia. Czop c4 szprychy c posiada szyjke c6, ma która za¬ klada sie pierscien k z miekkiego metalu, np. z miedzi, który przy zakladaniu szpry¬ chy szczelnie zamyka szczeline miedzy szprycha a piasta. Zupelnie tak samo po¬ miedzy glowicami c3 oraz miedzy glowi- * cami a piasta, jak równiez pomiedzy glo¬ wicami a tarczami f i h umieszcza sie wkladki m z miedzi, fibry wulkanizowa¬ nej i t. d., dzieki czemu uzyskuje sie szczelnosc zlacz, a poza tern unika sie stu¬ kania, jakie mogloby wystapic podczas ruchu kola w miejscu zetkniecia docisnie¬ tych do siebie powierzchni metalowych.Na fig. 5 uwidoczniono, w jaki sposób moze odbywac sie wymiana poszczególnej szprychy cx. Najpierw odkreca sie nakretki srub g i zdejmuje luzna tarcze h z piasty.Nastepnie wkreca sie wszystkie nakretki znowu na sruby, przyczem wyjmuje sie z piasty tylko srube szprychy cxt jak przed¬ stawiono na rysunku. Szpryche cx mozna wówczas wybic nazewnatrz. Nowa szpry¬ che zaklada sie wówczas latwo zapomoca kilku uderzen mlotem. Gdy glowica nowej szprychy zostanie calkowicie lub czescio¬ wo wpedzona do piasty, to rozluznia sie ponownie wszystkie nakretki, zaklada sie luzna tarcze h na piaste, poczem znów do¬ kreca sie mocno nakretki, uzyskujac po¬ nownie mocne polaczenie.Wymiana szprychy w kole moze wiec odbywac sie przy uzyciu tylko mlota i klu¬ cza, co moze uskutecznic nawet niewpraw¬ na osoba. Glowica moze opierac sie ukosnie na powierzchni oparcia (fig. 6), a zewnetrz¬ na powierzchnia piasty moze byc stozko¬ wata tak, iz przy dokrecaniu szprych c po¬ wstaje! jednoczesnie naprezenie w kierunku promieniowym. Dzieki takie? konstrukcji wymiana poszczególnych szprych jest rów¬ niez latwiejsza. W tym przypadku wystar¬ cza bardzo niewielkie nachylenie glowicy, które na rysunku dla wiekszej wyrazisto¬ sci jest nadmierne.Kola przedstawione na fig. l — 6 sa kolami napreznemi, natomiast fig. 7 przed¬ stawia kolo podporowe wedlug wynalazku, w którem szprychy, nachylone pod katem 12 -^ 15°, opieraja sie o piaste.Azeby otrzymac takie nachylenie szprych c, wystarczy, by kolnierz / i tar¬ cza h posiadaly powierzchnie odpowiednio do osi piasty nachylone oraz by sama pia¬ sta byla stozkowata.Aczkolwiek w ruchu normalnym i w normalnych warunkach uszkodzenie lub zlamanie szprychy zdarza sie bardzo rzad¬ ko, to jednak szprycha jest jedyna naogól czescia skladowa, która w kole moze byc wogóle narazona na niebezpieczenstwo u- s^kodzenia, wobec czego latwosc wymiany szprychy jest bardzo wazna w przypad¬ kach specjalnych, np. w wozach wojsko¬ wych. PL