Wynalazek dotyczy dlót, stosowanych we wrebówkach lancuchowych.Do zampcowywania takich dlót w o- prawkach uzywano rozmaitych sposobów, a najczesciej umocowywano je w prostokat¬ nych otworach oprawek zapomoca srubek o zaokraglonych koncach, które wsrubowy- wano w scianki boczne oprawek pod katem prostym do trzonu dlóta, a ze srubki te by¬ ly wykonane z hartowanej stali, wiec wci¬ skaly sie w pewnym stopniu w bardziej miekki metal trzonu dlóta, przytrzymujac go we wlasciwem polozeniu. Wcisniecie za¬ okraglonego konca takiej srubki w dlóto wymagalo jednak znacznego wysilku, a wkladanie i wyjmowanie dlót i wykrecanie srubek z oprawek bylo klopotliwe i zabie¬ ralo duzo czasu, przyczem srubki lamaly sie czesto lub uszkadzaly w czasie ich do¬ krecania i rozluznialy sie podczas zlobienia dlótem. Próbowano równiez stosowac dlóta klinowate, które osadzano w oprawkach od¬ powiedniego ksztaltu lub zaciskach, sklada¬ jacych sie z dwóch szczek o koncach tak u- ksztaltowanych, iz obejmowaly i unieru- chomialy pomiedzy soba dlóto, poczem szczeki te wsuwano do odpowiedniej o- prawki i sciskano zapomoca srubek.Wynalazek niniejszy ma na celu prze¬ zwyciezenie tych niedogodnosci, a przed¬ miotem jego jest dlóto powyzszego rodza¬ ju, które mozna osadzic mocniej w jego o- prawie, wyjac z niej latwiej oraz naregulo¬ wac jego polozenie odpowiednio do warun¬ ków. .,,...Dlóto posiada klinowaty trzon, którymozni wsunac pbmi^dsy dwa ramiona wi- del$kjfótj&^ powifc||chiflfe wewnetrzne stylkfa lie w&dy a^fecfiiytóemi ku sobie zbieznemi powierzchniami boeznemi tego dlóta, poczem widelki te wsuwa sie wraz z dlótem do oprawki. Widfelki moga byc wy¬ konane z jednego kawalka gietkiej stali, k zgietej w ksztalt litery U, przyczem po¬ wierzchnie wewnetrzne obu ramion tych wi¬ delek sa pochylone ku sobie zbieznie w kie¬ runku poprzecznym, wskutek czego, po wsunieciu idi wtaz z dlótem do otworu o- prawki, nacisk, wywierany na dlóto pod¬ czas jego zlobienia, Wklinówuje je w* te Wi¬ delki, czyli im silniejszy jest ten nacisk na dlóto, tern mocniej jest ono przytrzymywa¬ ne w swej oprawce.W inneni wykonaniu dlóto jest równiez klinowate w kierunku podluznym, t. j. zwe¬ za sie od szczytu ku podstawie, a wtedy po¬ wierzchnie wewnetrzne ramion widfelek po¬ chylone sa równiez klinowato ku sobie w kierunku podluznym, dzieki czemu takie dlóto wklinowuje sie w swe widelki zarów¬ no przy naciskaniu go w glab oprawki, jak i ku jej stronie tylnej.Otwór oprawki dlóta moze byc okragly lub miec inny przekrój poprzeczny, dosto¬ sowany do widelek z Wsunietem w nie dló- tenii Gdy otWói* ten jest okragly, to wów¬ czas widtelki, aby nie obracaly sie w otwo¬ rze oprawki, sa przytrzymywane wraz z dlótem zaponioca nakretek lub przy pomo¬ cy przeciwleglych sobie rowków, utworzo¬ nych w sciankach tego otworu oprawki i przytrzymujacych tylko przednia lub przedma i tylna krawedz dolnego konca trzonu dlóta. Ramiona widelek moga byc zaopatrzone w wystepy lub zeberka, wsu¬ wajace sie w odpowiednie wglebienia lub róWki, wykonane w sciankach otworu o- prawki.Aby widelki z wsunietem do nich dló¬ tem mogly byc przytrzymywane mocniej w oprawce, powierzchnie zewnetrzna tych wi¬ delek lub scianki otworu w oprawce mozna zaopatrzyc w zlobkowanie lub zabki, a w tym celu mozna np. nagwintowac ten o- twór zapomoca stozkowatego gwintownika.Na rysunkach uwidoczniono tytulem przykladu poszczególne wykonania wyna¬ lazku, gdzie fig. 1 przedstawia widok ztylu klinowatego dlóta, fig. 2 — widok zprzodu widelek do dlóta, fig. 3 — widok zprzodu tego dlóta, po wsunieciu go do widelek i wlozeniu do otworu oprawki, fig. 4 — wi¬ dok zboku dlóta, wsunietego wraz z widel¬ kami do otworu oprawki, fig. 5 — widok zboku dlóta w polozeniu zlobiacem, fig. 6— przekrój poprzeczny wzdluz linji VI—VI na fig. 4, uwidoczniajacy dlóto wraz z wi¬ delkami w otworze oprawki, fig. 7 — takiz przekrój odmiennej oprawki, fig. 8 — prze¬ krój pionowy oprawki do dlóta, fig. 9 — wi¬ dok zprzodu dlóta innego rodzaju, fig. 10— jego przekrój poprzeczny wzdluz linji X— X na fig. 9, fig. 11 — widok zprzodu wide¬ lek do dlóta, podanego na fig. 9, fig. 12 — widok górnego konca tych widelek, fig. 13— przekrój pionowy oprawki z wsunietem dló¬ tem i widelkami, fig. 14 — przekrój po¬ przeczny tej oprawki wzdluz linji XIV — XIV na fig. 13.Trzon 1 dlóta jest klinowaty w kierun¬ ku poprzecznym, czyli jego powierzchnie boczne sa pochylone ku sobie zbieznie od krawedzi przedniej ku tylnej, przyczem je¬ den koniec tego trzonu tworzy ostrze 2 od¬ powiedniego ksztaltu. Widelki, przezna¬ czone do tego dlóta, skladaja sie z dwóch ramion 3, wykonanych oddzielnie, lub tez z jednego kawalka sprezystej stali, zgietej odpowiednio. W danym przypadku kawa¬ lek metalu posiada pólokragly lub segmen¬ towy przekrój poprzeczny i jest zgiety w ksztalt litery U. Powierzchnie wewnetrzne 4 ramion 3 widelek sa pochylone ku sobie zbieznie w kierunku poprzecznym, czyli od¬ powiednio do klinowatosci trzonu dlóta. Pb wsunieciu dlóta do widelek tworza one ra¬ zem calosc, która mozna wsunac do opraw¬ ki, pfzyczem podczas zlobienia dlótem je- - 2 -go trzon 1 wklinowuje sie w widelki, roz¬ chylajac ich ramiona w oprawce, dzieki czemu przytrzymuje ona bardzo mocno dló¬ to.Stykajace sie ze soba powierzchnie wi¬ delek i dlóta sa zaopatrzone we wspóldzia¬ lajace ze soba wystepy i wglebienia, które zapobiegaja wypadnieciu dlóta z tych wi¬ delek. W przykladzie, uwidocznionym na fig. 1 — 5, trzon 1 dlóta jest zaopatrzony przy dolnym koncu w wystepy 5, wytwo¬ rzone zapomoca odpowiedniego wklesniecia 6 w tylnej powierzchni tego dlóta, a na po¬ wierzchniach wewnetrznych widelek 3 sa wykonane w odpowiednich miejscach row¬ ki 7, w które wsuwaja sie wystepy 5, po wsunieciu dlóta do jego widelek, dzieki czemu lacza sie one ze soba silnie i nie mo¬ ga przesuwac sie wzgledem siebie w kie¬ runku podluznym.Oprawka 8 powyzszego dlóta i jego wi¬ delek posiada otwór 9 okragly lub innego ksztaltu. W danym przykladzie otwór jest okragly i posiada dwa srednicowo przeciw¬ legle prostokatne wyzlobienia 10 (fig. 4—6 i 8). Po wsunieciu widelek wraz z dlótem do tego otworu w polozenie, wskazane na fig. 4, dlóto podczas zlobienia przyjmuje polozenie lekko pochylone (fig. 5), wsku¬ tek czego dolny koniec jego trzonu 1 wsuwa sie w przednie wyzlobienie 10 le¬ go otworu, a górna czesc trzonu wklinowu¬ je sie pomiedzy ramiona widelek w tylnem wyzlobieniu 10 oprawki, uniemozliwiajac obracanie sie dlóta w oprawce. Dzieki po¬ wyzszemu klinowemu oddzialywaniu dlóta i sprezystosci ramion, widelki 3 rozchylaja sie nieco i zaciskaja sie mocno w oprawce, wobec czego im silniej naciskane jest ostrze 2, tern mocniej jest dlóto przytrzymywane w oprawce. Aby je wyjac z oprawki, nale¬ zy jedynie nacisnac zagiety koniec dlóta w kierunku przeciwnym jego nachyleniu, a wtedy daje sie ono wyjac z latwoscia wraz z widelkami.Powierzchnie zewnetrzne ramion wide¬ lek mozna zaopatrzyc w zabki lub zlobko¬ wania celem jeszcze lepszego polaczenia ich z oprawka dlóta. Zlobkowania takie mozna równiez utworzyc na sciankach o- tworu tej oprawki, a w tym celu mozna np. nagwintowac ten otwór celem wytworzenia w nim gwintu wewnetrznego 11. Otwór w oprawce moze byc nieco rozszerzony ku gó¬ rze (fig. 3 i 8), a wtedy nalezy go nagwin¬ towac gwintownikiem stozkowo, dzieki cze¬ mu widelki metalowe 3 moga w pewnym niewielkim stopniu odksztalcic sie lub wy- boczyc podczas zlobienia dlótem, które mo¬ ze wówczas pochylac sie pod nalezytym ka¬ tem do swej oprawki i nie moze byc dalej wtloczone do widelek sila, oddzialywajaca pionowo na jego ostrze.Gwint otworu oprawki zapobiega rów¬ niez wyrzucaniu widelek i dlóta z otworu wskutek sily odsrodkowej, w przypadku odwrócenia kierunku posuwu lancucha wre- bówki, gdyz wtedy ten odwrócony posuw lancucha stara sie odchylic dlóto ku przo¬ dowi do luznego polozenia, jak sie to czesto zdarza podczas zlobienia wrebówka.Gdy otwór oprawki posiada ksztalt, u- widoczniony na fig. 6 i 8, to widelki wraz z dlótem mozna wsunac w ten otwór i uzywac je z jednakowym skutkiem przy obu kie¬ runkach tej oprawki. W razie zastosowania oprawki z okraglym otworem bez rowków 10 (fig. 7), obracaniu sie widelek wraz z nozem zapobiegaja wkretki 12, przyczem powierzchnie zewnetrzne ramion 3 widelek sa zaopatrzone we wglebienia 13, w które wsuwaja sie konce tych wkretek. Mozna w tym celu zaopatrzyc ramiona widelek w ze¬ berka, a scianki otworu oprawki — w od¬ powiednie wglebienia, w które te zeberka wsuwaja sie.Trzon 1 dlóta, uwidocznionego na fig. 9 — 14, jest klinowaty nietylko w kierun¬ ku poprzecznym, lecz równiez w podluz¬ nym, od ostrza 2 ku dolnemu koncowi w ksztalcie piety 14, wysunietej ku tylowi, lecz nie klinowatej, jak reszta trzonu, a — 3 —prostokatnej, wskutek czego po obu bokach dolnego konca dlóta powstaja obrzeza 15, wobec zmiany Jego przekroju poprzecznego od ksztaltu klinowatego w prostokatny.Widelki tego dlóta (fig. 11 — 12) sa po¬ dobne do podanych na fig. 2, z ta róznica jedynie, iz powierzchnie wewnetrzne 16 ra¬ mion 3 tych widelek na wiekszej czesci ich dlugosci sa pochylone ku sobie zbieznie w kierunku poprzecznym i podluznym i sa równolegle jedynie wpoblizu luku, laczace¬ go oba ramiona tych widelek, wskutek cze¬ go na powierzchni wewnetrznej kazdego z tych ramion znajduje sie próg 17 w miej¬ scu, gdzie powierzchnie staja sie równolegle.Po wsunieciu dlóta do jego widelek, ich pochylone ku sobie zbieznie czyli klinowa¬ te powierzchnie stykaja sie, przyczem obrzeza 15 piety 14 dlóta zaczepiaja o pro¬ gi 17 widelek, zapobiegajac ruchom podluz¬ nym dlóta wzgledem tych widelek. Opraw¬ ka, uwidoczniona na fig. 13 i 14, posiada o- twór 9, tworzacy dwa przeciwlegle sobie prostokatne wyzlobienia 10, podane po¬ przednio i nadajace sie w szczególnosci do uzytku w razie zastosowania dlóta, zaopa¬ trzonego w piete 14, Gdy okragly otwór w oprawce posiada w róznych miejscach nie¬ zupelnie jednakowe srednice, to wtedy mozna wtloczyc dlóto w wiekszym lub mniejszym stopniu w glab jego widelek ce¬ lem odpowiedniego rozchylenia i dostoso¬ wania przez to do nierównej srednicy otwo¬ ru.Powyzsze przyklady wykonania mozna zmienic bez oddalania sie przez to od sa¬ mej istoty wynalazku, rip. widelki moga byc wykonane nie z jednego kawalka metalu, zgietego w ksztalt U, lecz z dwóch od¬ dzielnych kawalków, a przekrój poprzecz¬ ny tych niezaleznych lub jednolitych ra¬ mion moze byc czworokatny, czyli dopaso¬ wany do prostokatnego otworu w oprawce dlóta, a wtedy dlóto i jego widelki mozna uzywac bez zmiany we wszelkich normal¬ nych oprawkach. PL